↑
ครอบครัว ธุรกิจ แถวนี้ 101 แซ่อึ้ง บทความ ติดต่อครอบครัว
แถวนี้ 101 · Khlong Lamphang Phuai

คลองลำพังพวย อยู่ที่ไหน? ทำไมจึงสำคัญกับน้ำท่วมลาดพร้าว 101

รู้จักประวัติคลองลำพังพวย คลองสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการระบายน้ำย่านลาดพร้าว 101 ซอยโพธิ์แก้ว และถนนนวมินทร์ จากอดีตถึงปัญหาน้ำท่วมปัจจุบัน

โดย · · อ่าน ~11 นาที
คลองลำพังพวยช่วงที่มีเขื่อนคอนกรีตและราวเหล็กสองฝั่ง กับป้ายบอกทางลาดพร้าว 101 ซอยโพธิ์แก้ว
คลองลำพังพวยช่วงที่มีเขื่อนคอนกรีตและราวเหล็กสองฝั่ง กับป้ายบอกทางลาดพร้าว 101 ซอยโพธิ์แก้ว (ภาพประกอบปก)

ระหว่างวันที่ 25–30 กันยายน 2569 คนที่อยู่แถวลาดพร้าว 101 ถนนนวมินทร์ โดยเฉพาะซอยโพธิ์แก้ว คงจำเหตุการณ์น้ำท่วมขังครั้งนั้นได้ดี หลายบ้านได้รับความเดือดร้อน การเดินทางแทบเป็นอัมพาต บางจุดน้ำขังอยู่นานหลายวัน ผมติดตามการทำงานของนายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ซึ่งเข้ารับตำแหน่งสมัยที่ 2 เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม 2569 และเจ้าหน้าที่กรุงเทพมหานครอย่างใกล้ชิด จึงได้เข้าใจว่าการระบายน้ำในพื้นที่นี้ไม่ได้ง่ายอย่างที่คิด หัวใจสำคัญอย่างหนึ่งคือต้องเร่งลดระดับน้ำในคลองแสนแสบ เพื่อให้น้ำจากคลองสายรองระบายออกไปได้ และหนึ่งในคลองที่มีบทบาทสำคัญกับบ้านเราก็คือ "คลองลำพังพวย" ชื่อที่หลายคนอาจไม่คุ้นหู ทั้งที่เราอาศัยอยู่ในพื้นที่ซึ่งพึ่งพาคลองสายนี้มานาน

ผมอยู่ย่านนี้มาเกือบ 30 ปี แต่ก็ต้องยอมรับตามตรงว่า ก่อนน้ำท่วมคราวนี้ ผมเองก็ไม่เคยถามตัวเองเลยว่าน้ำฝนที่ไหลลงท่อหน้าบ้านเรา สุดท้ายแล้วมันไปไหนต่อ บทความนี้จึงเป็นการชวนพี่น้องคนลาดพร้าว 101 ถนนนวมินทร์ และซอยโพธิ์แก้ว มารู้จักคลองของบ้านเราไปพร้อมกันครับ

คำตอบสั้น ๆ

คลองลำพังพวยเป็นคลองระบายน้ำในย่านถนนนวมินทร์และถนนศรีบูรพา รอยต่อเขตบึงกุ่มกับเขตบางกะปิ มีบึงลำพังพวยซึ่งเป็นแก้มลิงอยู่ในสวนนวมินทร์ภิรมย์ น้ำในคลองถูกสูบลงคลองจั่น แล้วไหลต่อลงคลองแสนแสบและอุโมงค์ระบายน้ำพระราม 9 คลองนี้จึงเป็นทางออกของน้ำฝนจากถนนนวมินทร์และย่านลาดพร้าว 101 ถ้าคลองแสนแสบปลายทางยังสูง น้ำจากคลองลำพังพวยก็ระบายไม่ออก และน้ำในซอยบ้านเราก็จะขังอยู่นาน

