ในกองทัพสายฟ้ามีขุนพลองค์หนึ่งที่คัมภีร์บรรยายตรง ๆ ว่า "นิสัยดุร้าย" หน้าดำ ผมสยาย ถือกระบองเหล็กกับโซ่ สะพายถุงตามวิญญาณ และขี่เสือดำ งานของท่านคือจับหมอผีที่ทำพิธีชั่ว และสอบสวนผีที่เข้ามาก่อกวนผู้คน ทำเนียบ 36 ขุนพลเรียกท่านว่า 火犀雷府朱元帅 (แต้จิ๋ว ฮ้วยไซลุ่ยฮู้ จูง้วนโซ่ย / จีนกลาง หั่วซีเหลยฝู่ จูหยวนซ่วย — จอมพลจูแห่งกรมสายฟ้าแรดไฟ) ชื่อตัวในคัมภีร์คือ 朱彦 (แต้จิ๋ว จูหง่าง / จีนกลาง จูเยี่ยน) ท่านมีคัมภีร์ของตัวเองสองบรรพ และมีชื่ออยู่ในบทสวดประจำวันของสายเจิ้งอี แต่ก็เป็นองค์ที่คนสับสนกับจอมพลแซ่จูองค์อื่นบ่อยที่สุดด้วยครับ
火犀雷府朱元帅 หรือจอมพลจูเยี่ยน คือขุนพลแห่งกรมสายฟ้าผู้ปราบหมอผีชั่วและสอบสวนวิญญาณ คัมภีร์《道法会元》บรรพ 227 และ 228 บรรยายว่าท่านหน้าดำ ท่าทางโกรธ ผมสยายหรือผมแดงชี้ ถือกระบองเหล็กหรือค้อนทองกับโซ่เหล็ก สะพายถุงตามวิญญาณ ขี่เสือดำ เป็นขุนพลในสังกัดหลิงกวานหม่า ใช้ในพิธีขอฝน ปราบโรคระบาด และไต่สวนผี และมีพระนามในบทสวด《雷霆总诰》ว่า 火犀雷府朱元帅
ข้อมูลสำคัญของจอมพลจู
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| พระนามเต็ม | 火犀雷府朱元帅 (Huǒxī Léifǔ Zhū Yuánshuài) |
| อ่านแบบจีนกลาง | หั่วซีเหลยฝู่ จูหยวนซ่วย |
| อ่านแบบแต้จิ๋ว (สำเนียงเท่งไฮ้) | ฮ้วยไซลุ่ยฮู้ จูง้วนโซ่ย — ถอดจากพินอินแต้จิ๋ว huê2 sai1 lui5 hu2 zu1 nguang5 suê3 ในพจนานุกรม Mogher จึงเป็นเสียงโดยประมาณ |
| ชื่อตัวและพระนามอื่น | ชื่อตัว 朱彦 (บางบรรพเขียน 朱彦明 朱伟 หรือ 朱炜) · 火犀雷府担天风伯飞魂过海主管不信道法拷附大将 (บรรพ 227) · 雷府管不信道法打生死邪巫黑面大神 (บรรพ 228) · 毒神 · 朱彦矢 ใน 搜神大全 · 朱彦夫 ใน 北游记 |
| สังกัด | กรมสายฟ้าฝ่ายไฟ (火府雷部) เป็นขุนพลในสังกัดหลิงกวานหม่า คัมภีร์ของท่านอยู่ในความดูแลของ 中天北极驱邪院 |
| ตำแหน่ง / หน้าที่ | ปราบหมอผีชั่ว (邪巫) สอบสวนผีผ่านร่างทรงเด็ก ตรวจผีที่แอบอ้างเป็นญาติ ขอฝนขอแดด ปิดภูเขาทลายศาลผี รักษาโรคเรื้อรังและโรคระบาด |
| ของถือ / พาหนะ | บรรพ 227 กระบองเหล็กมือขวา โซ่เหล็กมือซ้าย ถุงตามวิญญาณที่หลัง ขี่เสือดำ บรรพ 228 ค้อนทองหรือกระบองแบนกับโซ่เหล็ก นิยายให้ค้อนทองกับถุงห้าพิษ |
| รูปลักษณ์ตามคัมภีร์ | บรรพ 227 ผมสยาย หน้าดำ ท่าทางโกรธ เสื้อคลุมดำ เท้าเปล่า บรรพ 228 หน้าดำดุร้าย ตากลมโต ผมแดงชี้ขึ้น เสื้อคลุมดำกับเกราะทอง รองเท้าเขียว |
| วันสมโภช | ยังไม่พบในแหล่งที่ตรวจสอบได้ คัมภีร์ไม่ได้ระบุ |
| ปรากฏในคัมภีร์ | 道法会元 บรรพ 227, 228 (คัมภีร์ของท่าน) · บรรพ 55, 86, 88, 132, 154, 222 · 雷霆总诰 (火犀雷府朱元帅) · 搜神大全 卷五 (朱元帅) · 北游记 (朱彦夫) · ไม่พบชื่อท่านในบัญชีเทพของ 封神演义 |
เทพเจ้าสายฟ้า 36 พระองค์ กับกรมสายฟ้าแห่งสวรรค์
