ผมมักหยิบกล่องเอกสารเก่าที่พ่อฝากไว้ผ่านแม่ให้ผมเก็บรักษา ขึ้นมาดูครั้งแล้วครั้งเล่า กระดาษบางแผ่นเปื่อยยุ่ยจนต้องระวังทุกครั้งที่คลี่ออก แต่ทันทีที่เห็นชื่อ 黃隆昇 (อึ้งล้งเซง / หวงหลงเซิง) เขียนด้วยลายมือที่หัวกระดาษ ผมก็รู้ทันทีว่านี่ไม่ใช่กระดาษเก่าธรรมดา มันคือกุญแจของสาแหรกตระกูลอึ้งที่ผมและลูกหลานต้องจดจำและรักษาสืบไปทุกชั่วคน
สาแหรกตระกูลอึ้งของครอบครัวผมมีต้นสายชัดเจนคือ 黃隆昇公 (อึ้งล้งเซงกง / หวงหลงเซิงกง คำว่า 公 กง เป็นคำยกย่องบรรพบุรุษชาย) ท่านมีบุตรชายสามคน แบ่งเป็นสามสายสกุลย่อย ที่ภาษาจีนเรียกว่า 房 (ปั๊ง / ฝาง) บ้านบรรพบุรุษคือบ้านเลขที่ 3 ย่านตี๊เกี้ยกัก 池仔角 (ตี๊เกี้ยกัก / ตี๊เกี้ยกัก) หมู่บ้านตงหู 東湖村 (ตังโอ้วชึง / ตงหูชุน) อำเภอเท่งไฮ้ 澄海 (เท่งไฮ้ / เฉิงไห่) มณฑลกวางตุ้ง สายนี้สืบทอดมาจนถึงนามสกุลศุภพิทักษ์พงษ์ (เดิมคือ รังษีรัตนา) ในประเทศไทยทุกวันนี้ โฉนดที่ดินฉบับเดิมปี ค.ศ. 1948 และคำร้องของลูกหลานปี ค.ศ. 1997 คือหลักฐานที่ยืนยันบ้านบรรพบุรุษและสามสายของ 黃隆昇公 ได้อย่างเป็นรูปธรรม ครอบครัวผมอยู่สายที่สอง 二房 (หยี่ปั๊ง / เอ้อร์ฝาง) ของ 黃繼相 (อึ้งกี่เสี่ยง / หวงจี้เซียง)
ประเด็นสำคัญ
หมายเหตุคำอ่าน: อักษรจีนทุกคำในบทความนี้ให้คำอ่านในวงเล็บเป็น แต้จิ๋ว / จีนกลาง ตามลำดับ
- 黃隆昇公 (อึ้งล้งเซงกง / หวงหลงเซิงกง) คือต้นสายที่ระบุไว้ในเอกสาร《黃隆昇公世系一覽表》 หรือ "ตารางลำดับสาแหรกของท่านอึ้งล้งเซงกง" ท่านมีบุตรชายสามคน แบ่งเป็นสามสาย (房) ครอบครัวผมอยู่สายที่สอง
- บ้านบรรพบุรุษอยู่ที่ 廣東省澄海 東湖村 池仔角路 門牌第三號 คือ บ้านเลขที่ 3 ถนนตี๊เกี้ยกัก (池仔角路 — จีนกลาง ฉือจ่ายเจี่ยวลู่) หมู่บ้านตงหู อำเภอเท่งไฮ้ มณฑลกวางตุ้ง
- หนังสือกรรมสิทธิ์ที่ดินฉบับเดิมลงวันที่ 6 พฤศจิกายน ค.ศ. 1948 สมัยสาธารณรัฐจีน เลขที่ 04748
- ลูกหลานยื่นคำร้องขอรับรองสิทธิในปี ค.ศ. 1997 หลังจากเอกสารเดิมถูกนำกลับบ้านเกิดในปี ค.ศ. 1987
- ธรรมเนียมผลัดกันเซ่นไหว้บรรพบุรุษ สายละหนึ่งปี หมุนเวียนครบรอบทุกสามปี สะท้อนว่าทั้งสามสายเป็นเจ้าของบ้านบรรพบุรุษร่วมกัน
- เอกสารที่พ่อของผม นายวิชัย รังษีรัตนา (อึ้งกิมย้ง) ฝากไว้ คือหลักฐานที่เชื่อมนามสกุลศุภพิทักษ์พงษ์กลับไปถึงหมู่บ้านตงหู
ต้นสายจาก 黃隆昇公 สู่สามสายสกุล
เมื่อผมไล่อ่านเอกสารทีละแผ่นอย่างละเอียด สิ่งที่ปรากฏชัดเจนที่สุดคือหัวข้อ《黃隆昇公世系一覽表》 หรือ "ตารางลำดับสาแหรกของท่านอึ้งล้งเซงกง" ซึ่งระบุไว้ตรงไปตรงมาว่าท่านมีบุตรชายสามคน แบ่งครอบครัวออกเป็นสามสาย ที่ภาษาจีนเรียกว่า 房 (ปั๊ง / ฝาง — สายสกุลย่อยที่แตกจากบุตรชายแต่ละคน) ได้แก่ บุตรคนโต 黃繼欽 (อึ้งกี่คิม / หวงจี้ชิน) เป็นสายที่หนึ่ง 大房 (ตั่วปั๊ง / ต้าฝาง) บุตรคนที่สอง 黃繼相 (อึ้งกี่เสี่ยง / หวงจี้เซียง) เป็นสายที่สอง 二房 (หยี่ปั๊ง / เอ้อร์ฝาง) และบุตรคนที่สาม 黃繼業 (อึ้งกี่เงี๊ยก / หวงจี้เย่) เป็นสายที่สาม 三房 (ซาปั๊ง / ซานฝาง)
เมื่อวางตารางนี้เทียบกับบทกลอนลำดับรุ่น จะเห็นว่าชื่อ 黃隆昇 มีอักษร 隆 ซึ่งเป็นอักษรรุ่นที่ 2 ของบทกลอน และบุตรทั้งสามมีอักษร 繼 ซึ่งเป็นรุ่นที่ 3 ส่วนรุ่นหลานในตารางใช้อักษร 錦 ซึ่งไม่อยู่ในบทกลอน จึงยังบอกไม่ได้ว่าทุกรุ่นตั้งชื่อตามบทกลอน
ครอบครัวผมอยู่สายที่สอง คือสายของ 黃繼相 ตารางบันทึกหลานของสายนี้คือ 黃亞丰 (อึ้งอาฮง / หวงย่าเฟิง) นับตามบทกลอน 繼 คือรุ่นที่ 3 และผมคือรุ่นที่ 7 อากงจึงอยู่รุ่นที่ 5
สำหรับผมแล้ว การที่เอกสารแยกสายอย่างเป็นระบบขนาดนี้บอกอะไรมากกว่าชื่อคน มันบอกว่าครอบครัวจีนแต้จิ๋วยุคนั้นให้ความสำคัญกับการจัดระเบียบสายสกุลอย่างเคร่งครัด ไม่ต่างจากที่ผมเคยเห็นในวัดจีนหลายแห่งที่ยังมีป้ายบรรพบุรุษเรียงตามสายไว้บูชา