ประเด็นสำคัญ

  • คลองลำพังพวยมีประตูระบายน้ำสองแห่ง แห่งหนึ่งที่บึงลำพังพวยด้านถนนนวมินทร์ อีกแห่งที่คลองลำพังพวยด้านถนนศรีบูรพา
  • กรุงเทพมหานครสร้างสถานีสูบน้ำคลองลำพังพวย ขนาด 8 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที ระหว่างปี 2555–2557 งบประมาณ 302 ล้านบาท เพื่อเร่งระบายน้ำจากคลองลำพังพวยลงคลองจั่น
  • โครงการนี้ครอบคลุมพื้นที่ราว 100 ตารางกิโลเมตร ในเขตวังทองหลาง ลาดพร้าว บึงกุ่ม บางกะปิ และบางเขนบางส่วน
  • บึงลำพังพวยเป็นแก้มลิง เก็บน้ำได้ 200,000 ลูกบาศก์เมตร และรับได้สูงสุดราว 4 แสนลูกบาศก์เมตร ปัจจุบันคือสวนนวมินทร์ภิรมย์ บนถนนศรีบูรพา
  • ช่วงน้ำท่วมปลายเดือนกันยายน 2569 กรุงเทพมหานครต้องลดระดับน้ำในคลองแสนแสบก่อน แล้วจึงเร่งระบายน้ำลงคลองลำพังพวยเพื่อให้ถนนนวมินทร์แห้ง

คลองลำพังพวยอยู่ที่ไหน

ถ้าจะอธิบายแบบคนแถวนี้คุยกัน คลองลำพังพวยคือคลองที่อยู่หลังบ้านพวกเราย่านถนนนวมินทร์กับถนนศรีบูรพาครับ คลองสายนี้อยู่ตรงรอยต่อระหว่างเขตบึงกุ่มกับเขตบางกะปิ ฝั่งหนึ่งมีบึงใหญ่ที่คนแถวนี้ไปเดินไปวิ่งกันทุกเย็น คือสวนนวมินทร์ภิรมย์ ซึ่งประกาศของกรุงเทพมหานครระบุว่าตั้งอยู่บนถนนศรีบูรพา แขวงคลองกุ่ม เขตบึงกุ่ม อีกฝั่งหนึ่งน้ำในคลองถูกส่งไปลงคลองจั่น แล้วต่อไปถึงคลองแสนแสบ

ข่าวการตรวจสถานีสูบน้ำคลองลำพังพวยของผู้ว่าฯ กทม. เมื่อปี 2558 บอกตำแหน่งของคลองไว้ผ่านประตูระบายน้ำสองแห่ง คือประตูระบายน้ำบึงลำพังพวยด้านถนนนวมินทร์ และประตูระบายน้ำคลองลำพังพวยด้านถนนศรีบูรพา พูดง่าย ๆ คือคลองนี้รับน้ำจากฝั่งถนนนวมินทร์ แล้วพาน้ำไปทางถนนศรีบูรพาและคลองจั่น

ส่วนซอยโพธิ์แก้วของเรา ผมเคยเล่าไว้ในที่มาของชื่อซอยโพธิ์แก้วว่า ซอยนี้เชื่อมจากปลายซอยลาดพร้าว 101 ฝั่งแขวงคลองจั่น เขตบางกะปิ ไปออกถนนนวมินทร์ฝั่งแขวงคลองกุ่ม เขตบึงกุ่ม ก็คือพาดผ่านพื้นที่เดียวกับที่คลองลำพังพวยรับน้ำอยู่นั่นเอง

ชื่อ "ลำพังพวย" มาจากไหน

ผมเลยเกิดความอยากรู้ว่าคลองลำพังพวยมีที่มาอย่างไร และสำคัญกับย่านนี้มากแค่ไหน หากย้อนภาพกลับไปในวันที่ลาดพร้าว บางกะปิ และบึงกุ่มยังเป็นทุ่งนา สวน และพื้นที่ชุ่มน้ำ ก่อนที่จะกลายเป็นถนนและหมู่บ้านจัดสรรอย่างทุกวันนี้ คลองและลำรางธรรมชาติก็คือเส้นทางน้ำที่หล่อเลี้ยงพื้นที่เหล่านี้อยู่แล้ว

