ปี่กาน (比干) ไฉ่ซิ้งเอี๊ยทิศตะวันออก: ขุนนางผู้ "ไม่มีหัวใจ" แห่งไฉ่ซิ้ง 9 ทิศ ประวัติจริง ตำนานห้องสิน และวิธีไหว้

ปี่กาน หรือ 比干 (แต้จิ๋ว ปี้กัง / จีนกลาง ปี่กาน — ชื่อเจ้าชายราชวงศ์ซาง) คือไฉ่ซิงเอี๊ยปางบุ๋นประจำทิศตะวันออก เป็นองค์ที่ 1 ในบทความชุด "ไฉ่ซิ้ง 9 ทิศ" ซึ่งต่อยอดจากบทความหลักเรื่องไฉ่ซิงเอี๊ย ในจีน คนไหว้ไฉ่ซิ้งเอี๊ย (财神爷 แต้จิ๋ว ไฉ่ซิ้งเอี๊ย / จีนกลาง ฉายเสินเหยีย — เจ้าพ่อเทพแห่งทรัพย์) เป็นชุดเก้าองค์ ประจำแปดทิศกับตรงกลางอีกหนึ่ง และปี่กานคือองค์ที่คุมทิศตะวันออก ท่านเป็นบุคคลจริงในประวัติศาสตร์ เป็นขุนนางผู้ทัดทานกษัตริย์จนถูกผ่าอกดูหัวใจ ต่อมานิยาย "ห้องสิน" เล่าว่าท่านควักหัวใจออกมาแล้วยังขี่ม้าออกจากวังได้ คนรุ่นหลังจึงเชื่อว่า คนที่ไม่มีหัวใจย่อมไม่มีใจลำเอียง และยกท่านเป็นเทพผู้แบ่งทรัพย์อย่างยุติธรรม [1][5][6][9]

บทความนี้แยกให้เห็นทุกจุดว่าเรื่องไหนมาจากพงศาวดาร เรื่องไหนมาจากนิยาย และเรื่องไหนเป็นความเชื่อของคนรุ่นหลัง แล้วจบด้วยวิธีตั้งบูชาตามหลักที่ MingPaPa เล่าไว้ในรายการ "9 เทพ 9 ทิศ"

สี่ข้อที่ควรรู้ก่อนอ่านต่อ

1. ปี่กานมีตัวตนจริง ราวศตวรรษที่ 11 ก่อนคริสตกาล พงศาวดาร《史记》บันทึกว่าท่านทัดทานพระเจ้าโจ้วจนถูกผ่าอก และขงจื๊อยกท่านเป็นหนึ่งใน "ผู้มีมนุษยธรรมทั้งสาม" ของราชวงศ์ซาง [1][2][3]
2. ฉากควักหัวใจแล้วไม่ตาย กับหญิงขาย "ผักไร้ใจ" มาจากนิยาย 《封神演义》 บทที่ 26–27 และคนจีนจำนวนมากอธิบายว่าผักไร้ใจคือผักบุ้ง [5][6][23]
3. ในนิยายห้องสิน ปี่กานได้ตำแหน่งดาว 文曲星 ไม่ใช่ไฉ่ซิ้ง การไหว้ท่านเป็นไฉ่ซิ้งบุ๋นเป็นความศรัทธาของชาวบ้านที่ตามมา [7][8][10]
4. คนแซ่ลิ้มทั่วโลกนับปี่กานเป็นบรรพชนสูงสุด ทุกวันที่ 4 ค่ำ เดือน 4 ลูกหลานแซ่ลิ้มจากหลายประเทศรวมทั้งไทยไปไหว้ท่านที่เมืองเว่ยฮุย [13][16][17][18]

ข้อมูลด่วน: ปี่กาน (比干)

หัวข้อ	ข้อมูล
อักษรจีน	比干 · ชื่อเต็มในพงศาวดาร 王子比干 (เจ้าชายปี่กาน) [2]
แต้จิ๋ว (สำเนียงเท่งไฮ้)	bi2 gang1 · ปี้กัง [35]
จีนกลาง	Bǐ Gān · ปี่กาน
รูปสะกดไทยที่พบ	ปี่กาน, ปี่กัน, ปี่กั้น, ปี้กัน, บี่กัน
ทิศในไฉ่ซิ้ง 9 ทิศ	ตะวันออก 东 · ฉายา 东路财神 (ไฉ่ซิ้งทางตะวันออก) [27][29]
ฝ่าย	บุ๋น 文财神 (ไฉ่ซิ้งฝ่ายพลเรือน)
ยุค	ปลายราชวงศ์ซาง (商 หรือ 殷) ราวศตวรรษที่ 11 ก่อน ค.ศ.
ฐานะในประวัติศาสตร์	เชื้อพระวงศ์ อาของพระเจ้าโจ้ว (纣王 / 帝辛) ดำรงตำแหน่ง 少师 [2][4]
ฐานะในนิยายห้องสิน	ได้รับแต่งตั้งเป็นดาว 文曲星 [7]
วันสำคัญ	4 ค่ำ เดือน 4 วันเกิด (ยืนยันหลายแหล่ง) · 25 ค่ำ เดือน 10 วันพลีชีพ (แหล่งเดียว) [13][16]
รูปลักษณ์	ขุนนางพลเรือนหน้าขาว เคราดำยาว สวมหมวกขุนนาง ถือหยูอี่หรือก้อนเงิน ไม่มีพาหนะ บางรูปเอามือแนบอกตรงตำแหน่งหัวใจ [10][12]
คุณธรรมที่เป็นตัวแทน	ความซื่อตรง ไม่เห็นแก่ตัว แบ่งทรัพย์อย่างเที่ยงธรรม [9][31]
ศาลสำคัญ	ศาลปี่กาน (比干庙) เมืองเว่ยฮุย มณฑลเหอหนาน · หอไฉ่ซิ้ง อารามไป๋หยุนกวาน ปักกิ่ง · ถ้ำไฉ่ซิ้ง วัดกวนตู้ ไทเป [9][13]
เหมาะกับใคร (ตาม MingPaPa)	นักวางแผนการเงิน ข้าราชการ คนทำงานสายธรรมาภิบาล และบ้านอยู่อาศัย [37]

1. ปี่กานในชุดไฉ่ซิ้ง 9 ทิศ

ไฉ่ซิ้งมีห้าองค์ หรือเก้าองค์

คนทั่วไปรู้จักไฉ่ซิ้งเอี๊ยว่าเป็นเทพผู้ประทานเงินทองและความรุ่งเรืองในการค้า หลายคนรู้มากขึ้นอีกขั้นว่าไฉ่ซิ้งแบ่งเป็นปางบุ๋นกับปางบู๊ และบางคนรู้ว่ามีชุดห้าองค์ที่เรียกว่า 五路财神 (แต้จิ๋ว โหงวโหล่วไฉ่ซิ้ง / จีนกลาง อู่ลู่ฉายเสิน — ไฉ่ซิ้งห้าทิศ) ชุดห้าทิศนี้คนรู้จักมากกว่าและยอมรับกันกว้างขวางกว่า [37]

แต่น้อยคนจะรู้ว่าในจีนมีการไหว้ไฉ่ซิ้งเป็นชุด เก้าองค์ เรียกว่า 九路财神 (แต้จิ๋ว เก้าโหล่วไฉ่ซิ้ง / จีนกลาง จิ่วลู่ฉายเสิน — ไฉ่ซิ้งเก้าทิศ) ตามคติ "四面八方一个中" คือ สี่ด้านแปดทิศกับอีกหนึ่งตรงกลาง แต่ละองค์ประจำหนึ่งทิศ และทุกวันนี้ชุดเก้าทิศกำลังเป็นที่นิยมในจีน [29][30][37]

ในรายการ "9 เทพ 9 ทิศ" ของ MingPaPa กับคุณ Ken สรุปไว้ว่า ทั้งเก้าองค์ครอบคลุมทั้งฝ่ายบุ๋นซึ่งเน้นปัญญาและการบริหารทรัพย์ และฝ่ายบู๊ซึ่งเน้นความกล้า ความยุติธรรม และการคุ้มครองกิจการ ทั้งสองแนวอยู่ร่วมกันเพื่อให้เกิด "ความมั่งคั่งอย่างมีคุณธรรม" [37]

ปี่กานอยู่ตรงไหนในผังเก้าทิศ

ทิศ	องค์	ฝ่าย
ตะวันออก	ปี่กาน 比干	บุ๋น
ใต้	ฉายหรง 柴荣 (ฉายหวางเหย)	จักรพรรดิ
ตะวันตก	กวนอู 关羽 (กวนกง)	บู๊
เหนือ	จ้าวกงหมิง 赵公明	บู๊
ตะวันตกเฉียงใต้	ตวนมู่ซื่อ 端木赐 (จื่อก้ง)	บุ๋น
ตะวันออกเฉียงเหนือ	หลี่กุ่ยจู่ 李诡祖	บุ๋น
ตะวันออกเฉียงใต้	ฟ่านหลี 范蠡 (เถาจูกง)	บุ๋น
ตะวันตกเฉียงเหนือ	หลิวไห่ฉาน 刘海蟾	บุ๋น/เซียน
กลาง	หวังไห่ 王亥	ศูนย์กลาง

แหล่งจีนที่ระบุรายชื่อชุดนี้ให้ปี่กานอยู่ทิศตะวันออกตรงกันทุกแห่ง และเรียกท่านว่า 东路财神 (แต้จิ๋ว ตงโหล่วไฉ่ซิ้ง / จีนกลาง ตงลู่ฉายเสิน — ไฉ่ซิ้งทางตะวันออก) [27][29][30] ข้อมูลที่เจ้าของรวบรวมจากจีนบรรยายไว้ว่า ผู้คนเห็นว่าปี่กาน "ไม่มีความเห็นแก่ตัวและเที่ยงธรรมในการจัดการ" จึงยกท่านเป็นไฉ่ซิ้งฝ่ายบุ๋น และให้ดูแลแหล่งทรัพย์ทางตะวันออก [37]