ในคติความเชื่อของลัทธิเต๋า เทพเจ้าสายฟ้าทั้ง 36 พระองค์ (三十六雷将 — แต้จิ๋ว ซาจั๊กลั้กลุ่ยเจี่ยง / จีนกลาง ซานสือลิ่วเหลยเจี้ยง) ทรงสังกัดอยู่ใน ทบวงสายฟ้าสวรรค์ หรือ กรมสายฟ้า (雷部 — แต้จิ๋ว ลุ่ยโป่ว / จีนกลาง เหลยปู้) ภายใต้การบังคับบัญชาสูงสุดขององค์พระมหาจักรพรรดิสายฟ้า “จิ่วเทียนอิ้งหยวนเหลยเซิงผู่ฮว่าเทียนจุน” (九天应元雷声普化天尊 — แต้จิ๋ว เก้าทีเอ่งง้วนลุ่ยเส็งพู้ฮ่วยทีจุง / จีนกลาง จิ่วเทียนอิ้งหยวนเหลยเซิงผู่ฮว่าเทียนจุน) ซึ่งนับเป็นกองทัพเทพฝ่ายบู๊ที่มีอิทธิฤทธิ์และอำนาจการปกครองเข้มงวดที่สุดในระบบสวรรค์ โดยมีความเชื่อร่วมกันว่า พลังอัสนีบาตคือตัวแทนของพลังหยางอันบริสุทธิ์และกฎสวรรค์อันเที่ยงธรรม มีหน้าที่พิทักษ์ระเบียบแห่งจักรวาล ควบคุมดินฟ้าอากาศ ขจัดสิ่งชั่วร้าย ปราบปรามภูตผี และลงทัณฑ์ผู้ละเมิดศีลธรรม ผู้คนจึงให้ความเคารพนับถือเพื่อพึ่งพาอานุภาพอันเด็ดขาดในการขับไล่พลังงานด้านลบ ล้างอาถรรพ์อัปมงคล คุ้มครองความปลอดภัย และอำนวยพรให้ชีวิตแคล้วคลาดสงบสุขครับ
ส่วนตัวผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) ศึกษาอภิปรัชญาจีนมานาน และนับถือองค์พระมหาจักรพรรดิสายฟ้า จิ่วเทียนอิ้งหยวนเหลยเซิงผู่ฮว่าเทียนจุน เป็นปรมาจารย์สูงสุดพระองค์หนึ่งในใจ องค์ท่านคือเจ้าของคัมภีร์แก่นหยก ที่ผมเคยเล่าไว้แล้ว ผมยังได้มีโอกาสเรียนวิชายันต์อสุนีบาตของนิกาย 玄皇教 (แต้จิ๋ว เฮี่ยงอ่วงก่า / จีนกลาง เสวียนหวงเจี้ยว) ซึ่งไล่ลำดับจากยันต์พื้นฐานไปถึงยันต์ชั้นสูง ยันต์ในสายอสุนีบาตที่ผมได้เรียนมีดังนี้
1. ยันต์ 5 อสุนีบาต (五雷符 — แต้จิ๋ว โหงวลุ่ยฮู้ / จีนกลาง หวู่เหลยฝู)
อยู่ในเนื้อหาระดับพื้นฐาน (เล่ม 1) เป็นยันต์ที่ใช้เทวานุภาพของเทพแห่งสายฟ้าทั้ง 5 ทิศ พุทธคุณเน้นด้านการคุ้มครอง ขับไล่สิ่งอัปมงคล ป้องกันลมเพลมพัด แก้ฮวงจุ้ย และล้างอาถรรพ์ เป็นยันต์ครอบจักรวาลที่คนนิยมพกติดตัวครับ
2. ยันต์สายฟ้ากลางฝ่ามือ (掌心雷符 — แต้จิ๋ว เจี้ยซิงลุ่ยฮู้ / จีนกลาง จั่งซินเหลยฝู)
วิชานี้มักอยู่ในระดับสูง (เล่ม 3) เป็นวิชายันต์ที่ต้องผสานการเดินลมปราณ การร่ายคาถา และการเขียนอักขระยันต์ลงบนฝ่ามือ (หรือกระดาษในระดับสูง) เพื่อดึงพลังหยางแห่งสายฟ้ามาใช้ปราบปรามภูตผีร้ายแรง หรือทำน้ำมนต์เพื่อขับเสนียดจัญไร
3. ยันต์ 5 อสุนีพิฆาต / อสุนีบาตกำราบมาร (五雷斩鬼符 / 五雷镇鬼符 — แต้จิ๋ว โหงวลุ่ยจั้งกุ้ยฮู้ / จีนกลาง หวู่เหลยจ่านกุ่ยฝู)
เป็นการต่อยอดจากยันต์ 5 อสุนีบาตในเล่มแรก แต่เปลี่ยนจุดประสงค์จากการ "คุ้มครอง" เป็นการ "โจมตีและทำลาย" พลังงานลบ อาถรรพ์ หรือวิญญาณร้ายโดยตรง จะมีอักขระโองการ (เช่น 急急如律令 — แต้จิ๋ว กิกกิกหยู่ลุกเหล่ง / จีนกลาง จี๋จี๋หรูลวี่ลิ่ง) และสัญลักษณ์ของขุนพลสายฟ้าที่ซับซ้อนขึ้น
4. ยันต์มหาเทพสายฟ้าสวรรค์ชั้น 9 (九天应元雷声普化天尊符)
เป็นยันต์ขั้นสูงที่อัญเชิญบารมีของพระมหาจักรพรรดิสายฟ้า ผู้เป็นองค์ประมุขสูงสุดของกรมอัสนีบาต (เจ้านายของ 36 ขุนพลสายฟ้า) ใช้ในพิธีกรรมใหญ่เพื่อบัญชาการฟ้าดินและขจัดเคราะห์หนัก
รายนามทั้ง 36 พระองค์ในชุดนี้มาจากไหน
