เทพเจ้าสายฟ้า 金阙监生高元帅 (จินเชวี่ยเจียนเซิง เกาหยวนซ่วย)

ในกองทัพสายฟ้าทั้ง 36 พระองค์ ขุนพลส่วนใหญ่มีหน้าที่ปราบปีศาจ ลงทัณฑ์ผี หรือเรียกลมฝน แต่มีอยู่องค์หนึ่งที่งานหลักคือดูแลการเกิดของเด็ก ท่านคือ 金阙监生高元帅 (แต้จิ๋ว กิงเขวะกังเซ็ง โกง้วนโซ่ย / จีนกลาง จินเชวี่ยเจียนเซิง เกาหยวนซ่วย — จอมพลแซ่เกาแห่งราชสำนักสวรรค์ผู้ดูแลการเกิด) ที่ทำเนียบชุดนี้เรียกว่าแม่ทัพเกา ตำนานของท่านมีสองสำนวนที่ต่างกันจนน่าทึ่ง สำนวนหนึ่งเป็นหมอเทวดาที่เกิดมาเป็นก้อนไฟ อีกสำนวนเป็นราชบุตรเขยที่ไม่อาจมีบุตรของตัวเอง ผมอยากเล่าทั้งสองสำนวน แล้วแยกให้เห็นว่าส่วนไหนอยู่ในคัมภีร์ ส่วนไหนเป็นธรรมเนียมยุคหลังครับ

ข้อมูลสำคัญของแม่ทัพเกา

หัวข้อ	รายละเอียด
พระนามเต็ม	金阙监生高元帅 (Jīnquè Jiānshēng Gāo Yuánshuài)
อ่านแบบจีนกลาง	จินเชวี่ยเจียนเซิง เกาหยวนซ่วย
อ่านแบบแต้จิ๋ว (สำเนียงเท่งไฮ้)	กิงเขวะกังเซ็ง โกง้วนโซ่ย — ถอดจากพินอินแต้จิ๋ว ging1 kuêh4 gang1 sêng1 go1 nguang5 suê3 ในพจนานุกรม Mogher ซึ่งระบุว่า 高 เมื่อเป็นแซ่อ่านว่า go1 จึงเป็นเสียงโดยประมาณ
ชื่อตัวและสมญาอื่น	高员 (แต้จิ๋ว โกอ้วง / จีนกลาง เกาหยวน) · 九天降生高元帅 ใน 搜神大全 · 烈性九天降生高元帅 ใน 北游记 · 九天旃檀大将催生保产送子高元帅 ในตำราพิธี 三天秘法 · 九天锡麟金阙监生金盆送子高元帅 ตามบทความของสมาคมเต๋าเมืองหยางโจว
สังกัด	กรมดูแลการเกิดแห่งเก้าชั้นฟ้า (九天监生司) ตามตำราพิธีและบทความยุคปัจจุบัน · ขุนพลของเสวียนเทียนซั่งตี้ตาม 北游记
ตำแหน่ง/หน้าที่	ช่วยคลอด คุ้มครองแม่และเด็ก ส่งบุตรให้ผู้ปรารถนา และขับสิ่งชั่วร้าย · ในตำนานเป็นหมอผู้รักษาโรคประหลาด
ของถือ/พาหนะ	北游记 ว่ามือซ้ายถือกระบี่สำริด มือขวาถือถาดทองที่มีมงกุฎทองม่วงอยู่ข้างใน · บทความหยางโจวว่าถือถาดทองกับแส้ทอง ขี่กิเลน · รายชื่อไต้หวันว่าขี่ม้า
รูปลักษณ์ตามคัมภีร์	「貌如冠玉」 คือใบหน้างามดุจหยกประดับหมวก (搜神大全) · รายชื่อไต้หวันว่ามีรูปกายแบบบัณฑิต
วันสมโภช	搜神大全 ให้วันเกิดว่าปีเจี่ยจื่อ เดือน 11 วันเจี่ยจื่อ ยามจื่อ ซึ่งไม่ใช่วันที่ตายตัว บทความหยางโจวว่าโดยทั่วไปถือวันที่ 1 เดือน 11 ตามจันทรคติ
ปรากฏในคัมภีร์	三教源流搜神大全 บรรพ 5 · 北游记 ตอน 祖师得紫微化身 และรายชื่อขุนพลท้ายเรื่อง · 道法会元 บรรพ 196 (高元帅催生符) · ตำราพิธี 三天秘法 · 九天监生大神 ใน 玉枢宝经 ไม่ได้ระบุแซ่ · ไม่พบใน 雷霆总诰 และ 封神演义 · คำนำหน้า 金阙监生 พบในทำเนียบยุคหลังและบทความยุคปัจจุบัน