ชุดไฉ่ซิ้ง "ห้าทิศ" แบบที่เอาทิศหลักจากชุดเก้ามาใช้ก็ให้ปี่กานอยู่ตะวันออกเช่นกัน คือ หวังไห่อยู่กลาง ปี่กานตะวันออก กวนอูตะวันตก ฉายหรงใต้ และจ้าวกงหมิงเหนือ ข้อมูลดิบของเจ้าของสรุปบทบาทของห้าองค์นี้ว่า ผู้ประกอบการในเขตอ่าวกวางตุ้ง ฮ่องกง และมาเก๊า ต้องการ "ความซื่อตรงของปี่กาน ความมีคุณธรรมของกวนกง ความมานะของฉายหรง ความเด็ดขาดของจ้าวเทียนจวิน และความสุขุมของหวังไห่" [37]

ทำไมต้องเป็นทิศตะวันออก? ผู้เขียนยังไม่พบแหล่งจีนที่อธิบายเหตุผลไว้ตรง ๆ แหล่งที่พบเพียงบอกว่าท่าน "ดูแลทิศตะวันออก" บทความนี้จึงเล่าตามที่เป็นความเชื่อ และไม่แต่งเหตุผลเพิ่ม ใครพบคำอธิบายจากอารามเต๋าหรือตำราที่ตรวจได้ บอกผู้เขียนได้เลยครับ

2. ปี่กานในประวัติศาสตร์: เจ้าชายผู้ทัดทานจนตัวตาย

ปี่กานเป็นใคร

ปี่กานเป็นบุคคลจริงในประวัติศาสตร์ช่วงปลายราชวงศ์ซาง 商 (แต้จิ๋ว เซียง / จีนกลาง ซาง) ซึ่งช่วงหลังเรียกอีกชื่อว่า 殷 (แต้จิ๋ว เฮง / จีนกลาง อิน) พงศาวดาร《史记》 ของซือหม่าเชียนเรียกท่านว่า "王子比干" คือเจ้าชายปี่กาน และบอกว่าท่าน "亦纣之亲戚也" คือเป็นพระญาติของพระเจ้าโจ้ว [2]

พระเจ้าโจ้ว คือ 纣王 (แต้จิ๋ว ติ๋วอ๊วง / จีนกลาง โจ้วหวาง — กษัตริย์องค์สุดท้ายของซาง) ห้องสินฉบับไทยเรียก "พระเจ้าติ่วอ๋อง" พระนามจริงคือ 帝辛 (แต้จิ๋ว ตี่ซิง / จีนกลาง ตี้ซิน) ต้องระวังอย่าสับสนกับ 周 (แต้จิ๋ว จิว / จีนกลาง โจว) ซึ่งเป็นชื่อราชวงศ์ที่มาโค่นซาง สองคำนี้ภาษาไทยเขียนคล้ายกันมาก แต่เป็นคนละฝ่ายกันเลย

ตำราทั่วไปนับปี่กานเป็นอาของพระเจ้าโจ้ว คือเป็นน้องของพระเจ้า 帝乙 (แต้จิ๋ว ตี่อิก / จีนกลาง ตี้อี่) พระบิดาของพระเจ้าโจ้ว ข้อมูลที่ MingPaPa รวบรวมไว้เล่าเพิ่มว่าปี่กานกับตี้อี่เป็นพี่น้องต่างมารดา ตี้อี่เกิดจากภรรยาเอก ส่วนปี่กานเกิดจากภรรยารอง [37] รายละเอียดเรื่องมารดานี้ผู้เขียนยังไม่พบในพงศาวดาร จึงขอติดป้ายว่ารอตรวจ

ตำแหน่ง "เส้าซือ" ราชครูรองของราชสำนัก

ในยุคเซี่ย ซาง และโจว ชนชั้นแบ่งกันเคร่งครัด คนธรรมดาไม่มีทางขึ้นเป็นเสนาบดีในราชสำนัก มีแต่เชื้อพระวงศ์และขุนนางตระกูลสูงเท่านั้นที่มีคุณสมบัติ [37] ปี่กานดำรงตำแหน่ง 少师 (แต้จิ๋ว เสี่ยวซือ / จีนกลาง เส้าซือ — ราชครูรอง) หนังสือ《古史》 ของซูเจ๋อ (苏辙) สมัยซ่งเขียนไว้ชัดว่า "其父师曰箕子，少师曰比干，皆殷宗室贤者也" คือ ราชครูใหญ่คือจีจื่อ ราชครูรองคือปี่กาน ทั้งสองเป็นเชื้อพระวงศ์ผู้ทรงปัญญา [4] MingPaPa เปรียบตำแหน่งนี้ว่าเทียบได้กับนายกรัฐมนตรี เพราะกิจการสำคัญของราชสำนักล้วนผ่านมือท่าน [37] สื่อจีนปัจจุบันบางแห่งเรียกท่านว่า "殷太师" แทน จึงพบทั้งสองตำแหน่งปนกัน [16][17]

ปี่กานเป็นเสนาบดีที่น่าเศร้า เพราะความเห็นของท่านสวนทางกับพระเจ้าตี้ซินแทบทุกเรื่อง ตามที่ MingPaPa เล่าไว้ในรายการ EP3 ปี่กานอยากให้ลดภาษีและการเกณฑ์แรงงานเพื่อให้ราษฎรได้พัก และไม่อยากให้ปกครองด้วยโทษรุนแรง ส่วนพระเจ้าตี้ซินทะเยอทะยาน อยากใช้กำลังของซางพิชิตชนเผ่ารอบด้าน และเชื่อว่าต้องลงโทษหนักราษฎรจึงจะเชื่อฟัง [37]

เรื่องเล่าเดียวกันบอกว่าปี่กานทูลห้ามเมื่อพระเจ้าตี้ซินยกทัพตีชนเผ่าสวีอี๋ (徐夷) แต่พระองค์ไม่ฟัง แม้จะชนะและได้เชลยมาก กำลังของซางก็อ่อนลงมาก ต่อมาพระองค์ทำศึกกับตงอี๋ (东夷) อีก บ้านเมืองยิ่งทรุด จนแคว้นโจวตะวันตกซึ่งเป็นเมืองขึ้นแข็งข้อ เมื่อพระเจ้าตี้ซินเตรียมทัพไปปราบ ปี่กานคัดค้านอีกครั้งและเคลื่อนทัพช้า พระองค์จึงสั่งประหาร [37] รายละเอียดเรื่องศึกแต่ละครั้งที่ผูกกับปี่กานนี้มาจากบทความประวัติศาสตร์ยอดนิยมของจีน ผู้เขียนยังไม่พบใน《史记》 ที่ตรวจ จึงขอให้อ่านเป็นการเล่าเรื่องเชิงประวัติศาสตร์ ไม่ใช่คำต่อคำจากพงศาวดาร

พงศาวดารบันทึกการตายของปี่กานอย่างไร

《史记》 บันทึกเหตุการณ์ไว้สองที่ ความตรงกัน

• ใน "殷本纪" ปี่กานกล่าวว่า "为人臣者，不得不以死争" คือ ผู้เป็นขุนนางจำต้องทัดทานแม้ต้องแลกด้วยชีวิต แล้วทัดทานอย่างหนัก พระเจ้าโจ้วกริ้ว ตรัสว่า "吾闻圣人心有七窍" (เราได้ยินว่าหัวใจของนักปราชญ์มีเจ็ดช่อง) แล้วสั่ง "剖比干，观其心" คือผ่าอกปี่กานเพื่อดูหัวใจ [1]
• ใน "宋微子世家" เล่าว่าปี่กานเห็นจีจื่อ (箕子 แต้จิ๋ว กีจื้อ / จีนกลาง จีจื่อ — ราชครูใหญ่ อีกคนหนึ่งในสามผู้ทรงมนุษยธรรม) ทัดทานแล้วถูกจับเป็นทาส จึงพูดว่า "君有过而不以死争，则百姓何辜！" คือ ถ้ากษัตริย์ทำผิดแล้วขุนนางไม่กล้าทัดทานด้วยชีวิต ราษฎรจะผิดอะไร แล้วจึงทูลตรง ๆ จนถูกฆ่าและผ่าดูหัวใจ [2]

สังเกตว่าพงศาวดาร ไม่ได้ เล่าว่าปี่กานควักหัวใจเองหรือรอดชีวิตออกมาได้ ฉากเหล่านั้นเป็นของนิยายที่แต่งขึ้นอีกสองพันกว่าปีต่อมา MingPaPa ก็เล่าไว้ตรงกันว่า "ไม่มีการบันทึกไว้ในประวัติศาสตร์ว่าตี้ซินสังหารปี่กานอย่างไร" [37]

ขงจื๊อยกย่อง และราชวงศ์ใหม่ก็ยกย่อง

《论语》 บท "微子" บันทึกว่า "微子去之，箕子为之奴，比干谏而死。孔子曰：殷有三仁焉" คือ เวยจื่อจากไป จีจื่อยอมเป็นทาส ปี่กานทัดทานจนตาย ขงจื๊อกล่าวว่า ราชวงศ์อินมีผู้มีมนุษยธรรมสามคน [3] กลุ่มนี้จึงถูกเรียกว่า 三仁 (แต้จิ๋ว ซังยิ้ง / จีนกลาง ซานเหริน — สามผู้ทรงมนุษยธรรม)

เมื่อพระเจ้าโจวอู่หวาง (周武王 แต้จิ๋ว จิวบู้อ๊วง / จีนกลาง โจวอู่หวาง — ปฐมกษัตริย์ราชวงศ์โจว) พิชิตซางแล้ว ก็ "释箕子之囚，封比干之墓，表商容之闾" คือ ปล่อยจีจื่อจากที่คุมขัง สร้างเนินสุสานให้ปี่กาน และยกย่องบ้านของซางหรง [1] การที่ราชวงศ์ผู้ชนะยกย่องขุนนางของฝ่ายแพ้แบบนี้ ทำให้ปี่กานกลายเป็นต้นแบบของ "ขุนนางผู้ภักดี" ที่ทุกยุคยกขึ้นมาอ้าง ต่อมาในสมัยเว่ยเหนือ จักรพรรดิเว่ยเซี่ยวเหวินตี้ (魏孝文帝) ทรงพระราชนิพนธ์《吊比干文》 (บทไว้อาลัยปี่กาน) ซึ่งยังมีศิลาจารึกตั้งอยู่ที่ศาลเว่ยฮุย [13]