ชื่อ "พังพวย" นั้นชวนให้นึกถึงผักพังพวยหรือแพงพวยน้ำ ซึ่งเป็นพืชที่ขึ้นตามคูคลองและหนองบึง ฐานข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพของไทย สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม บันทึกว่าพืชน้ำชื่อวิทยาศาสตร์ Ludwigia adscendens มีชื่อไทยว่าแพงพวยน้ำ และชาวภาคกลางเรียกกันว่า "พังพวย" หรือ "แพงพวย" ส่วนคำว่า "ลำ" คนไทยใช้เรียกทางน้ำเล็ก ๆ อย่างลำราง ลำกระโดง

ภาพประกอบต้นพังพวยหรือแพงพวยน้ำ ใบรีสีเขียวเป็นมัน ดอกสีขาวนวลโคนกลีบสีเหลือง ลำต้นทอดเลื้อยอยู่บนผิวน้ำ
พังพวยหรือแพงพวยน้ำ พืชน้ำที่ขึ้นตามคูคลองและหนองบึง ซึ่งชื่อคลองลำพังพวยชวนให้นึกถึง (ภาพประกอบ)

แต่ต้องบอกตามตรงว่า ผมยังไม่พบหลักฐานชัดเจนว่าชื่อคลองมาจากพืชชนิดนี้โดยตรง ขอเก็บไว้เป็นข้อสันนิษฐานก่อนนะครับ ถ้าพี่น้องท่านไหนเคยได้ยินผู้ใหญ่เล่าที่มาของชื่อนี้ มาเล่าสู่กันฟังได้เลย ชื่อเก่า ๆ เช่นนี้ทำให้เราอดนึกถึงสภาพบ้านเมืองในอดีตไม่ได้ จากย่านท้องทุ่งที่มีทางน้ำธรรมชาติ วันนี้คลองลำพังพวยกลายมาเป็นส่วนสำคัญของระบบระบายน้ำในเมืองที่เต็มไปด้วยอาคาร ถนน และผู้คน

จากทุ่งบางกะปิ สู่คลองระบายน้ำของเมือง

เรื่องเก่าของย่านนี้ ผมเขียนไว้ละเอียดในบทความซอยโพธิ์แก้วแล้ว ขอสรุปสั้น ๆ ตรงนี้ครับ ก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2 แถวนี้ยังเป็นที่ราบลุ่มน้ำท่วมถึง มีนาข้าว สวนผัก สวนผลไม้ กระจายอยู่ตามแนวคลองจั่น คลองลำพังพวย และคลองบางเตย คนไปมาหาสู่กันด้วยเรือและทางเดินข้ามทุ่ง ส่วนคลองใหญ่ที่สุดของย่านคือคลองแสนแสบ ซึ่งวิกิพีเดียภาษาไทยบันทึกว่าเริ่มขุดเมื่อ พ.ศ. 2380 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว

พอมีการตัดถนนลาดพร้าวในปี 2487 และถนนนวมินทร์หรือถนนสุขาภิบาล 1 ในช่วงปี 2499–2500 ทุ่งนาก็ค่อย ๆ กลายเป็นบ้านเรือน หมู่บ้านจัดสรร ร้านค้า และอาคารพาณิชย์ พื้นดินที่เคยซับน้ำได้กลายเป็นถนนและพื้นคอนกรีต ฝนที่ตกลงมาจึงไหลลงท่อเร็วกว่าเดิมมาก คลองเล็ก ๆ ที่เคยเป็นทางน้ำในทุ่งก็ต้องรับหน้าที่ใหม่ คือเป็นทางระบายน้ำฝนของคนทั้งย่าน

น้ำฝนจากซอยบ้านเราไหลไปไหน

ความสำคัญของคลองลำพังพวยอยู่ตรงที่เป็นส่วนหนึ่งของโครงข่ายรับและระบายน้ำจากย่านถนนนวมินทร์ ลาดพร้าว 101 และพื้นที่ใกล้เคียง ผ่านคลองจั่นและระบบสถานีสูบน้ำออกสู่คลองแสนแสบ ข่าวปี 2558 ที่อ้างไว้ข้างต้นอธิบายว่า สถานีสูบน้ำสร้างขึ้นเพื่อเร่งระบายน้ำในคลองลำพังพวยลงสู่คลองจั่น จากนั้นน้ำจะลงคลองแสนแสบ แล้วออกทางอุโมงค์ระบายน้ำพระราม 9 ไปแม่น้ำเจ้าพระยา ผมสรุปเป็นลำดับให้ดูง่าย ๆ ครับ

