เทพเจ้าสายฟ้า 东岳拷鬼甯元帅 (ตงเยว่เข่ากุ่ย หนิงหยวนซ่วย)

บางองค์ในชุดนี้มีคัมภีร์ของตัวเองหลายบรรพ แต่บางองค์เหลือเพียงพระนามในรายชื่อ เทพเจ้าสายฟ้าองค์ที่ 31 东岳拷鬼甯元帅 (แต้จิ๋ว ตงงักค้าวกุ้ย เล้งง้วนโซ่ย / จีนกลาง ตงเยว่เข่ากุ่ย หนิงหยวนซ่วย — จอมพลแซ่หนิงผู้สอบสวนผีแห่งตงเยว่) หรือแม่ทัพหนิง เป็นองค์หลังครับ ผมค้นทั้งคัมภีร์《道法会元》 นิยาย และรายชื่อของวัดหลายแห่ง แล้วพบพระนามเต็มนี้เฉพาะในทำเนียบสามสิบหกจอมพลยุคหลัง บทนี้จึงจะบอกตรง ๆ ว่าเรารู้อะไร ไม่รู้อะไร และเทพแซ่หนิงองค์ไหนในคัมภีร์ที่อาจเกี่ยวข้อง โดยไม่เติมเรื่องที่ไม่มีหลักฐานลงไป

ข้อมูลสำคัญของแม่ทัพหนิง

หัวข้อ	รายละเอียด
พระนามเต็ม	东岳拷鬼甯元帅 (Dōngyuè Kǎoguǐ Nìng Yuánshuài)
อ่านแบบจีนกลาง	ตงเยว่เข่ากุ่ย หนิงหยวนซ่วย
อ่านแบบแต้จิ๋ว (สำเนียงเท่งไฮ้)	ตงงักค้าวกุ้ย เล้งง้วนโซ่ย — ถอดจากพินอินแต้จิ๋ว dong1 ngag8 kao2 gui2 lêng5 nguang5 suê3 ในพจนานุกรม Mogher จึงเป็นเสียงโดยประมาณ (อักษร 东 ในภาษาพูดอ่าน dang1)
ชื่ออื่น	แม่ทัพหนิง บางรายชื่อเขียนแซ่เป็น 寍 หรือ 宁 ยังไม่พบชื่อตัวในแหล่งที่ตรวจสอบได้
สังกัด	ตามพระนามคือฝ่ายตงเยว่ (东岳 — เขาไท่ซาน) และนับอยู่ในสามสิบหกจอมพลบริวารของเสวียนเทียนซั่งตี้ในรายชื่อของวัดสายไต้หวัน
ตำแหน่ง/หน้าที่	ตามพระนามคือผู้สอบสวนลงทัณฑ์ผี หนังสือรวมยันต์ที่ขายออนไลน์ระบุว่ายันต์ขององค์นี้ใช้ขับสิ่งชั่วร้ายและหลบเลี่ยงเคราะห์
ของถือ/พาหนะ	ยังไม่พบในแหล่งที่ตรวจสอบได้
รูปลักษณ์ตามคัมภีร์	ยังไม่พบคำบรรยายขององค์นี้ ส่วน 宁烈 ใน 道法会元 บรรพ 147–148 มีหน้าเขียว เขี้ยวหมาป่า มงกุฎไฟ เสื้อคลุมแดง เกราะทอง ถือขวานและสว่านอัสนี
วันสมโภช	ยังไม่พบในแหล่งที่ตรวจสอบได้
ปรากฏในคัมภีร์	พบเฉพาะในทำเนียบรายพระนามยุคหลัง (รายชื่อ 雷部三十六帅 และ 真武三十六官将) · ไม่มีใน 雷霆总诰 · ไม่มีใน 搜神大全 และรายนาม 雷部二十四天君 ของ 封神演义 · เทพแซ่หนิงที่ใกล้เคียงพบใน 道法会元 บรรพ 147–148, 清微元降大法 และ 北游记