ในสายของ 黃繼業 ซึ่งเป็นสายที่สามนั้น เอกสารไล่รายชื่อลูกหลานลงไปอีกหลายชั่วรุ่น ปรากฏชื่อรุ่นถัดมาอย่าง 黃錦源 (อึ้งกิ๊มหงวง / หวงจิ่นหยวน) 黃錦威 (อึ้งกิ๊มอุย / หวงจิ่นเวย) 黃錦善 (อึ้งกิ๊มเสี่ยง / หวงจิ่นซ่าน) และ 黃錦標 (อึ้งกิ๊มเปียว / หวงจิ่นเปียว) แล้วแตกแขนงออกเป็นสายย่อยอีกหลายครอบครัว บางส่วนอพยพไปอยู่ประเทศไทย ฮ่องกง สิงคโปร์ และต่างประเทศ ผมมองว่านี่คือภาพจำลองย่อของครอบครัวจีนโพ้นทะเลทั้งรุ่น ที่คนจากบ้านเดียวกันสามารถกระจายไปได้ไกลถึงสามสี่ประเทศภายในเวลาไม่กี่ชั่วอายุคน ตรงกับที่ผมเคยได้ยินจากญาติผู้ใหญ่เล่าว่า คนรุ่นปู่ย่าตายายมักออกเดินทางจากบ้านเกิดโดยไม่รู้ว่าจะได้กลับมาอีกหรือไม่
บ้านเลขที่ 3 หมู่บ้านตงหู หลักฐานที่จับต้องได้
สิ่งที่ทำให้สาแหรกชุดนี้มีน้ำหนักมากกว่าการเขียนรายชื่อบรรพบุรุษธรรมดา คือมันถูกผูกเข้ากับบ้านบรรพบุรุษและกรรมสิทธิ์ที่ดินจริง สถานที่ที่ปรากฏซ้ำหลายครั้งในเอกสารคือ 廣東省澄海 東湖村 池仔角路 門牌第三號 อ่านตามลำดับได้ว่า มณฑลกวางตุ้ง 廣東省 (กึ่งตังแส่ / กว่างตงเสิ่ง) อำเภอเท่งไฮ้ 澄海 (เท่งไฮ้ / เฉิงไห่) หมู่บ้านตงหู 東湖村 (ตังโอ้วชึง / ตงหูชุน) ถนนตี๊เกี้ยกัก 池仔角路 (ตี๊เกี้ยกักโล่ว / ฉือจ่ายเจี่ยวลู่) บ้านเลขที่ 3 門牌第三號 (มึ้งไป๊ตี่ซาโฮ่ / เหมินไผตี้ซานเฮ่า) หนังสือกรรมสิทธิ์ที่ดิน 土地所有權狀 (โท่วตี่ซ้อถิ่งก้วนจวง / ถู่ตี้สั่วโหย่วเฉวียนจ้วง) ฉบับเดิม ออกโดยสำนักกิจการที่ดิน รัฐบาลมณฑลกวางตุ้ง ลงวันที่ 6 พฤศจิกายน ปีสาธารณรัฐที่ 37 ซึ่งตรงกับ ค.ศ. 1948 ระบุชื่อ 黃隆昇 เป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์ เลขที่ 04748 ผมยอมรับตรง ๆ ว่าตอนแรกที่เห็นเลขเอกสารเก่าขนาดนี้ ผมนึกไม่ถึงว่าครอบครัวเราจะเก็บรักษาอะไรที่เก่าและเป็นทางการขนาดนี้ไว้ได้
ส่วนเอกสารของลูกหลานในปี ค.ศ. 1997 ระบุพื้นที่บ้านประมาณ 16 ตารางจั้ง 68 ตารางฉื่อ (จั้ง 丈 และ ฉื่อ 尺 เป็นหน่วยวัดของจีน หนึ่งจั้งยาวราว 3.3 เมตร คิดเป็นพื้นที่ราว 185 ตารางเมตร) และอธิบายประวัติของเอกสารไว้อย่างละเอียดว่า หลังจากภรรยาของหลานชายคนที่สี่ ซึ่งเป็นผู้เก็บเอกสาร ย้ายไปอยู่ฮ่องกงเมื่อต้นเดือนเมษายน ค.ศ. 1952 เอกสารเดิมจึงติดตัวไปด้วย ขณะที่ช่วงที่รัฐออกเอกสารสิทธิ์ที่ดินในปี ค.ศ. 1953 ลูกหลานสายที่สองอยู่ในไทย และลูกหลานส่วนใหญ่ของสายที่สามอยู่ในสิงคโปร์และฮ่องกง จึงตกหล่นไม่ได้จดทะเบียนสิทธิ ต่อมาเมื่อเอกสารเก่าถูกนำกลับมาบ้านเกิดในปี ค.ศ. 1987 ลูกหลานจึงเริ่มรวบรวมหลักฐาน และเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน ค.ศ. 1997 ได้ยื่นคำร้องต่อหน่วยงานที่ตงหู รวมถึงสำนักงานกิจการชาวจีนโพ้นทะเล และ 僑聯 (เคี้ยวเลี้ยง / เฉียวเหลียน — สหพันธ์ชาวจีนโพ้นทะเล) เพื่อขอรับรองและจัดการสิทธิในทรัพย์สินของบรรพบุรุษให้ถูกต้อง โดยเฉพาะเอกสารของสายที่สาม หรือสาย 黃繼業 ซึ่งกล่าวถึงสิทธิในทรัพย์สินหนึ่งในสามส่วน และมีการแต่งตั้งตัวแทนญาติ เช่น 黃壯濤 (อึ้งจั่งโท้ / หวงจ้วงเทา) และ 黃木雄 (อึ้งม๊กเฮี้ยง / หวงมู่สยง) ให้ช่วยดำเนินเรื่องกับทางการ คำร้องแนบจดหมายจาก 黃來成 (อึ้งไล้เซ้ง / หวงไหลเฉิง) ทายาทสายที่สองในไทย ที่รับรองว่ากรรมสิทธิ์ควรแบ่งเป็นสามส่วน และในเดือนสิงหาคมปีเดียวกัน ทั้งสองท่านร่างหนังสือให้ทายาทสายที่สองในไทยยืนยันว่าบ้านหลังนี้เป็นทรัพย์สินร่วมของทั้งสามสาย
ผมมองว่าลำดับเหตุการณ์นี้ไม่ได้ต่างจากที่ครอบครัวจีนไทยหลายบ้านเคยเผชิญ คนอยู่นอกประเทศ เอกสารอยู่คนละที่ กว่าจะรวมกันได้ก็ผ่านไปหลายสิบปี