3. ตำนานในห้องสิน: ควักหัวใจแล้วไม่ตาย ทำไมพบหญิงขายผักแล้วจึงสิ้นใจ

นี่คือคำถามที่ MingPaPa ใช้เปิดเรื่องปี่กานในรายการ: "ปี่กานถูกควักหัวใจแล้วไม่ตาย ทำไมเมื่อพบกับหญิงขายผัก เขาจึงถึงแก่ความตาย" [37] คำตอบอยู่ในนิยายสมัยราชวงศ์หมิงเรื่อง 封神演义 (แต้จิ๋ว ฮงซิ้งเอ๊งหงี / จีนกลาง เฟิงเสินเหยี่ยนอี้ — นิยายการสถาปนาเทพ) ซึ่งคนไทยรู้จักในชื่อ "ห้องสิน"

ฉากในนิยาย บทที่ 26–27

นิยายบทที่ 26 ชื่อ "妲己设计害比干" (ต๋าจี๋วางแผนฆ่าปี่กาน) เล่าว่า 妲己 (แต้จิ๋ว ตักกี้ / จีนกลาง ต๋าจี๋) พระสนมคนโปรดซึ่งเป็นปีศาจจิ้งจอกแปลงกาย แกล้งทำเป็นโรคหัวใจกำเริบ แล้วอ้างว่าต้องใช้ 七窍玲珑心 (แต้จิ๋ว ฉิกเขี่ยวเล้งล้งซิง / จีนกลาง ชีเชี่ยวหลิงหลงซิน — หัวใจเจ็ดช่องอันปราดเปรื่อง) มาทำยา และในราชสำนักมีเพียงปี่กานที่มีหัวใจแบบนี้ [5][23] ปี่กานรู้ดีว่าต๋าจี๋ต้องการเอาชีวิต แต่ก็ไม่มีทางเลือก ท่านผ่าอกตัวเอง ควักหัวใจออกมาโยนลงพื้น นิยายบรรยายว่าท่าน "掩袍不语，面似淡金" คือเอาเสื้อคลุมปิดอก ไม่พูดอะไร หน้าซีดเหมือนทองอ่อน แล้วเดินลงจากท้องพระโรง ขึ้นม้าออกประตูเมืองทางเหนือไป [5]

บทที่ 27 ต่อเรื่องว่า ระหว่างควบม้า ปี่กานได้ยินหญิงคนหนึ่งร้องขาย 无心菜 (แต้จิ๋ว โบ๊ซิงไฉ่ / จีนกลาง อู๋ซินไช่ — ผักไร้ใจ) จึงหยุดม้าถามว่า "人若是无心，如何？" คือ ถ้าคนไม่มีหัวใจจะเป็นอย่างไร หญิงนั้นตอบว่า "人若无心，即死" คือ คนไม่มีหัวใจก็ตาย ปี่กานร้องลั่น ตกจากหลังม้า เลือดในอกสาดลงดิน แล้วสิ้นใจ [6]

ภาพข้างบนบอกเราอีกเรื่องหนึ่งด้วย: ห้องสินฉบับแปลไทยรุ่นเก่าสะกดชื่อท่านว่า "ปิกัน" [40] ซึ่งน่าจะเป็นที่มาของรูปสะกด "ปี่กัน" ที่คนไทยใช้กันจนทุกวันนี้

ทำไมควักหัวใจแล้วยังขี่ม้าได้

คนไทยหลายคนเข้าใจว่าปี่กานรอดมาได้เพราะเป็นคนดี หรือเพราะไม่มีหัวใจก็ไม่ตาย แต่ตัวนิยายเฉลยไว้ชัด บทที่ 27 บอกว่า 姜子牙 (แต้จิ๋ว เกียงจื้อเง้ / จีนกลาง เจียงจื่อหยา — ห้องสินฉบับไทยเรียก เกียงจูแหย) ทิ้งจดหมายพร้อมยันต์ไว้ให้ปี่กาน ให้เผายันต์ผสมน้ำดื่ม เพื่อ "护其五脏" คือคุ้มครองอวัยวะภายใน ปี่กานจึงควักหัวใจแล้วเลือดไม่ไหล และยังขึ้นม้าออกไปได้ [6]

ผู้แต่งยังเขียนทิ้งท้ายว่า ถ้าหญิงคนนั้นตอบว่า "คนไม่มีหัวใจยังอยู่ได้" ปี่กานก็จะไม่ตาย [6][23] ชีวิตของท่านจึงแขวนอยู่กับคำตอบของชาวบ้านธรรมดาคนเดียว

ผักไร้ใจ คือ ผักบุ้ง?

นิยายไม่ได้บอกว่า "无心菜" คือผักอะไร แต่คนจีนจำนวนมากอธิบายว่าคือ 空心菜 (แต้จิ๋ว คังซิงไฉ่ / จีนกลาง คงซินไช่ — ผักก้านกลวง) หรือชื่อทางการว่า 蕹菜 (แต้จิ๋ว เอ่งไฉ่ / จีนกลาง เวิ่งไช่) ซึ่งก็คือ ผักบุ้ง เพราะก้านผักบุ้งกลวงเหมือนไม่มีใจ [23] บางสำนวนเล่าเพิ่มว่าหญิงขายผักคือต๋าจี๋หรือเซินกงเป้าแปลงกายมา [23] ข้อนี้เป็นคำอธิบายพื้นบ้าน ไม่ได้อยู่ในตัวนิยาย แต่ก็ทำให้ผักบุ้งผัดไฟแดงจานธรรมดาของคนไทยมีเรื่องเล่าย้อนไปถึงราชวงศ์ซาง

หมายเหตุเทียบกับฉบับที่เล่าในรายการ

ฉบับที่ MingPaPa เล่าในรายการ EP3 ต่างจากตัวนิยายภาษาจีนสองจุดเล็ก ๆ ผู้เขียนขอบันทึกไว้เพื่อความแม่นยำ

จุด	ฉบับในรายการ	ตัวนิยาย《封神演义》
ใครป่วย	ตี้ซินป่วย ต๋าจี๋ว่าต้องใช้หัวใจปี่กาน	ต๋าจี๋เองแกล้งโรคหัวใจกำเริบ [5]
ตายอย่างไร	เลือดไหลออกจากทวารทั้งเจ็ด	"一腔热血溅尘埃" เลือดทั้งอกสาดลงดิน [6]

สองจุดนี้ไม่ได้เปลี่ยนแก่นของเรื่อง แต่ถ้าผู้อ่านไปเปิดนิยายจีน จะเจอตามคอลัมน์ขวา

4. หัวใจคือ "เทียนเต้า": อ่านตำนานปี่กานให้ลึกกว่าเรื่องปาฏิหาริย์

คำถามที่น่าคิดกว่าคือ ทำไมผู้แต่งต้องให้ปี่กานตายเพราะคำพูดของหญิงขายผัก MingPaPa เล่ามุมมองหนึ่งไว้ในรายการ ซึ่งผู้เขียนขอสรุปไว้ตรงนี้ [37]

《封神演义》 เล่าประวัติศาสตร์ช่วงที่โจวตะวันตกแทนที่ซาง แต่ไม่ใช่ประวัติศาสตร์จริงทั้งหมด มีการสร้างเรื่องเทพและปีศาจเข้ามาแทรกในการเปลี่ยนแผ่นดิน แก่นของนิยายคือหลัก 天道 (แต้จิ๋ว ทีเต๋า / จีนกลาง เทียนเต้า — วิถีแห่งฟ้า) สรุปได้ประโยคเดียวว่า "แผ่นดินเป็นของผู้มีคุณธรรม" กษัตริย์ที่มีคุณธรรมและได้ใจราษฎรจะได้ครองแผ่นดินและรักษาแผ่นดินไว้ได้ [37]

ในประวัติศาสตร์ ความช่วยเหลือจากฟ้าเป็นสิ่งที่มองไม่เห็น แต่ในนิยาย เทพเซียนลงมาช่วยเอง นี่คือภาษาอุปมาของนิยาย พระเจ้าโจวอู่หวางเป็นผู้มีคุณธรรม ฟ้าจึงคุ้มครอง พระเจ้าตี้ซินไร้ธรรม ฟ้าจึงลงโทษ แต่ถึงพระเจ้าตี้ซินจะไร้ธรรม ราชสำนักซางก็ยังมีขุนนางผู้มีคุณธรรมอยู่กลุ่มหนึ่ง และปี่กานคือหนึ่งในนั้น [37]

ตามมุมมองนี้ "หัวใจ" ของปี่กานคือสัญลักษณ์ของเทียนเต้า ฟ้าเห็นว่าซางไม่คู่ควรจะครองแผ่นดินแล้ว ที่ยังอยู่ได้ก็เพราะมีขุนนางผู้มีคุณธรรมค้ำไว้ เมื่อปี่กานถูก 诛心 (แต้จิ๋ว จูซิง / จีนกลาง จูซิน — ประหารใจ ทำลายคุณธรรม) ซางก็เสียเทียนเต้า และเมื่อเสียเทียนเต้าก็ย่อมเสียใจราษฎร คำถามที่ปี่กานถามหญิงขายผักว่า "คนไม่มีหัวใจจะอยู่ได้ไหม" จึงหมายถึง "ราชวงศ์ที่เสียเทียนเต้าและเสียใจราษฎรจะอยู่รอดไหม" และคำตอบของชาวบ้านก็คือ อยู่ไม่ได้ ปี่กานรู้ทันทีว่าบ้านเมืองกู้ไม่ได้แล้ว จึงสิ้นใจ [37]

การอ่านแบบนี้ทำให้เห็นว่าทำไมผู้ตัดสินชะตาของปี่กานต้องเป็น "หญิงขายผักชาวบ้าน" ไม่ใช่ขุนนางหรือเทพ เพราะเสียงของราษฎรคือเสียงของฟ้า

5. จากขุนนางผู้ภักดีสู่ไฉ่ซิ้งบุ๋น: ปี่กานกลายเป็นเทพแห่งทรัพย์ได้อย่างไร

ในห้องสิน ปี่กานได้ตำแหน่งอะไร

นี่คือจุดที่โพสต์ไทยเข้าใจผิดบ่อยที่สุด ในบทที่ 99 ของห้องสิน ตอนที่เจียงจื่อหยาประกาศแต่งตั้งเทพ ปี่กานได้ตำแหน่ง 文曲星 (แต้จิ๋ว บุ๋นเค็กแช / จีนกลาง เหวินชวีซิง — ดาวแห่งอักษรศาสตร์) ไม่ใช่ไฉ่ซิ้ง [7] ตำแหน่งหัวหน้าเทพแห่งทรัพย์ในนิยายตกเป็นของจ้าวกงหมิง ซึ่งได้ขุนพลสี่องค์เป็นบริวาร กลายเป็นชุด 五路财神 ฉบับห้องสินที่หลายคนรู้จัก (อ่านเรื่องจ้าวกงหมิงในฐานะขุนพลสายฟ้าได้ที่ ขุนพลสายฟ้าองค์ที่ 11 จ้าวกงหมิง)