เทพเจ้าสายฟ้า 36 พระองค์ กับกรมสายฟ้าแห่งสวรรค์

ในคติความเชื่อของลัทธิเต๋า เทพเจ้าสายฟ้าทั้ง 36 พระองค์ (三十六雷将 — แต้จิ๋ว ซาจั๊กลั้กลุ่ยเจี่ยง / จีนกลาง ซานสือลิ่วเหลยเจี้ยง) ทรงสังกัดอยู่ใน ทบวงสายฟ้าสวรรค์ หรือ กรมสายฟ้า (雷部 — แต้จิ๋ว ลุ่ยโป่ว / จีนกลาง เหลยปู้) ภายใต้การบังคับบัญชาสูงสุดขององค์พระมหาจักรพรรดิสายฟ้า “จิ่วเทียนอิ้งหยวนเหลยเซิงผู่ฮว่าเทียนจุน” (九天应元雷声普化天尊 — แต้จิ๋ว เก้าทีเอ่งง้วนลุ่ยเส็งพู้ฮ่วยทีจุง / จีนกลาง จิ่วเทียนอิ้งหยวนเหลยเซิงผู่ฮว่าเทียนจุน) ซึ่งนับเป็นกองทัพเทพฝ่ายบู๊ที่มีอิทธิฤทธิ์และอำนาจการปกครองเข้มงวดที่สุดในระบบสวรรค์ โดยมีความเชื่อร่วมกันว่า พลังอัสนีบาตคือตัวแทนของพลังหยางอันบริสุทธิ์และกฎสวรรค์อันเที่ยงธรรม มีหน้าที่พิทักษ์ระเบียบแห่งจักรวาล ควบคุมดินฟ้าอากาศ ขจัดสิ่งชั่วร้าย ปราบปรามภูตผี และลงทัณฑ์ผู้ละเมิดศีลธรรม ผู้คนจึงให้ความเคารพนับถือเพื่อพึ่งพาอานุภาพอันเด็ดขาดในการขับไล่พลังงานด้านลบ ล้างอาถรรพ์อัปมงคล คุ้มครองความปลอดภัย และอำนวยพรให้ชีวิตแคล้วคลาดสงบสุขครับ

ส่วนตัวผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) ศึกษาอภิปรัชญาจีนมานาน และนับถือองค์พระมหาจักรพรรดิสายฟ้า จิ่วเทียนอิ้งหยวนเหลยเซิงผู่ฮว่าเทียนจุน เป็นปรมาจารย์สูงสุดพระองค์หนึ่งในใจ องค์ท่านคือเจ้าของคัมภีร์แก่นหยก ที่ผมเคยเล่าไว้แล้ว ผมยังได้มีโอกาสเรียนวิชายันต์อสุนีบาตของนิกาย 玄皇教 (แต้จิ๋ว เฮี่ยงอ่วงก่า / จีนกลาง เสวียนหวงเจี้ยว) ซึ่งไล่ลำดับจากยันต์พื้นฐานไปถึงยันต์ชั้นสูง ยันต์ในสายอสุนีบาตที่ผมได้เรียนมีดังนี้

1. ยันต์ 5 อสุนีบาต (五雷符 — แต้จิ๋ว โหงวลุ่ยฮู้ / จีนกลาง หวู่เหลยฝู)

อยู่ในเนื้อหาระดับพื้นฐาน (เล่ม 1) เป็นยันต์ที่ใช้เทวานุภาพของเทพแห่งสายฟ้าทั้ง 5 ทิศ พุทธคุณเน้นด้านการคุ้มครอง ขับไล่สิ่งอัปมงคล ป้องกันลมเพลมพัด แก้ฮวงจุ้ย และล้างอาถรรพ์ เป็นยันต์ครอบจักรวาลที่คนนิยมพกติดตัวครับ

2. ยันต์สายฟ้ากลางฝ่ามือ (掌心雷符 — แต้จิ๋ว เจี้ยซิงลุ่ยฮู้ / จีนกลาง จั่งซินเหลยฝู)

วิชานี้มักอยู่ในระดับสูง (เล่ม 3) เป็นวิชายันต์ที่ต้องผสานการเดินลมปราณ การร่ายคาถา และการเขียนอักขระยันต์ลงบนฝ่ามือ (หรือกระดาษในระดับสูง) เพื่อดึงพลังหยางแห่งสายฟ้ามาใช้ปราบปรามภูตผีร้ายแรง หรือทำน้ำมนต์เพื่อขับเสนียดจัญไร

3. ยันต์ 5 อสุนีพิฆาต / อสุนีบาตกำราบมาร (五雷斩鬼符 / 五雷镇鬼符 — แต้จิ๋ว โหงวลุ่ยจั้งกุ้ยฮู้ / จีนกลาง หวู่เหลยจ่านกุ่ยฝู)

เป็นการต่อยอดจากยันต์ 5 อสุนีบาตในเล่มแรก แต่เปลี่ยนจุดประสงค์จากการ "คุ้มครอง" เป็นการ "โจมตีและทำลาย" พลังงานลบ อาถรรพ์ หรือวิญญาณร้ายโดยตรง จะมีอักขระโองการ (เช่น 急急如律令 — แต้จิ๋ว กิกกิกหยู่ลุกเหล่ง / จีนกลาง จี๋จี๋หรูลวี่ลิ่ง) และสัญลักษณ์ของขุนพลสายฟ้าที่ซับซ้อนขึ้น