ธรรมเนียมเซ่นไหว้ที่ผูกสามสายสกุลไว้ด้วยกัน
สิ่งที่ผมสนใจมากอีกประการหนึ่งคือ เอกสารไม่ได้ใช้เฉพาะโฉนดที่ดินมายืนยันความเป็นญาติ แต่ยังกล่าวถึงธรรมเนียมภายในตระกูลด้วย มีข้อความว่าลูกหลานทั้งสามสายเคยผลัดกันทำพิธีเซ่นไหว้บรรพบุรุษ สายละหนึ่งปี หมุนเวียนกันครบรอบทุกสามปี ธรรมเนียมนี้มีความหมายมาก เพราะสะท้อนว่าคนในครอบครัวยุคนั้นรับรู้ร่วมกันว่าบ้านที่ตงหูเป็น "บ้านบรรพบุรุษ" ที่ทั้งสามสายมีส่วนร่วมกัน ไม่ใช่ทรัพย์ของครอบครัวใดครอบครัวหนึ่งเพียงฝ่ายเดียว ผมขอย้ำตรงนี้ว่าธรรมเนียมนี้เป็นคติความเชื่อและแนวปฏิบัติที่บันทึกไว้ในเอกสารครอบครัว ไม่ใช่ข้อมูลทางวิชาการที่มีแหล่งอ้างอิงสาธารณะรองรับ แต่ในทางปฏิบัติของครอบครัวจีนแต้จิ๋วหลายบ้านที่ผมเคยพบเจอ การหมุนเวียนหน้าที่เซ่นไหว้แบบนี้ถือเป็นวิธีรักษาความสัมพันธ์ระหว่างสายสกุลที่แยกบ้านออกไปแล้วได้ดีมาก
เมื่อเกิดปัญหาเรื่องการออกเอกสารสิทธิในยุคหลัง ลูกหลานจึงต้องย้อนกลับไปใช้ทั้งผังสาแหรก โฉนดเดิม คำรับรองของญาติ ประวัติการอยู่อาศัย และธรรมเนียมการเซ่นไหว้บรรพบุรุษมาประกอบกัน เพื่ออธิบายความสัมพันธ์ของแต่ละสาย นี่คือจุดที่ผมมองว่าเอกสารตระกูลจีนมีคุณค่าเกินกว่าตัวหนังสือ มันคือระบบพิสูจน์ตัวตนของครอบครัวที่ใช้ได้จริง แม้เวลาจะผ่านไปหลายสิบปี
บทกลอนลำดับรุ่น และวิธีสืบค้นรากเหง้าตระกูลจีนแต้จิ๋ว
สำหรับใครที่กำลังพยายามสืบค้นรากเหง้าคนจีนแต้จิ๋วของตัวเอง ผมอยากชวนดูตัวอย่างจากครอบครัวผมเอง คือตระกูลอึ้งแห่ง 江夏堂 (กังเฮ่ตึ๊ง / เจียงเซี่ยถัง — ชื่อหอตระกูลของแซ่อึ้ง ที่บอกว่าสืบมาจากเจียงเซี่ย) สายตงหู ซึ่งมีการบันทึก 辈序 (ปวยสือ / เป้ยซวี่ — ลำดับตัวอักษรที่ใช้ตั้งชื่อคนแต่ละรุ่น รุ่นเดียวกันจะมีอักษรนี้อยู่ในชื่อเหมือนกัน) ไว้อย่างเป็นระบบ เป็น 辈序诗 (ปวยสู่ซี / เป้ยซวี่ซือ — บทกลอนกำหนดลำดับรุ่น) 6 วรรค วรรคละ 4 อักษร รวม 24 อักษร เรียงเป็นลำดับรุ่นทีละอักษร เริ่มจาก 道 (เต่า / เต้า) ไปจนถึง 年 (นี้ / เหนียน) กลุ่มมิตรภาพตระกูลอึ้งแห่งตงหู ไว่ผู่พิมพ์บทกลอนนี้ไว้เมื่อฤดูใบไม้ร่วง ปี ค.ศ. 1989 เนื้อหามีดังนี้
道 隆 继 述
แต้จิ๋ว: เต่า · ล้ง · กี่ · ซุก
จีนกลาง: เต้า · หลง · จี้ · ซู่ (Dào Lóng Jì Shù)
德 洽 燕 贻
แต้จิ๋ว: เต็ก · เจี๊ยก · เอี้ยน · อี๊
จีนกลาง: เต๋อ · เชี่ย · เยี่ยน · อี๋ (Dé Qià Yàn Yí)
友 恭 笃 敬
แต้จิ๋ว: อิ้ว · เกียง · ตก · เก่ง
จีนกลาง: โหย่ว · กง · ตู่ · จิ้ง (Yǒu Gōng Dǔ Jìng)
光 宏 先 基
แต้จิ๋ว: กวง · ฮ้ง · ซิง · กี
จีนกลาง: กวาง · หง · เซียน · จี (Guāng Hóng Xiān Jī)
和 平 敦 厚
แต้จิ๋ว: ฮั้ว · เพ้ง · ตุง · เก่า
จีนกลาง: เหอ · ผิง · ตุน · โฮ่ว (Hé Píng Dūn Hòu)
绵 奕 万 年
แต้จิ๋ว: เมี้ยง · เอ็ก · บ่วง · นี้
จีนกลาง: เหมียน · อี้ · ว่าน · เหนียน (Mián Yì Wàn Nián)
ความหมายทีละวรรค
- 道隆继述 (เต่าล้งกี่ซุก / เต้าหลงจี้ซู่) — คุณธรรมอันยิ่งใหญ่ สืบทอดและต่อยอด
- 德洽燕贻 (เต็กเจี๊ยกเอี้ยนอี๊ / เต๋อเชี่ยเยี่ยนอี๋) — จริยธรรมเปี่ยมล้น สั่งสมมรดกเพื่อลูกหลาน
- 友恭笃敬 (อิ้วเกียงตกเก่ง / โหย่วกงตู่จิ้ง) — รักใคร่กลมเกลียว นอบน้อม ด้วยความจริงใจและเคารพ
- 光宏先基 (กวงฮ้งซิงกี / กวางหงเซียนจี) — ส่องสว่างและต่อเติม รากฐานของบรรพบุรุษให้ยิ่งใหญ่
- 和平敦厚 (ฮั้วเพ้งตุงเก่า / เหอผิงตุนโฮ่ว) — สงบสุข เมตตา ซื่อสัตย์ และจริงใจ
- 绵奕万年 (เมี้ยงเอ็กบ่วงนี้ / เหมียนอี้ว่านเหนียน) — รุ่งเรืองสืบเนื่องยาวนานนับหมื่นปี
ตามบทกลอนนี้ รุ่นของผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ คือรุ่นที่ 7 อักษร 燕 (เอี้ยน / เยี่ยน) และลูกทั้งสี่ของผมอยู่รุ่นที่ 8 อักษร 贻 (อี๊ / อี๋)