ลำดับ น้ำผ่านตรงไหน ทำหน้าที่อะไร
1 ท่อระบายน้ำและรางระบายน้ำในซอยและถนนนวมินทร์ รับน้ำฝนจากบ้าน ถนน และหลังคา
2 คลองลำพังพวย และบึงลำพังพวย รับน้ำจากย่านนวมินทร์ และพักน้ำไว้ในบึงตอนฝนตกหนัก
3 สถานีสูบน้ำคลองลำพังพวย (8 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที) สูบน้ำจากคลองลำพังพวยลงคลองจั่น
4 คลองจั่น พาน้ำต่อไปลงคลองแสนแสบ
5 คลองแสนแสบ และอุโมงค์ระบายน้ำพระราม 9 พาน้ำออกแม่น้ำเจ้าพระยา

พูดให้เข้าใจง่าย ๆ ก็คือ ต่อให้ท่อระบายน้ำหน้าบ้านเราดีเพียงใด หากคลองที่รับน้ำต่อไปมีระดับน้ำสูงจนระบายไม่ทัน น้ำก็ยังท่วมขังได้อยู่ดี ผมชอบนึกภาพเป็นคิวรถติดครับ ถ้าปลายทางคือคลองแสนแสบยังแน่นอยู่ คลองจั่นก็ไปต่อไม่ได้ คลองลำพังพวยก็รอ น้ำในซอยบ้านเราที่อยู่ท้ายคิวก็ต้องขังรอไปด้วย นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมช่วงน้ำท่วมปลายเดือนกันยายน เราจึงได้ยินเรื่องการลดระดับน้ำในคลองแสนแสบอยู่เสมอ เพราะการแก้น้ำท่วมไม่ได้จบอยู่แค่ปากซอยโพธิ์แก้ว แต่ต้องมองไปถึงปลายทางของน้ำทั้งระบบ

สถานีสูบน้ำคลองลำพังพวย งานใหญ่ที่หลายคนไม่เคยเห็น

คลองลำพังพวยในวันนี้ไม่ใช่ลำรางดินแบบสมัยก่อนแล้วครับ ข่าวการตรวจงานของผู้ว่าฯ กทม. เมื่อเดือนมิถุนายน 2558 สรุปรายละเอียดโครงการไว้ดังนี้

รายการ ข้อมูล
ช่วงเวลาก่อสร้าง เริ่มปี 2555 แล้วเสร็จปี 2557
งบประมาณ 302 ล้านบาท
สถานีสูบน้ำ ขนาด 8 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที
ประตูระบายน้ำ 2 แห่ง คือด้านถนนนวมินทร์ (บึงลำพังพวย) และด้านถนนศรีบูรพา (คลองลำพังพวย)
เขื่อนป้องกันน้ำท่วมและดาดท้องคลอง ระยะทาง 2.73 กิโลเมตร
พื้นที่ที่ได้ประโยชน์ ราว 100 ตารางกิโลเมตร ในเขตวังทองหลาง ลาดพร้าว บึงกุ่ม บางกะปิ และบางเขนบางส่วน
สถานะ 1 ใน 15 โครงการเขตระบายน้ำในพื้นที่กรุงเทพมหานคร

งานดูแลคลองก็ยังทำต่อเนื่องครับ เมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม 2568 เพจกองระบบคลอง สำนักการระบายน้ำ โพสต์ว่าสำนักการระบายน้ำจ้างเหมาขุดลอกคลองลำพังพวยเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการระบายน้ำ ทำไปแล้ว 2,460 เมตร จากทั้งหมด 2,510 เมตร เหลืออีกเพียง 50 เมตรสุดท้าย ภาพเรือขุดลอกข้างล่างนี้ก็มาจากโพสต์นั้น