4. ยันต์มหาเทพสายฟ้าสวรรค์ชั้น 9 (九天应元雷声普化天尊符)

เป็นยันต์ขั้นสูงที่อัญเชิญบารมีของพระมหาจักรพรรดิสายฟ้า ผู้เป็นองค์ประมุขสูงสุดของกรมอัสนีบาต (เจ้านายของ 36 ขุนพลสายฟ้า) ใช้ในพิธีกรรมใหญ่เพื่อบัญชาการฟ้าดินและขจัดเคราะห์หนัก

รายนามทั้ง 36 พระองค์ในชุดนี้มาจากไหน

ผมจึงตั้งใจทำบทความชุดนี้ขึ้นเป็น Reference ให้กับผู้ที่สนใจศาสนาเต๋า และเรื่องราวของมหาเทพสายฟ้ากับเทพสายฟ้าทั้ง 36 พระองค์ รายนามในชุดนี้เรียบเรียงโดยเทียบกับขุนพลที่ปรากฏในคัมภีร์พิธีกรรมสายฟ้า (雷法 — แต้จิ๋ว ลุ่ยฮวก / จีนกลาง เหลยฝ่า) ซึ่งอยู่ในหมวดเจิ้งอี (正一部 — แต้จิ๋ว เจ่งอิกโป่ว / จีนกลาง เจิ้งอีปู้) ของสารบบคัมภีร์เต๋า โดยเฉพาะ 《道法会元》 (แต้จิ๋ว เต่าฮวกโห่ยง้วน / จีนกลาง เต้าฝ่าฮุ่ยหยวน) คัมภีร์รวมวิชาเต๋า 268 บรรพ และบทสรรเสริญชุมนุมขุนพลสายฟ้า 《雷霆总诰》 (แต้จิ๋ว ลุ่ยเท่งจ้งก่าว / จีนกลาง เหลยถิงจ่งเก้า) ที่บันทึกอยู่ในบทสวดเช้าเย็นประจำวันของสำนักเจิ้งอีแห่งเขาหลงหู่ (龙虎山正一日诵早晚课)

ต้องออกตัวไว้ก่อนว่า รายชื่ออาจจะไม่ได้ตรงกับสำนักใดสำนักหนึ่ง 100% เพราะแต่ละสายพิธีเลือกองค์และจัดลำดับต่างกัน บางพระองค์มีคัมภีร์ของตัวเองยาวหลายบรรพ บางพระองค์มีชื่ออยู่ในบทสรรเสริญ และบางพระองค์พบเพียงในรายพระนามขุนพล 36 พระองค์ที่สืบกันในสายพิธียุคหลัง ผมจึงบอกไว้ตรง ๆ ในแต่ละบทว่าองค์นั้นปรากฏในคัมภีร์ใด บรรพไหน แต่ทั้งหมดนี้คือเทพสายฟ้า 36 พระองค์ที่ยอมรับเป็น Reference ในการทำความรู้จักและเคารพได้ครับ

ความหมายของพระนาม 东岳拷鬼甯元帅 ทีละคำ

พระนามคือข้อมูลชิ้นที่แน่นอนที่สุดที่เรามีเกี่ยวกับองค์นี้ ผมจึงขออ่านทีละคำ

东岳 (ตงเยว่) แปลตรงตัวว่า "ยอดเขาฝั่งตะวันออก" หมายถึงเขาไท่ซาน (泰山) ในมณฑลซานตง ฐานข้อมูลวัฒนธรรมเต๋าอธิบายว่า 东岳大帝 (แต้จิ๋ว ตงงักไต่ตี่ / จีนกลาง ตงเยว่ต้าตี้ — มหาจักรพรรดิแห่งยอดเขาตะวันออก) ก็คือเทพแห่งเขาไท่ซาน และยกคัมภีร์《云笈七签》ที่ว่า 「泰山君领群神五千九百人，主治死生，百鬼之主帅也」 คือ "เจ้าแห่งเขาไท่ซานคุมเทพห้าพันเก้าร้อยองค์ ดูแลความเป็นความตาย เป็นจอมพลของผีทั้งปวง" ศาลเจ้าตงเยว่จึงมักมีกรมย่อยเจ็ดสิบสองหรือเจ็ดสิบห้ากรมที่ดูแลชะตาของคน คำว่า 东岳 ในพระนามจึงบอกว่าองค์นี้ทำงานในระบบราชการฝ่ายยมโลก