ผมยกตัวอย่างสายนี้ไว้เพื่อให้เห็นภาพว่า การมีลำดับอักษรรุ่นที่ชัดเจนช่วยให้ลูกหลานรุ่นหลังต่อสายกันได้แม่นยำแค่ไหน แม้จะอยู่คนละประเทศ เรื่องของหมู่บ้านตงหูและบทกลอนฉบับพิมพ์ปี 1989 ผมเล่าไว้ในอีกบทความหนึ่ง ส่วนลูกหลานตระกูลอึ้งในประเทศไทย จุดเริ่มต้นที่ใกล้ตัวที่สุดคือสมาคมตระกูลหวางแห่งประเทศไทย 泰國黃氏宗親總會 (ไท่ก๊กอึ้งสีจงชินจ๋งฮ่วย / ไท่กั๋วหวงซื่อจงชินจ่งฮุ่ย) ที่ซอยรามคำแหง 1 และสุสานกังเฮ่ ตำบลบางพระ อำเภอศรีราชา ที่มูลนิธิกังเฮ่อึ้งตระกูลดูแล
ตารางเปรียบเทียบหลักฐานสาแหรกตระกูลอึ้ง
| หลักฐาน | ปี/สมัยที่ระบุ | สาระสำคัญ |
|---|---|---|
| 《黃隆昇公世系一覽表》 ตารางลำดับสาแหรก | ไม่ระบุปีชัดเจน | ต้นสาย 黃隆昇 มีบุตรสามคน แบ่งสามสาย (房) |
| หนังสือกรรมสิทธิ์ที่ดินฉบับเดิม | 6 พ.ย. ค.ศ. 1948 (สาธารณรัฐจีน ปีที่ 37) | ระบุ 黃隆昇 เป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์บ้านเลขที่ 3 เลขที่ 04748 |
| คำร้องขอสิทธิของลูกหลาน | 20 มิ.ย. ค.ศ. 1997 | ลูกหลานยื่นเรื่องต่อหน่วยงานที่ตงหู สำนักงานกิจการชาวจีนโพ้นทะเล และ 僑聯 เพื่อขอรับรองสิทธิในบ้านเลขที่ 3 เอกสารที่ครอบครัวเก็บไว้ไล่รายชื่อสายที่สามละเอียดที่สุด |
| 辈序诗 บทกลอนลำดับรุ่น 24 อักษร | พิมพ์ฤดูใบไม้ร่วง ค.ศ. 1989 | กลุ่มมิตรภาพตระกูลอึ้งแห่งตงหู ไว่ผู่พิมพ์ไว้ 6 วรรค วรรคละ 4 อักษร เรียงเป็นลำดับรุ่นตั้งแต่ 道 ถึง 年 รุ่นของผมคือรุ่นที่ 7 อักษร 燕 |
ผมวางตารางนี้ไว้ให้เห็นภาพรวมทั้งหมดในสายตาเดียว เพราะบ่อยครั้งที่คนอ่านสาแหรกครอบครัวจีนแล้วรู้สึกว่าข้อมูลกระจัดกระจายเกินไป ทั้งที่จริงแล้วหลักฐานแต่ละชิ้นเชื่อมกันเป็นเส้นเดียว ตั้งแต่ต้นสาย 黃隆昇公 ผ่านโฉนดที่ดินปี 1948 มาจนถึงคำร้องปี 1997 และย้อนไปถึงบทกลอนลำดับรุ่นที่ใช้ตั้งชื่อรุ่นต่อรุ่น สำหรับผมแล้ว การเห็นภาพรวมแบบนี้ทำให้เข้าใจง่ายขึ้นมากว่า เหตุใดครอบครัวจีนแต้จิ๋วจึงให้ความสำคัญกับการบันทึกทุกรายละเอียด ไม่ว่าจะเป็นชื่อคน ปีที่เกิดเหตุการณ์ หรือแม้แต่ขนาดพื้นที่บ้านเป็นตารางจั้งตารางฉื่อ เพราะสุดท้ายแล้ว รายละเอียดเล็ก ๆ เหล่านี้คือสิ่งที่ทำให้ลูกหลานรุ่นหลังยังต่อสายกลับไปหาบรรพบุรุษได้อย่างมั่นใจ
กลอนลำดับรุ่นทำงานอย่างไร และบอกอะไรเกี่ยวกับสายตงหูได้บ้าง
ระบบอักษรประจำรุ่น (字輩 — แต้จิ๋ว หยี่ปวย / จีนกลาง จื้อเป้ย) กำหนดอักษรหนึ่งตัวให้คนหนึ่งรุ่น พี่น้องและลูกพี่ลูกน้องฝ่ายพ่อในรุ่นเดียวกันจะมีอักษรตัวนั้นในชื่อเหมือนกัน บทความเรื่องอักษรประจำรุ่นในวิกิพีเดียภาษาจีนอธิบายว่าอักษรรุ่นมักใช้กับชื่อที่จดลงสมุดตระกูล เรียกว่า 譜名 (จีนกลาง ผู่หมิง — ชื่อในสาแหรก) ซึ่งอาจไม่ใช่ชื่อที่ใช้ในชีวิตประจำวัน คนจีนนิยมเรียงอักษรรุ่นเป็นกลอนสี่ ห้า หรือเจ็ดคำให้คล้องจองและท่องจำง่าย หลายตระกูลในอดีตบังคับใช้เฉพาะผู้ชาย เพราะสาแหรกมักบันทึกแต่ชื่อผู้ชาย เมื่ออักษรใกล้หมด ผู้รู้ในตระกูลจะตั้งวรรคต่อ ส่วนบางตระกูลวนกลับไปเริ่มใหม่ บทความเดียวกันย้ำว่า คนต่างแซ่ หรือแซ่เดียวกันแต่ต่างสายย่อย ใช้ระบบอักษรรุ่นคนละชุดได้ทั้งหมด บทความ Generation name ในวิกิพีเดียภาษาอังกฤษเสริมว่ากลอนแต่ละชุดเป็นของสายใดสายหนึ่งโดยเฉพาะ และมักแต่งโดยคณะผู้อาวุโสเมื่อมีการตั้งสายใหม่ เช่น หลังย้ายถิ่น
เมื่อนำหลักนี้มาอ่านกลอน 24 อักษรของตระกูลอึ้งตงหู ไว่ผู่ จะได้สามข้อ