ผมจึงตั้งใจทำบทความชุดนี้ขึ้นเป็น Reference ให้กับผู้ที่สนใจศาสนาเต๋า และเรื่องราวของมหาเทพสายฟ้ากับเทพสายฟ้าทั้ง 36 พระองค์ รายนามในชุดนี้เรียบเรียงโดยเทียบกับขุนพลที่ปรากฏในคัมภีร์พิธีกรรมสายฟ้า (雷法 — แต้จิ๋ว ลุ่ยฮวก / จีนกลาง เหลยฝ่า) ซึ่งอยู่ในหมวดเจิ้งอี (正一部 — แต้จิ๋ว เจ่งอิกโป่ว / จีนกลาง เจิ้งอีปู้) ของสารบบคัมภีร์เต๋า โดยเฉพาะ 《道法会元》 (แต้จิ๋ว เต่าฮวกโห่ยง้วน / จีนกลาง เต้าฝ่าฮุ่ยหยวน) คัมภีร์รวมวิชาเต๋า 268 บรรพ และบทสรรเสริญชุมนุมขุนพลสายฟ้า 《雷霆总诰》 (แต้จิ๋ว ลุ่ยเท่งจ้งก่าว / จีนกลาง เหลยถิงจ่งเก้า) ที่บันทึกอยู่ในบทสวดเช้าเย็นประจำวันของสำนักเจิ้งอีแห่งเขาหลงหู่ (龙虎山正一日诵早晚课)
ต้องออกตัวไว้ก่อนว่า รายชื่ออาจจะไม่ได้ตรงกับสำนักใดสำนักหนึ่ง 100% เพราะแต่ละสายพิธีเลือกองค์และจัดลำดับต่างกัน บางพระองค์มีคัมภีร์ของตัวเองยาวหลายบรรพ บางพระองค์มีชื่ออยู่ในบทสรรเสริญ และบางพระองค์พบเพียงในรายพระนามขุนพล 36 พระองค์ที่สืบกันในสายพิธียุคหลัง ผมจึงบอกไว้ตรง ๆ ในแต่ละบทว่าองค์นั้นปรากฏในคัมภีร์ใด บรรพไหน แต่ทั้งหมดนี้คือเทพสายฟ้า 36 พระองค์ที่ยอมรับเป็น Reference ในการทำความรู้จักและเคารพได้ครับ
ความหมายของพระนาม 火犀雷府朱元帅 ทีละคำ
- 火犀 (แรดไฟ) คัมภีร์《道法会元》บรรพ 227 อธิบายตรง ๆ ว่า 「火犀者,南方火兽也」 แรดไฟคือสัตว์ไฟแห่งทิศใต้ และเล่าว่าในวังไฟชั้นบนมีสัตว์ไฟหลายชนิด ทั้งมังกรไฟ เสือไฟ อูฐไฟ ช้างไฟ อินทรีไฟ ม้าไฟ แรดไฟ และอีกาไฟ แต่ละชนิดมีผู้คุมต่างกัน ที่น่าสนใจคือคัมภีร์บอกว่าแรดไฟกับอีกาไฟอยู่ในความดูแลของหลิงกวาน ส่วน 「火虎朱彦主之」 เสือไฟอยู่ในความดูแลของจูเยี่ยน คำว่าแรดไฟในพระนามจึงไม่ใช่พาหนะของท่าน แต่เป็นชื่อของกรมที่ท่านสังกัด
- 雷府 (กรมสายฟ้า) คัมภีร์อธิบายว่าท่าน 「身居坎位,职处离宫」 กายอยู่ตำแหน่งน้ำ หน้าที่อยู่วังไฟ และคุมเทพสายฟ้า จึงเรียกว่ากรมสายฟ้าแรดไฟ อีกตอนหนึ่งบอกว่าเพราะท่านเรียกเทพสายฟ้าและให้ฝนฟ้าร้องได้ จึงได้นามว่า 火犀雷府担天风伯 เจ้าแห่งลมผู้แบกฟ้าแห่งกรมสายฟ้าแรดไฟ
- 朱 (จู) คือแซ่ ชื่อตัวในคัมภีร์คือ 彦 แต่ชื่อนี้เพี้ยนไปตามแหล่ง《搜神大全》เขียน 彦矢 《北游记》เขียน 彦夫 บรรพ 154 เขียน 彦明 และบรรพ 86 กับ 88 เขียน 炜 และ 伟
- 元帅 (จอมพล) คัมภีร์ชั้นต้นเรียกท่านว่า 将军 หรือ 大将 มากกว่า ยศจอมพลมาชัดในนิยายและทำเนียบยุคหลัง
สร้อยพระนามอื่นในคัมภีร์ก็บอกงานของท่านตรง ๆ เช่น 飞魂过海 พาวิญญาณบินข้ามทะเล หมายถึงพาผีมาเข้าร่างทรงเพื่อสอบสวน 主管不信道法拷附大将 แม่ทัพผู้คุมการสอบสวนผู้ไม่เชื่อในธรรม และ 打生死邪巫 ตีหมอผีชั่วทั้งยามมีชีวิตและหลังตาย ส่วนคำว่า 毒神 (แต้จิ๋ว ด๊อกซิ้ง / จีนกลาง ตู๋เสิน — เทพแห่งพิษ) เป็นอีกชื่อหนึ่งที่บรรพ 227 ใช้เรียกท่าน
จอมพลจูในกรมสายฟ้า
ตำแหน่งของจอมพลจูในกรมสายฟ้าชัดเจนกว่าหลายองค์ เพราะคัมภีร์บรรพ 227 อธิบายความสัมพันธ์กับจอมพลหม่าไว้ตรง ๆ
「马胜乃南斗六星化现,朱彦乃北斗天罡化现。斗杓一动,南斗一移。所以马胜为灵官,朱将军为灵官属将。」
