เทศกาลและธรรมเนียมจีน

เทศกาลจีนที่คนไทยเชื้อสายจีนยังทำกันอยู่ทุกปีมักถูกเล่าต่อแบบสั้น ๆ ว่า “ถึงวันแล้วต้องไหว้” หมวดนี้ย้อนกลับไปหาที่มา ว่าวันนั้นถูกกำหนดจากอะไร ของไหว้แต่ละอย่างมีเหตุผลอะไรอยู่เบื้องหลัง และธรรมเนียมต่างกันอย่างไรในแต่ละภูมิภาค

หมวดนี้มีวันสารทจีน กลางเดือน 7 จันทรคติ ซึ่งเป็นวันไหว้เจ้า ไหว้บรรพบุรุษ และไหว้สัมภเวสี พร้อมของไหว้สามชุดและข้อห้ามที่คนถามกันมากที่สุด จงชิวเจี๋ยหรือเทศกาลไหว้พระจันทร์ที่เดินทางจากราชพิธีบูชาจันทร์สู่โต๊ะไหว้ของครอบครัว วันมังกรเงยหน้า (ขึ้น 2 ค่ำ เดือน 2) ซึ่งผูกกับดาราศาสตร์จีน ฤดูเพาะปลูก วันเกิดตี่จู๊เอี๊ย ธรรมเนียมตัดผม และอาหารที่ตั้งชื่อตามส่วนต่าง ๆ ของมังกร กับเทศกาลตวนอู่เจี๋ย (端午节) วันที่ห้าเดือนห้า ที่ครอบคลุมประวัติซีหยวน วิธีทำและไหว้บ๊ะจ่าง ความต่างระหว่างสูตรเหนือกับใต้ การแข่งเรือมังกร และภูมิปัญญาเรื่องสมุนไพรไล่โรคในช่วงเปลี่ยนฤดู

เราตั้งใจเพิ่มเทศกาลอื่นในหมวดนี้ต่อไป เพราะแต่ละเทศกาลคือบันทึกว่าคนรุ่นก่อนใช้ชีวิตกับฤดูกาลและความไม่แน่นอนอย่างไร