↑
HOME ครอบครัว ธุรกิจ แถวนี้ 101
สมุดร้านลงร้านฟรี
แซ่อึ้ง บทความ ติดต่อครอบครัว
พระโพธิสัตว์ในวัดจีน · มหาปณิธาน 大愿

พระกษิติครรภ์ ตี่จั่งอ๊วง (地藏王菩萨) คือใคร: ปณิธานในพระสูตร เขาจิ่วหัว และเรื่องที่ไม่มีในหลักฐาน

จากปณิธานสี่ชาติในพระสูตร ถึงพระภิกษุชาวซิลลาบนเขาจิ่วหัว แยกให้เห็นว่าอะไรมาจากคัมภีร์ และอะไรเป็นตำนานที่เติมทีหลัง

โดย · · อ่าน ~28 นาที
ภาพประกอบพระกษิติครรภ์ ตี่จั่งอ๊วง (地藏王菩萨) สวมมงกุฎห้าพระพุทธเจ้า ถือไม้เท้าห่วงทองและแก้วมณีเรืองแสง มีสัตว์คล้ายสิงห์สีทองหมอบบนหิน ฉากหลังทะเลเมฆ ต้นสน และวัดบนหน้าผา
พระกษิติครรภ์ในแบบสวมมงกุฎห้าพระพุทธเจ้า ถือไม้เท้าห่วงและแก้วมณี มีตี้ทิงหมอบข้าง ฉากหลังเป็นทะเลเมฆและวัดบนผาแบบเขาจิ่วหัว (ภาพประกอบสร้างด้วย AI ตามลักษณะในรายงาน ไม่ใช่ภาพถ่ายรูปเคารพจริง)

พระกษิติครรภ์ คือพระโพธิสัตว์ฝ่ายมหายานที่คนจีนเรียกว่า 地藏王菩萨 (แต้จิ๋ว ตี่จั่งอ๊วงผ่อสัก / จีนกลาง ตี้จ้างหวังผู่ซ่า — พระโพธิสัตว์คลังแห่งแผ่นดิน) ชื่อแปลได้ว่า "คลัง" หรือ "ครรภ์" ของแผ่นดิน[1] พระสูตรเล่าว่าท่านตั้งปณิธานจะช่วยสัตว์ในนรกและทุคติให้พ้นทุกข์ก่อน ตนเองจึงจะเป็นพระพุทธเจ้า[2] ส่วนพระภิกษุชาวซิลลาที่บำเพ็ญบนเขาจิ่วหัวในศตวรรษที่ 8 คนรุ่นหลังนับถือว่าเป็นท่านมาเกิด บันทึกเก่าสุดเรื่องพระรูปนี้เขียนในปี ค.ศ. 813[3] รูปเคารพทั่วไปเป็นพระภิกษุศีรษะโล้น ถือไม้เท้ากับแก้วมณี[4]

พระกษิติครรภ์ หรือเขียนว่า พระกษิติครรภโพธิสัตว์ และพระโพธิสัตว์กษิติครรภ์ เป็นพระโพธิสัตว์ที่คนไทยเชื้อสายจีนคุ้นหน้าจากวัดจีนและงานทำบุญให้ผู้ล่วงลับ แต่เรื่องที่เล่าต่อกันหลายเรื่องไม่ได้มาจากพระสูตร บางเรื่องมาจากบันทึกที่เขียนหลังเหตุการณ์หลายร้อยปี บางเรื่องมาจากนิยาย

บทความนี้เรียบเรียงจากพระสูตรในคลังพระไตรปิฎกจีน CBETA บันทึกสมัยถังและซ่ง บันทึกเขาจิ่วหัว และแหล่งไทย แยกให้เห็นว่าอะไรพระสูตรเขียนไว้ อะไรเป็นตำนาน และอะไรยังไม่พบหลักฐาน เป็นตอนหนึ่งของชุดบทความเทพเจ้าจีนและตำนาน

ห้าข้อที่ควรรู้ก่อนอ่านต่อ

  1. ปณิธานของพระกษิติครรภ์ใน《地藏菩萨本愿经》 (แต้จิ๋ว ตี่จั่งผ่อสักบุ้งเงี่ยงเก็ง / จีนกลาง ตี้จ้างผู่ซ่าเปิ่นเยวี่ยนจิง — พระสูตรว่าด้วยปณิธานเดิมของพระกษิติครรภ์) มีสี่ชาติ ไม่ใช่ประโยคเดียว ทุกชาติมีใจความว่าจะช่วยผู้ทุกข์ให้พ้นก่อน[2]
  2. วลี "地狱未空,誓不成佛" (นรกไม่ว่าง ไม่ขอเป็นพุทธะ) ไม่อยู่ในตัวบทพระสูตรเล่มนี้ ในคลัง CBETA งานที่ระบุสมัยได้และเก่าที่สุดที่ใช้วลีนี้คือคู่มือพิธีสมัยซ่ง[5]
  3. พระ 金地藏 (แต้จิ๋ว กิมตี่จั่ง / จีนกลาง จินตี้จ้าง — พระตี่จั่งแซ่กิม) บนเขาจิ่วหัวมาจากอาณาจักรซิลลาบนคาบสมุทรเกาหลี ไม่ใช่สยาม บันทึกปี 813 เรียกท่านเพียงว่า "僧地藏" คือพระภิกษุชื่อตี่จั่ง[3]
  4. สุนัขขาว ชื่อ 金乔觉 (แต้จิ๋ว กิมเคี้ยวกัก / จีนกลาง จินเฉียวเจวี๋ย — ชื่อที่เอกสารชั้นหลังให้ท่าน) และวันที่ 30 เดือน 7 ไม่มีในบันทึกปี 813 ทั้งสามเรื่องปรากฏในเอกสารชั้นหลัง[3][6][7]
  5. พระกษิติครรภ์ไม่ใช่พญายม ในพระสูตร พญายมเป็นผู้มาเฝ้าพระพุทธเจ้าและกล่าวสรรเสริญพระกษิติครรภ์[8]

ข้อมูลด่วน: พระกษิติครรภ์ (地藏王菩萨)

หัวข้อ ข้อมูล
อักษรจีน 地藏王菩萨 (ตัวเต็ม 地藏王菩薩) ชื่อที่ใช้ในพระสูตรคือ 地藏菩萨[2]
แต้จิ๋ว di7 zang6 uang5 pu5 sag4 · ตี่จั่งอ๊วงผ่อสัก[4]
จีนกลาง Dìzàngwáng Púsà · ตี้จ้างหวังผู่ซ่า[4]
สันสกฤต Kṣitigarbha แปลได้ว่า คลังแห่งแผ่นดิน หรือครรภ์แห่งแผ่นดิน[4][1]
ชื่อไทยที่พบ พระกษิติครรภโพธิสัตว์ · พระกษิติครรภ์ · ตี่จั่งอ๊วงผ่อสัก[4] · ตี่จั๋งอ้วงผ่อสัก[9]
ฐานะ พระโพธิสัตว์ที่พระศากยมุนีพุทธเจ้ามอบหมายให้ช่วยสัตว์จนถึงสมัยพระศรีอริยเมตไตรย[2] หนึ่งในสี่พระโพธิสัตว์หลักของมหายานเอเชียตะวันออก[1]
รูปลักษณ์/ของถือ พระภิกษุศีรษะโล้นหรือสวมมงกุฎห้าพระพุทธเจ้า มือหนึ่งถือไม้เท้าห่วง อีกมือถือแก้วมณี[4][1] บางรูปมีสัตว์ชื่อตี้ทิงหมอบข้าง[10]
วันสำคัญ วันสิ้นเดือน 7 จีน (30 ค่ำ ปีที่เดือนมี 29 วันใช้วันที่ 29) มาจากประเพณีเขาจิ่วหัว ไม่ใช่พระสูตร[6][11]
ศาสนสถานสำคัญ เขาจิ่วหัว มณฑลอานฮุย ที่ตั้งเจดีย์พระภิกษุชาวซิลลาและวัดฮว่าเฉิง[3] · ในไทยมีองค์ประดิษฐานที่ศาลเจ้าไต้ฮงกงหยกขาว เขตสาทร[9]

1. ชื่อพระกษิติครรภ์และตี่จั่งอ๊วง แปลว่าอะไร

ชื่อสันสกฤต Kṣitigarbha ประกอบด้วย kṣiti ที่แปลว่าแผ่นดิน กับ garbha ที่แปลว่าครรภ์ หรือที่เก็บซ่อน วิกิพีเดียไทยจึงยกคำแปลไว้หลายแบบ ทั้ง "ขุมทรัพย์แห่งแผ่นดิน" "คลังแห่งแผ่นดิน" และ "ครรภ์แห่งแผ่นดิน"[4] ภาษาอังกฤษนิยมเรียก Earth Store หรือ Earth Treasury[1] ภาษาจีนแปลตรงตัวว่า 地藏 คือ 地 แผ่นดิน กับ 藏 คลัง

ในพระสูตรสิบจักรมีประโยคหนึ่งบรรยายคุณธรรมของท่าน ซึ่งเทียบได้พอดีกับสองคำในชื่อ[12]

安忍不动犹如大地,静虑深密犹如秘藏

อดทนไม่หวั่นไหวดุจแผ่นดิน สมาธิลึกซึ้งดุจคลังที่ซ่อนอยู่

ประโยคนี้อยู่ในรายการคุณธรรมยาวหลายข้อ จึงไม่ใช่คำนิยามชื่อโดยตรง แต่ช่วยให้เห็นภาพว่า "แผ่นดิน" คือความมั่นคงอดทน และ "คลัง" คือความลึกซึ้งที่เก็บไว้ภายใน

คนจีนนิยมเติมคำว่า 王 ต่อท้ายชื่อ เป็น 地藏王菩萨 และเรียกเต็มว่า 大愿地藏菩萨[4] คำว่า 大愿 (แต้จิ๋ว ไต้เงี่ยง / จีนกลาง ต้าเยวี่ยน — มหาปณิธาน) บอกว่าสิ่งที่คนจดจำท่านมากที่สุดคือปณิธาน วิกิพีเดียไทยถอดชื่อเต็มนี้ว่า "ต้าหยวนตี้จั้งผู่ซ่า" และแปลว่ามหาปณิธานกษิติครรภโพธิสัตว์[4]