"หม่าเซิ่งคือดาวหนานโต่วหกดวงจุติ จูเยี่ยนคือดาวเทียนกังแห่งเป่ยโต่วจุติ เมื่อด้ามกระบวยขยับ หนานโต่วก็เคลื่อนตาม หม่าเซิ่งจึงเป็นหลิงกวาน และแม่ทัพจูเป็นขุนพลในสังกัดหลิงกวาน" คัมภีร์ของจอมพลหม่าในบรรพ 222 ก็ยืนยันภาพนี้ เพราะในบทเรียกขุนพลของหลิงกวานมี 「管不信道法朱将军」 อยู่ในรายชื่อด้วย
ในคัมภีร์ประจำตัว ประธานแห่งวิชามีทั้งเง็กเซียน จักรพรรดิโกวเฉินแห่งขั้วใต้ จักรพรรดิจื่อเวยแห่งขั้วเหนือ และ 玄天上帝 (องค์เจินอู่) เป็นเจ้าแห่งวิชา แต่คำนำกลับบอกว่า 「主法乃太乙月孛星君」 ผู้คุมวิชาคือดาวเยว่ปั้วแห่งไท่อี่ และบรรพ 228 ก็ให้ผู้ประกอบพิธีนึกตนเป็น 「月孛相」 ร่างของดาวเยว่ปั้วก่อนเรียกท่าน สองชั้นนี้อาจมาจากต้นฉบับคนละรุ่นที่ถูกรวมไว้ด้วยกัน
ในงานรวมของกรมสายฟ้า ท่านอยู่ในหลายบัญชี
- บทสวด《雷霆总诰》 มีวรรค 「火犀雷府朱元帅」 ต่อจากวรรค 「地司太岁殷将军」 ของจอมพลอิน
- พิธีขอฝน บรรพ 88 สั่ง 「雷府管打不信道法专灭邪巫朱将军,转卫雷坛,紏罚善恶」 ให้คุ้มกันแท่นสายฟ้าและตรวจลงโทษดีชั่ว ร่วมกับเทวทูตจาง หวังหลิงกวาน และจอมพลกวน บรรพ 86 ก็เรียกท่านในกลุ่มเดียวกันกับจอมพลอิน จอมพลจ้าว และจอมพลเวิน
- วิชาสายฟ้าแห่งไท่อี่ บรรพ 132 เรียกท่านว่า 「神霄火犀雷府主管不信道法朱将军」 มีรองแม่ทัพแซ่เสิ่น และบรรพ 154 เรียก 「雷府管打不信道法大将军朱彦明」 อยู่ในบัญชีเดียวกับทูตอัสนีห้าทิศ
ภาพรวมของกรมสายฟ้าทั้งกรมและทำเนียบ 36 ขุนพล ผมรวบรวมไว้ในบทความเทพเจ้าสายฟ้าในลัทธิเต๋า ครับ
ตำนานของจอมพลจูทุกฉบับ
จอมพลจูมีตำนานสามฉบับ ฉบับคัมภีร์พิธีกรรมกับฉบับหนังสือยุคหยวนหมิงต่างกันมาก
ฉบับ 道法会元: ขุนนางแซ่จูผู้ตั้งปณิธานที่เขาไท่ฮว๋า
คำนำของบรรพ 227 ชื่อ 霄奥序 เล่าว่าในสมัยพระเจ้าโจ้วแห่งราชวงศ์ซาง 「朱相国三人」 ขุนนางแซ่จูสามคนหลบไปอยู่เขาไท่ฮว๋า ตั้งปณิธานใหญ่ว่าจะกำจัดมารร้ายไร้ธรรมทั้งแผ่นดิน ช่วยสรรพสัตว์ และขจัดทุกเรื่องที่ทำร้ายราษฎรอย่างไม่เป็นธรรม คัมภีร์บอกต่อว่านี่คือ 「北斗辅弼星化现」 ดาวฝู่และดาวปี้แห่งกลุ่มดาวเป่ยโต่วจุติลงมา ซึ่งเป็นดาวคู่เดียวกับที่ผมเล่าไว้ในบทความดาวฝู่และดาวปี้ ดาวซ่อนข้างจื่อเวยต้าตี้ ท่านเป็นขุนพลผู้กล้าแห่งไท่อี่ มีนามว่า "เทพแห่งพิษ" คุมฝ่ายลม ฟ้าร้อง และฝน ดูแลเฟิงตูกับภูเขาแม่น้ำ และจับวิญญาณได้ไม่ว่าใกล้หรือไกล ข้อความตอนนี้ยังเอ่ยชื่อ "朱御" คู่กับ "朱彦" ด้วย แต่ไม่ได้อธิบายว่าเป็นอีกคนหนึ่งหรือไม่
คำนำเดียวกันเล่าสายสืบทอดว่าวิชานี้มาจากเซียน 六阴洞微仙卿 卢野 ผู้ได้รับวิชาหลายขั้นจากเทียนซือ 虚靖 ที่เขาชิงเฉิง แล้วเดินทางมาพักที่ 清都白鹤观 เมืองเฟิงเฉิงแห่งหงโจว คนผู้นี้แต่งตัวเรียบ ๆ ด้วยผ้าโพกกับเสื้อผ้าป่าน ไม่ชอบการประดับ ชอบแต่ความสงบ เป็นรายละเอียดเล็ก ๆ ที่ผมชอบ เพราะทำให้เห็นว่าคัมภีร์สายนี้มีคนจริงอยู่เบื้องหลัง
ฉบับ 搜神大全: ปีศาจถุงพิษบนเขาคุนหลุน