- สิ่งที่กลอนบอกได้ กลอนเริ่มที่อักษร 道 (แต้จิ๋ว เต่า / จีนกลาง เต้า) เรียงทีละอักษรจนถึง 年 เอกสารปี ค.ศ. 1989 ลงชื่อกลุ่มมิตรภาพตระกูลอึ้งแห่งตงหู ไว่ผู่เป็นผู้พิมพ์ กลอนช่วยให้ลูกหลานที่แยกไปอยู่ไทย ฮ่องกง และสิงคโปร์รู้ว่าใครอยู่รุ่นไหน และนับญาติตามศักดิ์รุ่นได้แม้อายุจะกลับกัน รุ่นของ MingPaPa (ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์) คือรุ่นที่ 7 อักษร 燕 และรุ่นลูกคือรุ่นที่ 8 อักษร 贻
- สิ่งที่กลอนบอกไม่ได้ ปี 1989 เป็นปีที่พิมพ์เอกสาร หน้าเอกสารนี้ไม่ได้บอกว่าแต่งกลอนเมื่อไร และไม่ได้บอกว่ารุ่นที่ 1 อักษร 道 คือใคร กลอนอย่างเดียวจึงบอกไม่ได้ว่าใครอยู่ 房 ใด ต้องอาศัยสาแหรกที่บันทึกชื่อรายรุ่นประกอบ
- เทียบกับสายอื่นยังไม่ได้ผล กลอนของแซ่อึ้งสายอื่นในเท่งไฮ้ที่พบ ได้แก่สาย 玉窖 สาย 雲僑 หอ 如在堂 ที่เจียงลิ้ม และหอ 敦敘堂 ที่เชี้ยงโคย มีลำดับอักษรไม่ตรงกับกลอนตงหู มีเพียงคำว่า 继述 (แต้จิ๋ว กี่ซุก / จีนกลาง จี้ซู่ — สืบทอด) ที่อยู่ตำแหน่งเดียวกับกลอนหอ 如在堂 (รายละเอียดอยู่ในบทความร่องรอยแซ่อึ้งที่เท่งไฮ้)
สำหรับบ้านที่อยากใช้กลอนของตัวเอง วิธีที่ได้ผลคือเขียนชื่อจีนของคนในบ้านอย่างน้อยสามรุ่นเรียงกัน แล้วหาอักษรที่คนรุ่นเดียวกันใช้ร่วมกัน และถามผู้ใหญ่ว่าใครมีชื่อในสาแหรกต่างจากชื่อที่ใช้ทั่วไปหรือไม่ เพราะอักษรรุ่นมักอยู่ในชื่อชุดแรก
ก่อนเข้าตงหู: ยังไม่มีเอกสารบอก
เอกสารที่ครอบครัวมีเริ่มต้นที่ 黃隆昇公 และบ้านเลขที่ 3 ย่านตี๊เกี้ยกัก ยังไม่มีแผ่นใดบอกว่าสายนี้อยู่ที่ไหนก่อนเข้าตงหู ผมจึงไม่สรุปที่มาก่อนหน้านั้น ตารางนี้ชั่งน้ำหนักเบาะแสที่เคยถูกเสนอไว้
| สมมติฐาน | สิ่งที่สนับสนุน | สิ่งที่แย้ง | น้ำหนัก |
|---|---|---|---|
| สืบจาก 黃程 แห่งเก๊กตี๊ | ตัวท่านมีจริงในทะเบียนผู้สอบได้ปี 1027 และมีลูกหลานในตัวเมืองเท่งไฮ้ | ไม่มีเอกสารเชื่อมสาย 黃隆昇公 กับท่าน · กลุ่มที่ไปไหว้สุสาน 江夏黃公墓 ร่วมกับเก๊กตี๊ในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 9 คือ 管隴 潛溪 และ 東鄉 ไม่มีตงหู | อ่อน |
| สืบจาก 黃時晦 | โพสต์ของเพจอ้างเอกสารว่าลูกหลานท่านไปอยู่ "東湖" | สายของท่านขัดกันในเอกสารชุดเดียวกัน · ไม่มีเอกสารเชื่อมกับสาย 黃隆昇公 (หัวข้อถัดไป) | อ่อน |
| สายจื่อหยุน (紫雲 — แต้จิ๋ว จื้อฮุ้ง / จีนกลาง จื่อหยุน) | แซ่อึ้งแต้จิ๋วบางสายอ้างรากจากหวงโส่วกง (黃守恭 — แต้จิ๋ว อึ้งซิ้วเกียง) | สื่อท้องถิ่นว่าแซ่อึ้งเท่งไฮ้ทุกสายเป็นสายเหอผิง · ไม่มีหลักฐานเฉพาะตงหูเลย | อ่อนมาก |
| เป็นญาติกับตระกูลของ 黃繼英 คนตงหูผู้ตั้งสำนักเกี๊ยวโพยปี 1835 | เป็นแซ่อึ้งตงหูกลุ่มเดียวที่มีเอกสารสาธารณะ | ไม่มีแหล่งใดบอกว่าตระกูลนี้อยู่สายใด · แซ่เดียวกันในหมู่บ้านเดียวกันไม่ได้แปลว่าเป็นญาติ | ไม่มีหลักฐาน |
เบาะแส 黃時晦: ทำไมจึงยังไม่เข้ากับสายของครอบครัว
เบาะแสนี้มาจากโพสต์ของเพจแซ่อึ้งที่อ้างเอกสาร《粵東地區(汕頭)黃氏各支系》ว่า 黃時晦 (แต้จิ๋ว อึ้งซี้ฮ่วย / จีนกลาง หวงสือฮุ่ย) จิ้นซื่อสมัยซ่ง เป็นบรรพบุรุษรุ่นที่ 5 ของแซ่อึ้งเก๊กตี๊ (菊池 — แต้จิ๋ว เก๊กตี๊ / จีนกลาง จวีฉือ) และลูกหลานไปอยู่ที่ 上窖 下窖 และ "縣邑近鄉東湖" (ตงหู หมู่บ้านใกล้ตัวอำเภอ) ถ้าเป็นจริง ตงหูก็มีแซ่อึ้งสายหนึ่งที่สืบจากเก๊กตี๊ เมื่อตรวจทีละจุดได้ผลดังนี้
| ประเด็น | สิ่งที่ตรวจพบ | ระดับหลักฐาน |
|---|---|---|
| ตัวบุคคล | ฐานข้อมูล CBDB ของมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดบันทึก 黃時晦 สมัยซ่ง ภูมิลำเนาเก๊กเอี๊ย สอบได้จิ้นซื่อปี 1132 ตาม《宋登科記考》หน้า 690 | ยืนยันด้วยเอกสาร |
| ชื่อในทำเนียบท้องถิ่น | ทำเนียบผู้สอบได้ของตำบลเซี่ยงฮั้วมีจิ้นซื่อรอบ 宋紹興壬子科 (1132) จากเก๊กตี๊ชื่อ 黃如晦 ชื่อต่างกันหนึ่งอักษร อาจเป็นคนเดียวกัน | ยังไม่ยืนยันว่าเป็นคนเดียวกัน |