ชื่อแต้จิ๋วที่บทความนี้ใช้คือ ตี่จั่งอ๊วง หรือเต็มว่า ตี่จั่งอ๊วงผ่อสัก ตรงกับที่วิกิพีเดียไทยเขียน[4] เดลินิวส์เขียนว่า ตี่จั๋งอ้วงผ่อสัก[9] คำว่า 王 ในชื่อนี้แปลว่าราชาหรืออ๋อง แต้จิ๋วอ่าน อ๊วง ส่วน 菩萨 ที่แปลว่าพระโพธิสัตว์ อ่าน ผ่อสัก ญี่ปุ่นเรียกท่านว่า จิโซ (地蔵) และเกาหลีเรียก ชีจัง[4]

2. พระกษิติครรภ์ในพระสูตร: สามคัมภีร์หลัก

เรื่องของพระกษิติครรภ์ในพุทธจีนมีคัมภีร์หลักสามเล่ม คือพระสูตรสิบจักร พระสูตรตรวจกรรม และพระสูตรปณิธานเดิม หลักฐานเรื่องที่มาของแต่ละเล่มหนักเบาต่างกันมาก

พระสูตรสิบจักร: มาในรูปพระสาวก

《十轮经》 (แต้จิ๋ว จักลุ้งเก็ง / จีนกลาง สือหลุนจิง — พระสูตรสิบจักร) ฉบับสิบผูกเป็นงานแปลของพระเสวียนจั้ง หรือที่คนไทยรู้จักว่าพระถังซัมจั๋ง บัญชีคัมภีร์《开元释教录》บันทึกว่าแปลที่วัดต้าฉือเอินในนครฉางอัน เริ่มวันที่ 23 เดือนอ้าย ปี ค.ศ. 651 และเป็นคัมภีร์เดียวกับฉบับแปดผูกที่ไม่ทราบชื่อผู้แปล[13]

พระสูตรนี้เล่าว่าพระกษิติครรภ์กับบริวาร "现声闻像,从南方来" คือปรากฏในรูปพระสาวก เดินทางมาจากทิศใต้[14] นี่คือฐานในคัมภีร์ที่อธิบายว่าทำไมท่านจึงมักทำเป็นรูปพระภิกษุศีรษะโล้น ไม่ใช่รูปเทวดาสวมเครื่องทรงเต็มยศเหมือนพระโพธิสัตว์องค์อื่น

พระสูตรตรวจกรรม: ทอยล้อไม้ดูกรรม ไม่ใช่ดูดวง

《占察经》 (แต้จิ๋ว เจียงชักเก็ง / จีนกลาง จานฉาจิง — พระสูตรตรวจดูกรรมดีชั่ว) ลงชื่อผู้แปลเป็นพระชาวอินเดีย[15] ในพระสูตร พระกษิติครรภ์สอนให้ใช้ "ล้อไม้" คือแท่งไม้แกะขนาดราวนิ้วก้อย ทอยลงบนที่สะอาดเพื่อดูว่ากรรมที่ทำมาหนักไปทางดีหรือชั่ว ก่อนทอยต้องระลึกพระนาม "南无地藏菩萨摩诃萨" ให้ครบพันครั้ง[15] จุดมุ่งหมายคือสำรวจใจและสารภาพบาป ไม่ใช่ดูโชคลาภ ตัวบทเตือนไว้ตรง ๆ[15]

不应弃舍如是之法,而返随逐世间卜筮、种种占相吉凶等事,贪着乐习。若乐习者,深障圣道。

ไม่ควรละทิ้งวิธีนี้ แล้วหันไปตามการเสี่ยงทายของชาวโลก การทำนายโชคดีโชคร้ายสารพัด จนติดใจหลงใหล ผู้ที่หลงใหลเช่นนั้นย่อมขวางทางสู่อริยมรรคอย่างหนัก

ส่วนหลักฐานเรื่องที่มา《历代三宝纪》บันทึกว่าสมัยสุยมีคนทำพิธีสารภาพบาปตามพระสูตรนี้ ราชสำนักสั่งตรวจ ได้คำตอบว่า "占察经目录无名" คือไม่มีชื่อในบัญชีคัมภีร์ แล้วมีคำสั่งไม่ให้เชื่อหลักของพระสูตรนี้[16]

พระสูตรปณิธานเดิม: เล่มที่คนรู้จักมากที่สุด แต่ที่มาไม่ชัดที่สุด

《本愿经》 (แต้จิ๋ว บุ้งเงี่ยงเก็ง / จีนกลาง เปิ่นเยวี่ยนจิง — พระสูตรว่าด้วยปณิธานเดิม) เปิดเรื่องว่าพระพุทธเจ้าเสด็จขึ้นไปแสดงธรรมแก่พระพุทธมารดาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์[2] วัดซีหยวนแห่งซูโจวจึงเรียกพระสูตรนี้ว่า "佛教的一部孝经" คือคัมภีร์ว่าด้วยความกตัญญูของพุทธศาสนา[17]

ฉบับที่ใช้กันลงชื่อผู้แปลว่าพระศิกษานันทะสมัยถัง แต่บัญชีคัมภีร์สมัยถังสองฉบับ (ค.ศ. 730 และ 800) ระบุงานแปลของท่านไว้ 19 เรื่อง ไม่มีเล่มนี้ และพระจูหง (袾宏) แห่งสมัยหมิงเขียนว่า "于藏无所考" คือค้นในพระไตรปิฎกไม่พบที่มา[18] หลักฐานเก่าสุดอยู่ในสมัยซ่ง ได้แก่บันทึกปาฏิหาริย์ของพระฉางจิ่น (ราว ค.ศ. 988–989) ที่ยกข้อความจากพระสูตร[18] และคู่มือพิธีของพระหยวนจ้าว (元照) ซึ่งเป็นงานเก่าสุดในคลัง CBETA ที่อ้างชื่อพระสูตร รองจากตัวพระสูตรเอง[19]

นักวิชาการฝ่ายหนึ่งเสนอว่าพระสูตรแต่งในจีน เพราะเน้นความกตัญญู อีกฝ่าย เช่น Gregory Schopen ชี้ว่าพุทธอินเดียก็มีเรื่องกตัญญูต่อบิดามารดา และจนถึงวันนี้ยังไม่พบต้นฉบับสันสกฤต[18][1] สรุปได้อย่างซื่อตรงว่า ชื่อผู้แปลไม่มีหลักฐานสมัยถังรองรับ พระสูตรมีใช้แน่ในสมัยซ่ง ส่วนจะแต่งในจีนหรือแปลจากต้นฉบับนอกจีน ยังไม่มีข้อยุติ ข้อนี้ไม่ได้ลดคุณค่าที่พุทธศาสนิกชนจีนสวดพระสูตรนี้มานับพันปี

3. ปณิธานสี่ชาติของพระกษิติครรภ์ใน本愿经

คนทั่วไปมักจำปณิธานของพระกษิติครรภ์เป็นประโยคเดียว แต่ในพระสูตร พระพุทธเจ้าเล่าอดีตชาติของท่านไว้สี่ชาติ[2]

ชาติที่หนึ่ง บุตรเศรษฐี

บุตรเศรษฐีเห็นพระพุทธเจ้าพระนามว่า "师子奋迅具足万行如来" มีพระลักษณะงดงาม จึงทูลถามว่าทำอย่างไรจึงได้รูปเช่นนี้ พระพุทธเจ้าตอบว่าต้องช่วยสัตว์ที่ทุกข์ให้หลุดพ้นเป็นเวลายาวนาน เขาจึงตั้งปณิธาน[2]

我今尽未来际不可计劫,为是罪苦六道众生,广设方便,尽令解脱,而我自身,方成佛道。

นับแต่นี้ไปตลอดกัปที่นับไม่ได้ ข้าพเจ้าจะสรรหาอุบายช่วยสัตว์ในหกภูมิที่ทุกข์เพราะบาปให้หลุดพ้นทั้งหมด แล้วตัวข้าพเจ้าเองจึงจะสำเร็จพุทธภูมิ

พระสูตรบอกว่านับจากวันนั้นผ่านไปนับกัปไม่ถ้วน ท่าน "尚为菩萨" คือยังเป็นพระโพธิสัตว์อยู่[2]

ชาติที่สอง ธิดาพราหมณ์

มารดาของธิดาพราหมณ์ดูหมิ่นพระรัตนตรัย ตายแล้วตกนรกอเวจี นางขายบ้านซื้อเครื่องบูชาไปถวายที่สถูปของพระพุทธเจ้า แล้วนั่งระลึกพระนามจนนิมิตเห็นตัวเองยืนริมทะเลที่น้ำเดือดพล่าน[2] เจ้าผีชื่ออู๋ตู๋ (无毒 แปลว่าไร้พิษ) อธิบายว่าทะเลนี้คือที่ที่ผู้ตายใหม่ซึ่ง "经四十九日后,无人继嗣为作功德" คือผ่านไป 49 วันแล้วไม่มีลูกหลานทำบุญให้ ต้องข้ามมาก่อน แล้วบอกว่ามารดาของนางไปเกิดบนสวรรค์แล้ว เพราะบุญที่ลูกกตัญญูทำ นางจึงตั้งปณิธาน[2]

愿我尽未来劫,应有罪苦众生,广设方便,使令解脱。

ขอให้ข้าพเจ้าตลอดกัปในอนาคต สรรหาอุบายช่วยสัตว์ผู้ทุกข์เพราะบาปทั้งปวงให้หลุดพ้น

พระสูตรเฉลยว่าธิดาพราหมณ์คือพระกษิติครรภ์[2] ตัวเลข 49 วันในตอนนี้เป็นรากหนึ่งของคติทำบุญให้ผู้ตายภายใน 49 วันที่คนจีนถือกันจนทุกวันนี้