拷鬼 (เข่ากุ่ย) (แต้จิ๋ว ค้าวกุ้ย / จีนกลาง เข่ากุ่ย — สอบสวนผีด้วยการลงทัณฑ์) คำว่า 拷 คือการสอบสวนแบบศาลโบราณที่มีการลงโทษ คำนี้เป็นศัพท์จริงในคัมภีร์ เช่น《道法会元》บรรพ 80 มีเทพบริวารตำแหน่ง 「北方大力天丁拷鬼将」 คือขุนพลผู้สอบสวนผีประจำทิศเหนือ และบรรพ 224 มีคำเชิญจอมพลเติ้งว่า 「谨请邓伯温，速拷鬼通名」 คือให้รีบสอบสวนผีจนบอกชื่อ งานแบบนี้อยู่ในกลุ่มพิธี 考召 (แต้จิ๋ว ค้าวเที่ยว / จีนกลาง เข่าจ้าว — พิธีเรียกตัวผีมาสอบสวน) ซึ่งฐานข้อมูลวัฒนธรรมเต๋าอ้างคัมภีร์《正一考召仪》ว่า 「考召者，是考鬼召神也」 คือ "考召 ได้แก่การสอบสวนผีและเรียกใช้เทพ"

甯 (หนิง) คือแซ่ อ่านแต้จิ๋วว่า lêng5 (เล้ง) ต้องรู้ไว้ว่า 甯 กับ 寧 (ตัวย่อ 宁) เป็นแซ่คนละสาย แม้อักษร 甯 จะเคยถูกนับเป็นรูปแปรของ 寧 และในจีนแผ่นดินใหญ่ทั้งสองแซ่มักถูกเขียนรวมเป็น 宁 ตามที่วิกิพีเดียภาษาจีนอธิบายไว้ในหน้าแซ่ 甯 รายชื่อของชุดนี้ก็เขียนไม่ตรงกัน รายชื่อของวัดสายไต้หวันและของเว็บไซต์ 天玉宫 เขียนเป็น 寍 ซึ่งเป็นรูปแปรของ 宁 ส่วนหนังสือรวมยันต์ของจีนแผ่นดินใหญ่เขียนเป็น 宁 ผมยังบอกไม่ได้ว่ารูปไหนเป็นต้นฉบับ

元帅 (หยวนซ่วย) คือจอมพล ยศของขุนพลชั้นสูงในกรมสายฟ้า

เมื่ออ่านรวมกัน พระนามนี้แปลว่า "จอมพลแซ่หนิงผู้สอบสวนผีแห่งตงเยว่" ซึ่งเป็นคำบอกหน้าที่ล้วน ๆ ไม่ได้บอกประวัติ ผมคิดว่านี่เป็นลักษณะของพระนามในทำเนียบยุคหลังหลายองค์ ที่ตั้งตามงานที่ทำ

พระนามนี้พบที่ไหน

ต้องบอกตามตรงว่าพระนามเต็ม 东岳拷鬼甯元帅 พบเฉพาะในทำเนียบรายพระนามยุคหลัง ผมพบสามแหล่งที่เปิดตรวจได้

• รายชื่อ "雷部三十六帅" บนเว็บไซต์ 天玉宫 เขียนว่า 「东岳拷鬼寍元帅」 เรียงต่อจาก 冲霄主雷邓元帅 แล้วตามด้วย 上清枢雷程元帅 และ 五雷执法毕元帅 ลำดับเกือบตรงกับรายพระนามชุดนี้
• รายชื่อ "真武三十六官将" ในบล็อกของ 北极玄元宫真武大帝庙道观 เขียนว่า 「东岳拷鬼寍元帅」 อยู่แถวเดียวกับ 上清枢雷程元帅 และ 五雷执法毕元帅
• หนังสือรวมยันต์《道教三十六帅宝符》ที่ขายบนเว็บ 古籍屋 ระบุในลำดับที่ 30 ว่า 「东狱拷鬼甯元帅：驱邪避凶」 คือยันต์ใช้ขับสิ่งชั่วร้ายและหลบเลี่ยงเคราะห์ อักษร 狱 (คุก) ในรายการนี้น่าจะเป็นการเขียนผิดจาก 岳 เพราะรายชื่ออื่นเขียน 东岳 ทั้งหมด และหน้านี้เป็นคำบรรยายสินค้า ไม่ใช่คัมภีร์