การที่ชาวบ้านไหว้ปี่กานเป็นไฉ่ซิ้งบุ๋นจึงเป็นความศรัทธาที่เกิดตามมา บทความประวัติพื้นบ้านของจีนสรุปว่า ตั้งแต่สมัยหมิงและชิงมา คติ "ไฉ่ซิ้งบุ๋นและบู๊" แพร่หลายที่สุด โดยฝ่ายบุ๋นคือปี่กาน ฝ่ายบู๊คือจ้าวกงหมิง [10] วิกิพีเดียภาษาจีนก็เขียนว่าปี่กานถูกนำเข้าสู่ระบบเทพและผูกกับความเชื่อเรื่องไฉ่ซิ้งหลังจากห้องสินแพร่หลาย [8] ส่วนนักวิชาการจีนเขียนบทความลงวารสาร《楚雄师范学院学报》 ปี 2020 ชื่อ "จากขุนนางผู้ทัดทานสู่เทพแห่งทรัพย์" อธิบายว่าภาพของปี่กานในฐานะไฉ่ซิ้งเติบโตไปพร้อมกับเศรษฐกิจการค้าและฐานะของพ่อค้าที่สูงขึ้น จนปี่กานกลายเป็นสัญลักษณ์ของจริยธรรมการค้าแบบจีน [11] (ผู้เขียนเข้าถึงได้เพียงชื่อและบทคัดย่อ ยังไม่ได้อ่านฉบับเต็ม) ทุกวันนี้บทความสายมูของจีนเรียกท่านว่า "守财真君" และงานออกแบบรูปเคารพร่วมสมัยบางชิ้นตั้งสมัญญาให้ว่า "正一福禄财神真君" แต่สมัญญาเหล่านี้พบในแหล่งเดียวและเป็นของยุคใหม่ [27][28]

ทำไม "ไม่มีหัวใจ" จึงแปลว่า "ยุติธรรม"

คำอธิบายที่ทุกแหล่งพูดตรงกันคือ คนที่ไม่มีหัวใจย่อมไม่มีใจเห็นแก่ตัว อารามไป๋หยุนกวานที่ปักกิ่งอธิบายสั้น ๆ ว่า "百姓因其无心不贪，故奉为财神" คือ ราษฎรเห็นว่าท่านไม่มีหัวใจจึงไม่โลภ จึงไหว้เป็นไฉ่ซิ้ง [9] นักสะสมชาวจีนที่เขียนถึงรูปปั้นปี่กานโบราณก็อธิบายว่า เพราะปี่กานถูกควักหัวใจ คนจึงเชื่อว่าท่าน "处事公道、不偏不向" คือทำอะไรเที่ยงธรรม ไม่เอนเอียงไปข้างใด [12]

นิทานพื้นบ้านอีกสำนวนเล่าต่อจากห้องสินว่า หลังควักหัวใจ ปี่กานกินยาวิเศษจากเจียงจื่อหยาแล้วรอดไปอยู่ในหมู่ชาวบ้าน ช่วยให้คนทำมาค้าขายร่ำรวย "因为他没有心，所以办事总能不偏不倚" คือ เพราะไม่มีหัวใจ ทำอะไรจึงไม่เอียงข้างใคร ชาวบ้านจึงรักท่าน [10] นักวิชาการไทย ถาวร สิกขโกศล สรุปไว้ตรงกันว่า เทพแห่งทรัพย์ของจีนแต่ละองค์เป็น "แบบอย่างคุณธรรม" และปี่กานคือแบบอย่างของ ความสุจริต [31]

นิทานศึกแย่งตำแหน่งไฉ่ซิ้งกับจ้าวกงหมิง

ในอินเทอร์เน็ตจีนมีนิทานสนุกเรื่องหนึ่งที่เล่าต่อกันมาก ผู้เขียนบล็อกบน Sohu เล่าว่า จ้าวกงหมิงขอให้เจียงจื่อหยาแต่งตั้งตนเป็นไฉ่ซิ้ง เจียงจื่อหยาตอบว่าตำแหน่งนี้ปี่กานจองไว้ก่อนแล้ว ถ้าอยากได้ต้องไปเอาหัวใจปี่กานมา จ้าวกงหมิงจึงส่งเสือดำไปล้วงอกปี่กาน เสือคลำอยู่นานก็หาหัวใจไม่เจอ แต่ทำให้อวัยวะข้างในของปี่กานดำไปหมด นิทานบอกว่าตั้งแต่นั้นปี่กานแจกทรัพย์ "有时糊里糊涂" คือบางทีก็งง ๆ ไม่ค่อยยุติธรรม สุดท้ายเจียงจื่อหยาตัดสินให้ปี่กานซึ่งเป็นขุนนางพลเรือนเป็นไฉ่ซิ้งบุ๋น ส่วนจ้าวกงหมิงผู้ขี่เสือเป็นไฉ่ซิ้งบู๊ [10]

ผู้เขียนไม่พบเรื่องนี้ในตัวบทห้องสิน จึงเป็นนิทานที่เล่าใหม่ในยุคหลัง แต่ก็น่าสนใจ เพราะใช้อธิบายสองเรื่องในคราวเดียว คือทำไมไฉ่ซิ้งมีทั้งบุ๋นและบู๊ และทำไมโลกนี้บางคนรวยบางคนจนแม้จะทำดีเท่ากัน

คุณธรรมที่คนไหว้ปี่กานควรได้กลับไป

สิ่งที่คนจีนไหว้จากปี่กานไม่ใช่ "พลังเรียกเงิน" แต่เป็นหลักว่า ทรัพย์ต้องได้มาและแบ่งออกไปอย่างเที่ยงธรรม ตรงกับวลีที่ MingPaPa ยกในรายการว่า "君子爱财，取之有道" คือ สุภาพบุรุษรักทรัพย์ แต่ต้องได้มาอย่างถูกทาง และ "เทพไม่คุ้มครองการโกง" [37] ในรายการเดียวกัน MingPaPa จับคู่บุคลิกของคนกับเทพทั้งเก้าองค์ และให้ปี่กานคู่กับ นักวางแผนการเงินและข้าราชการสายธรรมาภิบาล เพราะท่านเป็น "บุ๋นแท้ ยึดธรรม ไม่เอนเอียง" [37]

6. รูปลักษณ์: ดูอย่างไรว่าเป็นปี่กาน

ปี่กานไม่มีพาหนะหรือของวิเศษประจำตัวที่เห็นแล้วจำได้ทันทีแบบเสือดำของจ้าวกงหมิงหรือง้าวของกวนอู รูปเคารพของท่านเป็นขุนนางพลเรือนหน้าขาว ซึ่งหน้าตาคล้ายไฉ่ซิ้งบุ๋นองค์อื่นมาก ตารางนี้ช่วยแยก

จุดสังเกต	ปี่กาน	ที่มา
ใบหน้า	ขาว แก้มตอบ สีหน้าสงบเคร่งขรึม	[10]
เครา	ดำยาว สามแฉกหรือห้าแฉก	[10]
เครื่องแต่งกาย	ชุดขุนนางพลเรือน สวมหมวกขุนนางมีปีก บางแบบเป็นชุดปักลายมังกร	ภาพ img017, img019
ของในมือ	หยูอี่ (如意 แต้จิ๋ว ยู้อี่ / จีนกลาง หรูอี้ — คทาสมปรารถนา) ก้อนเงินหยวนเป่า (元宝 แต้จิ๋ว ง้วงโป้ / จีนกลาง หยวนเป่า) หรือม้วนหนังสือ	ภาพ img017, img019
ท่ามือที่เป็นเอกลักษณ์	บางรูปเอามือทั้งสองแนบอกตรงตำแหน่งที่ถูกควักหัวใจ	[12]
บริวาร	บางศาลมีกุมารสององค์ขนาบ	ภาพ img019
พาหนะ	ไม่มี	—

รูปปั้นหินที่นักสะสมชาวจีนเขียนถึงในปี 2020 สูงราว 43.5 ซม. สวมชุดขุนนาง และ "双手是挡在前胸，而非腹部" คือมือทั้งสองบังไว้ที่อก ไม่ใช่ที่ท้อง ตรงตำแหน่งที่ปี่กานถูกควักหัวใจ เจ้าของรูปเชื่อว่าเป็นงานสมัยซ่ง [12] ข้อนี้เป็นความเห็นของนักสะสม ยังไม่มีพิพิธภัณฑ์ยืนยันอายุ แต่ท่ามือแนบอกเป็นจุดสังเกตที่สื่อความหมายได้ดีที่สุด

แยกปี่กานจากไฉ่ซิ้งองค์อื่น

องค์	จุดที่ต่าง
จ้าวกงหมิง (ไฉ่ซิ้งบู๊ ทิศเหนือ)	หน้าดำ ชุดเกราะ ถือแส้ ขี่เสือดำ [10]
กวนอู (ไฉ่ซิ้งบู๊ ทิศตะวันตก)	หน้าแดง ชุดเขียว ถือง้าว
ไช้เป๊กแชกุน 财帛星君 (รูปติดบ้านที่ขายมากในไทย)	ชุดแดง ยิ้ม ถือชามทองหรือม้วนผ้า "招财进宝" (มักถูกเรียกรวมว่าปางบุ๋นด้วย)
เทพประทานพร 天官	หน้ายิ้มอ่อนโยน ส่วนปี่กานหน้าเคร่ง แก้มตอบ

วิธีที่แน่นอนที่สุดคือ ดูป้ายชื่อ เช่น "比干" หรือ "文比财神" และกลอนคู่ที่ศาลเขียนไว้ เพราะช่างแต่ละที่ปั้นตามความเข้าใจของตัวเอง