ชาติที่สาม พระราชาสององค์

พระราชาสองแคว้นเป็นสหายกัน ประชาชนในแคว้นเพื่อนบ้านทำชั่วมาก องค์หนึ่งตั้งปณิธานจะรีบเป็นพระพุทธเจ้าเพื่อกลับมาโปรดคนเหล่านั้น อีกองค์ตั้งปณิธานต่างออกไป[2]

若不先度罪苦,令是安乐,得至菩提,我终未愿成佛。

หากยังไม่ได้ช่วยผู้ทุกข์เพราะบาปให้พ้นก่อน ให้เขาเป็นสุขจนบรรลุโพธิ ข้าพเจ้าจะยังไม่ปรารถนาเป็นพระพุทธเจ้าเลย

องค์หลังคือพระกษิติครรภ์[2] ประโยคนี้คือถ้อยคำในพระสูตรที่ใกล้กับวลี "ไม่ขอเป็นพุทธะ" มากที่สุด

ชาติที่สี่ หญิงชื่อกวงมู่

กวงมู่ (光目 แปลว่าดวงตาอันสว่าง) เล่าให้พระอรหันต์องค์หนึ่งฟังว่ามารดาชอบกินปลาและเต่า โดยเฉพาะลูกของมัน มารดาจึงตกอบาย นางวาดรูปพระพุทธเจ้าขึ้นบูชา ต่อมามารดามาเกิดเป็นลูกของสาวใช้ในบ้าน และบอกว่าชาตินี้จะมีอายุเพียง 13 ปี[2] นางจึงตั้งปณิธาน ปิดท้ายว่า[2]

如是罪报等人,尽成佛竟,我然后方成正觉。

เมื่อผู้รับผลบาปเหล่านี้ได้เป็นพระพุทธเจ้าครบหมดแล้ว ข้าพเจ้าจึงจะตรัสรู้

กวงมู่คือพระกษิติครรภ์[2] ในสี่ชาติ มีสองชาติที่ปณิธานเกิดจากลูกสาวที่ห่วงมารดาผู้ล่วงลับ นี่คือเหตุที่วัดจีนผูกพระสูตรนี้กับความกตัญญู และสวดในเดือน 7 ซึ่งพุทธจีนถือเป็น "เดือนแห่งความกตัญญู"[17]

ปณิธานที่ไม่มีวันสิ้นสุด

ในเล่มปลาย เทพแห่งแผ่นดินกราบทูลพระพุทธเจ้า เปรียบปณิธานของพระกษิติครรภ์กับพระโพธิสัตว์องค์อื่น[8]

如文殊、普贤、观音、弥勒,亦化百千身形,度于六道,其愿尚有毕竟。

พระมัญชุศรี พระสมันตภัทร พระอวโลกิเตศวร และพระเมตไตรย ต่างแบ่งกายนับร้อยพันไปโปรดสัตว์ในหกภูมิ แต่ปณิธานของท่านเหล่านั้นยังมีที่สิ้นสุด

ส่วนปณิธานของพระกษิติครรภ์ เทพองค์นั้นเทียบว่ามีจำนวนกัปมากดุจเม็ดทรายในแม่น้ำคงคานับพันร้อยล้านสาย[8] พระสูตรยังเล่าว่าท่านแบ่งกายไปอยู่ในนรกทุกแห่ง และพระศากยมุนีมอบหมายให้ท่านดูแลสัตว์ "至弥勒出世已来" คือจนกว่าพระศรีอริยเมตไตรยจะมาตรัสรู้[2] 弥勒 (แต้จิ๋ว นี้เล็ก / จีนกลาง หมีเล่อ — พระศรีอริยเมตไตรย) คือพระพุทธเจ้าองค์ต่อไป อ่านเรื่องของท่านได้ในพระศรีอริยเมตไตรย หมีเล่อ ช่วงเวลาระหว่างพระพุทธเจ้าสององค์นี้เองที่ทำให้พระกษิติครรภ์ได้ฐานะ "ผู้ดูแลยุคว่างพระพุทธเจ้า"

4. "นรกไม่ว่าง ไม่ขอเป็นพุทธะ" ไม่มีในพระสูตร แล้วมาจากไหน

วลีที่คนไทยและคนจีนยกให้พระกษิติครรภ์บ่อยที่สุดคือ "地狱未空,誓不成佛" แปลว่า ตราบใดที่นรกยังไม่ว่าง ขอสาบานว่าจะไม่เป็นพระพุทธเจ้า แม้แต่บทความเว็บข่าวจีนก็ยังเขียนว่าท่าน "ตั้งปณิธาน" นี้ ราวกับยกจากพระสูตร[11] แต่เมื่อค้นคำ "地狱未空" ในคลัง CBETA ทั้งคลัง พบ 52 งาน และไม่มี《地藏菩萨本愿经》อยู่ในนั้นเลย[5]

งานที่ระบุสมัยได้และเก่าที่สุดในผลค้นคือคู่มือพิธีของพระหยวนจ้าวสมัยซ่ง ถัดมาเป็นงานสมัยหมิง เช่น《云栖法汇》ของพระจูหง[5] วลีนี้ยังอยู่ในคู่มือพิธีให้อาหารแก่ผีหิวโหยในรูป "…方证菩提、地狱未空誓不成佛"[20] แต่คลัง CBETA ไม่ได้ระบุสมัยของคู่มือเล่มนี้ ถ้าพบว่าเก่ากว่าสมัยซ่ง ลำดับเวลานี้ก็จะเปลี่ยน ส่วนรูป "地狱不空" พบ 11 งาน ทุกงานอยู่ในสมัยหมิง ชิง และสาธารณรัฐ[21]

สรุปคือ ใจความของวลีนี้ตรงกับพระสูตร โดยเฉพาะปณิธานของพระราชาองค์ที่สองที่ว่า "我终未愿成佛"[2] แต่ถ้อยคำที่ท่องกันเป็นคำสรุปในคู่มือพิธีชั้นหลัง ซึ่งอาจเป็นเหตุที่คนคุ้นวลีนี้จากงานศพและงานทิ้งกระจาด เวลายกวลีนี้จึงควรเขียนว่าเป็น "คำสรุปปณิธานของพระกษิติครรภ์" ไม่ใช่ "พระสูตรกล่าวว่า"

5. พระภิกษุจากซิลลาบนเขาจิ่วหัว: กิมตี่จั่งในบันทึกปี 813

九华山 (แต้จิ๋ว เก้าฮั้วซัว / จีนกลาง จิ่วหัวซาน — ภูเขาเก้าบุปผา) อยู่ในอำเภอชิงหยาง มณฑลอานฮุย ชื่อเดิมคือภูเขาเก้าบุตร ชีวประวัติสมัยซ่งเล่าว่ากวีหลี่ไป๋มาเที่ยวแล้วตั้งชื่อใหม่ว่าเก้าบุปผา[3][22] พุทธจีนถือว่าเขาลูกนี้เป็นโพธิมณฑลของพระกษิติครรภ์ โดยมีรากจากเรื่องของพระภิกษุชาวซิลลารูปหนึ่ง[1]

ต้องแยกให้ชัดก่อนว่า พระกษิติครรภ์ในพระสูตรมีมาก่อนพระภิกษุรูปนี้ พระสูตรสิบจักรแปลเป็นภาษาจีนตั้งแต่ปี ค.ศ. 651[13] ส่วนบันทึกเก่าสุดเล่าว่าชาวบ้านพบพระภิกษุชาวซิลลาบนเขาในต้นยุคจื้อเต๋อ (ค.ศ. 756 เป็นต้นไป)[3] พระกิมตี่จั่งจึงเป็นบุคคลที่คนรุ่นหลังนับถือว่าเป็นพระกษิติครรภ์มาเกิด ไม่ใช่ต้นกำเนิดของพระโพธิสัตว์ เรื่องของท่านมีเอกสารสามชั้น คือปี 813 ปี 988 และปี 1938 แต่ละชั้นเติมรายละเอียดใหม่

ชั้นที่หนึ่ง: บันทึกของเฟ่ยกว้านชิง ปี ค.ศ. 813

เฟ่ยกว้านชิง (费冠卿) เป็นคนอำเภอชิงหยาง สอบได้จิ้นซื่อปี ค.ศ. 807 แล้วไปอยู่สันโดษบนเขาจิ่วหัว[3] บันทึก《九华山化城寺记》ของเขา (ใน《全唐文》สะกดว่า 化成) ลงท้ายว่าเขียนในปี ค.ศ. 813 วันที่ 15 เดือน 7 และบอกว่าเขาอยู่เชิงเขา จดสิ่งที่เห็นและได้ยินมาตั้งแต่เด็ก[3] ใจความหลักมีดังนี้[3]

  • "时有僧地藏,则新罗王子金氏近属" คือมีพระภิกษุชื่อตี่จั่ง เป็นญาติสนิทของเจ้าชายตระกูลกิมแห่งซิลลา ร่างสูงใหญ่ เรี่ยวแรงมากกว่าคนร้อยคน
  • ท่านข้ามทะเลมา เดินฝ่าป่าขึ้นเขาจนพบหุบเขาหันรับแดด ครั้งหนึ่งถูกสัตว์มีพิษต่อยแต่นั่งนิ่ง มีหญิงงามมาถวายยาและให้ตาน้ำผุดขึ้นเป็นการไถ่โทษแทนลูก คนสมัยนั้นว่าเป็นเทพแห่งภูเขา
  • ต้นยุคจื้อเต๋อ ชาวบ้านนำโดยคนแซ่จูกัดขึ้นเขา พบท่านในห้องหิน กินดินขาวปนข้าวนิดหน่อย จึงร่วมกันซื้อที่ดินเก่าของพระรูปก่อนแล้วสร้างวัดถวาย
  • ต้นยุคเจี้ยนจง (ค.ศ. 780 เป็นต้นไป) เจ้าเมืองย้ายป้ายชื่อวัดเก่ามาตั้งและทูลขอขึ้นทะเบียน นี่คือที่มาของ 化城寺 (แต้จิ๋ว ฮ่วยเซี้ยยี่ / จีนกลาง ฮว่าเฉิงซื่อ — วัดนครนิรมิต)
  • คนซิลลาข้ามทะเลมาอยู่ด้วยจำนวนมาก อาหารไม่พอ ท่านขุดหินได้ดินสีเขียวอมขาวละเอียดดุจแป้งมาเลี้ยงกัน
  • อายุ 99 ปี ฤดูร้อนปี ค.ศ. 794 ท่านเรียกลูกศิษย์มาอำลา ศพนั่งขัดสมาธิในหีบ สามปีต่อมาเปิดหีบเพื่อนำเข้าเจดีย์ "颜状亦如活时" ใบหน้ายังเหมือนคนมีชีวิต ยกขึ้นแล้วข้อกระดูกสั่นดัง