เทพเจ้าสายฟ้า 36 พระองค์ กับกรมสายฟ้าแห่งสวรรค์

ในคติความเชื่อของลัทธิเต๋า เทพเจ้าสายฟ้าทั้ง 36 พระองค์ (三十六雷将 — แต้จิ๋ว ซาจั๊กลั้กลุ่ยเจี่ยง / จีนกลาง ซานสือลิ่วเหลยเจี้ยง) ทรงสังกัดอยู่ใน ทบวงสายฟ้าสวรรค์ หรือ กรมสายฟ้า (雷部 — แต้จิ๋ว ลุ่ยโป่ว / จีนกลาง เหลยปู้) ภายใต้การบังคับบัญชาสูงสุดขององค์พระมหาจักรพรรดิสายฟ้า “จิ่วเทียนอิ้งหยวนเหลยเซิงผู่ฮว่าเทียนจุน” (九天应元雷声普化天尊 — แต้จิ๋ว เก้าทีเอ่งง้วนลุ่ยเส็งพู้ฮ่วยทีจุง / จีนกลาง จิ่วเทียนอิ้งหยวนเหลยเซิงผู่ฮว่าเทียนจุน) ซึ่งนับเป็นกองทัพเทพฝ่ายบู๊ที่มีอิทธิฤทธิ์และอำนาจการปกครองเข้มงวดที่สุดในระบบสวรรค์ โดยมีความเชื่อร่วมกันว่า พลังอัสนีบาตคือตัวแทนของพลังหยางอันบริสุทธิ์และกฎสวรรค์อันเที่ยงธรรม มีหน้าที่พิทักษ์ระเบียบแห่งจักรวาล ควบคุมดินฟ้าอากาศ ขจัดสิ่งชั่วร้าย ปราบปรามภูตผี และลงทัณฑ์ผู้ละเมิดศีลธรรม ผู้คนจึงให้ความเคารพนับถือเพื่อพึ่งพาอานุภาพอันเด็ดขาดในการขับไล่พลังงานด้านลบ ล้างอาถรรพ์อัปมงคล คุ้มครองความปลอดภัย และอำนวยพรให้ชีวิตแคล้วคลาดสงบสุขครับ

ส่วนตัวผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) ศึกษาอภิปรัชญาจีนมานาน และนับถือองค์พระมหาจักรพรรดิสายฟ้า จิ่วเทียนอิ้งหยวนเหลยเซิงผู่ฮว่าเทียนจุน เป็นปรมาจารย์สูงสุดพระองค์หนึ่งในใจ องค์ท่านคือเจ้าของคัมภีร์แก่นหยก ที่ผมเคยเล่าไว้แล้ว ผมยังได้มีโอกาสเรียนวิชายันต์อสุนีบาตของนิกาย 玄皇教 (แต้จิ๋ว เฮี่ยงอ่วงก่า / จีนกลาง เสวียนหวงเจี้ยว) ซึ่งไล่ลำดับจากยันต์พื้นฐานไปถึงยันต์ชั้นสูง ยันต์ในสายอสุนีบาตที่ผมได้เรียนมีดังนี้

1. ยันต์ 5 อสุนีบาต (五雷符 — แต้จิ๋ว โหงวลุ่ยฮู้ / จีนกลาง หวู่เหลยฝู)

อยู่ในเนื้อหาระดับพื้นฐาน (เล่ม 1) เป็นยันต์ที่ใช้เทวานุภาพของเทพแห่งสายฟ้าทั้ง 5 ทิศ พุทธคุณเน้นด้านการคุ้มครอง ขับไล่สิ่งอัปมงคล ป้องกันลมเพลมพัด แก้ฮวงจุ้ย และล้างอาถรรพ์ เป็นยันต์ครอบจักรวาลที่คนนิยมพกติดตัวครับ

2. ยันต์สายฟ้ากลางฝ่ามือ (掌心雷符 — แต้จิ๋ว เจี้ยซิงลุ่ยฮู้ / จีนกลาง จั่งซินเหลยฝู)

วิชานี้มักอยู่ในระดับสูง (เล่ม 3) เป็นวิชายันต์ที่ต้องผสานการเดินลมปราณ การร่ายคาถา และการเขียนอักขระยันต์ลงบนฝ่ามือ (หรือกระดาษในระดับสูง) เพื่อดึงพลังหยางแห่งสายฟ้ามาใช้ปราบปรามภูตผีร้ายแรง หรือทำน้ำมนต์เพื่อขับเสนียดจัญไร

3. ยันต์ 5 อสุนีพิฆาต / อสุนีบาตกำราบมาร (五雷斩鬼符 / 五雷镇鬼符 — แต้จิ๋ว โหงวลุ่ยจั้งกุ้ยฮู้ / จีนกลาง หวู่เหลยจ่านกุ่ยฝู)

เป็นการต่อยอดจากยันต์ 5 อสุนีบาตในเล่มแรก แต่เปลี่ยนจุดประสงค์จากการ "คุ้มครอง" เป็นการ "โจมตีและทำลาย" พลังงานลบ อาถรรพ์ หรือวิญญาณร้ายโดยตรง จะมีอักขระโองการ (เช่น 急急如律令 — แต้จิ๋ว กิกกิกหยู่ลุกเหล่ง / จีนกลาง จี๋จี๋หรูลวี่ลิ่ง) และสัญลักษณ์ของขุนพลสายฟ้าที่ซับซ้อนขึ้น

4. ยันต์มหาเทพสายฟ้าสวรรค์ชั้น 9 (九天应元雷声普化天尊符)

เป็นยันต์ขั้นสูงที่อัญเชิญบารมีของพระมหาจักรพรรดิสายฟ้า ผู้เป็นองค์ประมุขสูงสุดของกรมอัสนีบาต (เจ้านายของ 36 ขุนพลสายฟ้า) ใช้ในพิธีกรรมใหญ่เพื่อบัญชาการฟ้าดินและขจัดเคราะห์หนัก

รายนามทั้ง 36 พระองค์ในชุดนี้มาจากไหน

ผมจึงตั้งใจทำบทความชุดนี้ขึ้นเป็น Reference ให้กับผู้ที่สนใจศาสนาเต๋า และเรื่องราวของมหาเทพสายฟ้ากับเทพสายฟ้าทั้ง 36 พระองค์ รายนามในชุดนี้เรียบเรียงโดยเทียบกับขุนพลที่ปรากฏในคัมภีร์พิธีกรรมสายฟ้า (雷法 — แต้จิ๋ว ลุ่ยฮวก / จีนกลาง เหลยฝ่า) ซึ่งอยู่ในหมวดเจิ้งอี (正一部 — แต้จิ๋ว เจ่งอิกโป่ว / จีนกลาง เจิ้งอีปู้) ของสารบบคัมภีร์เต๋า โดยเฉพาะ 《道法会元》 (แต้จิ๋ว เต่าฮวกโห่ยง้วน / จีนกลาง เต้าฝ่าฮุ่ยหยวน) คัมภีร์รวมวิชาเต๋า 268 บรรพ และบทสรรเสริญชุมนุมขุนพลสายฟ้า 《雷霆总诰》 (แต้จิ๋ว ลุ่ยเท่งจ้งก่าว / จีนกลาง เหลยถิงจ่งเก้า) ที่บันทึกอยู่ในบทสวดเช้าเย็นประจำวันของสำนักเจิ้งอีแห่งเขาหลงหู่ (龙虎山正一日诵早晚课)