7. วันสำคัญของปี่กาน

วัน (จันทรคติจีน)	ความหมาย	ระดับหลักฐาน
4 ค่ำ เดือน 4 (四月初四)	วันเกิด ศาลปี่กานที่เว่ยฮุยจัดงานใหญ่ทุกปีตั้งแต่ ค.ศ. 1993 คนท้องถิ่นพูดกันว่า "四月四，拜比干" (วันสี่เดือนสี่ ไหว้ปี่กาน) และมีธรรมเนียม "ห้าปีงานเล็ก สิบปีงานใหญ่" [16][15]	ยืนยันหลายสื่อหลายปี
25 ค่ำ เดือน 10	วันพลีชีพ ศาลเว่ยฮุยจัดพิธีวันนี้ [13]	แหล่งเดียว
24 ค่ำ เดือน 10	หอรำลึกปี่กานที่เมืองหนานอัน ฝูเจี้ยน จัดพิธีรำลึกการพลีชีพ (ปี 2024 ตรงกับ 24 พ.ย.) [38]	แหล่งเดียว
26 ค่ำ เดือน 10	เว็บถามตอบของจีนอ้างว่าเป็นวันเซ่น [26]	ความน่าเชื่อถือต่ำ
15 ค่ำ เดือนอ้าย (หยวนเซียว)	ศาลไฉ่ซิ้งปี่กานที่เผิงหู ไต้หวัน จัดงานขอพรและแจกเงินทุนมงคล [39]	เฉพาะศาลนั้น
คืนตรุษจีน และ 5 ค่ำ เดือนอ้าย	วันรับไฉ่ซิ้งทั่วไป ไม่ได้เฉพาะปี่กาน	ธรรมเนียมทั่วไป

ตัวอย่างวันที่ตามปฏิทินสากล: พิธีครบ 3,100 ปีจัดวันที่ 8 พ.ค. 2008 [16] ครบ 3,107 ปีวันที่ 21 พ.ค. 2015 [18] และครบ 3,118 ปีวันที่ 20 พ.ค. 2026 [15] ทั้งหมดตรงกับ 4 ค่ำ เดือน 4 ของปีนั้น ตัวเลข "ครบกี่ปี" นับจากปีเกิดที่ศาลและตระกูลใช้ คือ 1092 ปีก่อน ค.ศ. ซึ่งเป็นการนับตามประเพณี ไม่ใช่ปีที่นักประวัติศาสตร์ยืนยัน

ข้อควรระวัง: เว็บถามตอบบางแห่งให้วันไหว้ปี่กานเป็น 5 ค่ำ เดือนอ้าย หรือ 22 ค่ำ เดือน 7 [26] สองวันนี้เป็นวันรับไฉ่ซิ้งทั่วไป และวันของ 增福财神 หลี่กุ่ยจู่ ตามลำดับ ไม่ใช่วันของปี่กาน

8. ของไหว้ บทสวด และคำอธิษฐาน

พิธีที่ศาลปี่กานจริง ๆ ทำอย่างไร

พิธีใหญ่ที่เว่ยฮุยเป็น การไหว้บรรพชนตามจารีตโบราณ มากกว่าการขอเงิน ลูกหลานแซ่ลิ้มล้างมือ จุดธูป ถวายผลไม้ กราบแบบสามคุกเข่าเก้าโขกศีรษะ แล้วอ่านคำบวงสรวง คณะใหญ่ใช้ "太牢之礼" คือเครื่องเซ่นชั้นสูงสุดที่มีวัว แพะ และหมู [19] ตัวอย่างคำบวงสรวงของคณะแซ่ลิ้มจากปีนังในปี 2006 มีวลีว่า "为家致富、为国图强" คือขอให้ครอบครัวมั่งคั่ง ขอให้บ้านเมืองเข้มแข็ง [19] ส่วนหอรำลึกปี่กานที่หนานอันถวายดอกไม้ ผลไม้ และขนม [38]

ไหว้ที่บ้านแบบไฉ่ซิ้งบุ๋น

เว็บฮวงจุ้ยจีนแนะนำว่าไฉ่ซิ้งบุ๋นถวาย ขนมหวาน ดอกไม้สด และผลไม้ ก็พอ และนิยมใช้กระถางธูปกับตะเกียงทองเหลือง [24] ข้อมูลที่ MingPaPa รวบรวมเรื่องการไหว้ไฉ่ซิ้งเก้าทิศให้เตรียมธูปเทียน ผลไม้ และดอกไม้สด เรียงลำดับคือจุดธูปเทียนก่อน แล้ววางผลไม้ แล้วถวายดอกไม้ ไหว้อย่างสม่ำเสมออย่างน้อยเดือนละครั้ง และเลือกวันฤกษ์ดีจากปฏิทินจีนในการเริ่มตั้งบูชา [37] คนไทยเชื้อสายจีนที่ไหว้ไฉ่ซิ้งคืนตรุษจีนอยู่แล้ว ใช้ของไหว้ชุดเดิมได้ ไม่ต้องมีของพิเศษสำหรับปี่กาน

บทสวดและคำอธิษฐาน

ผู้เขียน ไม่พบบทสรรเสริญ (宝诰) ของปี่กานที่ตรวจตัวบทได้ การแต่งบทสวดจีนขึ้นมาเองแล้วเรียกว่าคาถาโบราณเป็นการให้ข้อมูลผิด บทความหลักของชุดนี้จึงเสนอคำอธิษฐานภาษาไทยที่เรียบเรียงขึ้น ซึ่งใช้กับปี่กานได้ดี เพราะตรงกับคุณธรรมของท่าน ข้อความข้างล่างไม่ใช่บทโบราณ ปรับถ้อยคำได้

ข้าพเจ้า (ชื่อ นามสกุล) อยู่บ้านเลขที่ (ที่อยู่) ขอน้อมไหว้ท่านปี่กาน ไฉ่ซิ้งเอี๊ยทิศตะวันออก ด้วยใจบริสุทธิ์ ขอท่านโปรดคุ้มครองครอบครัวให้ปลอดภัย ให้การงานและการค้าเป็นไปอย่างสุจริต ได้ผลตอบแทนตามความเพียร ขอให้ข้าพเจ้ามีใจเที่ยงธรรมเหมือนท่าน ไม่เอาเปรียบผู้ใด หากมีทรัพย์เพิ่มขึ้น ข้าพเจ้าจะแบ่งไปช่วยเหลือผู้อื่นและทำความดีตามแบบอย่างของท่าน

9. ศาลเจ้าสำคัญของปี่กาน

ศาลปี่กาน เมืองเว่ยฮุย มณฑลเหอหนาน: ต้นทางของทุกศาล

ศาลปี่กาน 比干庙 (แต้จิ๋ว ปี้กังเบี่ย / จีนกลาง ปี่กานเมี่ยว) ตั้งอยู่ที่เมือง 卫辉 (แต้จิ๋ว อ๋วยฮุย / จีนกลาง เว่ยฮุย) นครซินเซียง มณฑลเหอหนาน ตรงจุดที่เชื่อกันว่าเป็นสุสานของท่าน ข้อมูลของสื่อท้องถิ่นและคู่มือท่องเที่ยวระบุว่า [13]

• สร้างครั้งแรกสมัยเว่ยเหนือ อาคารที่เหลือส่วนใหญ่เป็นงานสมัยหมิงและชิง
• มีศิลาจารึก《吊比干文》 ของจักรพรรดิเว่ยเซี่ยวเหวินตี้
• มีศิลาจารึก "殷比干莫" ที่เล่ากันว่าขงจื๊อใช้ดาบสลัก ข้อนี้เป็นตำนาน
• เนินสุสานสูงราว 20 เมตร และมีศิลาจารึกโบราณราว 86 หลัก
• เป็นแหล่งท่องเที่ยวระดับ 4A ค่าเข้าราว 40 หยวน และ คนแซ่ลิ้มเข้าฟรีเมื่อแสดงบัตร

ป้ายหินหน้าประตูศาลระบุว่าเป็นหน่วยอนุรักษ์โบราณสถานระดับชาติ (全国重点文物保护单位) ส่วนชื่อที่คนแซ่ลิ้มเรียกคือ "天下林氏祖祠" ศาลบรรพชนของแซ่ลิ้มทั่วใต้หล้า [13][16]

ป้ายในศาลเล่าเรื่องปี่กานได้ในไม่กี่คำ ประตูชั้นในแขวนป้าย "谏臣极则" (แบบอย่างสูงสุดของขุนนางผู้ทัดทาน) ถัดไปเป็นป้าย "殷太师庙" (ศาลราชครูแห่งอิน) และ "丹心千古" (ใจแดงนับพันปี) สังเกตว่าศาลเองใช้ตำแหน่ง "太师" ไม่ใช่ "少师"

หอไฉ่ซิ้ง อารามไป๋หยุนกวาน ปักกิ่ง

อารามเต๋าใหญ่ที่สุดของปักกิ่ง 白云观 (แต้จิ๋ว แปะฮุ้งก่วง / จีนกลาง ไป๋หยุนกวาน) มีหอไฉ่ซิ้งที่ตั้งเทพสามองค์ ปี่กานอยู่ตรงกลางในฐานะไฉ่ซิ้งบุ๋น จ้าวกงหมิงอยู่ซ้าย และกวนอูอยู่ขวา [9] การจัดแบบนี้แสดงว่าอารามเต๋าสายหลักไม่ได้ถือว่าไฉ่ซิ้งบุ๋นกับบู๊ตั้งรวมกันไม่ได้ (อ่านเรื่องกวนอูในฐานะขุนพลสายฟ้าได้ที่ ขุนพลสายฟ้าองค์ที่ 6 กวนอู)

ไต้หวัน: วัดกวนตู้ และศาลไฉ่ซิ้งปี่กานที่เผิงหู

• วัดกวนตู้ (关渡宫 แต้จิ๋ว กวงโต่วเก็ง / จีนกลาง กวนตู้กง) ไทเป มีถ้ำไฉ่ซิ้งที่ตั้งรูป "文比财神" ไว้ในซุ้มของตัวเอง (ภาพในหัวข้อที่ 5)
• ศาลไฉ่ซิ้งปี่กาน เมืองหม่ากง เกาะเผิงหู ชื่อเต็มว่า 天官文财神比干庙 แบ่งธูปมาจากศาลปี่กานที่จิ้นเจียง ฝูเจี้ยน สมาคมแซ่ลิ้มเป็นผู้ก่อตั้ง ตั้งปี่กานเป็นองค์ประธาน ร่วมกับม่าจ้อและเทพที่ดิน ศาลนี้ใช้เป็นที่ไหว้บรรพชนของคนแซ่ลิ้มในเผิงหูไปพร้อมกัน และจัดงานขอพร "แจกเงินทุนมงคล" (发财金) ในวัน 15 ค่ำ เดือนอ้าย [39]