สถานีสูบน้ำขนาด 8 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที แปลว่าทุกวินาทีที่เครื่องเดิน สูบน้ำออกได้ 8,000 ลิตร ฟังแล้วเยอะมาก แต่เวลาฝนตกหนักทั้งย่านพร้อมกัน และคลองปลายทางยังสูงอยู่ เครื่องสูบใหญ่แค่ไหนก็สูบได้ไม่เต็มที่ครับ

เรือขุดลอกพร้อมเครื่องกว้านทำงานอยู่กลางคลองลำพังพวย ระหว่างเขื่อนคอนกรีตสองฝั่งที่มีราวเหล็กกันตก
เรือขุดลอกทำงานในคลองลำพังพวย ช่วงที่กองระบบคลองขุดลอกคลองเมื่อเดือนพฤษภาคม 2568 · ภาพ: เพจกองระบบคลอง สำนักการระบายน้ำ (21 พฤษภาคม 2568)

บึงลำพังพวย แก้มลิงที่เป็นสวนนวมินทร์ภิรมย์

สิ่งที่น่าสนใจอีกอย่างคือ คลองลำพังพวยไม่ได้มีประโยชน์เฉพาะตอนน้ำท่วมเท่านั้น บึงลำพังพวยซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของระบบรับน้ำในย่านนี้ ยังเกี่ยวข้องกับพื้นที่ที่เรารู้จักกันในชื่อ "สวนนวมินทร์ภิรมย์" สวนสาธารณะริมบึงขนาด 76 ไร่ บนถนนศรีบูรพา ที่หลายคนไปเดินเล่น วิ่งออกกำลังกาย หรือพาครอบครัวไปพักผ่อนกันเป็นประจำ

ข่าวการตรวจโครงการแก้มลิงบึงลำพังพวยเมื่อเดือนกันยายน 2553 เล่าว่าแก้มลิงแห่งนี้อยู่ในพื้นที่ของการเคหะแห่งชาติ บนถนนศรีบูรพา ช่วยป้องกันน้ำท่วมย่านถนนนวมินทร์ ถนนเสรีไทย และแฟลตคลองจั่น เก็บกักน้ำได้ 200,000 ลูกบาศก์เมตร และรับได้สูงสุด 403,970 ลูกบาศก์เมตร วิธีทำงานของบึงก็น่าสนใจครับ

ช่วงเวลา บึงทำอะไร
ฤดูฝน พฤษภาคม–พฤศจิกายน ลดระดับน้ำในบึงให้ต่ำสุดที่ -1.50 เมตร จากระดับทะเลปานกลาง เพื่อเว้นที่ว่างไว้รับน้ำตอนฝนตกหนัก และสูงสุดไม่เกิน +0.30 เมตร
ฤดูแล้ง ธันวาคม–เมษายน รักษาระดับน้ำในบึงให้ต่ำกว่าในคลอง ให้น้ำจากคลองไหลเข้าบึงได้

ข่าวเดียวกันบอกว่ากรุงเทพมหานครสร้างสวนนวมินทร์ภิรมย์ในพื้นที่บึงลำพังพวย เริ่มงานเมื่อ 4 มีนาคม 2552 แล้วเสร็จ 25 สิงหาคม 2553 ตอนนั้นระบุพื้นที่รวมราว 98 ไร่ เป็นพื้นน้ำ 70 ไร่ และพื้นดิน 28 ไร่ ส่วนประกาศของกรุงเทพมหานครเมื่อปี 2566 ระบุพื้นที่สวน 76 ไร่ 39.9 ตารางวา และเปิดทุกวันตั้งแต่ 04.30 ถึง 21.00 น. ตัวเลขสองชุดนี้ไม่ตรงกัน ผมเดาว่าอาจนับขอบเขตต่างกัน แต่ยังไม่ได้ยืนยัน จึงใส่ไว้ทั้งสองตัวเลขครับ