เพื่อนบ้านในรายชื่อจึงตรงกับชุดของเรา คือ冲霄主雷邓元帅 องค์ที่ 30 上清枢雷程元帅 องค์ที่ 32 และ五雷执法毕元帅 องค์ที่ 33 ส่วนแหล่งที่ผมตรวจแล้วไม่พบพระนามนี้ ได้แก่บทสวด《雷霆总诰》 สารบัญ《三教源流搜神大全》 และรายนามยี่สิบสี่เทียนจวินแห่งกรมสายฟ้าในตอนที่ 99 ของ《封神演义》 ใครอยากเห็นว่าทำเนียบเหล่านี้วางอยู่ตรงไหนของกรมสายฟ้า อ่านภาพรวมได้ที่บทความเทพสายฟ้าแห่งลัทธิเต๋าและโครงสร้างกรมสายฟ้า

เทพแซ่หนิงที่พบในคัมภีร์

แม้ไม่พบพระนามเต็ม แต่คัมภีร์มีเทพแซ่หนิงอยู่หลายองค์ ผมรวบรวมไว้ให้ผู้อ่านเทียบ และขอย้ำว่ายังไม่มีหลักฐานว่าองค์ใดคือแม่ทัพหนิงในรายพระนามนี้

宁烈 ใน 道法会元 บรรพ 147–148

องค์ที่มีรายละเอียดมากที่สุดอยู่ในคัมภีร์ 洞玄玉枢雷霆大法 บรรพ 147 แท่นบูชาของวิชานี้มีป้ายเทพสิบสามป้าย หนึ่งในนั้นคือ 阳光霹雳宁神君 (แต้จิ๋ว เอี๊ยงกวงเพ็กเล็ก เล้งซิ่งกุง / จีนกลาง หยางกวงพีลี่ หนิงเสินจวิน — เทพแซ่หนิงแห่งแสงอาทิตย์และฟ้าผ่า) เคียงคู่กับ 阴精霆烈任神君 เทพแซ่เริ่นฝ่ายหยิน ในหัวข้อเครื่องแต่งกายของเทพ คัมภีร์บรรยายว่า 「宁烈忠慈，面青色狼牙，火冠绯袍朱履，手执雷斧钻」 คือ "หนิงเลี่ย ชื่อรองจงฉือ หน้าสีเขียว เขี้ยวหมาป่า สวมมงกุฎไฟ เสื้อคลุมแดง รองเท้าแดง มือถือขวานและสว่านอัสนี"

บรรพ 148 ให้ตำแหน่งเต็มว่า 「左垣运雷阳光元命大将宁烈中慈」 คือแม่ทัพใหญ่ฝ่ายซ้ายผู้หมุนสายฟ้า และเขียนชื่อรองเป็น 中慈 แทน 忠慈 คู่กับ 「右垣运雷阴精元应大将任忠居仁」 ฝ่ายขวา ทั้งสององค์ทำงานใต้จอมพลหลิวผู้มีสมญาว่า 苍牙铁面 จนคัมภีร์เรียกรวมว่า 「刘宁任三神王」 ในรายพระนามชุดนี้มีจอมพลแซ่หลิวคือ斗府枢灵刘元帅 องค์ที่ 28

ข้อที่ทำให้ผมยังไม่กล้าบอกว่า 宁烈 คือแม่ทัพหนิงในรายพระนาม คืองานของ 宁烈 ในคัมภีร์เป็นเรื่องหมุนสายฟ้าเพื่อขอฝนและปราบสิ่งร้าย ไม่มีคำว่า 东岳 หรือ 拷鬼 อยู่เลย บทความภาษาจีนออนไลน์บางชิ้นสรุปเรื่อง 宁烈 จากบรรพนี้และเพิ่มรูปลักษณ์อีกแบบหนึ่งโดยไม่บอกที่มา ผมจึงไม่นำส่วนนั้นมาใช้

宁仲 宁用 และ 宁拱阳 ในคัมภีร์สายชิงเวย

คัมภีร์《清微元降大法》มีเทพที่ใช้อักษร 宁 ตรงกับรายพระนามของเราอย่างน้อยสามองค์ คือ 「右元青卫雷电符使宁仲」 ทูตยันต์ฟ้าแลบฝ่ายขวา 「北方追雷使者宁用」 ทูตไล่สายฟ้าประจำทิศเหนือ และ 「北方五炁明元上将宁拱阳」 แม่ทัพทิศเหนือที่คัมภีร์บรรยายว่าสวมเสื้อสีดำ ขว้างกงล้อน้ำ ทั้งสามองค์ทำงานด้านสายฟ้า แต่ไม่มีองค์ใดเกี่ยวกับตงเยว่หรือการสอบสวนผี