ต้องออกตัวไว้ก่อนว่า รายชื่ออาจจะไม่ได้ตรงกับสำนักใดสำนักหนึ่ง 100% เพราะแต่ละสายพิธีเลือกองค์และจัดลำดับต่างกัน บางพระองค์มีคัมภีร์ของตัวเองยาวหลายบรรพ บางพระองค์มีชื่ออยู่ในบทสรรเสริญ และบางพระองค์พบเพียงในรายพระนามขุนพล 36 พระองค์ที่สืบกันในสายพิธียุคหลัง ผมจึงบอกไว้ตรง ๆ ในแต่ละบทว่าองค์นั้นปรากฏในคัมภีร์ใด บรรพไหน แต่ทั้งหมดนี้คือเทพสายฟ้า 36 พระองค์ที่ยอมรับเป็น Reference ในการทำความรู้จักและเคารพได้ครับ

ความหมายของพระนาม 金阙监生高元帅 ทีละคำ

พระนามนี้บอกทั้งสังกัดและหน้าที่ไว้ครบ ผมขออธิบายทีละคำ แล้วบอกว่าคำไหนมีหลักฐานในคัมภีร์

金阙 (จินเชวี่ย) แปลตรงตัวว่าหอประตูทองคำ หมายถึงราชสำนักของจักรพรรดิหยกบนสวรรค์ คำนี้ใช้บ่อยในคัมภีร์เต๋า แม้ในนิยาย 北游记 เอง เซียนก็เรียกเสวียนเทียนซั่งตี้ว่า "金阙化身" คือร่างแปลงแห่งราชสำนักสวรรค์

监生 (เจียนเซิง) แปลว่าผู้ดูแลการเกิด คำนี้มีรากชัดเจนในคัมภีร์ คัมภีร์อวี้ซูของเทพสายฟ้ากล่าวถึง 九天监生大神 คือเทพผู้ดูแลการเกิดแห่งเก้าชั้นฟ้า ส่วนยันต์ช่วยคลอดของแม่ทัพเกาใน 道法会元 บรรพ 196 ก็เอ่ยชื่อ "监生大神" ในคาถาประกอบยันต์ ผมขอเตือนว่าในภาษาราชการจีนโบราณ 监生 ยังแปลว่านักศึกษาของสำนักศึกษาหลวงด้วย ซึ่งอาจเข้ากับภาพบัณฑิตของท่านในไต้หวัน แต่ผมไม่พบแหล่งใดเชื่อมสองความหมายนี้

高 (เกา) คือแซ่ ชื่อตัวคือ 员 ซึ่ง 搜神大全 บอกว่าเป็นนามทางธรรมที่อาจารย์ตั้งให้ ส่วน 北游记 ใช้เป็นชื่อเกิด

元帅 (หยวนซ่วย) คือยศจอมพล

ต้องบอกตามตรงว่าคำนำหน้า 金阙监生 ครบรูป ผมไม่พบในคัมภีร์ชั้นต้น พบในทำเนียบรายพระนาม 36 จอมพลยุคหลัง เช่นรายชื่อบนเว็บไซต์ 天玉宫 และในพระนามยาวที่สมาคมเต๋าเมืองหยางโจวเผยแพร่ คือ 「九天锡麟金阙监生金盆送子高元帅」 ซึ่งแปลได้ว่า "จอมพลเกาแห่งเก้าชั้นฟ้า ผู้ประทานบุตรดุจกิเลน ผู้ดูแลการเกิดแห่งราชสำนักสวรรค์ ผู้ส่งบุตรด้วยถาดทอง"

หมอเทวดาผู้เกิดมาเป็นก้อนไฟ

หลักฐานที่เล่าเรื่องของท่านเก่าที่สุดคือหนังสือ《三教源流搜神大全》 (แต้จิ๋ว เซียวซิ่งไต่ฉ่วง / จีนกลาง โซวเสินต้าเฉวียน — ประมวลประวัติเทพสามศาสนาสมัยหมิง) บรรพ 5 หัวข้อ 高元帅 ซึ่งมีภาพพิมพ์ไม้ประกอบ ใครอยากเห็นภาพรวมของกรมสายฟ้าก่อน อ่านได้ที่บทความเทพสายฟ้าแห่งลัทธิเต๋าและโครงสร้างกรมสายฟ้า

เกิดเป็นแสงไฟแล้วถูกโยนลงแม่น้ำ

หนังสือเล่าว่าท่าน 「受炁于始元太乙之精」 คือได้รับปราณจากแก่นแห่งไท่อี่ในต้นกาล แล้วมาเกิดในบ้านของเกาชุนกง (高春公) แห่งชางโจว มารดาสกุลเหมย เกิดในปีเจี่ยจื่อ เดือน 11 วันเจี่ยจื่อ ยามจื่อ แต่สิ่งที่คลอดออกมาคือ 「一团火光曜日」 คือก้อนแสงไฟส่องจ้าราวดวงอาทิตย์ พ่อแม่เห็นว่าเป็นสิ่งประหลาดจึงโยนลงแม่น้ำ เทพไภษัชยครูในคติเต๋า (药师天尊) มาอุ้มไปเป็นศิษย์ หนังสือบอกว่าท่าน 「貌如冠玉」 คือหน้างามดุจหยกประดับหมวก ได้นามทางธรรมว่า 员 และได้รับยาวิเศษให้ออกท่องโลก

