↑
HOME ครอบครัว ธุรกิจ แถวนี้ 101 แซ่อึ้ง บทความ ติดต่อครอบครัว
เทพเจ้าสายฟ้า 36 พระองค์ · องค์ที่ 4

เทพเจ้าสายฟ้า 正一箓官陈元帅 (เจิ้งอีลู่กวาน เฉินหยวนซ่วย)

จอมพลเฉิน หรือเฉินต้าเหนียน หลิงกวาน 都天 (ตูเทียน) หนึ่งในสามหลิงกวานเฉิน หม่า จู ผู้ปิดภูเขา ทลายถ้ำ และสอบสวนผี ตามคัมภีร์ 道法会元 (เต้าฝ่าฮุ่ยหยวน) และ 法海遗珠 (ฝ่าไห่อี๋จู) พร้อมที่มาของคำว่า 箓官 (ลู่กวาน)

โดย · · อ่าน ~28 นาที
ภาพประกอบจอมพลเฉิน 正一箓官陈元帅 หน้าเขียว สามตา หมวกเกราะหัวสิงโต ถือทวนและกระบี่ มีงูขาว
ภาพประกอบเชิงศิลป์ของจอมพลเฉิน วาดตามลักษณะในคัมภีร์ 道法会元 (เต้าฝ่าฮุ่ยหยวน) บรรพ 231 คือหน้าเขียว สามตา สวมหมวกเกราะหัวสิงโต เกราะทองกับเสื้อคลุมเหลือง ถือทวนและกระบี่ มีงูขาวอยู่ข้างกาย ไม่ใช่รูปเคารพของศาลเจ้าแห่งใด

ในชุดเทพเจ้าสายฟ้า 36 พระองค์ มีบางองค์ที่ข้อมูลน้อยจนผมต้องบอกกันตรง ๆ ตั้งแต่ต้น องค์ที่ 4 คือหนึ่งในนั้น 正一箓官陈元帅 (แต้จิ๋ว เจ่งอิกล็อกกัว ตั้งง้วนโซ่ย / จีนกลาง เจิ้งอีลู่กวาน เฉินหยวนซ่วย — จอมพลแซ่เฉิน ขุนนางแห่งทะเบียนธรรมสายเจิ้งอี) ผมยังไม่พบตำนานชีวิต ศาลเจ้า หรือวันสมโภชของท่านจากแหล่งที่ตรวจสอบได้ แต่ในคัมภีร์《道法会元》(แต้จิ๋ว เต่าฮวกโห่ยง้วน / จีนกลาง เต้าฝ่าฮุ่ยหยวน — คัมภีร์รวมวิชาเต๋า 268 บรรพ) ท่านมีที่ทางชัดเจน คือเป็นหนึ่งในสามหลิงกวาน เฉิน หม่า จู ผู้ปิดภูเขา ทลายถ้ำ และจับผีมาสอบสวน เมื่อผมค้นซ้ำอย่างละเอียดอีกรอบ ก็พบชื่อท่านในคัมภีร์อีกชุดหนึ่ง และพบหลักฐานที่ช่วยอธิบายคำว่า 箓官 (ลู่กวาน — ขุนนางแห่งทะเบียนธรรม) ได้ชัดขึ้น บทนี้จึงเล่าเท่าที่คัมภีร์บอกไว้ และบอกด้วยว่าตรงไหนที่ยังหาหลักฐานไม่ได้ครับ