《三教源流搜神大全》卷五 หัวข้อ 朱元帅 เล่าว่าท่านชื่อ 彦矢 ครรภ์ของท่านฝากไว้บนยอดเขาคุนหลุน เกิดจาก 「六气之精」 แก่นของลมปราณหกชนิดที่หมอกดำสี่ฤดูไม่สลายจนก่อรูปขึ้น 「蓝青其躰」 กายสีน้ำเงินอมเขียว คิ้วเหมือนหนอนไหม ตาโต กินหมอกแทนนม ดื่มน้ำค้างแทนน้ำ เมื่อโตขึ้นใช้ครรภ์เดิมเป็นถุงจับคนใส่ เจ็ดวันกลายเป็นน้ำเหล็ก และแผ่ลมปราณหกชนิดเป็นเทพสังหารหกองค์จนฟ้ามืดไร้แสงตะวันจันทร์
เง็กเซียนส่งเจินอู่ไปปราบก็เข้าใกล้ไม่ได้เพราะพลังร้ายแรงเกินไป ไท่ชิงจึงมอบพัด 逍遥扇 ให้ และให้ 谢天君 ดาวไฟ เข้าไปเผาถุงจากข้างใน ท่านจึงสิ้นฤทธิ์ เง็กเซียนชี้กระบี่สั่งว่าต่อไปให้ใช้ถุงนี้กับ "ผู้ไม่เชื่อในธรรม" เท่านั้น และให้รับตำแหน่งจอมพล 「以察诋侮圣贤」 ตรวจผู้ที่หมิ่นประมาทนักปราชญ์และเทพ ท่านจึงถือค้อนทองมือซ้าย ถุงดำมือขวา
ฉบับ 北游记: เทพพิษหกองค์ที่ทำให้เจินอู่สลบ
นิยาย《北游记》ตอนเจินอู่ผ่านเขาเปลวไฟ เล่าเรื่องเดียวกันอย่างมีสีสัน บนเขาคุนหลุนมีปีศาจหกตนเรียกตัวเองว่า 「天地日月年时六毒」 ปล่อยพิษจนเจินอู่สลบ จอมพลกวนต้องขึ้นไปขอความช่วยเหลือจากสามบริสุทธิ์ ซึ่งบอกว่าปีศาจเหล่านี้คือรองแม่ทัพของ 朱彦夫 ผู้มีถุงพิษ แล้วมอบพัดให้ 谢天君 เข้าไปเผาถุง เมื่อปราบได้ เง็กเซียนแต่งตั้งเป็น 「管打不信道法朱元帅」 ถือค้อนทอง สะพาย 「五毒袋」 ถุงห้าพิษ ท่านกลับไปเก็บพิษทั้งหกคืนเข้าถุง และขออนุญาตเจินอู่ว่า ถ้าต่อไปมีคน 「借我名假收毒气」 อ้างชื่อท่านไปหลอกทำพิธีเก็บพิษ ท่านขอเป็นผู้กำจัดคนเหล่านั้นเอง
สามฉบับต่างกันอย่างไร
ฉบับ《搜神大全》กับ《北游记》โครงเรื่องเหมือนกันแทบทุกจุด ทั้งเขาคุนหลุน ถุง เทพพิษหกองค์ พัด และ 谢天君 ส่วนคัมภีร์《道法会元》ให้ภาพคนละแบบ คือเป็นดาวเป่ยโต่วและขุนพลในสังกัดหลิงกวาน ไม่มีเรื่องถุงพิษ มีแต่ถุงตามวิญญาณที่หลัง จุดที่อาจเชื่อมสองสายเข้าหากันคือชื่อ "เทพแห่งพิษ" ในคัมภีร์ กับเทพพิษหกองค์ในนิยาย แต่ผมยังไม่พบหลักฐานที่บอกตรง ๆ
จอมพลจูในคัมภีร์ 道法会元
ผมยกเฉพาะส่วนที่ตีพิมพ์เปิดเผยแล้ว ไม่ถอดนามลับ คาถาภาษาสันสกฤตแปลง หรือลายยันต์
บรรพ 227 太一火犀雷府朱将军考附大法 คำนำเขียนถึงนิสัยของท่านอย่างไม่อ้อมค้อม 「其神性恶,有不信正道之人,能剪缚阳魂,虚空悬吊,即行考治,警愚化俗」 เทพองค์นี้นิสัยดุร้าย ผู้ใดไม่เชื่อในทางที่ถูก ท่านมัดวิญญาณคนเป็นแขวนกลางอากาศแล้วสอบสวนทันที เพื่อเตือนคนเขลาและอบรมโลก งานที่คำนำระบุมี 「祷雨祈晴,剪妖馘毒,封山破庙,疗瘵诛瘟」 ขอฝนขอแดด ตัดปีศาจทำลายพิษ ปิดภูเขาทลายศาลผี รักษาโรคเรื้อรังและกำจัดโรคระบาด บทเรียกบทแรกว่า
「上帝𠡠召,朱彦来临。雷声左震,电光右随。鼻涌黑雾,充塞乾坤…手持铁棒,拷打阳魂。黑虎奔冲,足蹑风云。」
"เง็กเซียนมีบัญชาเรียก จูเยี่ยนจงมา ฟ้าร้องสะเทือนทางซ้าย ฟ้าแลบตามทางขวา จมูกพ่นหมอกดำเต็มฟ้าดิน … มือถือกระบองเหล็ก ตีสอบวิญญาณคนเป็น เสือดำพุ่งทะยาน เท้าเหยียบลมเมฆ" ขั้นตอนนึกภาพยังบอกว่าให้เห็นท่านอยู่กลางหมอกดำ 「其形如金刚状」 รูปร่างเหมือนวัชรปาณี และมีรองแม่ทัพ 沈彦清 ยืนขวา บทยันต์ประจำตัวมีวรรคที่จำง่ายว่า 「火犀雷府横天降,黑面将军不容情」 กรมสายฟ้าแรดไฟลงมาขวางฟ้า แม่ทัพหน้าดำไม่ไว้หน้าใคร