รักษาลิง งู นกกระเรียน และเสือ

หนังสือยกตัวอย่างโรคประหลาดที่ท่านรักษาได้สี่อย่าง คือลิงหัวแตก (猿劈脑) งูท้องแตก (蛇破胎) นกกระเรียนกะโหลกยุบ (鹤完顶) และเสือคอแข็ง (虎硬喉) ฉบับวิกิซอร์ซมีหมายเหตุเล็กกำกับแต่ละข้อ เช่นลิงถูกยิงด้วยลูกดีดแล้วมาขอให้รักษา และเสือถูกพิษคางคกจนท่านใช้กระดูกงูแก้

หนอนในต้นไม้กับคำถามที่หมอตอบไม่ได้

ตอนที่ผมชอบที่สุดอยู่ตรงกลางเรื่อง ท่านพบต้นไม้เซียนต้นหนึ่งที่ลำต้นแตก น้ำเลือดไหลไม่หยุด ด้วยความสงสารจึงซ่อมให้จนรอยแผลเหมือนไม่เคยแตก แต่ไม่รู้ว่ามีหนอนศักดิ์สิทธิ์ (神虫) อาศัยอยู่ข้างใน หนอนนั้นตายไป แล้ววิญญาณของมันก็พูดผ่านปากคนเพื่อทดสอบท่าน ให้ท่านทำเรื่องยาก ๆ หลายอย่าง ทั้งให้ต้นสนเก่าแตกหน่อใหม่ ทั้งเย็บท้องคนที่ท้องแตก และช่วยให้บ้านขุนนางที่ไม่มีลูกได้ตั้งครรภ์ ท่านทำได้ทุกข้อ

สุดท้ายวิญญาณหนอนถามว่า 「夫医一生即杀数草是活一而枯百也」 คือ "การรักษาชีวิตหนึ่งต้องฆ่าสมุนไพรหลายต้น ก็คือช่วยหนึ่งแต่ทำให้ร้อยแห้งตาย" และว่าการตั้งครรภ์เป็นอำนาจของฟ้า ถ้าฝืนชะตา อาจไม่ได้ชีวิตใหม่แต่กลับทำร้ายอีกชีวิตหนึ่ง แล้วต่อว่าท่านว่าการซ่อมต้นไม้ทำให้มันต้องตาย ท่านพูดไม่ออก ถอนใจว่า 「信不能兼也」 คือ "จริงที่ไม่อาจได้ทั้งสองทาง" แล้วใช้วิชาคืนชีพช่วยทั้งต้นไม้และหนอนให้ฟื้นขึ้นมาทั้งคู่ จากนั้นท่องไปช่วยชีวิตผู้คนทั่วทุกแห่ง

หนังสือปิดว่าจักรพรรดิหยก 「悯其为仁亦苦矣」 คือสงสารว่าการทำความดีของท่านช่างลำบาก และเห็นว่าใจของท่านพอที่จะเป็นใจของผู้สร้างชะตาชีวิตให้สรรพสิ่ง จึงแต่งตั้งเป็น 「九天降生髙元帅」 คือจอมพลเกาผู้นำการเกิดลงมาแห่งเก้าชั้นฟ้า ผมว่านี่คือคำอธิบายที่งดงามมากว่าทำไมหมอจึงกลายเป็นเทพแห่งการเกิด เพราะคนที่เคยเผชิญคำถามว่าชีวิตหนึ่งมีราคาเท่าไร คือคนที่ควรได้ดูแลการเกิดของทุกชีวิต

ดาวจื่อเวยผู้ไม่มีบุตรในนิยาย 北游记

นิยาย《北游记》 (แต้จิ๋ว ปักอิ่วกี่ / จีนกลาง เป่ยโหยวจี้) สมัยหมิง ซึ่งเล่าประวัติ 玄天上帝 (แต้จิ๋ว เฮี่ยงทีเซี่ยงตี่ / จีนกลาง เสวียนเทียนซั่งตี้ — จักรพรรดิแห่งฟ้าทิศเหนือ) เล่าเรื่องของท่านต่างออกไปโดยสิ้นเชิง ในตอน 祖师得紫微化身

ดาวจื่อเวย (紫微星) บนฟ้าต้องเคราะห์ จึงตกลงมาเกิดในบ้านเศรษฐีเกาหลินแห่งซีชวน ได้ชื่อว่า 高员 รูปร่างสง่างามหมดจด จักรพรรดิสุยหยางตี้ไม่มีโอรส มีแต่พระธิดาชื่อ 玉胜 จึงตั้งซุ้มเลือกราชบุตรเขย พระธิดาเห็น 高员 ก็โยนแส้ไหมหยกเลือกท่าน ต่อมาท่านนำทัพไปปราบข้าศึกชายแดนร่วมกับหยางฉินหู่จนชนะกลับมา

ในวันที่ 7 เดือน 7 ปีหนึ่ง มีดาวดวงหนึ่งตกลงมาในจวนราชบุตรเขย จักรพรรดิหาว่าเป็นปีศาจ และโกรธที่แต่งงานสามปีแล้วยังไม่มีบุตร จะประหารท่าน ท่านขอผ่อนผันไว้อีกหนึ่งปี พระธิดาจึงจุดธูปขอบุตรทุกคืน จนดาวไท่ไป๋มาเข้าฝันว่า 「汝父无道，应该绝嗣。汝夫乃天星，因得罪玉帝堕凡，今亦皆无子」 คือ "พระบิดาของเจ้าไร้ธรรม สมควรสิ้นทายาท สามีของเจ้าเป็นดาวบนฟ้าที่ผิดต่อจักรพรรดิหยกจึงตกลงมาเกิด จึงไม่มีบุตรเช่นกัน" ท่านรู้แล้วร้องไห้ ลาพระธิดาแล้วผูกคอตาย