ฝูเจี้ยน: ศาลบรรพชนแซ่ลิ้มที่เรียกว่า "ศาลปี่กาน"

• ศาลตระกูลลิ้มแห่งจางโจว (漳州林氏宗祠) หรือที่เรียกกันว่า "ศาลปี่กาน" คนแซ่ลิ้มเจ็ดอำเภอของจางโจวร่วมกันสร้าง ตั้งปี่กานเป็นบรรพชน อาคารหลักมีลักษณะสมัยซ่งถึงหยวน ได้รับประกาศเป็นหน่วยอนุรักษ์โบราณสถานระดับชาติชุดที่ 6 ในปี 2006 ทางการจางโจวระบุว่าตระกูลลิ้มใหญ่สองตระกูลที่บุกเบิกไต้หวัน คือตระกูลลิ้มแห่งอู้เฟิงและแห่งปั่นเฉียว ถือศาลนี้เป็นศาลบรรพชนร่วม [20]
• หอรำลึกปี่กานแห่งหมิ่นหนาน (闽南比干纪念堂) ที่จิ้นเจียง สร้างเสร็จปี 2007 หลังใช้เวลาสิบปี มีคนแซ่ลิ้มจากหลายประเทศราว 5,000 คนมาร่วมงานเปิด [21]

นอกจากนี้ แผนที่ออนไลน์ของจีนยังมีศาลชื่อ "财神比干庙" ที่อำเภอลู่เฉิง มณฑลซานซี แต่ผู้เขียนยังไม่พบข้อมูลประวัติหรือพิธีของศาลนี้ [36]

มาเลเซีย สิงคโปร์ และไทย

• มาเลเซีย: วัด Ping Sien Si รัฐเประ มีภาพสลักปี่กานในชุดตัวละครห้องสิน (ภาพในหัวข้อที่ 6) และคณะแซ่ลิ้มจากปีนังเดินทางไปไหว้ที่เว่ยฮุยในปี 2006 [19]
• สิงคโปร์: ปี 2006 คนแซ่ลิ้มจากทั่วโลกราว 1,000 คนจัดพิธีไหว้บรรพชนที่สิงคโปร์ โดยใช้ภาพปี่กานและคำสอน "忠孝传家，敦亲睦邻，万代流芳" เป็นสัญลักษณ์รวมใจ [22]
• ไทย: สื่อจีนรายงานว่ามีลูกหลานแซ่ลิ้มจากไทยไปร่วมพิธีวันเกิดปี่กานที่เว่ยฮุยอย่างน้อยในปี 2004, 2008 และ 2015 [16][17][18] แต่ผู้เขียน ยังไม่พบศาลเจ้าในไทยที่ตั้งปี่กานเป็นองค์ประธาน ในฐานะไฉ่ซิ้ง และยังไม่พบข้อมูลว่าศาลบรรพชนของสมาคมตระกูลลิ้มในไทยตั้งรูปปี่กานหรือไม่ ใครทราบช่วยบอกผู้เขียนได้ครับ

10. ปี่กานกับคนแซ่ลิ้ม

สำหรับผู้อ่านไทยเชื้อสายจีน ปี่กานใกล้ตัวกว่าที่คิด เพราะท่านคือ "太始祖" บรรพชนสูงสุดของคน แซ่ลิ้ม 林 (แต้จิ๋ว ลิ้ม / จีนกลาง หลิน) ทั่วโลก

ตำนานของตระกูลเล่าว่า เมื่อปี่กานถูกสังหาร ภรรยาของท่านซึ่งตั้งครรภ์อยู่หนีออกจากเมืองไปหลบในถ้ำหินกลางป่า (长林石室) แล้วคลอดบุตรชายที่นั่น เมื่อพระเจ้าโจวอู่หวางพิชิตซาง ทรงพระราชทานแซ่ 林 ตามป่าที่เด็กเกิด และตั้งชื่อว่า 坚 กลายเป็น 林坚 (แต้จิ๋ว ลิ้มเกียง / จีนกลาง หลินเจียน) ต้นแซ่ลิ้ม [13][14] รายละเอียดบางจุดยังขัดกัน เช่น แหล่งหนึ่งว่าภรรยาของปี่กานแซ่ 妫 อีกแหล่งว่าแซ่ 陈 [13][14] เรื่องนี้จึงเป็นตำนานตระกูล ไม่ใช่ประวัติศาสตร์ที่ตรวจได้

ในศาลเว่ยฮุย ตำหนักตะวันออกตั้งรูปลูกหลานคนสำคัญสามองค์ คือ ลิ้มเกียงตรงกลาง ขนาบด้วยบรรพชนของสาย "ลิ้มเหนือ" และ "ลิ้มใต้" ส่วนตำหนักตะวันตกตั้งม่าจ้อ ซึ่งตามประวัติตระกูลเป็นลูกหลานแซ่ลิ้มเช่นกัน คนแซ่ลิ้มในไทย มาเลเซีย และสิงคโปร์ส่วนใหญ่นับตัวเองอยู่ในสายลิ้มใต้ [41]

ใครเป็นคนแซ่ลิ้ม อ่านเรื่องที่มาของแซ่และคนดังแซ่ลิ้มต่อได้ที่ ประวัติแซ่ลิ้ม แซ่หลิน (林)

11. ตั้งบูชาปี่กานในบ้านตามแบบ MingPaPa

ในรายการ "9 เทพ 9 ทิศ" MingPaPa ถามคำถามเดียวว่า ถ้าคนดูจะเริ่มตั้งบูชาเทพเจ้าโชคลาภวันนี้เลย ตามหลักฮวงจุ้ยแบบง่าย ๆ ต้องทำอย่างไร แล้วสรุปหลักไว้ว่า "เลือกจุดให้ถูก แล้วค่อยแต่งให้ใช่" [37] หลักข้างล่างใช้ได้กับไฉ่ซิ้งทุกองค์ และผู้เขียนเติมจุดที่เกี่ยวกับปี่กานโดยเฉพาะไว้ท้ายหัวข้อ

1) หาตำแหน่งทรัพย์ที่มองเห็นได้ (明财位)

明财位 (แต้จิ๋ว เม้งไฉ่อุ่ย / จีนกลาง หมิงฉายเว่ย — ตำแหน่งทรัพย์ที่มองเห็นได้) อยู่ในห้องนั่งเล่น ที่มุมทแยงตรงข้ามประตู [37]

ประตูเปิดทาง	ตำแหน่งทรัพย์
ขวา	มุมทแยงด้านซ้าย
ซ้าย	มุมทแยงด้านขวา
กลาง	ใช้ได้ทั้งมุมทแยงซ้ายและขวา

2) รักษาสามคำ: สว่าง สะอาด โล่ง

• ด้านหลังต้องเป็น ผนังทึบหนุนหลัง ไม่ใช่กระจกใส เพราะเป็นสัญลักษณ์ของผู้สนับสนุน [37]
• ไม่มีตู้หนักหรือของหนักกดทับ [37]
• ไม่วางเครื่องที่สั่นแรง เช่น ทีวีหรือซับวูฟเฟอร์จ่อใกล้ ๆ [37]
• ไม่ควรเป็นทางเดินหรือประตู ไม่มีมุมแหลมพุ่งใส่ ไม่มืด ไม่สกปรก [37]

3) เลือกองค์ให้เข้ากับบ้านและงาน

MingPaPa แนะนำว่า บ้านอยู่อาศัยเน้นไฉ่ซิ้งบุ๋น เช่นปี่กานและฟ่านหลี ส่วนร้านค้าและทีมขายเน้นไฉ่ซิ้งบู๊ เช่นจ้าวกงหมิงและกวนอู แต่ตั้งผสมกันได้ถ้าจัดให้เป็นระเบียบ และควรเลือก "องค์หลัก" ที่ตรงตัวที่สุดก่อน 1–2 องค์ แล้วค่อยเสริมองค์อื่น [37] ปี่กานจึงเป็นตัวเลือกแรกที่ดีของบ้านพักอาศัย บ้านของคนทำงานบัญชี การเงิน หรือราชการ

4) เสริมชีวิตให้ตำแหน่งทรัพย์

• ต้นไม้ใบหนาเขียวชอุ่ม ปลูกในดิน ไม่ปักน้ำ [37]
• โคมไฟแสงนุ่ม เปิดประจำได้ ตามหลัก "宜亮不宜暗" ควรสว่างไม่ควรมืด [37]

5) สิ่งที่ต้องเลี่ยง

• ภาพน้ำตกหรือคลื่นทะเลที่ตำแหน่งทรัพย์ และภาพที่น้ำไหลออกนอกบ้าน [37]
• พืชหนาม ใบแหลม และไม้เถาเลื้อย [37]
• บ้านที่เปิดประตูหน้าแล้วมองทะลุถึงประตูหลัง เรียกว่า 穿堂煞 ให้แก้ด้วยฉากกั้นหรือไม้ประดับ [37]

6) ถ้ามีพื้นฐานฮวงจุ้ย ดูตำแหน่งทรัพย์ที่ซ่อนอยู่ (暗财位)

暗财位 (แต้จิ๋ว อั่งไฉ่อุ่ย / จีนกลาง อั้นฉายเว่ย — ตำแหน่งทรัพย์ที่ซ่อนอยู่) คำนวณจากทิศนั่งและทิศหันของบ้านตามหลักดาวเหิน (飞星) ถ้าประตูใหญ่อยู่ตรงตำแหน่งนี้พอดี เชื่อกันว่ารับโชคได้แรงขึ้น [37] ตารางในข้อมูลของ MingPaPa สรุปไว้ดังนี้