สิ่งที่สำคัญกว่าคือสิ่งที่ "ไม่มี" บันทึกนี้ไม่มีชื่อ 乔觉 ไม่มีสุนัขขาว ไม่มีหมิ่นกง ไม่มีจีวรคลุมเก้ายอดเขา และไม่มีวันที่ 30 เดือน 7 ที่ดินของวัดมาจากชาวบ้านที่รวมเงินกันซื้อ คำว่า 菩萨 ปรากฏครั้งเดียวตอนยกคัมภีร์มาอธิบายเสียงกระดูก เฟ่ยกว้านชิงไม่ได้เรียกพระภิกษุรูปนี้ว่าพระโพธิสัตว์ตรง ๆ[3]

ชั้นที่สอง: ชีวประวัติพระเถระสมัยซ่ง ปี ค.ศ. 988

《宋高僧传》ที่พระจ้านหนิงรวบรวม เปิดประวัติของท่านว่า "释地藏,姓金氏,新罗国王之支属也" คือพระตี่จั่ง แซ่กิม เชื้อสายสาขาของกษัตริย์ซิลลา เนื้อเรื่องส่วนใหญ่ตรงกับปี 813 และเติมว่าท่าน "慈心而貌恶" ใจเมตตาแต่หน้าตาดุ ผู้รวบรวมเขียนเองว่ามีบันทึกของเฟ่ยกว้านชิงอยู่[22] แต่ปีมรณภาพกลับเป็น ค.ศ. 803 ห่างจากบันทึกเดิมเก้าปี ทั้งที่อายุยังเป็น 99 เท่ากัน[22][3] เฟ่ยกว้านชิงเขียนห่างเหตุการณ์ราว 19 ปีและอยู่เชิงเขาเอง น้ำหนักจึงมากกว่า แต่ยังตัดสินเด็ดขาดไม่ได้

ชั้นที่สาม: 《九华山志》 กับชื่อ 乔觉

《九华山志》ฉบับที่พระอิ้นกวงปรับปรุงในสมัยสาธารณรัฐเล่าว่า[6]

菩萨降迹于新罗国主家,姓金,号乔觉。唐高宗永徽四年,二十四岁,祝发,携白犬善听,航海而来。

พระโพธิสัตว์ลงมาเกิดในราชสกุลของเจ้าผู้ครองซิลลา แซ่กิม ฉายาเคี้ยวกัก ศักราชหย่งฮุยปีที่ 4 แห่งจักรพรรดิถังเกาจง อายุ 24 ปี โกนศีรษะ พาสุนัขขาวชื่อซ่านทิงข้ามทะเลมา

ฉบับนี้ยังบอกว่าท่านบรรลุธรรมในคืนวันที่ 30 เดือน 7 ปี ค.ศ. 728 เมื่ออายุ 99 ปี และสำแดงองค์ในวันที่ 30 เดือน 7 ปี ค.ศ. 757 โดยระบุในวงเล็บว่าคัดตอนนี้มาจาก《百丈清规证义》 และยอมรับเองว่าเอกสารเก่าสองชิ้นให้ปีมรณภาพต่างกันเก้าปี[6] ลำดับเวลานี้ขัดกับเอกสารสมัยถังโดยตรง เพราะถ้าบรรลุธรรมตอนอายุ 99 ในปี 728 ท่านจะไม่อาจยังมีชีวิตให้ชาวบ้านพบในยุคจื้อเต๋อ หรือให้เจ้าเมืองยกย่องในยุคเจี้ยนจง[3][22]

ส่วนชื่อ 金乔觉 เมื่อค้นทั้งคลัง CBETA พบเพียงใน《九华山志》ฉบับนี้กับงานรวมนิพนธ์ของพระไท่ซวี ทั้งสองอยู่ในสมัยสาธารณรัฐ[7] จึงยังตอบไม่ได้ว่าชื่อนี้เริ่มใช้เมื่อใด รู้เพียงว่าเอกสารสมัยถังและซ่งไม่มี

ซิลลา ไม่ใช่สยาม

เอกสารทุกชั้นเขียนตรงกันว่าท่านมาจาก 新罗 คือซิลลา อาณาจักรโบราณบนคาบสมุทรเกาหลี[3][22][6] ชื่อเกาหลีของท่านคือ Kim Gyo-gak[1] อย่าสับสนกับ 暹罗 ซึ่งหมายถึงสยาม อักษรตัวหน้าต่างกัน และไม่มีเอกสารชั้นใดบอกว่าท่านมาจากแผ่นดินไทย

สังเกตด้วยว่าฐานะของท่าน "สูงขึ้น" ตามชั้นเอกสาร ปี 813 เป็นญาติสนิทของเจ้าชาย[3] ปี 988 เป็นเชื้อสายสาขาของกษัตริย์[22] ฉบับสมัยสาธารณรัฐเป็นผู้เกิดในราชสกุลของเจ้าผู้ครอง[6] และสารานุกรมยุคใหม่เรียกท่านว่าอดีตเจ้าชาย[1]

สุนัขขาว 善听 กับ 谛听 มาจากไหน

ภาพพระกษิติครรภ์กับสัตว์สี่เท้าคู่กายมาจากเรื่องเล่าสามสายที่ไม่ตรงกัน สายแรกคือ《九华山志》ที่ว่าท่านพาสุนัขขาวชื่อ 善听 ข้ามทะเลมา[6] สายที่สองคือนิยายไซอิ๋ว《西游记》ตอนที่ 58 ซึ่งเรียกสัตว์นี้ว่า 谛听 (แต้จิ๋ว ที่เท่ง / จีนกลาง ตี้ทิง — ผู้ฟังอย่างถี่ถ้วน) และบรรยายว่า "原来那谛听是地藏菩萨经案下伏的一个兽名" คือสัตว์ที่หมอบใต้โต๊ะพระสูตรของพระกษิติครรภ์ เมื่อหมอบแนบพื้นก็รู้ดีชั่วของสรรพสัตว์ทั่วสี่ทวีป ตอนที่มีหงอคงสองตัวหน้าตาเหมือนกัน ตี้ทิงรู้ว่าตัวไหนจริงแต่ไม่ยอมพูดต่อหน้า เพราะกลัวปรโลกจะวุ่นวาย[10] สายที่สามคือเรื่องที่วิกิพีเดียภาษาอังกฤษเล่าว่ามารดาของท่านไปเกิดเป็นสุนัขชื่อตี้ทิง ท่านจึงรับมาเป็นพาหนะ แต่ไม่ได้อ้างต้นทางภาษาจีน[1]

ชื่อ 善听 กับ 谛听 ต่างกันตัวเดียว แปลคล้ายกันว่าฟังดี และ "谛听!谛听!" ก็เป็นคำที่พระพุทธเจ้าตรัสใน《本愿经》ก่อนเล่าอดีตชาติของพระกษิติครรภ์ แปลว่า "จงฟังให้ดี"[2] ทั้งสามสายไม่มีในบันทึกปี 813[3]

รูปทองแดงพระกษิติครรภ์สมัยชิง ศีรษะโล้น ห่มจีวร มือซ้อนกันในท่าสมาธิ นั่งขัดสมาธิบนหลังสัตว์หัวคล้ายสิงห์แผงคอขดเป็นก้นหอย ซึ่งตรงกับลักษณะของตี้ทิง
พระกษิติครรภ์นั่งบนหลังตี้ทิง (谛听) งานหล่อทองแดงของช่างสมัยชิง · ภาพ: 清代工匠 Chinese artisan in Qing dynasty / Wikimedia Commons (Public domain)

วันที่ 30 เดือน 7 มาจากไหน

วันที่ 30 เดือน 7 มาจาก《九华山志》ซึ่งให้เป็นวันบรรลุธรรมและวันสำแดงองค์ของพระภิกษุชาวซิลลา[6] ไม่ใช่วันที่พระสูตรกำหนด และบันทึกปี 813 ซึ่งลงวันที่ 15 เดือน 7 ก็ไม่มีวันนี้[3] ทุกวันนี้วันนี้กลายเป็นวันสำคัญของพระกษิติครรภ์ในโลกจีนแล้ว[1] จึงเป็นประเพณีที่หยั่งราก เพียงไม่ควรเรียกว่าเป็นวันที่ "พระสูตรระบุ"

หมิ่นกงกับพระเต้าหมิง

《九华山志》เล่าว่าแถบนั้นมีผู้เฒ่าชื่อ 闵公 (แต้จิ๋ว เมี้ยงกง / จีนกลาง หมิ่นกง — ท่านผู้เฒ่าแซ่หมิ่น) "每斋百僧,必虚一位" คือเลี้ยงพระครั้งละร้อยรูปและเว้นที่ว่างไว้หนึ่งที่เสมอ เพื่อนิมนต์พระในถ้ำมาให้ครบจำนวน พระภิกษุขอที่ดินเพียงเท่าผืนจีวร แต่เมื่อคลี่จีวรออกกลับคลุมทั้งเก้ายอดเขา หมิ่นกงจึงยกที่ทั้งหมดถวาย ต่อมาบุตรชายขอบวช คือพระ 道明 (แต้จิ๋ว เต๋าเม้ง / จีนกลาง เต้าหมิง — พระผู้มีธรรมสว่าง) และหมิ่นกงเองก็ออกบวชตามในภายหลัง[23]