คำตอบสั้น ๆ

正一箓官陈元帅 หรือจอมพลเฉิน คือจอมพลแซ่เฉินในกลุ่มสามหลิงกวาน เฉิน หม่า จู ชื่อตัวในคัมภีร์คือเฉินต้าเหนียน ชื่อรองฝู่จือ《道法会元》บรรพ 224, 225 และ 229 ถึง 231 กับ《法海遗珠》(ฝ่าไห่อี๋จู — คัมภีร์รวมวิชาสายฟ้าอีกชุดหนึ่ง) บรรพ 15 และ 19 เรียกท่านว่า 正一灵官 (เจิ้งอีหลิงกวาน — หลิงกวานสายเจิ้งอี) หรือ 都天元帅 (ตูเทียนหยวนซ่วย — จอมพลแห่งฟ้าทั้งปวง) มีสามตา ถือทวน มีงูขาวติดตาม ทำหน้าที่ปิดภูเขาทลายถ้ำและสอบสวนผี ส่วนคำว่า 正一箓官 (เจิ้งอีลู่กวาน) คัมภีร์《清微斋法》(ชิงเวยไจฝ่า — แบบพิธีสายชิงเวย) ใช้เรียกนักพรตผู้ถือทะเบียนเจิ้งอี และคัมภีร์สายนี้เรียกหลิงกวานว่าขุนนางในทะเบียนธรรม แต่ยังไม่พบที่ใช้เป็นพระนามของท่านโดยตรง

ใน 雷霆总诰 (เหลยถิงจ่งเก้า) ไม่ปรากฏคัมภีร์หลัก 道法会元 (เต้าฝ่าฮุ่ยหยวน) 229–231 · 法海遗珠 (ฝ่าไห่อี๋จู) 15, 19ตำแหน่ง 正一灵官 (เจิ้งอีหลิงกวาน) · 都天元帅 (ตูเทียนหยวนซ่วย)ของถือ ทวน กระบี่ งูขาว