宁世夸 ใน 北游记

นิยาย《北游记》ของอวี๋เซี่ยงโต้ว (余象斗) สมัยหมิง ซึ่งเป็นแหล่งของรายชื่อบริวารเสวียนเทียนซั่งตี้หลายชุด เล่าถึงเทพร้ายสองตนที่เขาเฮยหู่ 「一个姓任名无别，一个姓宁名世夸」 คือ "ตนหนึ่งแซ่เริ่นชื่ออู๋เปี๋ย อีกตนแซ่หนิงชื่อซื่อควา" ใช้ขวานจันทร์เล่มหนึ่งทำร้ายผู้คน จนจอมพลหม่าใช้ลูกไฟหลอมขวานตกพื้น แล้วใช้ระฆังทองครอบจับไว้ ในชุดนี้จอมพลหม่าองค์ที่ปรากฏชื่อในรายชื่อท้ายนิยายคือ正一灵官马元帅 องค์ที่ 5 ตอนท้ายเรื่องนิยายระบุว่า 「任无别、宁世夸封为二太保」 คือได้เป็นไท่เป่าทั้งสอง คำว่า 太保 (แต้จิ๋ว ไท่ป้อ / จีนกลาง ไท่เป่า — ตำแหน่งขุนพลองครักษ์) เป็นยศรองลงมา ไม่ใช่จอมพล

สิ่งที่ผมสังเกตเห็นคือ คู่ "หนิงกับเริ่น" ปรากฏทั้งในคัมภีร์บรรพ 147–148 และในนิยาย คล้ายกรณีสามจอมพลเติ้ง ซิน จาง ที่นิยายหยิบชื่อชุดเดียวกับคัมภีร์ไปเล่าใหม่ แต่ทั้งสองแหล่งก็ยังไม่มีคำว่า 东岳拷鬼 อยู่ดี

ตงเยว่ การสอบสวนผี และจอมพลฝ่ายยมโลก

ถึงจะไม่มีตำนานของแม่ทัพหนิง แต่พระนามก็บอกพอให้เห็นว่าท่านถูกวางไว้ตรงไหนของระบบ คัมภีร์สายฟ้าเองก็เชื่อมกรมสายฟ้าเข้ากับฝ่ายยมโลก เช่นหนังสือสั่งการในบรรพ 80 ให้จอมพลสายฟ้า 「督集岳府」 คือเรียกรวมเจ้าหน้าที่ของจวนยอดเขาศักดิ์สิทธิ์ เทพไท่ซุ่ยประจำปี เทพเมือง (城隍) และเทพชุมชน ไปช่วยจับผีร้าย

ในชุดนี้มีจอมพลอีกหลายองค์ที่ทำงานด้านนี้ องค์ที่พระนามใกล้กับแม่ทัพหนิงที่สุดคือ酆都拷鬼孟元帅 องค์ที่ 23 ซึ่งมีคำว่า 拷鬼 เหมือนกันแต่สังกัดเฟิงตู (酆都) และ酆都杀鬼吕元帅 องค์ที่ 35 ส่วนขุนพลฝ่ายตงเยว่ที่มีหลักฐานแน่นที่สุดคือ翊灵昭武温元帅 องค์ที่ 12 ซึ่ง《道法会元》มีวิชา 东岳温太保考召秘法 ของท่านโดยเฉพาะ และเปิดเรื่องว่า 「太保乃东岳统兵天下都巡检」 คือ "ไท่เป่าเป็นผู้ตรวจการใหญ่ผู้คุมทัพของตงเยว่ทั่วแผ่นดิน" วิชานี้แสดงให้เห็นว่าคัมภีร์มีขุนพลของตงเยว่ที่ทำหน้าที่จับผีมาสอบสวนจริง เพียงแต่ขุนพลองค์นั้นคือเวินเฉียง ไม่ใช่แม่ทัพหนิง

รูปลักษณ์และภาพประกอบ

ผมยังไม่พบคำบรรยายรูปลักษณ์ของ 东岳拷鬼甯元帅 ในแหล่งใดเลย ภาพประกอบหน้าปกของบทความนี้จึงวาดตีความจากความหมายของพระนาม คือขุนพลในชุดเกราะดำทอง มือหนึ่งถือโซ่ อีกมือถือป้ายคำสั่ง ฉากหลังเป็นเมืองยมโลกที่มีป้าย 东岳 ผู้อ่านควรเข้าใจว่าเป็นภาพตีความ ไม่ใช่รูปตามคัมภีร์

ถ้าในอนาคตมีผู้ต้องการวาดตามคัมภีร์ แหล่งเดียวที่บรรยายเทพแซ่หนิงในกรมสายฟ้าไว้ชัดคือ 宁烈 ในบรรพ 147–148 หน้าเขียว เขี้ยวหมาป่า มงกุฎไฟ เสื้อคลุมแดง เกราะทอง ถือขวานและสว่านอัสนี แต่ต้องระบุให้ชัดว่าเป็นอีกองค์หนึ่งที่ยังไม่ยืนยันว่าเกี่ยวข้อง