ผมว่าตรงนี้น่าสนใจดีครับ เพราะแหล่งน้ำแห่งเดียวกันสามารถเป็นทั้งพื้นที่พักผ่อนของผู้คนในวันปกติ และช่วยรองรับน้ำในวันที่ฝนตกหนักได้ด้วย นับเป็นคุณค่าของพื้นที่สีเขียวและแหล่งน้ำที่เราอาจมองข้ามไป คราวหน้าที่พี่น้องไปวิ่งรอบบึง ลองมองน้ำในบึงดูนะครับ ถ้าเป็นหน้าฝนแล้วน้ำในบึงต่ำ นั่นแปลว่าเขากำลังเตรียมที่ว่างไว้รับน้ำให้บ้านเราอยู่

น้ำท่วมปลายกันยายน 2569 บอกอะไรเรา

ช่วงที่น้ำท่วม ผมตามข่าวแทบทุกวัน ข่าวที่อธิบายเรื่องนี้ได้ชัดที่สุดคือข่าวการลงพื้นที่เคหะคลองจั่น–แยกนิด้าของผู้ว่าฯ ชัชชาติ เมื่อวันที่ 30 กันยายน 2569 ซึ่งท่านพูดว่า "หลักสำคัญในการแก้ปัญหาพื้นที่คลองจั่น คือ ต้องเร่งลดระดับน้ำในคลองแสนแสบก่อน" กรุงเทพมหานครจึงนำเรือกำลังสูงมาช่วยผลักดันน้ำในคลองแสนแสบไปทางพระโขนง พอคลองแสนแสบลดลง ก็มีช่องให้สูบน้ำจากพื้นที่ท่วมลงคลองได้มากขึ้น

วันถัดมา สำนักข่าวอินโฟเควสต์รายงานเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2569 ว่าถนนลาดพร้าวน้ำแห้งตลอดสายแล้ว เหลือเพียงการเร่งระบายน้ำในซอยลาดพร้าว 101 และหมู่บ้านบางจุด และขั้นต่อไป กทม. จะเร่งระบายน้ำลงคลองลำพังพวย เพื่อช่วยให้ถนนนวมินทร์กลับมาแห้งเร็วขึ้น ตอนนั้นไม่มีฝนตกต่อเนื่องมาราวสองวันแล้ว ระดับน้ำในคลองแสนแสบจึงมีแนวโน้มดีขึ้น

อ่านข่าวสองชิ้นนี้คู่กันแล้ว ผมเข้าใจภาพเดียวกับที่เล่าไว้ข้างบนเลยครับ ซอยลาดพร้าว 101 กับถนนนวมินทร์เป็นพื้นที่ท้าย ๆ ที่น้ำลด ไม่ใช่เพราะไม่มีใครมาช่วย แต่เพราะน้ำของบ้านเราต้องรอคิวปลายทางทั้งคลองแสนแสบ คลองจั่น และคลองลำพังพวยให้ว่างก่อน

ผิวน้ำสีเข้มในคลองลำพังพวย มีตะกอนและเศษใบไม้ลอยอยู่ ข้างเขื่อนคอนกรีตและราวเหล็กเลียบคลอง
ผิวน้ำในคลองลำพังพวยที่มีตะกอนและเศษใบไม้ลอยอยู่ ขยะและตะกอนแบบนี้ทำให้คลองรับน้ำได้น้อยลง · ภาพ: เพจกองระบบคลอง สำนักการระบายน้ำ (21 พฤษภาคม 2568)

คนในชุมชนช่วยคลองของเราได้อย่างไร

ผมเขียนเรื่องคลองลำพังพวยขึ้นมา เพราะเหตุการณ์น้ำท่วมครั้งนี้ทำให้รู้สึกว่า เรายังมีเรื่องราวรอบตัวอีกมากที่ควรทำความรู้จัก คลองสายหนึ่งอาจดูเป็นเพียงทางน้ำธรรมดา แต่สำหรับคนในชุมชน มันเกี่ยวข้องกับทั้งประวัติศาสตร์ ความเป็นอยู่ และความปลอดภัยของบ้านเราทุกหลัง การขุดลอกคลอง การไม่ทิ้งขยะลงท่อหรือแหล่งน้ำ และการรักษาทางน้ำให้ไหลสะดวก จึงไม่ใช่หน้าที่ของกรุงเทพมหานครเพียงฝ่ายเดียว แต่เป็นเรื่องที่คนในชุมชนช่วยกันได้ด้วย