วิญญาณของท่านล่องลอย เทพที่ดินเห็นว่าเป็นดาวจื่อเวยจะพาไปพบยมราช พอดีปรมาจารย์ผ่านมา ฟังเรื่องแล้วจึงถวายฎีกา จักรพรรดิหยกยกโทษ และ 「封紫微为烈性九天降生高元帅，左手执青铜剑，右手执金盆，金盆内束发紫金冠一项」 คือแต่งตั้งดาวจื่อเวยเป็นจอมพลเกาผู้เด็ดเดี่ยว ผู้นำการเกิดแห่งเก้าชั้นฟ้า มือซ้ายถือกระบี่สำริด มือขวาถือถาดทอง ในถาดมีมงกุฎทองม่วงสำหรับมวยผม รายชื่อขุนพลท้ายเรื่องก็มีบรรทัด 「高员封为降生高元帅」 ยืนยันไว้อีกครั้ง

สิ่งที่ผมคิดว่าน่าสนใจคือโครงเรื่องกลับขั้ว เทพผู้ส่งบุตรให้คนอื่น คือคนที่ในชาติมนุษย์ไม่อาจมีบุตรของตัวเอง และคำว่า 烈性 ซึ่งแปลว่าใจเด็ดเดี่ยวรุนแรง น่าจะหมายถึงการยอมตายเพื่อศักดิ์ศรีของท่าน แต่ข้อนี้เป็นการตีความของผม นิยายไม่ได้อธิบาย

ในเรื่องต่อมาของนิยาย ท่านยังมีบทบาทอีกหลายตอน เช่นตอนที่ปรมาจารย์ถูกเทพฟ้าร้องห้าองค์ในศาลร้างทำให้หมดสติ แม่ทัพเกาเป็นผู้เหาะไปเชิญจอมพลเติ้ง องค์ที่ 30 ลงมาช่วย

แม่ทัพเกาในคัมภีร์และวรรณกรรม

หลักฐานด้านพิธีของแม่ทัพเกาไม่มากเท่าขุนพลบางองค์ แต่มีจุดที่ผมคิดว่าสำคัญอยู่ในวิชาแพทย์สวรรค์ของ 道法会元

• 《道法会元》บรรพ 196: ในคัมภีร์ 混元一炁八卦洞神天医五雷大法 มียันต์ชื่อ 「高元帅催生符」 คือยันต์ช่วยคลอดของจอมพลเกา คาถาประกอบยันต์เอ่ยถึง 「卫房圣母，监生大神」 คือพระแม่ผู้เฝ้าห้องคลอดและเทพผู้ดูแลการเกิด และมีคาถาสั้นสำหรับคนที่รับยันต์ไปส่ง ให้ "กลายเป็นเทพดูแลการเกิด" ระหว่างทาง ผมเล่าเพียงชื่อและโครงตามที่ตีพิมพ์ ไม่ถอดรูปยันต์ ข้อที่ผมว่าสำคัญคือ วิชานี้เป็นวิชาแพทย์สวรรค์ (天医) ซึ่งตรงกับตำนานหมอเทวดาใน 搜神大全 พอดี และเป็นวิชาเดียวกับที่ผมเล่าไว้ในบทของแม่ทัพผาง องค์ที่ 24
• 《道法会元》บรรพ 195 และ 155: บรรพ 195 ในวิชาเดียวกันมีชื่อ 高刀 อยู่ในรายชื่อเทพห้าสายฟ้าประจำวัน ส่วนบรรพ 155 ในวิชา 混元六天如意大法 มี 「催生保产天丁高刁」 คือเทพเทียนติงแซ่เกาผู้เร่งคลอดและคุ้มครองการคลอด อยู่ในบัญชีเดียวกับแม่ทัพกงล้อลมที่ผมเล่าไว้ในบทของแม่ทัพโจว องค์ที่ 26 หน้าที่ตรงกับแม่ทัพเกา แต่ชื่อตัวต่างจาก 员 ผมจึงยังไม่สรุปว่าเป็นองค์เดียวกัน
• คัมภีร์อวี้ซู《玉枢宝经》: คัมภีร์ของเทพสายฟ้าสูงสุดกล่าวว่า คู่สามีภรรยาที่ดวงขัดกันจนมีบุตรยาก 「若欲求男，即诵此经，当有九天监生大神，招神摄风，遂生贤子」 คือ "ถ้าอยากได้บุตร ให้สวดคัมภีร์นี้ จะมีเทพผู้ดูแลการเกิดแห่งเก้าชั้นฟ้ามาเรียกวิญญาณรวมลม แล้วจะได้บุตรที่ดี" และเมื่อคลอดยาก จะได้พระแม่ผู้เฝ้าห้องคลอดมาช่วยอุ้มส่ง คัมภีร์ไม่ได้ระบุแซ่ของเทพองค์นี้ ใครอยากรู้จักคัมภีร์นี้มากขึ้น อ่านได้ที่บทความคัมภีร์อวี้ซู
• ตำราพิธี《三天秘法》: ตำราพิธีชื่อ 太上灵宝静明二帝君三天秘法 ที่ฐานข้อมูล 识典古籍 เผยแพร่ มีหัวข้อ 高元帅 ให้ส่งทูตยันต์ไปยัง 「九天监生司」 เพื่อเชิญ 「九天旃檀大将催生保产送子高元帅」 พร้อมเทพจางเซียนผู้ประทานบุตร พระแม่ผู้เฝ้าห้องคลอด และเทพผู้ดูแลการเกิด ตำรานี้ยืนยันว่ามีพิธีเรียกท่านโดยตรงในฐานะเทพช่วยคลอด แต่ผมยังไม่ทราบยุคของตำรา
• 《三教源流搜神大全》บรรพ 5 และ《北游记》: สองแหล่งที่ให้ชื่อตัว 高员 และเป็นที่มาของตำนานทั้งหมด
• ไม่พบ: ไม่มีแม่ทัพเกาในบทสวด《雷霆总诰》 และไม่มีแซ่เกาในยี่สิบสี่เทียนจวินแห่งกรมสายฟ้าของ《封神演义》ตอนที่ 99