บทบาทในพิธีและการบูชา

ผมไม่พบพิธี คาถา ยันต์ หรือนามลับของแม่ทัพหนิงที่ตีพิมพ์เผยแพร่ ข้อมูลเดียวเรื่องหน้าที่คือหนังสือรวมยันต์ที่บอกว่ายันต์ขององค์นี้ใช้ขับสิ่งชั่วร้ายและหลบเลี่ยงเคราะห์ ซึ่งเป็นคำบรรยายสินค้า ส่วนการบูชาที่พบคือการนับท่านอยู่ในคณะสามสิบหกจอมพลบริวารของเสวียนเทียนซั่งตี้ในวัดสายไต้หวัน ไม่ใช่การบูชาเป็นองค์เดี่ยว ผมยังไม่พบศาลเจ้าที่ตั้งท่านเป็นองค์ประธาน และยังไม่พบข้อมูลในประเทศไทย

ถ้าจะเข้าใจงานของท่านในเชิงพิธี ภาพที่ใกล้ที่สุดคือพิธี 考召 ฐานข้อมูลวัฒนธรรมเต๋าอธิบายว่าพิธีนี้คือการจับผีที่ทำร้ายคนมาสอบสวนจนรับสารภาพ แล้วตัดสินตามกฎฝ่ายผี โดยผู้ประกอบพิธีต้องได้รับ《太上三五盟威考召箓》ก่อนจึงมีสิทธิ์ทำ ผมเล่าไว้เพื่อให้เห็นบริบท ไม่ได้ยืนยันว่าแม่ทัพหนิงถูกเรียกใช้ในพิธีนี้

ข้อควรระวัง

• แซ่ 甯 寧 寍 宁: รายชื่อต่าง ๆ เขียนไม่ตรงกัน และ 甯 กับ 寧 เป็นแซ่คนละสาย จึงไม่ควรสรุปว่าเทพแซ่หนิงทุกองค์ในคัมภีร์คือองค์เดียวกัน
• ไม่ใช่ 宁世夸 โดยอัตโนมัติ: หนิงซื่อควาในนิยายเป็นไท่เป่า ไม่ใช่จอมพล และไม่เกี่ยวกับตงเยว่
• ไม่ใช่เทพผู้ครองตงเยว่: องค์ประธานของตงเยว่คือ 东岳大帝 แม่ทัพหนิงเป็นขุนพลตามพระนามเท่านั้น
• อย่าสับสนกับจอมพลเมิ่งและจอมพลเวิน: จอมพลเมิ่งเป็นผู้สอบสวนผีฝ่ายเฟิงตู จอมพลเวินเป็นขุนพลฝ่ายตงเยว่ที่มีตำนานของตัวเอง ทั้งสององค์เป็นคนละองค์กับแม่ทัพหนิง
• 东狱 ไม่ใช่ความหมายเดิม: คำว่า 狱 ในหนังสือรวมยันต์น่าจะเป็นตัวสะกดผิด

มุมมองของผมต่อแม่ทัพหนิง

ผมเขียนบทนี้สั้นกว่าบทของจอมพลเติ้งมาก และตั้งใจให้เป็นแบบนั้นครับ ผมเชื่อว่าความซื่อตรงต่อหลักฐานคือการเคารพเทพอย่างหนึ่ง ถ้าเราแต่งตำนานให้ท่านเพียงเพื่อให้บทความยาว ก็เท่ากับเอาคำของเราไปใส่ปากท่าน

อีกมุมหนึ่ง พระนามที่เหลืออยู่ก็ยังสอนอะไรบางอย่าง ในคติเต๋า ความยุติธรรมไม่ได้จบที่โลกนี้ ฝ่ายตงเยว่มีขุนพลที่ทำหน้าที่สอบสวนผีร้ายให้รับผิด แม้เราจะไม่รู้ชื่อตัวของท่าน แต่ก็เข้าใจได้ว่าคนรุ่นก่อนวางท่านไว้เพื่อบอกว่า ความผิดไม่หลุดรอดไปได้ง่าย ๆ ครับ

คำถามที่พบบ่อย

东岳拷鬼甯元帅 คือใคร

คือจอมพลแซ่หนิงในทำเนียบสามสิบหกจอมพลกรมสายฟ้ายุคหลัง พระนามแปลว่าจอมพลผู้สอบสวนผีแห่งตงเยว่ ซึ่งคือเขาไท่ซาน ดินแดนของเทพผู้ดูแลความเป็นความตาย ยังไม่พบตำนาน วันสมโภช หรือคำบรรยายรูปลักษณ์ขององค์นี้ในคัมภีร์ชั้นต้น