ทิศนั่งของบ้าน	ตำแหน่งทรัพย์ที่ซ่อนอยู่
นั่งเหนือ หันใต้ (坎宅)	ตะวันตกเฉียงใต้, เหนือ
นั่งใต้ หันเหนือ (离宅)	ตะวันออกเฉียงเหนือ, ใต้
นั่งตะวันออก หันตะวันตก (震宅)	ตะวันออก, เหนือ
นั่งตะวันตก หันตะวันออก (兑宅)	ใต้, ตะวันตกเฉียงเหนือ, ตะวันออกเฉียงใต้
นั่งตะวันออกเฉียงใต้ (巽宅)	ตะวันตกเฉียงใต้, ตะวันออกเฉียงใต้
นั่งตะวันตกเฉียงเหนือ (乾宅)	ตะวันตก, ตะวันตกเฉียงเหนือ, เหนือ
นั่งตะวันตกเฉียงใต้ (坤宅)	ตะวันออก, ตะวันตกเฉียงใต้
นั่งตะวันออกเฉียงเหนือ (艮宅)	ตะวันตกเฉียงเหนือ, ตะวันออกเฉียงเหนือ

ทำครบเท่านี้ก็ "ถูกมุม ถูกห้อง" แล้วค่อยเพิ่มรายละเอียดตามครูบาอาจารย์ของแต่ละบ้าน [37]

จุดเฉพาะของปี่กาน

• ต้องตั้งไว้ทิศตะวันออกของบ้านไหม? ผู้เขียนไม่พบแหล่งใดสั่งเช่นนั้น ทิศตะวันออกในชุดเก้าทิศเป็นผังของเทพ ไม่ใช่คำสั่งให้หันรูปตามเข็มทิศ หลักที่ MingPaPa ให้คือตั้งที่ตำแหน่งทรัพย์ของบ้านก่อน
• หันหน้าเข้าบ้านหรือออกประตู? เว็บฮวงจุ้ยจีนหลายแห่งแนะว่าไฉ่ซิ้งบุ๋นควร หันหน้าเข้าบ้าน เพื่อ "ส่งทรัพย์ให้คนในบ้าน" ส่วนไฉ่ซิ้งบู๊หันออกประตูเพื่อกันภัย และไม่ควรตั้งตรงประตูพอดี [24][25] แต่ก็มีเว็บที่ให้ไฉ่ซิ้งทุกองค์หันออกหาประตู ความเห็นจึงยังต่างกัน ข้อนี้เป็นความเชื่อของเว็บฮวงจุ้ยเชิงพาณิชย์ ไม่ใช่กฎจากคัมภีร์
• ตั้งคู่กับไฉ่ซิ้งบู๊ได้ไหม? ได้ หอไฉ่ซิ้งของอารามไป๋หยุนกวานก็ตั้งปี่กานคู่กับจ้าวกงหมิงและกวนอู [9] เว็บฮวงจุ้ยแห่งหนึ่งแนะว่าไฉ่ซิ้งบุ๋นหนึ่งองค์คู่กับบู๊หนึ่งองค์ได้ แต่ไม่ควรคู่บู๊สององค์ [24] ข้อหลังเป็นแหล่งเดียว
• ตั้งกับตี่จู้เอี๊ยะอย่างไร? ศาลตี่จู้เอี๊ยะตั้งติดพื้น ส่วนรูปไฉ่ซิ้งตั้งบนหิ้งสูง ไม่ตั้งรวมระดับเดียวกัน อ่านรายละเอียดได้ที่ ตี่จู้เอี๊ยะ เจ้าที่ในบ้าน

12. ข้อห้ามและข้อควรระวัง

ข้อห้าม	เหตุผลที่อ้าง	ที่มา
ไม่หันรูปไฉ่ซิ้งบุ๋นออกนอกประตู	"ส่งทรัพย์ออกนอกบ้าน"	เว็บฮวงจุ้ยจีน [24][25]
ไม่หันเข้าตู้ปลาหรือห้องน้ำ	"见财化水" เห็นทรัพย์กลายเป็นน้ำ	เว็บถามตอบ [25]
ไม่วางภาพน้ำตก คลื่นทะเล หรือน้ำไหลออกนอกบ้านที่ตำแหน่งทรัพย์	ทรัพย์มาแล้วไป	ข้อมูล MingPaPa [37]
ไม่ให้ตำแหน่งทรัพย์มืด รก มีของหนักทับ หรือมีเครื่องสั่น	ทรัพย์ไม่สะสม	ข้อมูล MingPaPa [37]
ไม่ให้รูปเคารพแตกหรือสกปรก	ความเคารพและความเป็นระเบียบ	บทความหลักของชุด
ไม่ขอทรัพย์ที่ได้มาโดยไม่ชอบธรรม	"君子爱财，取之有道" และ "เทพไม่คุ้มครองการโกง"	MingPaPa [37]

ข้อสุดท้ายสำคัญที่สุดสำหรับปี่กาน เพราะท่านเป็นตัวแทนของความเที่ยงธรรม การไหว้ปี่กานแล้วไปเอาเปรียบคนอื่นเท่ากับสวนทางกับคุณธรรมของท่านเอง MingPaPa สรุปไว้ในรายการว่า "เทพคือครู ไม่ใช่ทางลัด" [37]

13. ปี่กานในสายตาคนไทยและคนแต้จิ๋ว

ชื่อในห้องสินฉบับไทย

ห้องสินฉบับแปลไทยรุ่นเก่าเรียกท่านว่า "ปิกัน" และบรรยายว่าเป็น "ขุนนางผู้ใหญ่ สัจซื่อต่อแผ่นดิน" (ภาพในหัวข้อที่ 3) [40] ทุกวันนี้คนไทยเขียนได้หลายแบบ ทั้งปี่กาน ปี่กัน ปี่กั้น และปี้กัน บทความชุดนี้ใช้ "ปี่กาน" ตามเสียงจีนกลาง และให้เสียงแต้จิ๋วสำเนียงเท่งไฮ้ว่า "ปี้กัง" [35]

สื่อไทยเรียกท่านว่า "ไฉ่ซิงเอี๊ยปางบุ๋น"

สื่อไทยกระแสหลักและนิตยสารศิลปวัฒนธรรมรู้จักปี่กานในฐานะ "ไฉ่ซิงเอี๊ยปางบุ๋น" คู่กับปางบู๊ [31][32] หนังสือไทยปี 2569 ที่ศิลปวัฒนธรรมอ้างถึงนับปี่กานเป็นหนึ่งในไฉ่ซิ้งองค์หลักห้าองค์ [33] เพจสายมูไทยมักบอกว่าปางบุ๋น "ช่วยเรื่องรายได้ การลงทุน และการค้า" ซึ่งเป็นการตีความของโหรไทยร่วมสมัย ไม่ใช่คติจีนดั้งเดิม

คนแต้จิ๋วกับปี่กาน

ผู้เขียนยังไม่พบประเพณีไหว้ปี่กานที่เป็นของแต้จิ๋วโดยเฉพาะ คนแต้จิ๋วไหว้ไฉ่ซิ้งเป็นส่วนหนึ่งของการไหว้เทพต้นปี และรับไฉ่ซิ้งช่วงตรุษจีนตามที่บทความหลักของชุดเล่าไว้ จุดเชื่อมที่ชัดที่สุดของคนแต้จิ๋วไทยกับปี่กานจึงผ่าน แซ่ลิ้ม ซึ่งเป็นแซ่ใหญ่ในหมู่คนไทยเชื้อสายจีน และผ่าน ผักบุ้ง ที่คนจีนเล่าว่าคือผักไร้ใจ

หมายเหตุเรื่องเสียง: พจนานุกรม mogher ให้เสียงสำเนียงเท่งไฮ้ของ 林 ว่า ning5 ขณะที่สำเนียงเมืองแต้จิ๋วและถิ่นอื่นว่า lim5 บทความนี้ใช้ "ลิ้ม" ตามที่ครอบครัวไทยเขียนจริง [35]

14. ความเชื่อกับข้อเท็จจริง: ข้อผิดที่พบในโพสต์ไทย

ข้อความที่พบ	ข้อเท็จจริง
"ปี่กั้นมีตัวตนจริงในประวัติศาสตร์ยุคสามก๊ก" (บล็อกของร้านค้าออนไลน์ใหญ่ ปี 2567) [34]	ปี่กานอยู่ปลายราชวงศ์ซาง ราวศตวรรษที่ 11 ก่อน ค.ศ. ก่อนยุคสามก๊กราว 1,300 ปี [1]
"ในห้องสิน ปี่กานได้เป็นไฉ่ซิ้ง"	ได้เป็นดาว 文曲星 ไฉ่ซิ้งในห้องสินคือจ้าวกงหมิง [7]
"ปี่กานไม่ตายทันทีเพราะไม่มีหัวใจ"	นิยายบอกว่ารอดชั่วคราวเพราะดื่มยันต์ของเจียงจื่อหยา [6]
"ประวัติศาสตร์บันทึกว่าปี่กานควักหัวใจตัวเอง"	พงศาวดารบอกเพียงว่าพระเจ้าโจ้วสั่งผ่าอกดูหัวใจ ฉากควักเองมาจากนิยาย [1][5]
รูปขุนนางชุดแดงยิ้มถือม้วน "招财进宝" คือปี่กาน	ส่วนใหญ่เป็นไช้เป๊กแชกุน (财帛星君)
วันไหว้ปี่กานคือ 22 ค่ำ เดือน 7	เป็นวันของ 增福财神 หลี่กุ่ยจู่ วันเกิดปี่กานคือ 4 ค่ำ เดือน 4 [16]
พระเจ้าโจ้ว 纣 กับราชวงศ์โจว 周 คือฝ่ายเดียวกัน	โจ้ว (纣) คือกษัตริย์องค์สุดท้ายของซาง โจว (周) คือราชวงศ์ที่มาโค่นซาง [1]
ต้องตั้งปี่กานไว้ทิศตะวันออกของบ้านเท่านั้น	ไม่พบแหล่งที่สั่งเช่นนั้น ทิศในชุดเก้าทิศเป็นผังของเทพ

คำถามที่พบบ่อย

ปี่กานคือใคร

ปี่กาน (比干) คือเจ้าชายและขุนนางผู้ใหญ่ปลายราชวงศ์ซาง เป็นอาของพระเจ้าโจ้ว ทัดทานกษัตริย์จนถูกผ่าอกดูหัวใจ ขงจื๊อยกย่องเป็นหนึ่งใน "สามผู้ทรงมนุษยธรรม" ของราชวงศ์ซาง ต่อมาชาวบ้านไหว้ท่านเป็นไฉ่ซิงเอี๊ยปางบุ๋น และในชุดไฉ่ซิ้ง 9 ทิศ ท่านคุมทิศตะวันออก [1][3][29]