เมื่อเรียงหลักฐานแล้ว ผมเห็นว่าพระนาม 金阙监生 น่าจะมาจากการรวมสองสายเข้าด้วยกัน คือยศ 降生 ของแม่ทัพเกาในตำนาน กับเทพ 监生大神 ในคัมภีร์อวี้ซู ซึ่งยันต์ในบรรพ 196 ก็วางไว้คู่กันแล้ว แต่นี่เป็นข้อสันนิษฐานจากหลักฐานที่ผมเห็น

รูปลักษณ์ของแม่ทัพเกา

แม่ทัพเกาต่างจากขุนพลสายฟ้าเกือบทุกองค์ เพราะทุกแหล่งบรรยายว่ารูปงาม ไม่มีเขี้ยว ไม่มีตาที่สาม

• ตามหนังสือ 搜神大全: หน้างามดุจหยกประดับหมวก ภาพพิมพ์ไม้ประกอบหัวข้อเป็นชายหนุ่มมวยผม มีเปลวไฟเหนือศีรษะ ถือกระบี่ และถืออ่างที่มีทารกอยู่ข้างใน
• ตามนิยาย 北游记: มือซ้ายถือกระบี่สำริด มือขวาถือถาดทอง ในถาดมีมงกุฎทองม่วง
• ตามบทความของสมาคมเต๋าเมืองหยางโจว: มือซ้ายถือถาดทอง มือขวาถือแส้ทองไว้ปราบสิ่งชั่วร้าย ขี่กิเลน มีบริวารคือทูตผูกครรภ์ เทพผู้ดูแลการเกิด กุมารเก็บบัว นางเกสรดอกไม้ เซียนชราผู้คุ้มส่ง และชายชรายิ้มแย้ม
• ตามรายชื่อขุนพลที่เผยแพร่ในไต้หวัน: 「高元帅 ( 骑马，举人体 )」 คือขี่ม้า รูปกายแบบบัณฑิตผู้สอบได้
• ภาพประกอบหัวบทความนี้: วาดเป็นชายหนุ่มรูปงาม ถือถาดทองที่มีมงกุฎทองม่วงตาม 北游记 ถือกระบี่ และมีกิเลนขาวอยู่ด้านหลังตามธรรมเนียมยุคปัจจุบัน ท่ามกลางวังสวรรค์ เป็นภาพเชิงศิลป์ ไม่ใช่รูปเคารพของศาลเจ้าแห่งใด

ถาดทองคือสัญลักษณ์ที่ตรงกันในเกือบทุกแหล่ง ผมเข้าใจว่าถาดหรืออ่างนี้คือภาชนะรับเด็กแรกเกิด ซึ่งภาพพิมพ์ไม้ใน 搜神大全 วาดให้เห็นทารกอยู่ในอ่างอย่างชัดเจน

บทบาทในพิธีและการบูชา

ในพิธีช่วยคลอด

บทบาทในพิธีที่มีหลักฐานชัดที่สุดคือยันต์ช่วยคลอดใน 道法会元 บรรพ 196 และพิธีเชิญท่านในตำรา 三天秘法 ซึ่งคาถาเชิญปิดท้ายด้วย 「雷霆都司律令」 คือสั่งตามกฎแห่งกรมสายฟ้า ข้อนี้บอกว่าแม้งานของท่านคือการเกิด แต่ท่านยังเป็นขุนพลในระบบของกรมสายฟ้าอย่างเต็มตัว นอกจากนี้ 道法会元 บรรพ 224 ในวิชาของจอมพลหม่า องค์ที่ 5 ก็มีพิธีเร่งคลอดที่ให้นึกเห็น 「监生大神」 ดูแลให้เด็กออกมา โดยไม่ได้ระบุแซ่ แสดงว่าพิธีช่วยคลอดในวิชาสายฟ้าไม่ได้ผูกกับแม่ทัพเกาเพียงองค์เดียว

การบูชาในปัจจุบัน

บทความของสมาคมเต๋าเมืองหยางโจวที่เผยแพร่ในปี ค.ศ. 2017 บอกว่าแม่ทัพเกาดูแลการเกิดของคนทั่วแผ่นดิน ช่วยคลอด คุ้มครองแม่และเด็ก ส่งบุตร แก้ดวงที่ทำให้อยู่โดดเดี่ยว และขับสิ่งชั่วร้าย และแนะนำว่าวันสมโภชของท่านควรสวดคัมภีร์อวี้ซู ผมนับถือองค์จิ่วเทียนอิ้งหยวนเหลยเซิงผู่ฮว่าเทียนจุนผู้เป็นเจ้าของคัมภีร์อวี้ซู จึงคิดว่าคำแนะนำนี้มีเหตุผล เพราะเทพผู้ดูแลการเกิดในคัมภีร์ก็อยู่ใต้บัญชาของพระองค์ แต่ผมขอย้ำว่าการถือว่าเทพผู้ดูแลการเกิดในคัมภีร์คือแม่ทัพเกา เป็นธรรมเนียมยุคหลัง