ข้อมูลสำคัญของจอมพลเฉิน

หัวข้อ รายละเอียด
พระนามเต็ม 正一箓官陈元帅 (Zhèngyī Lùguān Chén Yuánshuài)
อ่านแบบจีนกลาง เจิ้งอีลู่กวาน เฉินหยวนซ่วย
อ่านแบบแต้จิ๋ว (สำเนียงเท่งไฮ้) เจ่งอิกล็อกกัว ตั้งง้วนโซ่ย — ถอดจากพินอินแต้จิ๋ว zêng3 ig4 log8 guan1 dang5 nguang5 suê3 ในพจนานุกรม Mogher จึงเป็นเสียงโดยประมาณ
ชื่อตัวและพระนามอื่น ชื่อตัว 陈大年 (เฉินต้าเหนียน) ชื่อรอง 辅之 (ฝู่จือ) และบรรพ 224 บอกนามลับว่า 森 (เซิน) · บรรพ 229 เรียก 正一灵官都天陈元帅 (เจิ้งอีหลิงกวาน ตูเทียน เฉินหยวนซ่วย) บรรพ 230 เรียก 正一灵官大元帅 (เจิ้งอีหลิงกวาน ต้าหยวนซ่วย) และในบทเรียกว่า 辅之玉色灵官 (ฝู่จือ อวี้เซ่อหลิงกวาน) บรรพ 231 เรียก 正一灵官陈元帅 (เจิ้งอีหลิงกวาน เฉินหยวนซ่วย) ·《法海遗珠》(แต้จิ๋ว ฮวกไห้หุ่ยจู / จีนกลาง ฝ่าไห่อี๋จู — คัมภีร์รวมวิชาสายฟ้าปลายหยวนต้นหมิง) บรรพ 15 เรียก 都天元帅陈灵官 (ตูเทียนหยวนซ่วย เฉินหลิงกวาน) · บรรพ 225 เรียก 上清陈元帅 (ซ่างชิง เฉินหยวนซ่วย) ชื่อ 天佑 (เทียนโย่ว) · รายชื่อสามสิบหกเทียนเจี้ยงยุคปัจจุบันมีชื่อ 陈元远 (เฉินหยวนหย่วน) แต่ยังไม่มีหลักฐานว่าเป็นองค์เดียวกัน
สังกัด สายเจิ้งอี (正一) ใต้สำนัก 北极驱邪院 (แต้จิ๋ว ปักเก็กคูเซี้ยอี่ / จีนกลาง เป่ยจี๋ชวีเสียย่วน — สำนักขับสิ่งร้ายแห่งขั้วเหนือ) ของ 北极紫微大帝 (เป่ยจี๋จื่อเวยต้าตี้ — จักรพรรดิแห่งดาวเหนือ) เป็นหนึ่งในสามหลิงกวาน เฉิน หม่า จู ที่คัมภีร์เรียกรวมว่า 都天元帅 (ตูเทียนหยวนซ่วย)
ตำแหน่ง / หน้าที่ หลิงกวานผู้ปิดภูเขาทลายถ้ำ (封山破洞 เฟิงซานพั่วต้ง) ทลายแท่นผีและศาลผี จับผีมาสอบสวนผ่านร่างทรงเด็ก ส่งผีเข้าเฟิงตู และตามบทนำของบรรพ 229 ดูแลงานเอกสารของสองสำนักสวรรค์
ของถือ / พาหนะ บรรพ 231 ถือทวนกับกระบี่ มีงูขาวติดตาม บรรพ 229 ถือทวนทอง สะพายน้ำเต้าไฟ คาดธนูที่เอว เหยียบรถเพลิงที่มีงูขาวอยู่ใต้ ·《法海遗珠》(ฝ่าไห่อี๋จู) บรรพ 15 มีวรรคในบทเรียกว่าหลิงกวาน 都天 (ตูเทียน) ทรงมังกรไฟ
รูปลักษณ์ตามคัมภีร์ บรรพ 231 หน้าเขียว สามตา หมวกเกราะหัวสิงโต เกราะทอง เสื้อคลุมเหลือง บรรพ 229 สามตาสีทอง ผมแดง หน้าขาวอมชมพู ไม่มีหนวด สวมหมวกผ้าโปร่งปักทอง
วันสมโภช ยังไม่พบในแหล่งที่ตรวจสอบได้ (วันที่ 22 เดือน 2 ที่พบในการค้นเป็นของเทพแซ่เฉินอีกองค์หนึ่ง)
ปรากฏในคัมภีร์ 道法会元 (เต้าฝ่าฮุ่ยหยวน) บรรพ 224, 225, 229, 230, 231 ·《法海遗珠》(ฝ่าไห่อี๋จู) บรรพ 15 และ 19 · ไม่ปรากฏใน《雷霆总诰》(แต้จิ๋ว ลุ่ยเท่งจ้งก่าว / จีนกลาง เหลยถิงจ่งเก้า — บทสวดสรรเสริญกรมสายฟ้า) · ไม่มีหัวข้อใน 搜神大全 (โซวเสินต้าเฉวียน — หนังสือรวมประวัติเทพ) · ไม่พบใน 北游记 (เป่ยโหยวจี้ — นิยายเรื่องเจินอู่) และ 封神演义 (ห้องสิน — จีนกลาง เฟิงเสินเหยี่ยนอี้) · พระนามเต็ม 正一箓官陈元帅 (เจิ้งอีลู่กวาน เฉินหยวนซ่วย) พบเฉพาะในทำเนียบยุคปัจจุบัน ส่วนคำว่า 正一箓官 (เจิ้งอีลู่กวาน) ลำพังพบใน《清微斋法》(แต้จิ๋ว เช็งมุ้ยเจฮวก / จีนกลาง ชิงเวยไจฝ่า — แบบพิธีสายชิงเวย) ในความหมายนักพรตผู้ถือทะเบียนเจิ้งอี