ทำไมปี่กานเป็นไฉ่ซิ้ง ทั้งที่ในห้องสินได้เป็นดาว 文曲星

ในห้องสิน ปี่กานได้ตำแหน่ง 文曲星 จริง [7] แต่ชาวบ้านเชื่อว่าคนที่ถูกควักหัวใจไปแล้วย่อมไม่มีใจเห็นแก่ตัวและไม่ลำเอียง จึงเหมาะจะเป็นผู้แบ่งทรัพย์ให้มนุษย์อย่างยุติธรรม คติไฉ่ซิ้งบุ๋นที่มีปี่กานเป็นตัวแทนแพร่หลายมาตั้งแต่สมัยหมิงและชิง [9][10]

ปี่กานควักหัวใจแล้วทำไมยังไม่ตาย

ตามนิยายห้องสินบทที่ 27 เจียงจื่อหยาทิ้งยันต์ไว้ให้ปี่กานเผาผสมน้ำดื่มเพื่อคุ้มครองอวัยวะภายใน ท่านจึงควักหัวใจแล้วยังขี่ม้าออกจากเมืองได้ แต่เมื่อถามหญิงขายผักไร้ใจว่าคนไม่มีหัวใจจะเป็นอย่างไร แล้วนางตอบว่า "ตาย" ท่านก็ตกม้าสิ้นใจ [6]

ผักไร้ใจในเรื่องปี่กานคือผักอะไร

นิยายเรียกว่า "无心菜" โดยไม่บอกชนิด แต่คนจีนจำนวนมากอธิบายว่าคือ 空心菜 หรือ 蕹菜 ซึ่งก็คือผักบุ้ง เพราะก้านกลวงเหมือนไม่มีใจ [23]

วันเกิดปี่กานคือวันไหน

วันที่ 4 ค่ำ เดือน 4 ตามจันทรคติจีน ศาลปี่กานที่เว่ยฮุยจัดงานใหญ่ทุกปีในวันนี้ ปี 2026 ตรงกับวันที่ 20 พฤษภาคม [15][16]

ปี่กานเกี่ยวกับคนแซ่ลิ้มอย่างไร

ตำนานตระกูลเล่าว่าบุตรของปี่กานเกิดในป่า แล้วพระเจ้าโจวอู่หวางพระราชทานแซ่ 林 คนแซ่ลิ้มทั่วโลกจึงนับปี่กานเป็นบรรพชนสูงสุด และไปไหว้ท่านที่ศาลเว่ยฮุย [13][14][16]

ตั้งรูปปี่กานในบ้านตรงไหนดี

ตามหลักที่ MingPaPa สรุป ให้ตั้งที่ตำแหน่งทรัพย์ในห้องนั่งเล่น คือมุมทแยงตรงข้ามประตู ที่สว่าง สะอาด โล่ง มีผนังทึบหนุนหลัง ปี่กานเหมาะกับบ้านพักอาศัยและคนทำงานสายการเงินหรือราชการ เว็บฮวงจุ้ยจีนแนะให้ไฉ่ซิ้งบุ๋นหันหน้าเข้าบ้าน [24][37]

ปี่กานมีคาถาหรือบทสวดเฉพาะไหม

ผู้เขียนไม่พบบทสรรเสริญของปี่กานที่ตรวจตัวบทได้ จึงแนะนำให้อธิษฐานเป็นภาษาไทยด้วยคำของตัวเอง โดยขอให้การงานสุจริตและมีใจเที่ยงธรรมแบบท่าน

ประเด็นที่ยังรอตรวจ

1. ศาลเจ้าในไทยที่ตั้งปี่กานเป็นองค์ประธาน และศาลบรรพชนของสมาคมตระกูลลิ้มในไทยตั้งรูปปี่กานหรือไม่
2. เหตุผลที่ปี่กานประจำทิศตะวันออกในชุดไฉ่ซิ้ง 9 ทิศ
3. วันพลีชีพที่แต่ละศาลใช้ไม่ตรงกัน คือ 24, 25 หรือ 26 ค่ำ เดือน 10
4. ภรรยาของปี่กานแซ่ 妫 หรือ 陈
5. ตำแหน่งของปี่กานคือ 少师 หรือ 太师 แหล่งเก่ากับศาลปัจจุบันใช้ต่างกัน
6. เรื่องมารดาของปี่กาน และเรื่องการคัดค้านศึกสวีอี๋และตงอี๋ ยังไม่พบในพงศาวดาร
7. อายุของรูปปั้นหินมือแนบอกที่นักสะสมเชื่อว่าเป็นสมัยซ่ง
8. ชื่อปี่กาน ต๋าจี๋ และเจียงจื่อหยา ในห้องสินฉบับแปลไทยรุ่นต่าง ๆ

ไฉ่ซิ้ง 9 ทิศ ครบชุด

อ่านภาพรวมทั้งเก้าองค์ได้ใน บทความหลักเรื่องไฉ่ซิงเอี๊ย

1. ทิศตะวันออก: ปี่กาน 比干 (บทความนี้)
2. ทิศใต้: ฉายหรง 柴荣 (ฉายหวางเหย)
3. ทิศตะวันตก: กวนอู 关羽 (กวนกง)
4. ทิศเหนือ: จ้าวกงหมิง 赵公明 (จ้าวเทียนจวิน)
5. ทิศตะวันตกเฉียงใต้: ตวนมู่ซื่อ 端木赐 (จื่อก้ง)
6. ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ: หลี่กุ่ยจู่ 李诡祖
7. ทิศตะวันออกเฉียงใต้: ฟ่านหลี 范蠡 (เถาจูกง)
8. ทิศตะวันตกเฉียงเหนือ: หลิวไห่ฉาน 刘海蟾
9. ทิศกลาง: หวังไห่ 王亥

← องค์ก่อนหน้า: ไฉ่ซิงเอี๊ย (财神爷) ภาพรวมทั้งเก้าองค์ | องค์ถัดไป: ฉายหรง 柴荣 ไฉ่ซิ้งทิศใต้ →

แหล่งอ้างอิง

1. 史記 卷3 殷本紀 — 維基文庫
2. 史記 卷38 宋微子世家 — 維基文庫
3. 論語·微子第十八 — 維基文庫
4. 蘇轍《古史》卷十五 — 中华文库
5. 《封神演義》第二十六回 妲己設計害比干 — 維基文庫
6. 《封神演義》第二十七回 太師回兵陳十策 — 維基文庫
7. 《封神演義》第九十九回 姜子牙歸國封神 — 維基文庫
8. 财神 — 维基百科
9. 【大话白云观】生意求财必去的财神殿 — 搜狐 (2018)
10. 赵公明与比干的财神之争：文武财神的来历你知道吗？ (บทความเล่าเรื่องพื้นบ้าน) — 搜狐
11. 从忠谏之臣到财富之神——比干财神形象的生成与中国传统商业伦理 — 《楚雄师范学院学报》2020年第2期 (CNKI)
12. 难得一见的文财神比干造像 — 新浪 (2020)
13. 河南卫辉"比干庙"：天下林姓的根脉所系 (ข้อมูลท้องถิ่น) — 顶端新闻
14. 比干被害后，他的儿子改姓 — 今日头条 (2026)
15. 比干诞辰3118周年祭祖盛典 — 都市头条
16. 数千林氏后裔聚卫辉 庆祝比干3100周年诞辰 (中新社) — 搜狐 (2008)
17. 近千名全球林姓后裔回河南祖地祭拜太始祖比干 (中新社) — 新浪 (2004)
18. 全球逾千林姓宗亲河南卫辉祭比干 圣像首度巡游 — 中新网 (2015)
19. 马来西亚槟城林氏宗亲到卫辉比干庙祭祖观光 — 河南省人民政府门户网站 (2006)
20. [涉台文物]林氏宗祠(比干庙) — 漳州市人民政府 (2012)
21. 台湾林氏宗亲祭拜始祖庙"闽南比干纪念堂" — 中国台湾网 (2007)
22. 世界林氏宗亲在新加坡举行祭祖仪式 近千人出席 — 中国新闻网 (2006)
23. 空心菜，想不到竟然还与战争有关系 — 搜狐 (2019)
24. 文财神摆放位置 (เว็บฮวงจุ้ยเชิงพาณิชย์) — 易奇文化 (2023)
25. 供财神什么供品好 (เว็บถามตอบ) — 搜狗问问
26. 文财神比干的生日 (เว็บถามตอบ) — 搜狗问问
27. 东路财神比干：无心之圣，财德昭彰 — 今日头条
28. 正一福禄财神真君 比干 东路财神 (งานศิลปะ) — 触站
29. 九路财神是指：王亥（中）比干（东）… — 今日头条 (2023)
30. 九路财神的传说 — 中华网 (2025)
31. ถาวร สิกขโกศล, "กำเนิด 'ไฉ่ซิงเอี๊ย' เทพเจ้าแห่งทรัพย์สินของจีน" — ศิลปวัฒนธรรม
32. วิภา จิรภาไพศาล, "'ไฉ่สิ่งเอี๊ย' เทพแห่งทรัพย์เป็นใคร? แล้วตรุษจีนไหว้กันตอนไหน?" — ศิลปวัฒนธรรม (2568)
33. ศุภาวีร์ รักษา, "ไฉ่ซิ้งองค์รอง ประทานทรัพย์สินเงินทอง ให้เจ้าของธุรกิจสีเทา!?" — ศิลปวัฒนธรรม (2569)
34. "พิกัด ไหว้ไฉ่ซิงเอี๊ย 2567 เสริมดวงการเงิน" — LazBlog (2567)
35. 潮州母语 (พจนานุกรมเสียงแต้จิ๋ว) — mogher.com
36. 财神比干庙 (潞城) — 360地图
37. MingPaPa, รายการ "Ken x Ming PaPa — 9 เทพ 9 ทิศ & ตั้งหิ้งให้ถูกบ้าน" (EP3) และข้อมูลประกอบรายการ
38. 石狮莲厝、东园宗亲组团赴南安市比干纪念堂进香拜谒 — 今日头条 (2024)
39. 澎湖比干廟 — 维基百科
40. File:Bi Gan 1962.jpg (ภาพจากหนังสือฮ่องสินฉบับภาษาไทย) — Wikimedia Commons
41. 林氏宗庙宗祠 — 族谱网