เรื่องนี้เป็นตำนานที่เล่าต่อกันมา ไม่พบในบันทึกปี 813 ซึ่งบอกว่าที่ดินมาจากชาวบ้านที่รวมกันซื้อ[3] ประวัติของทั้งสองท่านอ่านต่อได้ในหมิ่นกง ผู้ถวายที่ดินเขาจิ่วหัว และพระเต้าหมิง บุตรของหมิ่นกง

6. รูปลักษณ์พระกษิติครรภ์: ดูอย่างไรในวัดจีน

พระกษิติครรภ์จำง่ายกว่าพระโพธิสัตว์องค์อื่น เพราะท่านเป็นพระโพธิสัตว์องค์เดียวในกลุ่มหลักที่มักทำเป็นรูปพระภิกษุ

ส่วน ลักษณะที่พบบ่อย ที่มา
ศีรษะ โล้นแบบพระภิกษุ มีรัศมีรอบพระเศียร หรือสวมมงกุฎห้าพระพุทธเจ้า [4][1]
เครื่องทรง จีวรพระ คัมภีร์พิธีกำหนดว่า "著袈裟端覆左肩" ห่มคลุมไหล่ซ้าย [24]
มือขวา (ส่วนใหญ่) ไม้เท้าห่วง ตามคติใช้เปิดประตูนรก [4][1]
มือซ้าย (ส่วนใหญ่) แก้วมณีสารพัดนึก ให้แสงสว่างในความมืด [4][1]
ท่า ยืนหรือนั่งบนดอกบัว [1][24]
สัตว์คู่กาย ตี้ทิง หมอบข้างหรือเป็นที่ประทับ [10]
บริวาร คฤหัสถ์ชราเครายาวกับพระหนุ่ม ตามตำนานคือหมิ่นกงกับพระเต้าหมิง [23][25]

ไม้เท้าห่วงเรียก 锡杖 (แต้จิ๋ว เสียะเจี๋ยง / จีนกลาง ซีจ้าง — ไม้เท้าห่วงของพระภิกษุ) หัวไม้เท้ามีห่วงโลหะที่สั่นแล้วมีเสียง ส่วนมงกุฎเรียก 五佛冠 (แต้จิ๋ว โหงวฮุกกวง / จีนกลาง อู่ฝอกวาน — มงกุฎห้าพระพุทธเจ้า) เป็นมงกุฎที่มีรูปพระพุทธเจ้าห้าพระองค์ วิกิพีเดียภาษาอังกฤษระบุว่าแบบสวมมงกุฎนี้ใช้มากในจีน[1]

รูปไม้ปิดทองพระกษิติครรภ์ยืนบนฐานบัว ศีรษะโล้น สวมสร้อยคอ มือขวาจับไม้เท้าห่วง มือซ้ายยกแก้วมณีใส ใต้ฉัตรไม้แกะสลัก ในหอระฆังวัดชีถา (七塔寺) เมืองหนิงปัว
พระกษิติครรภ์แบบพระภิกษุศีรษะโล้น ถือไม้เท้าห่วง (锡杖) และแก้วมณี ที่หอระฆังวัดชีถา เมืองหนิงปัว · ภาพ: Nyarlathotep1001 / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

ทำไมจึงเป็นรูปพระภิกษุ

เหตุผลอยู่ในคัมภีร์เอง พระสูตรสิบจักรเล่าว่าท่านมาในรูปพระสาวก[14] และคัมภีร์พิธี《地藏菩萨仪轨》สอนการวาดรูปไว้สองแบบ แบบแรก "作声闻形像" คือรูปพระสาวกห่มจีวรคลุมไหล่ซ้าย มือซ้ายถือดอกไม้ตูม มือขวาแสดงท่าประทานอภัย นั่งบนดอกบัว แบบที่สอง "顶著天冠" คือสวมมงกุฎ[24] รูปสวมมงกุฎจึงมีฐานในคัมภีร์พิธีเช่นกัน ส่วนที่ว่ามงกุฎห้าพระพุทธเจ้าเกี่ยวกับหมวกของพระผู้นำพิธีโปรดวิญญาณหรือไม่ ยังไม่พบคำอธิบายชั้นต้น

อย่าสับสนกับพระถังซัมจั๋งและพระโมคคัลลานะ

พระภิกษุสวมมงกุฎห้าแฉกถือไม้เท้าห่วง หน้าตาคล้ายพระถังซัมจั๋งในละครไซอิ๋วมาก วิกิพีเดียภาษาอังกฤษบันทึกไว้ว่าคนมักเข้าใจผิดระหว่างสององค์นี้[1] วิธีแยกง่ายที่สุดคือดูว่ามีแก้วมณีในมือหรือมีตี้ทิงหมอบอยู่หรือไม่

อีกองค์ที่เป็นพระภิกษุผู้ช่วยมารดาให้พ้นทุกข์ในเดือน 7 คือ 目犍连 (แต้จิ๋ว มักเกี๋ยงเลี้ยง / จีนกลาง มู่เจียนเหลียน — พระมหาโมคคัลลานะ) เรื่องของท่านผูกกับเทศกาลเดือน 7 เช่นกัน อ่านได้ในพระโมคคัลลานะ มู่เหลียน

ตำแหน่งในวัดจีน

วัดจีนขนาดใหญ่มักมีหอหรือวิหารของพระกษิติครรภ์แยกต่างหาก และวิกิพีเดียภาษาอังกฤษระบุว่าศาลของท่านมักอยู่กลางหอรำลึกหรือที่เก็บอัฐิผู้ล่วงลับ[1] ที่วัดต้าอันเมืองฉางซา องค์พระนั่งบนบัวทอง สวมมงกุฎห้าแฉก มีผู้เฒ่าเครายาวกับพระหนุ่มยืนสองข้าง และป้ายผ้าสองข้างเขียนพระนาม "南無大願地藏王菩薩"[25] ส่วนข้างไหนเป็นหมิ่นกง ข้างไหนเป็นพระเต้าหมิง ยังไม่พบแหล่งที่กำหนดเป็นแบบแผน

7. พระกษิติครรภ์ ขอพรเรื่องอะไร

คำถามนี้ตอบได้ดีที่สุดจากพระสูตรเอง ทุกข้อด้านล่างเป็นถ้อยคำของ《本愿经》 เป็นความเชื่อทางศาสนา ไม่ใช่คำรับประกัน

สิบประโยชน์ของการตั้งรูปพระกษิติครรภ์ในบ้าน

ในบทว่าด้วยเทพแห่งแผ่นดินคุ้มครองธรรม เทพแห่งแผ่นดินกราบทูลพระพุทธเจ้าว่า ผู้ใดใช้ดิน หิน ไม้ไผ่ หรือไม้ ทำซุ้มไว้ "于南方清洁之地" คือในที่สะอาดทางทิศใต้ของที่อยู่ ตั้งรูปพระกษิติครรภ์ จุดธูปบูชา มองกราบและสรรเสริญ ที่อยู่ของผู้นั้นจะได้ประโยชน์สิบประการ[8]

  1. 土地丰壤 ที่ดินอุดมสมบูรณ์
  2. 家宅永安 บ้านเรือนสงบสุขยั่งยืน
  3. 先亡生天 ผู้ล่วงลับไปเกิดบนสวรรค์
  4. 现存益寿 ผู้ยังมีชีวิตอายุยืน
  5. 所求遂意 ปรารถนาสิ่งใดสมหวัง
  6. 无水火灾 ไม่มีภัยน้ำภัยไฟ
  7. 虚耗辟除 พ้นความสูญเสียสิ้นเปลือง
  8. 杜绝恶梦 ไม่ฝันร้าย
  9. 出入神护 เข้าออกมีเทวดาคุ้มครอง
  10. 多遇圣因 ได้พบเหตุปัจจัยอันประเสริฐบ่อยครั้ง

สังเกตว่าผู้กล่าวรายการนี้คือเทพแห่งแผ่นดิน ไม่ใช่พระพุทธเจ้าตรัสเอง[8]

ทำบุญให้ผู้ล่วงลับภายใน 49 วัน

เรื่องที่คนจีนขอจากพระกษิติครรภ์มากที่สุดคือการ 超度 (แต้จิ๋ว เที่ยวโต่ว / จีนกลาง เชาตู้ — โปรดวิญญาณให้พ้นทุกข์) พระสูตรสอนว่าเมื่อคนใกล้ตาย ญาติควรทำบุญ แขวนธง จุดประทีป สวดพระสูตร หรือระลึกพระนามให้ผู้ป่วยได้ยิน และ "七七日内,广造众善" คือภายใน 49 วันหลังตาย ให้ทำความดีให้มาก ผู้ตายจะพ้นอบาย[8] ในช่วงนั้นผู้ตายยังไม่ได้ไปเกิด และเฝ้ารอให้ญาติทำบุญช่วย[8]

พระสูตรยังมีคำสอนที่คนไม่ค่อยพูดถึง คือบุญที่ญาติทำให้ผู้ตายนั้น "七分之中,而乃获一,六分功德,生者自利" ผู้ตายได้รับเพียงหนึ่งในเจ็ดส่วน อีกหกส่วนเป็นของผู้ทำเอง พระสูตรจึงชวนให้ทำความดีตั้งแต่ยังแข็งแรง[8]

พระสูตรขอไม่ให้ฆ่าสัตว์ในงานศพ

อีกตอนที่สำคัญสำหรับคนไทยเชื้อสายจีน คือคำเตือนเรื่องการฆ่าสัตว์[8]

临终之日,慎勿杀害,及造恶缘——拜祭鬼神,求诸魍魉。何以故?尔所杀害,乃至拜祭,无纤毫之力利益亡人,但结罪缘,转增深重。

ในวันใกล้ตาย จงระวังอย่าฆ่าสัตว์ อย่าสร้างเหตุร้าย เช่น เซ่นไหว้ภูตผี ขอพึ่งปีศาจ เพราะการฆ่าและการเซ่นนั้นไม่ช่วยผู้ตายแม้แต่น้อย มีแต่ผูกบาปให้หนักขึ้น