บรรพนี้ยังมียันต์ม่านไฟกับม่านดำสำหรับล้อมพื้นที่พิธี และในบทม่านดำเรียกเทพสายฟ้าฝ่ายดำอย่าง 苟留吉 กับ 毕宗远 คู่เทพแซ่โก้วและแซ่ปิ๊ก ซึ่งเกี่ยวข้องกับจอมพลโก้วและจอมพลปิ๊กในชุดนี้ ส่วนยันต์อีกแผ่นเรียกเทพสายฟ้าฝ่ายหยินห้าองค์ ซึ่งมีชื่อที่คุ้นจากศึกเมืองซุยหยางสมัยถังอย่าง 张巡 许远 และ 雷万春 รวมอยู่ด้วย
บรรพ 228 ให้พระนามว่า 「雷府管不信道法打生死邪巫黑面大神朱将军彦」 มีรองแม่ทัพ 贺真弼 และ 「一百二十员神将」 ขุนพลในสังกัดหนึ่งร้อยยี่สิบองค์ บทเรียกว่า 「双目如环耀日月,黑面威猛摧昆仑」 ตากลมโตส่องดุจตะวันจันทร์ หน้าดำดุดันจนเขาคุนหลุนสะเทือน และสั่งว่า 「𠡠汝考打不信人」 ให้ท่านสอบสวนผู้ไม่เชื่อ บรรพนี้มีพิธีตั้ง "คุกเหนือแห่งเทียนอี" (天一北狱) เพื่อขังวิญญาณหมอผีชั่ว และปิดท้ายด้วยกลอนว่า 「摄伏邪巫三百辈,扶持正教数千年…黑面将军在目前」 ปราบหมอผีชั่วมาแล้วสามร้อยรุ่น ค้ำจุนคำสอนที่ถูกต้องมาหลายพันปี … แม่ทัพหน้าดำย่อมอยู่ตรงหน้า
บรรพ 55 น่าสนใจเป็นพิเศษ เป็นหนังสือส่งถึง 「九天考不信道法朱将军」 ให้ตรวจผีที่อ้างตัวเป็นบรรพบุรุษหรือญาติของบ้าน ว่าจริงหรือปลอม ถ้าเป็นญาติจริงให้ชี้แจงให้เข้าใจ ถ้าเป็นผีแปลกหน้าที่ 「假名托姓,妄入宅宇」 แอบอ้างชื่อแซ่เข้ามาในบ้าน ให้คุมตัวส่งเทพเจ้าเมือง งานนี้ตรงกับคนจีนที่ห่วงเรื่องบรรพบุรุษมาก และแสดงว่าจอมพลจูไม่ได้มีแต่หน้าที่ลงโทษ แต่ยังแยกแยะความจริงด้วย
รูปลักษณ์ของจอมพลจูตามคัมภีร์
- บรรพ 227: 「披发,黑面怒相,皂袍衬,跣足,右手提铁棒,左手铁索,背负追魂袋,跨黑虎」 ผมสยาย หน้าดำ ท่าทางโกรธ เสื้อคลุมดำ เท้าเปล่า มือขวาถือกระบองเหล็ก มือซ้ายถือโซ่เหล็ก สะพายถุงตามวิญญาณ ขี่เสือดำ
- บรรพ 228: 「黑面恶貌,环眼,朱发举头,皂袍金甲」 หน้าดำดุร้าย ตากลมโต ผมแดงชี้ขึ้น เสื้อคลุมดำกับเกราะทอง สวมรองเท้าเขียว มือซ้ายถือโซ่เหล็ก มือขวาถือค้อนทองหรือกระบองแบน
- 《搜神大全》: กายสีน้ำเงินอมเขียว คิ้วหนอนไหม ตาโต ค้อนทองมือซ้าย ถุงดำมือขวา
- 《北游记》: ถือค้อนทอง สะพายถุงห้าพิษ
รองแม่ทัพ 沈彦清 ในบรรพ 227 ก็มีภาพชัด สวมเสื้อเหลือง หน้าแดง โพกผ้าเขียว ถือธงแดงเขียนอักษร 「𠡠召雷神」 ส่วนแรดซึ่งหลายคนนึกว่าเป็นพาหนะ ไม่ปรากฏในคัมภีร์ที่ผมตรวจเลย พาหนะของท่านคือเสือดำ
ภาพปกบทความนี้วาดตามบรรพ 227 ค่อนข้างตรง ทั้งผมสยาย หน้าดำ เสื้อคลุมดำลายทอง มือหนึ่งชูกระบองเหล็ก อีกมือถือโซ่ สะพายถุงที่มีกะโหลกห้อย และมีเสือดำอยู่ข้างกาย ฉากหลังเป็นหอคอยกลางหมอกดำและสายฟ้า กะโหลกบนถุงเป็นการตีความของผู้วาด คัมภีร์ไม่ได้บอกไว้
บทบาทในพิธีเหลยฝ่าและการบูชา
งานเด่นที่สุดของจอมพลจูตามคัมภีร์คือ 考附 (แต้จิ๋ว เค้าฮู่ / จีนกลาง เข่าฟู่ — การสอบสวนผีผ่านร่างทรง) ผู้ประกอบพิธีสร้างม่านไฟและม่านดำล้อมพื้นที่ วาดอักษร 井 บนพื้นแล้วนึกเป็นบ่อลึก ให้เด็กยืนเหนือบ่อ แล้วอัญเชิญจอมพลพาผีที่ต้องการสอบสวนเข้าร่างเพื่อให้บอกชื่อและเหตุที่ก่อกวน เมื่อจบพิธีมีบทเรียกวิญญาณเด็กกลับคืน คัมภีร์บอกว่าท่านมีความสามารถ "พาวิญญาณข้ามทะเล" จึงทำงานนี้ได้ดีกว่าขุนพลองค์อื่น ผมเล่าเพียงโครงของพิธี เพราะรายละเอียดเป็นวิชาที่คัมภีร์เองย้ำว่า 「不传非道之人」 ไม่ถ่ายทอดให้คนที่ไม่อยู่ในทาง