| สายของท่าน แบบที่ 1 | เอกสาร《粵東地區(揭陽)黃氏各支系》 ส่วนสาย 黃程 ที่ย้ายไปฮุ่ยไล้ ลำดับว่า 黃程 → 黃鐘 → 黃晚 → 黃夢 → 黃時晦 → 黃中享 … | ตามพงศาวลี |
| สายของท่าน แบบที่ 2 | เอกสารเล่มเดียวกัน ส่วนสาย 致政公 ว่า "七傳黃煥國、黃時晦兄弟，同登宋紹興二年（1132）張九成榜進士，創居海陽龍湖" คือเป็นรุ่นที่ 7 ของ "致政七公" สอบได้พร้อมพี่ชาย แล้วไปตั้งบ้านที่หลงหู (龍湖) ในเขตแต้อัวปัจจุบัน | ตามพงศาวลี (ขัดกับแบบที่ 1) |
| ภูมิลำเนา | CBDB ว่าเก๊กเอี๊ย แต่ก่อนปี 1563 เก๊กตี๊อยู่ใน 上外莆都 ของอำเภอไห่หยาง ไม่ใช่เก๊กเอี๊ย ข้อนี้เอียงไปทางแบบที่ 2 เล็กน้อย แต่ยังชี้ขาดไม่ได้ | ยังไม่ยืนยัน |
| ส่วนที่พูดถึงตงหู | ส่วนเท่งไฮ้ของเอกสารฉบับซัวเถายังอ่านออนไลน์ไม่ได้ และในซัวเถามีหมู่บ้านชื่อตงหูอย่างน้อยสามแห่ง ยังไม่รู้ว่า "東湖" ในประโยคนั้นคือตงหูแขวงฮ่งเซี๊ยงหรือไม่ | ยังไม่ยืนยัน |
| 上窖 กับ 下窖 | เป็นถิ่นของแซ่เอี๊ยว (姚) และแซ่ฉั่ว (蔡) เป็นหลัก จึงควรเขียนว่า "มีลูกหลานไปอยู่" ไม่ใช่ "ไปตั้งหมู่บ้าน" | สื่อท้องถิ่น |
เหตุผลที่เบาะแสนี้ยังไม่เข้ากับสาย 黃隆昇公 มีสองข้อ ข้อแรก ยังไม่มีเอกสารใดเชื่อมสองสายนี้ แม้ข้อความเรื่องตงหูจะจริง ก็พูดถึงลูกหลานคนสมัยซ่ง ตงหูเป็นหมู่บ้านใหญ่ที่มีกว่า 20 แซ่ และแซ่อึ้งในหมู่บ้านก็อาจมีมากกว่าหนึ่งกลุ่ม ข้อที่สอง เอกสารของตระกูลเองยังให้สายของท่านไว้สองแบบ ข้อสรุปที่ปลอดภัยจึงเป็น "黃時晦 จิ้นซื่อปี 1132 มีตัวตนจริง ส่วนเรื่องลูกหลานที่ตงหูยังเป็นเบาะแส และถ้าเป็นจริงก็น่าจะเป็นแซ่อึ้งอีกกลุ่มหนึ่งในตงหู" ไม่ควรเขียนว่าครอบครัวศุภพิทักษ์พงษ์สืบจาก 黃時晦 หรือจาก 黃程
ระดับหลักฐานของแต่ละช่วงในสายตระกูล
ตารางนี้ไล่สายจาก 黃隆昇公 ลงมาถึงรุ่นปัจจุบัน และกำกับระดับหลักฐานของแต่ละช่วง ช่วงที่ยังไม่รู้เขียนไว้ตรง ๆ ว่ายังไม่ทราบ (ข้อมูลครอบครัวในตารางนี้มาจากบทความนี้และหัวข้อ "จากมุมของลูกหลานแซ่อึ้งในไทย" ในบทความแซ่อึ้ง 黃)
| ช่วงในสาย | สิ่งที่บันทึกไว้ | ระดับหลักฐาน |
|---|---|---|
| ก่อน 黃隆昇公 | ยังไม่มีเอกสารบอกว่าสายนี้อยู่ที่ไหนก่อนเข้าตงหู | ยังไม่ทราบ |
| 黃隆昇公 เจ้าของบ้านเลขที่ 3 ย่านตี๊เกี้ยกัก ตงหู | โฉนดสมัยสาธารณรัฐจีนปีที่ 37 (1948) ระบุชื่อ 黃隆昇 | ยืนยันด้วยเอกสาร |
| สาม 房 ของ 黃繼欽 黃繼相 และ 黃繼業 | ตาราง《黃隆昇公世系一覽表》 และคำร้องของลูกหลานปี 1997 | ยืนยันด้วยเอกสาร |
| กลอนลำดับรุ่น 24 อักษร เริ่มที่ 道 | เอกสารที่กลุ่มมิตรภาพตระกูลอึ้งแห่งตงหู ไว่ผู่พิมพ์เมื่อฤดูใบไม้ร่วง ค.ศ. 1989 | ยืนยันด้วยเอกสาร |
| สายที่สอง 二房 ของ 黃繼相 | ครอบครัวอยู่สายนี้ เอกสารปี 1997 ระบุว่าทายาทสายที่สองพำนักในไทย และให้เก็บสำเนาหนึ่งชุดไว้กับทายาทสายที่สองในไทย ซึ่งเอกสารชุดนี้อยู่ในกล่องของคุณพ่อ | ความรู้ของครอบครัว สอดคล้องกับเอกสาร |
| อากง 黃璧卿 (แต้จิ๋ว อึ้งเปี้ยเค็ง / จีนกลาง หวงปี้ชิง) | รุ่นที่ 5 ตามบทกลอน มาจากหมู่บ้านตงหู มาตั้งรกรากในไทย (ยังไม่ทราบปีที่เดินทาง) เป็นกรรมการร่วมสร้างสุสานกังเฮ่ยุคแรก | ความทรงจำและบันทึกของครอบครัว |
| คุณพ่อ นายวิชัย รังษีรัตนา (อึ้งกิมย้ง) | ผู้เก็บและส่งต่อกล่องเอกสารทั้งหมด | ยืนยันด้วยเอกสารของครอบครัว |
| รุ่นปัจจุบัน | MingPaPa รุ่นที่ 7 อักษร 燕 ลูกทั้งสี่รุ่นที่ 8 อักษร 贻 | ตามกลอนลำดับรุ่นของสายนี้ |
อ่านตารางนี้ได้ง่าย ๆ ว่า ช่วงกลางของสายคือ 黃隆昇公 บ้านเลขที่ 3 และสาม 房 แน่นที่สุด เพราะมีโฉนดและคำร้องเป็นหลักฐาน ช่วงปลายของสาย คือคนในไทย มีเอกสารและความทรงจำของครอบครัว ส่วนช่วงก่อน 黃隆昇公 ยังไม่มีเอกสาร