สิ่งที่พวกเราทำได้เองตั้งแต่วันนี้ มีไม่กี่อย่าง แต่ช่วยได้จริงครับ

  1. ไม่ทิ้งขยะ ถุงพลาสติก หรือเศษอาหารลงท่อระบายน้ำและคลอง เพราะของพวกนี้ไปอุดตะแกรงหน้าเครื่องสูบน้ำได้
  2. ร้านอาหารและบ้านที่ทำอาหาร ควรมีบ่อดักไขมัน ไม่เทน้ำมันลงท่อ ไขมันที่แข็งตัวในท่อจะทำให้ท่อแคบลงทีละน้อย
  3. ช่วงหน้าฝน ช่วยกันเก็บใบไม้และขยะที่ปิดฝาท่อหน้าบ้าน
  4. ถ้าเห็นท่ออุดตัน คลองตื้นเขิน หรือมีขยะชิ้นใหญ่ในคลอง แจ้งสำนักงานเขตบึงกุ่มหรือสำนักงานเขตบางกะปิ หรือแจ้งผ่านแอปรับเรื่องร้องเรียนของกรุงเทพมหานคร ส่วนข่าวและงานระบายน้ำของเมืองติดตามได้ที่สำนักการระบายน้ำ กรุงเทพมหานคร
  5. ติดตามข่าวระดับน้ำในคลองแสนแสบช่วงฝนตกหนัก เพราะเป็นสัญญาณบอกว่าน้ำในซอยบ้านเราจะลดเร็วหรือช้า

ผมเชื่อว่า อะไรที่อยู่คู่บ้านเราและมีคุณประโยชน์ต่อเรา ก็ควรได้รับการดูแลและเห็นคุณค่า แม้สิ่งนั้นจะเป็นเพียงคลองเล็ก ๆ ที่เราอาจไม่เคยรู้จักชื่อมาก่อนก็ตาม

คำถามที่พบบ่อย

คลองลำพังพวยอยู่ที่ไหน

คลองลำพังพวยอยู่ย่านถนนนวมินทร์และถนนศรีบูรพา รอยต่อระหว่างเขตบึงกุ่มกับเขตบางกะปิ มีประตูระบายน้ำด้านถนนนวมินทร์ที่บึงลำพังพวย และด้านถนนศรีบูรพาที่คลองลำพังพวย บึงลำพังพวยอยู่ในสวนนวมินทร์ภิรมย์ แขวงคลองกุ่ม เขตบึงกุ่ม

คลองลำพังพวยเกี่ยวกับน้ำท่วมลาดพร้าว 101 อย่างไร

คลองลำพังพวยเป็นทางระบายน้ำของย่านถนนนวมินทร์และพื้นที่ใกล้เคียงลาดพร้าว 101 น้ำในคลองถูกสูบลงคลองจั่น แล้วไหลต่อลงคลองแสนแสบ ถ้าคลองแสนแสบยังสูง น้ำก็ระบายต่อไม่ได้ น้ำในซอยจึงขังนาน ช่วงน้ำท่วมปลายกันยายน 2569 กทม. ต้องลดระดับคลองแสนแสบก่อน แล้วจึงเร่งระบายน้ำลงคลองลำพังพวย

สถานีสูบน้ำคลองลำพังพวยสูบน้ำได้เท่าไร

สถานีสูบน้ำคลองลำพังพวยมีขนาด 8 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที สร้างระหว่างปี 2555–2557 งบประมาณ 302 ล้านบาท พร้อมประตูระบายน้ำ 2 แห่ง และเขื่อนกับดาดท้องคลองยาว 2.73 กิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่ราว 100 ตารางกิโลเมตร

บึงลำพังพวยกับสวนนวมินทร์ภิรมย์เป็นที่เดียวกันหรือไม่

ใช่ สวนนวมินทร์ภิรมย์สร้างในพื้นที่บึงลำพังพวย ซึ่งเป็นแก้มลิงรับน้ำ เก็บน้ำได้ 200,000 ลูกบาศก์เมตร และรับได้สูงสุดราว 4 แสนลูกบาศก์เมตร หน้าฝนจะลดระดับน้ำในบึงให้ต่ำไว้รอรับน้ำ สวนเปิดทุกวัน 04.30–21.00 น.