งานที่สองคือการปราบ 邪巫 (แต้จิ๋ว เซี้ยบู้ / จีนกลาง เสียอู — หมอผีชั่ว) คำนำบรรพ 227 อธิบายว่าที่ใดมีแท่นของหมอผีที่ 「侮玩正法」 ล้อเลียนคำสอนที่ถูกต้อง แล้วไม่มีวิชานี้ไปกำราบ 「则道法不振」 ธรรมะจะไม่รุ่งเรือง บรรพ 228 จึงมีพิธีเก็บหมอผีห้าทิศลงคุก
งานที่สามคือพิธีของชุมชนอย่างการขอฝนและขับโรคระบาด ตามบัญชีในบรรพ 86 และ 88 ที่เล่าไว้ข้างต้น และงานที่สี่คือการตรวจผีที่แอบอ้างเป็นญาติตามบรรพ 55
ส่วนการบูชาในปัจจุบัน ผมยังไม่พบหลักฐานที่ตรวจสอบได้ว่ามีศาลใดในจีน ไต้หวัน หรือไทย บูชาจอมพลจูเยี่ยนเป็นองค์ประธาน บทความออนไลน์ภาษาจีนบางชิ้นระบุวันสมโภชไว้ แต่ผมยังตรวจกับแหล่งชั้นต้นไม่ได้จึงไม่ยกมา ชื่อของท่านจึงอยู่ในบทสวดและเอกสารพิธีมากกว่าในศาล
เรื่องที่มักสับสนเกี่ยวกับจอมพลจู
จอมพลจูมีหลายองค์ นี่คือเรื่องที่ต้องระวังที่สุด ใน《道法会元》มีเทพแซ่จูอย่างน้อยห้าองค์ที่ไม่ใช่องค์เดียวกัน
- 朱僧奇 หลิงกวานแซ่จูในกลุ่มสามหลิงกวาน เฉิน หม่า จู ซึ่งผมเล่าไว้ในบทความจอมพลเฉิน บรรพ 227 เองก็แยกท่านออกไปในชื่อ 「三气灵官朱僧祇」
- 碧落玄梵太育明神帝君朱元帅 ชื่อตัว 朱清 ในบรรพ 6
- 太一月孛朱元帅 ในหนังสือขอฝนบรรพ 152
- 琰摩罗朱将军 ในพิธีโปรดผู้ตายบรรพ 41 และ 209
- 火瓢大将朱元帅 ขุนพลถือน้ำเต้าไฟของจอมพลหม่าในบรรพ 223
แรดไฟไม่ใช่ของจอมพลจูโดยตรง คำว่า 火犀大仙 มหาเซียนแรดไฟ เป็นชื่อคัมภีร์ของจอมพลหม่าในบรรพ 225 และบทสั่งการในคัมภีร์ของจอมพลจูเองก็ขึ้นต้นด้วย 「火犀大仙」 แต่คัมภีร์บรรพ 227 บอกชัดว่าแรดไฟอยู่ใต้หลิงกวาน จอมพลจูคุมเสือไฟ ชื่อ 火犀雷府 จึงบอกสังกัดมากกว่าบอกพาหนะ
ผู้ไม่เชื่อในธรรมคือใคร คำว่า 不信道法 ฟังเหมือนท่านลงโทษทุกคนที่ไม่นับถือเต๋า แต่ถ้าอ่านคัมภีร์ทั้งบรรพ เป้าหมายจริงคือหมอผีที่ทำร้ายคน ผีที่แอบอ้าง และผู้ที่หมิ่นประมาทนักปราชญ์และเทพ ตามถ้อยคำของ《搜神大全》 ไม่ได้หมายถึงคนต่างศาสนาที่ใช้ชีวิตสุจริต
จอมพลจูกับวีรบุรุษซุยหยาง ชื่อ 张巡 ในยันต์ของบรรพ 227 คือขุนนางผู้ป้องกันเมืองซุยหยาง ซึ่ง《搜神大全》卷五 มีหัวข้อของตัวเองว่า 斩鬼张真君 ท่านเป็นเทพสายฟ้าฝ่ายหยินที่ถูกเรียกมาช่วย ไม่ใช่ตัวจอมพลจู
มุมมองของผมต่อจอมพลจู
ผมเรียนยันต์อสุนีบาต รวมถึงยันต์ฟันผีและยันต์กำราบผี พออ่านคัมภีร์ของจอมพลจูแล้ว ผมเห็นว่าคัมภีร์ไม่ได้ใช้ความดุของท่านเพื่อขู่ให้คนกลัว แต่ใช้เพื่อปกป้องคนจากผู้ที่เอาศาสนาไปหาประโยชน์ คำนำพูดถึงหมอผีที่ล้อเลียนคำสอน และนิยาย《北游记》ก็ให้ท่านขอกำจัดคนที่อ้างชื่อท่านไปหลอกทำพิธี เรื่องนี้ยังร่วมสมัยมาก ทุกวันนี้ก็มีคนอ้างชื่อเทพไปเรียกเงินจากคนที่กำลังทุกข์
อีกเรื่องหนึ่งคือหนังสือในบรรพ 55 ที่ให้ท่านตรวจว่าผีที่อ้างเป็นญาตินั้นจริงหรือปลอม ผมว่านี่คือหัวใจของจอมพลองค์นี้ คือการแยกของจริงออกจากของปลอม คนที่ศึกษาศาสตร์จีนก็ควรมีนิสัยแบบนี้ ไม่เชื่อทุกอย่างที่อ้างว่าศักดิ์สิทธิ์ และไม่ปฏิเสธทุกอย่างโดยไม่ตรวจดูก่อนครับ