เอกสารที่จะยืนยันหรือหักล้างสายนี้ได้
ช่องว่างในตารางข้างบนปิดได้ด้วยเอกสารจริง ไม่ใช่ด้วยการเดา รายการนี้เรียงจากสิ่งที่หาได้ใกล้ตัวที่สุด
| เอกสาร | อยู่ที่ไหน | สิ่งที่ควรมองหา | ช่วยปิดช่องว่างใด |
|---|---|---|---|
| ป้ายบรรพบุรุษ (神主牌 — จีนกลาง เสินจู่ไผ) | บ้านในไทย และบ้านหรือศาลที่ตงหู | ป้ายแบบแต้จิ๋วหลายบ้านเขียนถิ่นเดิมและชื่อเต็มไว้ด้านในหรือด้านหลัง ให้มองหาชื่อถิ่นเดิม และชื่อ 黃隆昇 黃繼相 หรือ 黃亞丰 | ที่มาก่อนเข้าตงหู และสายระหว่าง 黃隆昇公 กับอากง |
| ป้ายหน้าฮวงซุ้ย | สุสานกังเฮ่ บางพระ ศรีราชา ที่อากง อาม่า และคุณพ่อฝังอยู่ | ฮวงซุ้ยจีนมักจารึกถิ่นเดิม เช่น "澄海東湖" และชื่อหอ "江夏" | ยืนยันระดับหมู่บ้านของอากง |
| สาแหรกที่พิมพ์แล้วในฐานข้อมูล | รายการ《澄海江夏黃氏源流》 เลขเรียก MT1979 ในฐานข้อมูลสาแหรกจีน (ไม่ระบุผู้แต่ง ยังไม่มีใครเห็นเนื้อหา) | ชื่อ 黃隆昇 หรือ 黃繼欽 黃繼相 黃繼業 | ภาพรวมแซ่อึ้งเท่งไฮ้ |
| เกี๊ยวโพย (僑批 — แต้จิ๋ว เกี๊ยวโพย / จีนกลาง เฉียวพี) | ของเก่าในบ้าน หอจดหมายเหตุเมืองซัวเถา และคลังเกี๊ยวโพยแต้จิ๋ว | ซองโพยจ่าหน้าละเอียดถึงหมู่บ้านและชื่อผู้รับ ค้นด้วยคำว่า "東湖鄉池仔角" "澄海東湖" และชื่อ 黃璧卿 | ยืนยันที่อยู่และชื่อญาติในแต่ละรุ่น |
| เอกสารไทยของอากง | ใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวหรือเอกสารแปลงสัญชาติ ถ้ายังมีอยู่ | ช่องถิ่นกำเนิดและปีที่เข้าเมือง | ปีที่อากงออกจากตงหู |
| บทกลอน 道隆继述… | ญาติและผู้อาวุโสที่ตงหู ไว่ผู่ | กลอนนี้แต่งเมื่อไร และรุ่นที่ 1 อักษร 道 คือใคร | ใช้เทียบกับอักษรรุ่นของสายอื่น |
ตัวอย่างว่าทำไมเกี๊ยวโพยมีค่า บทความ "批局之最" ของหอจดหมายเหตุเมืองซัวเถา แสดงเกี๊ยวโพยที่ส่งจากเมืองไทยผ่านสำนัก 許明發銀信局 ถึง "澄海鳳嶺黃廣榜" คือผู้รับแซ่อึ้งที่หมู่บ้าน 鳳嶺 (จีนกลาง เฟิ่งหลิ่ง) ในเท่งไฮ้ ซองแบบนี้บอกทั้งชื่อหมู่บ้านและชื่อคน และเอกสารเกี๊ยวโพยขึ้นทะเบียนมรดกความทรงจำแห่งโลกของยูเนสโกในปี 2013 คลังสาธารณะจึงเก็บรักษาไว้จำนวนมาก
เมื่อได้ชื่อหมู่บ้านจากเอกสารใดแล้ว ต้องตรวจชื่อซ้ำทุกครั้ง ตงหูของครอบครัวคือชุมชนตงหูที่วิกิพีเดียภาษาจีนจัดไว้ในแขวงฮ่งเซี๊ยง (鳳翔 — จีนกลาง เฟิ่งเสียง) และในบัญชีหมู่บ้านปี 1814 อยู่ใน 下外莆都 ติดตัวอำเภอ ไม่ใช่ตงหูของเขตเฮ๊ากัง เวลาถามหาญาติในกลุ่มออนไลน์ ควรบอกเพียงแซ่กับชื่อหมู่บ้าน ไม่ต้องส่งภาพเอกสารทั้งฉบับ
เกณฑ์ตัดสิน ถ้าป้ายบรรพบุรุษหรือสมุดตระกูลระบุหมู่บ้านก่อนเข้าตงหูได้ ให้ปรับข้อสรุปตามหมู่บ้านนั้นทันที และแก้ข้อความในบทความนี้กับบทความหลักให้ตรงกัน
คำถามที่พบบ่อย
สาแหรกตระกูลคืออะไร
สาแหรกตระกูลคือบันทึกลำดับเครือญาติที่บอกว่าใครเป็นลูกของใคร และแต่ละสายแตกแขนงออกมาจากบรรพบุรุษคนใด สาแหรกตระกูลอึ้งของครอบครัวผมบันทึกไว้เป็นตารางลำดับสาแหรก《黃隆昇公世系一覽表》 ที่ไล่จากต้นสายลงมาเป็นสามสายสกุลย่อยตามบุตรชายสามคน และไล่รายชื่อลูกหลานของสายที่สามต่อลงไปอีกหลายชั่วรุ่น เมื่อใช้ประกอบกับโฉนดที่ดินเดิมและคำรับรองของญาติ สาแหรกจึงเป็นหลักฐานยืนยันความเป็นเครือญาติได้จริง
สาแหรกตระกูลอึ้งของ MingPaPa คืออะไร
คือชุดเอกสารที่พ่อของผมฝากไว้ให้เก็บรักษา ประกอบด้วยผังสาแหรกลายมือ โฉนดที่ดินฉบับเดิม และคำร้องของลูกหลาน ซึ่งยืนยันว่าต้นสายของครอบครัวคือ 黃隆昇公 (อึ้งล้งเซงกง / หวงหลงเซิงกง) จากบ้านเลขที่ 3 ย่านตี๊เกี้ยกัก หมู่บ้านตงหู อำเภอเท่งไฮ้ มณฑลกวางตุ้ง
นามสกุลศุภพิทักษ์พงษ์มาจากตระกูลจีนอะไร