ครอบครัวแต้จิ๋วจำนวนมากไหว้บรรพบุรุษด้วยของคาว เช่นเป็ดพะโล้ที่เป็นของไหว้แต้จิ๋ว บทความนี้ไม่ได้ตัดสินประเพณีของแต่ละบ้าน เพียงบอกว่าถ้าทำตาม《本愿经》โดยตรง ของที่พระสูตรเอ่ยถึงคือธูป ดอกไม้ ประทีป และการทำความดี

พรเรื่องอื่น และสิ่งที่ไม่ใช่คติจีน

พระสูตรตรวจกรรมไม่ได้สอนให้ทอยไม้ขอโชคลาภ จุดมุ่งหมายคือรู้กรรมของตนแล้วสารภาพบาป และตัวบทห้ามหลงใหลการเสี่ยงทายด้วยซ้ำ[15] ส่วนภาพพระกษิติครรภ์คุ้มครองเด็ก ทั้งเด็กที่เสียชีวิตและเด็กที่ไม่ได้เกิด รวมถึงคุ้มครองนักเดินทาง เป็นคติของญี่ปุ่นที่เรียกท่านว่าจิโซ ไม่ใช่คติหลักของจีน[1]

สรุปแบบที่เว็บไซต์นี้ถือ คือศรัทธาเป็นกำลังใจ ไม่ใช่ทางลัดแทนความรับผิดชอบ การไหว้พระกษิติครรภ์เพื่ออุทิศบุญให้พ่อแม่ ชวนให้ทบทวนด้วยว่าเราดูแลคนที่ยังอยู่ดีพอหรือยัง

8. วันไหว้พระกษิติครรภ์: 30 ค่ำเดือน 7

วัน วันจันทรคติ 2569 (2026) 2570 (2027) 2571 (2028) ที่มา
วันสมโภชพระกษิติครรภ์ (地藏圣诞) วันสิ้นเดือน 7 (七月三十) 10 ก.ย.* 31 ส.ค. 18 ก.ย. ประเพณีเขาจิ่วหัว[6][1]
สารทจีน / อุลลัมพนะ (盂兰盆) 15 ค่ำเดือน 7 (七月十五) 27 ส.ค. 16 ส.ค. 3 ก.ย. วัดจีนจัดคู่กับการสวดพระสูตรพระกษิติครรภ์[17]

* ปี 2569 (2026) เดือน 7 จีนมีเพียง 29 วัน จึงตรงกับวันที่ 29 บทความจีนเขียนไว้ว่า "七月廿九(若无三十则为廿九)" คือถ้าเดือนนั้นไม่มีวันที่ 30 ก็ใช้วันที่ 29[11] ก่อนไปร่วมงาน ควรถามวัดที่จะไปอีกครั้งว่าถือวันใด

ที่มาของวันนี้คือ《九华山志》 ไม่ใช่พระสูตร[6] ในทางชาวบ้าน วันสิ้นเดือน 7 ยังเป็นวัน "ปิดประตูผี" ด้วย บทความเว็บข่าวจีนเล่าว่าที่เวินโจวเด็ก ๆ ถือส้มโอปักธูปเต็มลูกเดินร้องเพลง แล้วแขวนไว้ที่ชายคา ที่หนิงปัวถวายน้ำชา ส่วนทางหมิ่นหนานเรียกวันนี้ว่า "关鬼门" ตั้งสำรับ แขวนโคมหน้าบ้านส่งวิญญาณกลับ[11] บทความเดียวกันยังผูกวันนี้กับฤกษ์ห้ามแต่งงานและห้ามเปิดร้าน[11] ข้อห้ามเหล่านี้เป็นความเชื่อเรื่องฤกษ์ยาม ไม่มีฐานในพระสูตร จึงไม่ควรถือเป็นข้อปฏิบัติของการไหว้พระกษิติครรภ์

ตัวอย่างงานวัดที่ตรวจได้คือวัดซีหยวนแห่งซูโจว ปี 2569 (2026) สวด《地藏菩萨本愿经》สามวัน ตั้งแต่ 12 ถึง 14 ค่ำเดือน 7 (24–26 ส.ค.) แล้วจัดงานอุลลัมพนะถวายภัตตาหารพระในวันที่ 15 (27 ส.ค.) วัดอธิบายว่าพุทธจีนถือเดือน 7 เป็นเดือนแห่งความกตัญญู[17] อ่านภาพรวมของเทศกาลนี้ได้ที่วันสารทจีน เทศกาลไหว้ผีหรือโปรดดวงวิญญาณ

ในระดับรัฐ จีนขึ้นทะเบียน "庙会(九华山庙会)" งานเทศกาลวัดเขาจิ่วหัว เป็นมรดกภูมิปัญญาระดับชาติชุดที่ 3 ปี 2011 แต่ทะเบียนไม่ได้ระบุวันจัดงาน[26] ชุดเดียวกันยังมี "中元节(潮人盂兰胜会)" งานเดือน 7 ของชาวแต้จิ๋วในฮ่องกง ซึ่งทะเบียนไม่ได้ระบุว่าเกี่ยวกับพระกษิติครรภ์[27]

9. วิธีไหว้และบทสวดพระกษิติครรภ์

ไหว้ตามที่พระสูตรบอก

《本愿经》ระบุวิธีบูชาไว้ว่า "或赞叹,或瞻礼,或称名,或供养,乃至彩画、刻镂、塑漆形像" คือสรรเสริญ มองกราบ ระลึกพระนาม ถวายเครื่องบูชา ไปจนถึงวาด แกะ หรือปั้นรูปท่าน[2] เครื่องบูชาที่พระสูตรเอ่ยถึงคือธูป ดอกไม้ ธงและฉัตร ประทีป และการสวดพระสูตร[8] หากตั้งรูปในบ้าน พระสูตรให้ตั้งในที่สะอาดทางทิศใต้[8]

จำนวนธูปที่ควรจุด พระสูตรไม่ได้กำหนด ผู้ที่อยากรู้ธรรมเนียมที่คนไทยเชื้อสายจีนใช้ อ่านได้ที่ไหว้พระไหว้เจ้าใช้ธูปกี่ดอก วัดจีนเองนิยมจัดสวด《本愿经》ทั้งเล่มเป็นพิธีหลายวันในเดือน 7[17]

บทสวดและพระนาม

ตารางนี้รวมเฉพาะบทที่มีที่มาจากคัมภีร์หรือจากวัด พร้อมบอกระดับหลักฐานของแต่ละบท

บท อักษรจีน พินอิน อ่านแบบจีนกลาง อ่านแบบแต้จิ๋ว ความหมาย ที่มา
พระนามตามพระสูตร 南无地藏菩萨摩诃萨 Námó Dìzàng Púsà Móhēsà นาโมตี้จ้างผู่ซ่าโมเฮอซ่า — ขอนอบน้อมแด่พระกษิติครรภ์ มหาโพธิสัตว์ 《占察经》ให้ระลึกครบพันจบ[15]
พระนามที่ใช้ในวัดจีน 南无大愿地藏王菩萨 Námó Dàyuàn Dìzàngwáng Púsà นาโมต้าเยวี่ยนตี้จ้างหวังผู่ซ่า นาบ๊อไต้เงี่ยงตี่จั่งอ๊วงผ่อสัก ขอนอบน้อมแด่พระกษิติครรภ์ผู้มีมหาปณิธาน ใช้ในวัด ไม่ใช่ถ้อยคำในพระสูตร[25][4]
มนตร์ดับกรรมที่กำหนดแล้ว 唵 钵罗末邻陀宁 娑婆诃 Ǎn bōluó mòlíntuóníng suōpóhē อั่น ปัวหลัวม่อหลินถัวหนิง ซัวผัวเฮอ อั๋ง บัวะโลมวกลิ้งท้อเล้ง โซโบ๊โฮ มนตร์ ตามธรรมเนียมไม่แปลคำต่อคำ 《云栖法汇》สมัยหมิง[28]

บทที่สามเรียกว่า 灭定业真言 (แต้จิ๋ว มิกเต๋งเงียกจิงง้าง / จีนกลาง เมี่ยติ้งเย่เจินเหยียน — มนตร์ดับกรรมที่กำหนดแล้ว) มักถูกเรียกว่า "คาถาพระกษิติครรภ์" แต่ในคลัง CBETA พบชื่อมนตร์นี้ใน《云栖法汇》ของพระจูหงสมัยหมิง อยู่ต่อจากปณิธานสี่ข้อของพระโพธิสัตว์ แล้วตามด้วยมนตร์เปิดลำคอ ซึ่งเป็นลำดับของพิธีให้อาหารผีหิวโหย[28] มนตร์นี้ไม่อยู่ใน《本愿经》 และยังไม่พบหลักฐานชั้นต้นที่ระบุว่าเป็นมนตร์ของพระกษิติครรภ์โดยเฉพาะ ต้นฉบับเขียนอักษรท้ายเป็นอักษรหายาก 𩕳 ตารางนี้ใช้รูปทั่วไปว่า 宁[28]

ผู้ที่ต้องการ "บทสวดพระกษิติครรภ์" ที่มีที่มาชัดที่สุด คือการสวด《地藏菩萨本愿经》เอง หรือระลึกพระนามตามพระสูตรตรวจกรรม บทความนี้ไม่ลงคาถาอื่นที่หาต้นทางจากพระสูตรหรือจากวัดไม่พบ

10. ตี่จั่งอ๊วงในแต้จิ๋วและในไทย

ฝั่งแต้จิ๋ว

ในเมืองแต้จิ๋ว แผนที่ AMAP มีจุดหอตี่จั่ง (开元寺-地藏阁) อยู่ทางด้านตะวันออกภายในวัดไคหยวน ถนนไคหยวน (ดูตารางในหัวข้อถัดไป) และงานเดือน 7 ของชาวแต้จิ๋วที่ได้ขึ้นทะเบียนระดับชาติคืองานอุลลัมพนะของชาวแต้จิ๋วในฮ่องกง[27] ส่วนประเพณีวันพระกษิติครรภ์ที่เป็นของแต้จิ๋วโดยเฉพาะ ยังไม่พบแหล่งที่ระบุ จึงไม่ขอเล่าเกินหลักฐาน