คำถามที่พบบ่อย
火犀雷府朱元帅 คือใคร
คือจอมพลจูเยี่ยน ขุนพลแห่งกรมสายฟ้าผู้ปราบหมอผีชั่วและสอบสวนวิญญาณ มีคัมภีร์ของตัวเองใน《道法会元》บรรพ 227 และ 228 เป็นขุนพลในสังกัดหลิงกวานหม่า หน้าดำ ถือกระบองเหล็กกับโซ่ สะพายถุงตามวิญญาณ ขี่เสือดำ และมีพระนามในบทสวด《雷霆总诰》
ทำไมจอมพลจูชื่อแรดไฟ
คัมภีร์《道法会元》บรรพ 227 อธิบายว่าแรดไฟคือสัตว์ไฟแห่งทิศใต้ในวังไฟชั้นบน แรดไฟอยู่ในความดูแลของหลิงกวาน ส่วนจอมพลจูคุมเสือไฟ ท่านได้ชื่อ 火犀雷府 เพราะเป็นขุนพลในกรมสายฟ้าฝ่ายไฟใต้หลิงกวาน กายอยู่ตำแหน่งน้ำแต่หน้าที่อยู่วังไฟ และเรียกเทพสายฟ้าให้ฝนตกได้
จอมพลจูองค์นี้คือจูเซิงฉีในสามหลิงกวานหรือไม่
ไม่ใช่ จูเซิงฉีเป็นหลิงกวานแซ่จูในกลุ่มสามหลิงกวาน เฉิน หม่า จู ส่วนจอมพลจูเยี่ยนเป็นขุนพลในสังกัดหลิงกวานที่คุมการสอบสวนผู้ไม่เชื่อในธรรม คัมภีร์บรรพ 227 เองก็แยกสององค์นี้ออกจากกัน และใน《道法会元》ยังมีเทพแซ่จูองค์อื่นอีกหลายองค์
จอมพลจูลงโทษคนที่ไม่นับถือเต๋าหรือไม่
ถ้าอ่านคัมภีร์ทั้งบรรพ เป้าหมายของท่านคือหมอผีชั่วที่ทำร้ายคนและล้อเลียนคำสอน ผีที่แอบอ้างเป็นญาติ และผู้ที่หมิ่นประมาทนักปราชญ์และเทพ ไม่ได้หมายถึงคนทั่วไปที่ใช้ชีวิตสุจริต ท่านยังมีหน้าที่ขอฝน รักษาโรค และขับโรคระบาดด้วย
จอมพลจูขี่อะไร
คัมภีร์《道法会元》บรรพ 227 บอกว่าท่านขี่เสือดำ บทเรียกก็มีวรรคว่าเสือดำพุ่งทะยาน ส่วนแรดที่หลายคนนึกว่าเป็นพาหนะ ไม่ปรากฏในคัมภีร์ที่ตรวจ
บทสรุป
火犀雷府朱元帅 คือจอมพลจูเยี่ยน ขุนพลหน้าดำผู้ปราบหมอผีชั่วและสอบสวนวิญญาณ หลักฐานของท่านชัดเจน ทั้งคัมภีร์ของตัวเองใน《道法会元》บรรพ 227 และ 228 บทสวด《雷霆总诰》 หนังสือ《搜神大全》 และนิยาย《北游记》 คัมภีร์บอกแม้กระทั่งว่าทำไมท่านชื่อแรดไฟ และวางท่านไว้เป็นขุนพลในสังกัดหลิงกวานหม่า เรื่องที่ยังไม่ชัดคือชื่อตัวที่เพี้ยนไปหลายแบบ ความสัมพันธ์ระหว่างตำนานดาวเป่ยโต่วกับตำนานถุงพิษ และการบูชาในศาลปัจจุบัน ครั้งหน้าที่เห็นเทพหน้าดำถือโซ่ขี่เสือดำ ลองนึกถึงจอมพลผู้แยกของจริงออกจากของปลอมองค์นี้ดูนะครับ
แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม
- 《道法会元》บรรพ 227 太一火犀雷府朱将军考附大法 คำนำ ความหมายของแรดไฟ และรูปลักษณ์
- 《道法会元》บรรพ 228 แม่ทัพหน้าดำผู้ปราบหมอผีชั่ว
- 《道法会元》บรรพ 55 หนังสือให้จอมพลจูตรวจผีที่แอบอ้างเป็นญาติ
- 《道法会元》บรรพ 86 บัญชีขุนพลในพิธีขอฝนของวิชาสายฟ้าเซียนเทียน
- 《道法会元》บรรพ 88 คำสั่งให้จอมพลจูคุ้มกันแท่นสายฟ้า
- 《道法会元》บรรพ 132 ที่เรียกท่านว่าผู้คุมแห่งกรมสายฟ้าแรดไฟ
- 《道法会元》บรรพ 154 ที่เรียกท่านว่า 朱彦明
- 《道法会元》บรรพ 222 ขุนพลในสังกัดหลิงกวานหม่า
- บทสวด《雷霆总诰》จาก 龙虎山正一日诵早晚课 (ฐานข้อมูลวัฒนธรรมเต๋า)
- 《三教源流搜神大全》卷五 หัวข้อ 朱元帅 (วิกิซอร์ซ)
- 《北游记》ตอนเจินอู่ปราบเทพพิษหกองค์และจูเยี่ยนฟู (วิกิซอร์ซ)