แม่ทัพหนิงมีชื่ออยู่ในคัมภีร์ 道法会元 ไหม

ไม่พบพระนามเต็มนี้ใน《道法会元》 แต่บรรพ 147–148 มีเทพแซ่หนิงชื่อ 宁烈 ตำแหน่ง 阳光霹雳宁神君 ผู้หมุนสายฟ้าคู่กับเทพแซ่เริ่น ซึ่งยังไม่มีหลักฐานว่าเป็นองค์เดียวกับแม่ทัพหนิงในรายพระนามนี้

แม่ทัพหนิงกับหนิงซื่อควาในนิยาย 北游记 เป็นองค์เดียวกันไหม

ยังสรุปไม่ได้ หนิงซื่อควาเป็นเทพร้ายที่ถูกจอมพลหม่าปราบแล้วได้เป็นไท่เป่าคู่กับเริ่นอู๋เปี๋ย ไม่ได้เป็นจอมพล และไม่เกี่ยวกับตงเยว่หรือการสอบสวนผี

คำว่า 拷鬼 ในพระนามหมายถึงอะไร

หมายถึงการสอบสวนผีด้วยการลงทัณฑ์แบบศาลโบราณ เพื่อให้ผีร้ายบอกชื่อและรับผิด เป็นศัพท์ที่พบจริงในคัมภีร์ เช่นตำแหน่ง 拷鬼将 ใน《道法会元》บรรพ 80 และอยู่ในกลุ่มพิธี 考召 ที่จับผีมาสอบสวน

บทสรุป

东岳拷鬼甯元帅 เป็นจอมพลที่เรารู้จักจากพระนามมากกว่าจากเรื่องเล่า พระนามบอกว่าท่านเป็นขุนพลฝ่ายตงเยว่ผู้สอบสวนผี และรายชื่อของวัดสายไต้หวันกับหนังสือรวมยันต์ยืนยันว่าท่านอยู่ในทำเนียบสามสิบหกจอมพลชุดเดียวกับรายพระนามนี้ ส่วนเทพแซ่หนิงในคัมภีร์ ทั้ง 宁烈 ในบรรพ 147–148 宁仲 ในคัมภีร์สายชิงเวย และ 宁世夸 ในนิยาย ยังไม่มีองค์ใดที่เชื่อมกับตงเยว่ได้ ผมจึงขอวางเรื่องนี้ไว้อย่างเปิด ถ้าวันหนึ่งพบคัมภีร์หรือบันทึกของวัดที่เล่าเรื่องท่าน ผมจะกลับมาเพิ่มเติมครับ

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

• รายชื่อ 雷部三十六帅 ของ 天玉宫 ที่มี 东岳拷鬼寍元帅
• รายชื่อ 真武三十六官将 ในบล็อกของ 北极玄元宫真武大帝庙道观
• หน้าขายหนังสือรวมยันต์《道教三十六帅宝符》 ลำดับที่ 30 东狱拷鬼甯元帅 (古籍屋)
• 《道法会元》บรรพ 147 洞玄玉枢雷霆大法 ป้ายเทพ 阳光霹雳宁神君 และรูปลักษณ์ของ 宁烈
• 《道法会元》บรรพ 148 ตำแหน่ง 左垣运雷阳光元命大将宁烈中慈
• 《清微元降大法》ที่มี 宁仲 宁用 และ 宁拱阳 (วิกิซอร์ซ)
• 《北游记》ตอนเทพร้ายแซ่หนิงและแซ่เริ่นที่เขาเฮยหู่ (วิกิซอร์ซ)
• 《道法会元》บรรพ 80 ตำแหน่ง 拷鬼将 และหนังสือที่ให้ 督集岳府 (识典古籍)
• 《道法会元》บรรพ 224 คำเชิญ 速拷鬼通名 (识典古籍)
• 《道法会元》东岳温太保考召秘法 วิชาของขุนพลฝ่ายตงเยว่ (识典古籍)
• ฐานข้อมูลวัฒนธรรมเต๋า: 东岳大帝 เทพแห่งเขาไท่ซานผู้ดูแลความเป็นความตาย
• ฐานข้อมูลวัฒนธรรมเต๋า: พิธี 考召 การสอบสวนผีและเรียกใช้เทพ
• วิกิพีเดียภาษาจีน: แซ่ 甯 และความต่างจากแซ่ 寧 (宁)
• สารบัญ《三教源流搜神大全》ที่ไม่มีบทของแม่ทัพหนิง (วิกิซอร์ซ)