ผมยังไม่พบศาลเจ้าที่ระบุชื่อได้ว่าตั้งแม่ทัพเกาเป็นองค์ประธาน ทั้งในจีน ไต้หวัน และไทย ในไต้หวันท่านอยู่ในรายชื่อขุนพลของเสวียนเทียนซั่งตี้ทั้งสองชุด ส่วนวันที่ 1 เดือน 11 ที่บทความหยางโจวให้ไว้ บทความเองก็เขียนว่าเป็นวันที่ "โดยทั่วไปถือกัน" เพราะวันเจี่ยจื่อในเดือน 11 ของ 搜神大全 ไม่ใช่วันที่ตายตัวในปฏิทิน

ชื่อที่มักสับสน

• 虎丘高元帅 (高铜): ใน 北游记 มีขุนพลแซ่เกาอีกองค์ชื่อ 高铜 ซึ่งเคยเป็นปีศาจเสือที่เขาจวี้หู่คู่กับ 王铁 ก่อนได้รับแต่งตั้งเป็น 虎丘王、高二元帅 ส่วน 搜神大全 บรรพ 4 เล่าว่าทั้งสองเป็นเพื่อนรักที่ยอมเสี่ยงตายในถ้ำเสือเพื่อกัน รายชื่อในไต้หวันจึงมีทั้ง "虎丘高元帅" และ "烈性九天降生高元帅" เป็นคนละองค์กัน
• 高克 และ 高志: รายชื่อขุนพลประจำดาวกัง 36 ดวงของสมาคมเต๋าแห่งประเทศจีนใช้ชื่อ 高克 ส่วนหน้าเว็บไต้หวันที่คัดจาก《玄天上帝全集》ใช้ 高志 ชื่อตัวต่างจาก 员 ทั้งคู่ ส่วนรายชื่อจาก 北游记 ในหน้าของสมาคมเขียนว่า 高原 ซึ่งน่าจะคลาดเคลื่อนจาก 高员
• ดาวจื่อเวยและจื่อเวยต้าตี้: ใน 北游记 แม่ทัพเกาคือดาวจื่อเวยที่ลงมาเกิด แต่ไม่ใช่องค์เดียวกับจื่อเวยต้าตี้ผู้เป็นจักรพรรดิแห่งดาวเหนือที่ผมเล่าไว้ในบทความดาวฝู่และดาวปี้ นิยายใช้ดาวนี้ในฐานะดาวที่ต้องเคราะห์ ไม่ได้หมายถึงองค์จักรพรรดิแห่งดวงดาว
• เทพสตรีแห่งการเกิด: หลายท้องถิ่นนับถือเทพสตรีผู้ดูแลการเกิด เช่นพระแม่ผู้เฝ้าห้องคลอดในคัมภีร์อวี้ซู แม่ทัพเกาโดดเด่นตรงที่เป็นเทพบุรุษในกองทัพสายฟ้าที่ทำงานเดียวกัน ตำรา 三天秘法 จึงเชิญท่านร่วมกับพระแม่ผู้เฝ้าห้องคลอด ไม่ได้แทนที่กัน

มุมมองของผมต่อแม่ทัพเกา

ผมชอบที่ตำนานทั้งสองสำนวนของแม่ทัพเกาพูดเรื่องเดียวกันจากคนละมุม คือความยากของการให้ชีวิต สำนวน 搜神大全 ให้หมอที่เก่งที่สุดต้องยอมรับว่า "ไม่อาจได้ทั้งสองทาง" ทุกการช่วยชีวิตมีราคา ส่วนสำนวน 北游记 ให้ชายที่อยากมีลูกที่สุดกลับไม่มีลูก แล้วได้เป็นเทพผู้ส่งลูกให้คนอื่น ผมคิดว่าคนที่เคยรู้ว่าการไม่มีนั้นเจ็บแค่ไหน คือคนที่เข้าใจคำขอของพ่อแม่ได้ดีที่สุด

ในฐานะคนที่เรียนยันต์อสุนีบาต ผมสังเกตว่ายันต์ช่วยคลอดของท่านอยู่ในวิชาแพทย์สวรรค์ ไม่ได้อยู่ในวิชาปราบปีศาจ นี่เตือนว่าวิชาสายฟ้าไม่ได้มีไว้ทำลายอย่างเดียว อานุภาพเดียวกันใช้เปิดทางให้ชีวิตใหม่ได้ด้วย แต่ถ้ามีเรื่องการตั้งครรภ์หรือการคลอดจริง ผมเห็นว่าการไหว้ขอพรควรไปคู่กับการดูแลของแพทย์เสมอครับ

คำถามที่พบบ่อย

金阙监生高元帅 คือใคร

คือขุนพลสายฟ้าผู้ดูแลการเกิด ชื่อตัวว่า 高员 หนังสือ《三教源流搜神大全》บรรพ 5 เล่าว่าท่านเป็นหมอเทวดาศิษย์ของเทพไภษัชยครู ได้รับยศ 九天降生高元帅 ส่วนนิยาย《北游记》เล่าว่าท่านคือดาวจื่อเวยที่ลงมาเกิดเป็นราชบุตรเขย และได้รับแต่งตั้งเป็น 烈性九天降生高元帅 ปัจจุบันผู้คนขอพรท่านเรื่องการมีบุตรและการคลอด