ฝั่งไทย

ในกรุงเทพฯ มูลนิธิป่อเต็กตึ๊งเปิด "ศาลเจ้าไต้ฮงกงหยกขาว เฉลิมพระเกียรติ 72 พรรษา" ถนนเจริญราษฎร์ เขตสาทร เมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2569 ภายในประดิษฐานองค์หลวงปู่ไต้ฮงหินหยกขาว พระอวโลกิเตศวรโพธิสัตว์ และ "พระกษิติครรภ์โพธิสัตว์ (ตี่จั๋งอ้วงผ่อสัก)"[9] เรื่องของหลวงปู่ไต้ฮงอ่านได้ในหลวงปู่ไต้ฮงกง

คนไทยที่ค้นคำว่า "พระกษิติครรภ์ นครปฐม" ส่วนใหญ่หมายถึงองค์ที่อารามวัตรมหายาน มูลนิธิพุทธจักษุวิชชาลัย จังหวัดนครปฐม ซึ่งสื่อไทยแนะนำว่าเป็นองค์ที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย[29] ผู้เขียนยังไม่พบเอกสารของวัดที่ยืนยันขนาดองค์พระ จึงเล่าเท่าที่สื่อเขียน ผู้ที่จะไปกราบควรตรวจที่ตั้งและเวลาเปิดกับมูลนิธิก่อนเดินทาง

ส่วนพิธี 施孤 (แต้จิ๋ว ซีโกว / จีนกลาง ซือกู — ทิ้งกระจาด) และงานกงเต๊กในไทย ยังไม่พบแหล่งไทยที่ผูกกับพระกษิติครรภ์โดยตรง ที่ตรวจได้มีแต่ฝั่งคัมภีร์ คือวลีปณิธานของท่านและมนตร์ดับกรรมอยู่ในคู่มือพิธีให้อาหารผีหิวโหย[20][28] และเหตุผลของการทำบุญ 49 วันมาจาก《本愿经》[8] เรื่องพิธีทิ้งกระจาดอ่านได้ที่ไต่ซือเอี๊ย เทพราชาภูติผี กับพิธีทิ้งกระจาด

เทียบคติไทยกับคติจีน

เรื่อง ที่คนไทยคุ้น คติจีนและพระสูตร
ผู้ไปโปรดสัตว์นรก พระมาลัย พระอรหันต์ชาวลังกาในคติเถรวาทของไทยและลาว[4] พระกษิติครรภ์ พระโพธิสัตว์ฝ่ายมหายาน วิกิพีเดียไทยระบุว่าเรื่องคล้ายกันแต่ไม่ใช่องค์เดียวกัน[4]
ผู้เป็นใหญ่ในนรก พญายมผู้ตัดสินดวงวิญญาณ ในพระสูตร พญายมพาเหล่าเจ้าผีมาเฝ้าพระพุทธเจ้า และถามถึงพระกษิติครรภ์ด้วยความเคารพ[8]
ชื่อที่ฟังคล้ายกัน ตี่จู้เอี๊ยะ เจ้าที่ประจำบ้าน 地藏 แปลว่าคลังแห่งแผ่นดิน เป็นพระโพธิสัตว์ คนละคำคนละองค์กับเจ้าที่
ของไหว้ ธูปเทียนดอกไม้ บางบ้านมีของคาว พระสูตรเอ่ยถึงธูป ดอกไม้ ประทีป และเตือนไม่ให้ฆ่าสัตว์ในงานศพ[8]

11. ศาสนสถานสำคัญของพระกษิติครรภ์ในจีน

ลิงก์แผนที่ในตารางใช้พิกัดระบบ GCJ-02 ของ AMAP (แผนที่เกาเต๋อของจีน) จึงควรเปิดในแอปหรือเว็บ AMAP เพื่อให้ตำแหน่งตรงที่สุด

วัด เมือง ทำไมสำคัญ แผนที่
肉身宝殿 (月身宝殿) วิหารพระสรีระ เขาจิ่วหัว อำเภอชิงหยาง เมืองฉือโจว มณฑลอานฮุย ที่ตั้งเจดีย์พระภิกษุชาวซิลลา ซึ่งบันทึกปี 813 เล่าว่านั่งในหีบสามปีแล้วจึงอัญเชิญเข้าเจดีย์[3][22] เปิดแผนที่ AMAP
化城寺 วัดฮว่าเฉิง เขาจิ่วหัว วัดที่ชาวบ้านสร้างถวาย แล้วเจ้าเมืองย้ายป้ายชื่อมาตั้งและทูลขอขึ้นทะเบียนในยุคเจี้ยนจง[3] เปิดแผนที่ AMAP
东崖禅寺 วัดตงหยา เขาจิ่วหัว วัดบนยอดเขาตรงเพิงหิน "宴坐岩" ที่พระภิกษุชาวซิลลาพำนักเมื่อมาถึงครั้งแรก หวังหยางหมิง (王阳明) ตั้งชื่อเพิงหินนี้ว่า 东岩 ในปี ค.ศ. 1502[30] เปิดแผนที่ AMAP
百岁宫 วัดไป่ซุ่ยกง เขาจิ่วหัว วัดของพระไห่ยวี่สมัยหมิง ผู้มรณภาพเมื่ออายุราว 110 ปี สรีระปิดทองยังประดิษฐานในวัด[31] เปิดแผนที่ AMAP
开元寺 地藏阁 หอตี่จั่ง วัดไคหยวน เมืองแต้จิ๋ว มณฑลกวางตุ้ง หอพระกษิติครรภ์ในวัดไคหยวน ใกล้บ้านเกิดชาวแต้จิ๋วที่สุดในตารางนี้ AMAP ระบุว่าอยู่ด้านตะวันออกของวัด เปิดแผนที่ AMAP

จุดที่ผู้แสวงบุญมุ่งไปมากที่สุดคือ 肉身宝殿 (แต้จิ๋ว เน็กซิงโบ้โต่ย / จีนกลาง โร่วเซินเป่าเตี้ยน — วิหารพระสรีระ) ซึ่งสร้างครอบที่ตั้งเจดีย์ของพระภิกษุชาวซิลลา ส่วน 百岁宫 (แต้จิ๋ว เบะซ่วยเก็ง / จีนกลาง ไป่ซุ่ยกง — วิหารร้อยปี) ได้ชื่อจากพระไห่ยวี่ (海玉) สมัยหมิงที่อายุยืนเกินร้อยปี[31] สรีระปิดทองของท่านสืบประเพณีพระภิกษุชาวซิลลา แต่ไม่ใช่ที่ประทับของพระกษิติครรภ์เอง

12. ความเชื่อกับหลักฐาน: เรื่องที่คนไทยมักเข้าใจผิด

เรื่องที่เล่ากัน หลักฐานบอกอะไร สรุป
"นรกไม่ว่าง ไม่ขอเป็นพุทธะ" เป็นคำในพระสูตร ไม่อยู่ใน《本愿经》 งานเก่าสุดที่ระบุสมัยได้คือคู่มือพิธีสมัยซ่ง[5] ใจความตรงพระสูตร แต่ถ้อยคำเกิดทีหลัง
พระกษิติครรภ์คือพระภิกษุชาวซิลลา พระโพธิสัตว์มีในพระสูตรที่แปลปี 651[13] พระภิกษุชาวซิลลาเป็นบุคคลที่คนรุ่นหลังนับถือว่าเป็นองค์อวตาร[3][22] แยกพระโพธิสัตว์กับพระภิกษุ
ท่านมาจากสยาม เอกสารทุกชั้นเขียน 新罗 คือซิลลา[3][22][6] ไม่ใช่สยาม
ชื่อเดิมคือกิมเคี้ยวกัก ไม่พบในเอกสารสมัยถังและซ่ง[7] ชื่อชั้นหลัง
สุนัขขาวคือมารดาที่ไปเกิดใหม่ ไม่ระบุต้นทางจีน[1] ส่วน《九华山志》กับไซอิ๋วเล่าคนละแบบ[6][10] ตำนานสามสายที่ไม่ตรงกัน
30 ค่ำเดือน 7 เป็นวันเกิดตามพระสูตร ประเพณีเขาจิ่วหัวให้เป็นวันบรรลุธรรมและวันสำแดงองค์[6] ไหว้ตามประเพณีได้ แต่ไม่ใช่พระสูตร
《本愿经》แปลโดยพระศิกษานันทะ ไม่อยู่ในบัญชีคัมภีร์สมัยถัง[18] ยังไม่มีข้อยุติ
ตี่จั่งอ๊วงคือพญายม ในพระสูตรพญายมมาเฝ้าและสรรเสริญท่าน[8] คนละองค์

ตี่จั่งอ๊วง ไม่ใช่ตี่จู้เอี๊ยะ

ชื่อสองชื่อนี้ฟังคล้ายกันในสำเนียงแต้จิ๋ว แต่ความหมายต่างกันโดยสิ้นเชิง 地藏 แปลว่าคลังแห่งแผ่นดิน เป็นพระโพธิสัตว์ในพุทธศาสนา ส่วน 地主爷 (แต้จิ๋ว ตี่จู้เอี๊ยะ / จีนกลาง ตี้จู่เหยีย — ท่านเจ้าที่) คือเทพเจ้าที่ที่คนแต้จิ๋วตั้งศาลไว้ในบ้าน รายละเอียดอ่านได้ที่ตี่จู้เอี๊ยะ เจ้าที่ประจำบ้าน

ตี่จั่งอ๊วง ไม่ใช่ผู้พิพากษาในนรก

ใน《本愿经》 พญายมพาเหล่าเจ้าผีมาเฝ้าพระพุทธเจ้า แล้วทูลถามว่าเหตุใดพระกษิติครรภ์ช่วยสัตว์ให้พ้นนรกแล้ว สัตว์จึงยังกลับไปทำชั่วจนตกนรกอีก[8] บทบาทของท่านในพระสูตรจึงเป็นผู้ช่วยให้พ้น ไม่ใช่ผู้ตัดสินลงโทษ ผู้สนใจเทพฝ่ายปรโลกในความเชื่อพื้นบ้านจีน อ่านต่อได้ที่เฉิงหวงเหย่ เทพเจ้าสายนรกของจีน