ชื่อลำพังพวยมาจากอะไร

ยังไม่มีหลักฐานยืนยันที่มาของชื่อ แต่ "พังพวย" เป็นชื่อที่ชาวภาคกลางเรียกแพงพวยน้ำ (Ludwigia adscendens) พืชน้ำที่ขึ้นตามคูคลองและหนองบึง ส่วน "ลำ" หมายถึงทางน้ำเล็ก ๆ จึงสันนิษฐานได้ว่าเดิมอาจเป็นลำรางที่มีพังพวยขึ้นมาก

บทสรุป

คลองลำพังพวยเป็นคลองที่คนแถวนี้เดินผ่านทุกวัน แต่น้อยคนจะรู้ชื่อ น้ำท่วมปลายเดือนกันยายน 2569 ทำให้ผมได้เห็นว่าคลองเล็ก ๆ สายนี้เป็นทางออกของน้ำฝนจากถนนนวมินทร์และย่านลาดพร้าว 101 มีสถานีสูบน้ำ มีบึงแก้มลิงที่เป็นสวนให้เราไปเดินเล่น และทั้งหมดนี้ทำงานได้ดีแค่ไหน ขึ้นกับว่าคลองจั่นและคลองแสนแสบปลายทางว่างพอหรือไม่

ผมไม่ได้เป็นวิศวกรระบายน้ำ เป็นแค่คนแถวนี้คนหนึ่งที่อยากรู้จักบ้านของตัวเองให้มากขึ้น และอยากเป็นอีกแรงหนึ่งที่ช่วยกรุงเทพมหานคร สำนักงานเขตบางกะปิ และสำนักงานเขตบึงกุ่ม บอกเล่าเรื่องคลองของเราให้คนในชุมชนเข้าใจ ถ้าบทความนี้ทำให้พี่น้องหันไปมองคลองหลังบ้านด้วยสายตาที่ต่างไปจากเดิม ช่วยกันไม่ทิ้งขยะลงท่อ ช่วยกันแจ้งเมื่อเห็นคลองตื้นเขิน ผมก็ถือว่าคุ้มแล้วครับ ใครมีเรื่องเล่าเก่า ๆ ของคลองลำพังพวย ภาพเก่า หรือความทรงจำตอนที่แถวนี้ยังเป็นทุ่งนา ติดตามเรื่องราวท้องถิ่นได้ที่แถวนี้ 101 หรือติดต่อครอบครัวผมมาเล่าสู่กันฟังได้เลยครับ

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

เกี่ยวกับผู้เขียน

ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa)
黄炳明 - MingPaPa

เขียนโดย

ชื่อจีน 黄炳明 (แต้จิ๋ว อึ้งเป๋งเม้ง / จีนกลาง หวงปิ่งหมิง)

นักธุรกิจโรงพิมพ์ ครูศิลปะการต่อสู้ และผู้ถ่ายทอดวัฒนธรรมจีน ศาสนา และความเชื่อ

ประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้: ผู้เขียนอาศัยอยู่ย่านลาดพร้าว 101 ซอยโพธิ์แก้ว และถนนนวมินทร์มาเกือบ 30 ปี ติดตามการแก้ปัญหาน้ำท่วมปลายเดือนกันยายน 2569 ของกรุงเทพมหานครในพื้นที่ตัวเองอย่างใกล้ชิด แล้วค้นข่าวและเอกสารทางการเรื่องคลองลำพังพวยเพื่อเล่าให้คนในชุมชนรู้จักคลองของตัวเอง

ประวัติการแก้ไข

  • — เผยแพร่ครั้งแรก

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งได้ที่หน้าติดต่อ และอ่านวิธีตรวจสอบกับแก้ไขข้อผิดพลาดได้ที่นโยบายบรรณาธิการ

บทความที่เกี่ยวข้อง

ดูบทความทั้งหมดในหมวดแถวนี้ 101