ทำไมแม่ทัพเกาจึงเป็นเทพแห่งการเกิด

ตามหนังสือ《三教源流搜神大全》 ท่านเป็นหมอที่รักษาโรคประหลาดได้ทุกชนิด และเคยถูกวิญญาณหนอนศักดิ์สิทธิ์ทดสอบเรื่องราคาของชีวิตและการตั้งครรภ์ จักรพรรดิหยกเห็นว่าใจของท่านพอจะเป็นผู้สร้างชะตาชีวิตให้สรรพสิ่ง จึงแต่งตั้งให้เป็นจอมพลผู้นำการเกิดลงมาแห่งเก้าชั้นฟ้า

ถาดทองในมือแม่ทัพเกาหมายถึงอะไร

นิยาย《北游记》ว่ามือขวาของท่านถือถาดทองที่มีมงกุฎทองม่วงอยู่ข้างใน ส่วนภาพพิมพ์ไม้ใน《三教源流搜神大全》วาดท่านถืออ่างที่มีทารกอยู่ ผมจึงเข้าใจว่าถาดหรืออ่างนี้คือภาชนะรับเด็กแรกเกิด ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของการส่งบุตร

แม่ทัพเกากับเทพ 九天监生大神 ในคัมภีร์อวี้ซูเป็นองค์เดียวกันหรือไม่

คัมภีร์อวี้ซูกล่าวถึง 九天监生大神 ผู้ช่วยให้ได้บุตรโดยไม่ระบุแซ่ แต่ยันต์ช่วยคลอดของแม่ทัพเกาใน《道法会元》บรรพ 196 เอ่ยถึงเทพผู้ดูแลการเกิดไว้ในคาถาด้วย และพระนามยุคปัจจุบันก็รวมคำว่า 监生 เข้าไป การถือว่าเป็นองค์เดียวกันจึงเป็นธรรมเนียมยุคหลังที่มีร่องรอยในคัมภีร์ แต่ยังไม่มีหลักฐานยืนยันตรง ๆ

วันสมโภชของแม่ทัพเกาคือวันไหน

หนังสือ《三教源流搜神大全》ให้วันเกิดว่าปีเจี่ยจื่อ เดือน 11 วันเจี่ยจื่อ ยามจื่อ ซึ่งไม่ใช่วันที่ตายตัว บทความของสมาคมเต๋าเมืองหยางโจวว่าโดยทั่วไปถือวันที่ 1 เดือน 11 ตามจันทรคติ และแนะนำให้สวดคัมภีร์อวี้ซูในวันนั้น

บทสรุป

金阙监生高元帅 คือขุนพลสายฟ้าผู้ดูแลการเกิด ชื่อตัว 高员 หนังสือ《三教源流搜神大全》เล่าว่าท่านเกิดเป็นก้อนไฟ เป็นหมอเทวดาที่ต้องเผชิญคำถามเรื่องราคาของชีวิต ส่วน《北游记》เล่าว่าท่านคือดาวจื่อเวยผู้ไม่มีบุตร หลักฐานด้านพิธีที่สำคัญคือยันต์ช่วยคลอดของท่านใน《道法会元》บรรพ 196 ในวิชาแพทย์สวรรค์ ซึ่งเอ่ยถึงเทพผู้ดูแลการเกิดไว้ด้วย และตำราพิธีที่เชิญท่านจากกรมดูแลการเกิดแห่งเก้าชั้นฟ้า เรื่องที่ยังสรุปไม่ได้คือที่มาของคำนำหน้า 金阙监生 ความเกี่ยวข้องกับ 高刁 และ 高刀 ในคัมภีร์ ยุคของตำรา 三天秘法 และศาลเจ้าที่ตั้งท่านเป็นองค์ประธาน ซึ่งผมยังหาแหล่งยืนยันไม่ได้ครับ

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

• 《三教源流搜神大全》บรรพ 5 หัวข้อ 高元帅 หมอเทวดาผู้เกิดเป็นก้อนไฟ และยศ 九天降生高元帅 (วิกิซอร์ซ)
• 《北游记》ตอน 祖师得紫微化身 เรื่อง 高员 ดาวจื่อเวย และรายชื่อขุนพลท้ายเรื่อง (วิกิซอร์ซ)
• 《道法会元》บรรพ 196 ยันต์ 高元帅催生符 ในวิชาแพทย์สวรรค์ (识典古籍)
• 《道法会元》บรรพ 155 ที่มี 催生保产天丁高刁 (识典古籍)
• คัมภีร์อวี้ซู《九天应元雷声普化天尊玉枢宝经》ที่มี 九天监生大神 (วิกิซอร์ซ)
• ตำราพิธี《太上灵宝静明二帝君三天秘法》หัวข้อ 高元帅 ที่เชิญท่านจาก 九天监生司 (识典古籍)
• สมาคมเต๋าเมืองหยางโจว: บทความ 金阙监生高元帅 พระนามเต็ม ของถือ บริวาร และวันสมโภช
• 《道法会元》บรรพ 224 พิธีเร่งคลอดในวิชาของจอมพลหม่าที่ให้นึกเห็น 监生大神 (识典古籍)
• 《三教源流搜神大全》บรรพ 4 หัวข้อ 王高二元帅 ขุนพลแซ่เกาอีกองค์ (วิกิซอร์ซ)
• รายชื่อสามสิบหกขุนพลของเสวียนเทียนซั่งตี้ คัดจาก《玄天上帝全集》寸心印经处 ไต้หวัน ที่มี 高元帅 ขี่ม้า รูปบัณฑิต
• สมาคมเต๋าแห่งประเทศจีน: หน้า 三十六天将 ที่มี 高克 และ 高原
• 《封神演义》ตอนที่ 99 รายนามยี่สิบสี่เทียนจวินแห่งกรมสายฟ้า (วิกิซอร์ซ)
• เว็บไซต์วัฒนธรรมเต๋า 天玉宫: รายชื่อสามสิบหกจอมพลกรมสายฟ้าที่มี 金阙监生高元帅