คำถามที่พบบ่อย

พระกษิติครรภ์คือใคร

พระกษิติครรภ์ หรือตี่จั่งอ๊วง (地藏王菩萨) คือพระโพธิสัตว์ฝ่ายมหายานที่ตั้งปณิธานจะช่วยสัตว์ในนรกและทุคติให้พ้นทุกข์ก่อนตนเองบรรลุ[2] คนจีนนับถือพระภิกษุชาวซิลลาบนเขาจิ่วหัวในศตวรรษที่ 8 ว่าเป็นท่านมาเกิด[3]

พระกษิติครรภ์ ขอพรเรื่องอะไร

คนจีนไหว้ท่านเพื่ออุทิศบุญให้ผู้ล่วงลับ โดยเฉพาะภายใน 49 วันหลังตาย พระสูตรยังกล่าวว่าผู้ตั้งรูปบูชาในบ้านจะได้ประโยชน์สิบประการ เช่น บ้านสงบสุข ผู้อยู่อายุยืน และพ้นภัยน้ำไฟ[8] ทั้งหมดเป็นความเชื่อ ไม่ใช่คำรับประกัน

บทสวดพระกษิติครรภ์มีบทไหนบ้าง

บทที่มีที่มาชัดที่สุดคือการสวดพระสูตรปณิธานเดิม และการระลึกพระนาม "南无地藏菩萨摩诃萨" ตามพระสูตรตรวจกรรม[15] ส่วนมนตร์ดับกรรมที่กำหนดแล้วมาจากคู่มือพิธีสมัยหมิง ไม่ได้อยู่ในพระสูตรของท่าน[28]

วันไหว้พระกษิติครรภ์ตรงกับวันไหน

วันสิ้นเดือน 7 จีน คือ 30 ค่ำ หรือ 29 ค่ำในปีที่เดือนนั้นมี 29 วัน ปี 2570 (2027) ตรงกับ 31 สิงหาคม และปี 2571 (2028) ตรงกับ 18 กันยายน วันนี้มาจากประเพณีเขาจิ่วหัว ไม่ใช่พระสูตร[6]

พระกษิติครรภ์ นครปฐม อยู่ที่ไหน

องค์ที่คนไทยค้นหาบ่อยอยู่ที่อารามวัตรมหายาน มูลนิธิพุทธจักษุวิชชาลัย จังหวัดนครปฐม ซึ่งสื่อไทยแนะนำว่าเป็นองค์ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย[29] ควรตรวจที่ตั้งและเวลาเปิดก่อนเดินทาง

ตี่จั่งอ๊วงกับพญายมเป็นองค์เดียวกันไหม

ไม่ใช่ ในพระสูตร พญายมพาเหล่าเจ้าผีมาเฝ้าพระพุทธเจ้าและกล่าวถึงพระกษิติครรภ์ด้วยความเคารพ[8] ท่านเป็นผู้ช่วยให้พ้นทุกข์ ไม่ใช่ผู้ตัดสินโทษ

ตี่จั่งอ๊วงกับตี่จู้เอี๊ยะต่างกันอย่างไร

ตี่จั่ง (地藏) แปลว่าคลังแห่งแผ่นดิน เป็นพระโพธิสัตว์ ส่วนตี่จู้เอี๊ยะ (地主爷) คือเจ้าที่ที่คนแต้จิ๋วตั้งศาลไว้ในบ้าน ชื่อฟังคล้ายกันแต่เป็นคนละองค์

"นรกไม่ว่าง ไม่ขอเป็นพุทธะ" อยู่ในพระสูตรไหม

ไม่อยู่ในตัวบทพระสูตร งานที่ระบุสมัยได้และเก่าที่สุดในคลัง CBETA ที่ใช้วลีนี้คือคู่มือพิธีสมัยซ่ง[5] แต่ใจความตรงกับปณิธานในพระสูตร[2]

สัตว์ที่หมอบข้างพระกษิติครรภ์คืออะไร

คือตี้ทิง (谛听) สัตว์ในนิยายไซอิ๋วที่หมอบใต้โต๊ะพระสูตรของท่าน[10] ส่วน《九华山志》เล่าว่าท่านพาสุนัขขาวชื่อซ่านทิงข้ามทะเลมา[6] ทั้งสองเรื่องไม่มีในบันทึกปี 813[3]

แหล่งอ้างอิง

  1. Kṣitigarbha — Wikipedia
  2. 《地藏菩萨本愿经》卷上 (T0412) — CBETA ฉบับเว็บ 禅心学苑
  3. 《全唐文》卷694 费冠卿《九华山化成寺记》 — 维基文库 (Wikisource)
  4. พระกษิติครรภโพธิสัตว์ — วิกิพีเดีย
  5. ผลค้นคำ "地獄未空" ในคลัง CBETA เรียงตามสมัย — CBETA API (DILA)
  6. 《九华山志》(GA0077) ผูก 1 ข้อความรอบคำ "七月三十" — CBETA API (DILA)
  7. ผลค้นคำ "金喬覺" ในคลัง CBETA — CBETA API (DILA)
  8. 《地藏菩萨本愿经》卷下 (T0412) — CBETA ฉบับเว็บ 禅心学苑
  9. 'ป่อเต็กตึ๊ง' จัดพิธีสวดเจริญพระพุทธมนต์ 'ฉลองบรรลุธรรมหลวงปู่ไต้ฮง (ไต้ฮงกง)' 26 พ.ค. 2569 — เดลินิวส์
  10. 《西游记》第五十八回 — 维基文库 (Wikisource)
  11. 明日七月廿九,地藏圣诞遇上杨公忌 (9 ก.ย. 2026) — 网易 163.com
  12. 《大乘大集地藏十轮经》(T0411) ผูก 1 ข้อความรอบคำ "安忍不動" — CBETA API (DILA)
  13. 《开元释教录》(T2154) ผูก 8 รายการ地藏十轮经 — CBETA API (DILA)
  14. 《大乘大集地藏十轮经》(T0411) ผูก 1 ข้อความรอบคำ "聲聞像" — CBETA API (DILA)
  15. 《占察善恶业报经》卷上 (T0839) — CBETA ฉบับเว็บ 禅心学苑
  16. 《历代三宝纪》(T2034) ผูก 12 ข้อความรอบคำ "占察" — CBETA API (DILA)
  17. 丙午年盂兰盆法会暨地藏孝亲法会圆满 (29 ส.ค. 2026) — 西园戒幢律寺
  18. 地藏菩萨本愿经 — 维基百科 (วิกิพีเดียภาษาจีน)
  19. ผลค้นคำ "地藏本願經" ในคลัง CBETA เรียงตามสมัย — CBETA API (DILA)
  20. 《瑜伽集要焰口施食仪》(T1320) ข้อความรอบคำ "地獄未空" — CBETA API (DILA)
  21. ผลค้นคำ "地獄不空" ในคลัง CBETA — CBETA API (DILA)
  22. 《宋高僧传》卷20 (T2061) 唐池州九华山化城寺地藏传 — CBETA ฉบับเว็บ 禅心学苑
  23. 《九华山志》(GA0077) ผูก 1 ข้อความรอบคำ "閔" — CBETA API (DILA)
  24. 《地藏菩萨仪轨》(T1158) ข้อความรอบคำ "袈裟" — CBETA API (DILA)
  25. Kṣitigarbha, Da'an Temple (Changsha) ภาพถ่าย CC BY 3.0 โดย Huangdan2060 — Wikimedia Commons
  26. 庙会(九华山庙会) ทะเบียนมรดกภูมิปัญญาระดับชาติ — 中国非物质文化遗产网
  27. 中元节(潮人盂兰胜会) ทะเบียนมรดกภูมิปัญญาระดับชาติ — 中国非物质文化遗产网
  28. 《云栖法汇(选录)》(JB277) ข้อความรอบคำ "末鄰陀" — CBETA API (DILA)
  29. ชวนกราบไหว้ พระกษิติครรภ์โพธิสัตว์ ที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย ณ อารามวัตรมหายาน — TrueID
  30. 《九华山志》(GA0077) ผูก 1 ข้อความรอบคำ "東巖" — CBETA API (DILA)
  31. 《九华山志》(GA0077) ผูก 3 ข้อความรอบคำ "百歲宮" — CBETA API (DILA)

เกี่ยวกับผู้เขียน

ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa)
黄柄明 - MingPaPa

เขียนโดย

ชื่อจีน หวงปิ่งหมิง - 黄柄明

นักธุรกิจโรงพิมพ์ ครูศิลปะการต่อสู้ และผู้ถ่ายทอดวัฒนธรรมจีน ศาสนา และความเชื่อ

ประวัติการแก้ไข

  • — เผยแพร่ครั้งแรก

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งได้ที่หน้าติดต่อ และอ่านวิธีตรวจสอบกับแก้ไขข้อผิดพลาดได้ที่นโยบายบรรณาธิการ

อ้างอิงบทความนี้

นำไปอ้างอิงในรายงาน บทความ หรือเว็บไซต์ได้ กรุณาใส่ลิงก์กลับมาที่หน้านี้

รูปแบบอ้างอิง

ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa). (2569). พระกษิติครรภ์ ตี่จั่งอ๊วง (地藏王菩萨) คือใคร: ปณิธานในพระสูตร เขาจิ่วหัว และเรื่องที่ไม่มีในหลักฐาน. ครอบครัวศุภพิทักษ์พงษ์. https://www.supapitakpong.com/articles/ksitigarbha-di-zang-wang

ลิงก์สำหรับเว็บไซต์ (HTML)

<a href="https://www.supapitakpong.com/articles/ksitigarbha-di-zang-wang">พระกษิติครรภ์ ตี่จั่งอ๊วง (地藏王菩萨) คือใคร: ปณิธานในพระสูตร เขาจิ่วหัว และเรื่องที่ไม่มีในหลักฐาน</a> — MingPaPa, supapitakpong.com

บทความที่เกี่ยวข้อง

ดูบทความทั้งหมดในหมวดเทพเจ้าจีนและตำนาน