มาจากตระกูลอึ้ง 黃氏 (อึ้งสี / หวงซื่อ) สายที่สืบทอดผ่านคุณพ่อ นายวิชัย รังษีรัตนา หรือ อึ้งกิมย้ง ซึ่งเชื่อมโยงกลับไปถึงบรรพบุรุษ 黃隆昇公 และบ้านเลขที่ 3 หมู่บ้านตงหู ตามเอกสารที่ครอบครัวเก็บรักษาไว้ ครอบครัวอยู่สายที่สองของท่าน คือสาย 黃繼相
辈序 ของตระกูลอึ้งเรียงลำดับอย่างไร
ตามเอกสารที่กลุ่มมิตรภาพตระกูลอึ้งแห่งตงหู ไว่ผู่พิมพ์ไว้เมื่อปี ค.ศ. 1989 บทกลอนลำดับรุ่นมี 6 วรรค รวม 24 อักษร คือ 道隆继述 德洽燕贻 友恭笃敬 光宏先基 和平敦厚 绵奕万年 เรียงเป็นลำดับรุ่นทีละอักษร เริ่มจาก 道 เป็นรุ่นที่ 1 และรุ่นของผมคือรุ่นที่ 7 อักษร 燕
บ้านเลขที่ 3 หมู่บ้านตงหู เกี่ยวข้องกับสายสกุลไหน
เกี่ยวข้องกับทั้งสามสายของ 黃隆昇公 คือสายที่หนึ่ง 大房 (黃繼欽 อึ้งกี่คิม) สายที่สอง 二房 (黃繼相 อึ้งกี่เสี่ยง) และสายที่สาม 三房 (黃繼業 อึ้งกี่เงี๊ยก) ซึ่งเป็นเจ้าของร่วมกันตามธรรมเนียมผลัดกันเซ่นไหว้บรรพบุรุษ
จะสืบค้นรากเหง้าตระกูลจีนแต้จิ๋วได้อย่างไร
ผมแนะนำให้เริ่มจากเอกสารในครอบครัวก่อน ไม่ว่าจะเป็นผังสาแหรก โฉนดเก่า หรือจดหมายที่ผู้ใหญ่เก็บไว้ จากนั้นตรวจสอบชื่อหมู่บ้านและอักษรประจำรุ่นที่ปรากฏ แล้วจึงติดต่อผู้อาวุโส หรือองค์กรชาวจีนโพ้นทะเลอย่าง 僑聯 ในพื้นที่บ้านเกิด เพื่อเทียบกับต้นฉบับลายมือดั้งเดิม
บทสรุป
เมื่อผมย้อนมองเอกสารทั้งหมดอีกครั้งหลังจากไล่อ่านมาตลอด ผมรู้สึกว่าสาแหรกตระกูลอึ้งชุดนี้ไม่ได้เป็นเพียงกระดาษเก่าที่บอกว่าใครเป็นลูกของใคร แต่เป็นบันทึกการเดินทางของครอบครัวหนึ่ง จากบ้านเลขที่ 3 ย่านตี๊เกี้ยกัก หมู่บ้านตงหู ออกไปไกลถึงประเทศไทย ฮ่องกง และสิงคโปร์ ผ่านทั้งความวุ่นวายของยุคสมัย การย้ายถิ่น และการสูญหายของเอกสารที่กว่าจะรวบรวมกลับมาได้ก็ผ่านไปหลายสิบปี สิ่งที่พ่อผม นายวิชัย รังษีรัตนา หรืออึ้งกิมย้ง ฝากไว้ให้ผมเก็บรักษา จึงไม่ใช่แค่มรดกทางทรัพย์สิน แต่เป็นมรดกทางความทรงจำที่ทำให้นามสกุลศุภพิทักษ์พงษ์ในวันนี้มีรากที่จับต้องได้จริง ผมหวังว่าเรื่องราวของตระกูลอึ้งที่ผมเล่ามาทั้งหมดนี้ จะเป็นแรงบันดาลใจให้ลูกหลานจีนไทยหลายบ้านลองหยิบกล่องเอกสารเก่าของครอบครัวตัวเองขึ้นมาดูอีกครั้ง เพราะบางทีคำตอบว่าเรามาจากไหน อาจซ่อนอยู่ในกระดาษบางแผ่นที่เราไม่เคยเปิดดูมานานแล้วก็เป็นได้
แหล่งข้อมูลและการติดต่อ
- หอสมุดมหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์: ทะเบียนสมาคมตระกูลจีนในประเทศไทย ที่อยู่และโทรศัพท์ของสมาคมตระกูลหวางแห่งประเทศไทย (泰国黄氏宗亲总会)
- หนังสือพิมพ์和平日报 (เหอผิงรื่อเป้า — สันติภาพรายวัน): สมาคมตระกูลหวางแห่งประเทศไทยเตรียมเป็นเจ้าภาพงานชุมนุมตระกูลหวงโลกที่พัทยา (ข่าวเดือน ส.ค. 2023 งานจริงจัดวันที่ 11–12 พ.ย. 2023)
- แผนที่สุสานกังเฮ่ ตำบลบางพระ อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี
- วิกิพีเดียภาษาจีน: อักษรประจำรุ่น (字輩/行輩) และ譜名
- Wikipedia: Generation name
- 《粵東地區(揭陽)黃氏各支系》 (แหล่งของตระกูล): สายของ 黃時晦 สองแบบ
- วิกิพีเดียภาษาจีน: ประวัติเขตปกครองเท่งไฮ้ (澄海行政区划沿革) การตั้งอำเภอปี 1563 และบัญชีหมู่บ้านปี 1814
- วิกิพีเดียภาษาจีน: แขวงฮ่งเซี๊ยง (凤翔街道) ซึ่งมีชุมชนตงหูและไว่ผู่
- ฐานข้อมูล CBDB มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด: 黃時晦 จิ้นซื่อปี 1132 ภูมิลำเนาเก๊กเอี๊ย
- ทำเนียบผู้สอบได้ของตำบลเซี่ยงฮั้ว เท่งไฮ้ (澄海上华科举人物一览表): จิ้นซื่อ 黄如晦 ปี 1132 แห่งเก๊กตี๊
- 中華家譜數據庫: รายการ《澄海江夏黃氏源流》 เลขเรียก MT1979
- หอจดหมายเหตุเมืองซัวเถา: 批局之最 ตัวอย่างเกี๊ยวโพยจากเมืองไทยถึงเท่งไฮ้
- UNESCO Memory of the World: Qiaopi and Yinxin Correspondence and Remittance Documents from Overseas Chinese (2013)