เทพเจ้าสายฟ้า 36 พระองค์ กับกรมสายฟ้าแห่งสวรรค์

ในคติความเชื่อของลัทธิเต๋า เทพเจ้าสายฟ้าทั้ง 36 พระองค์ (三十六雷将 — แต้จิ๋ว ซาจั๊กลั้กลุ่ยเจี่ยง / จีนกลาง ซานสือลิ่วเหลยเจี้ยง) ทรงสังกัดอยู่ใน ทบวงสายฟ้าสวรรค์ หรือ กรมสายฟ้า (雷部 — แต้จิ๋ว ลุ่ยโป่ว / จีนกลาง เหลยปู้) ภายใต้การบังคับบัญชาสูงสุดขององค์พระมหาจักรพรรดิสายฟ้า “จิ่วเทียนอิ้งหยวนเหลยเซิงผู่ฮว่าเทียนจุน” (九天应元雷声普化天尊 — แต้จิ๋ว เก้าทีเอ่งง้วนลุ่ยเส็งพู้ฮ่วยทีจุง / จีนกลาง จิ่วเทียนอิ้งหยวนเหลยเซิงผู่ฮว่าเทียนจุน) ซึ่งนับเป็นกองทัพเทพฝ่ายบู๊ที่มีอิทธิฤทธิ์และอำนาจการปกครองเข้มงวดที่สุดในระบบสวรรค์ โดยมีความเชื่อร่วมกันว่า พลังอัสนีบาตคือตัวแทนของพลังหยางอันบริสุทธิ์และกฎสวรรค์อันเที่ยงธรรม มีหน้าที่พิทักษ์ระเบียบแห่งจักรวาล ควบคุมดินฟ้าอากาศ ขจัดสิ่งชั่วร้าย ปราบปรามภูตผี และลงทัณฑ์ผู้ละเมิดศีลธรรม ผู้คนจึงให้ความเคารพนับถือเพื่อพึ่งพาอานุภาพอันเด็ดขาดในการขับไล่พลังงานด้านลบ ล้างอาถรรพ์อัปมงคล คุ้มครองความปลอดภัย และอำนวยพรให้ชีวิตแคล้วคลาดสงบสุขครับ

ส่วนตัวผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) ศึกษาอภิปรัชญาจีนมานาน และนับถือองค์พระมหาจักรพรรดิสายฟ้า จิ่วเทียนอิ้งหยวนเหลยเซิงผู่ฮว่าเทียนจุน เป็นปรมาจารย์สูงสุดพระองค์หนึ่งในใจ องค์ท่านคือเจ้าของคัมภีร์แก่นหยก ที่ผมเคยเล่าไว้แล้ว ผมยังได้มีโอกาสเรียนวิชายันต์อสุนีบาตของนิกาย 玄皇教 (แต้จิ๋ว เฮี่ยงอ่วงก่า / จีนกลาง เสวียนหวงเจี้ยว) ซึ่งไล่ลำดับจากยันต์พื้นฐานไปถึงยันต์ชั้นสูง ยันต์ในสายอสุนีบาตที่ผมได้เรียนมีดังนี้

1. ยันต์ 5 อสุนีบาต (五雷符 — แต้จิ๋ว โหงวลุ่ยฮู้ / จีนกลาง อู่เหลยฝู)

อยู่ในเนื้อหาระดับพื้นฐาน (เล่ม 1) เป็นยันต์ที่ใช้เทวานุภาพของเทพแห่งสายฟ้าทั้ง 5 ทิศ พุทธคุณเน้นด้านการคุ้มครอง ขับไล่สิ่งอัปมงคล ป้องกันลมเพลมพัด แก้ฮวงจุ้ย และล้างอาถรรพ์ เป็นยันต์ครอบจักรวาลที่คนนิยมพกติดตัวครับ

2. ยันต์สายฟ้ากลางฝ่ามือ (掌心雷符 — แต้จิ๋ว เจี้ยซิงลุ่ยฮู้ / จีนกลาง จั่งซินเหลยฝู)

วิชานี้มักอยู่ในระดับสูง (เล่ม 3) เป็นวิชายันต์ที่ต้องผสานการเดินลมปราณ การร่ายคาถา และการเขียนอักขระยันต์ลงบนฝ่ามือ (หรือกระดาษในระดับสูง) เพื่อดึงพลังหยางแห่งสายฟ้ามาใช้ปราบปรามภูตผีร้ายแรง หรือทำน้ำมนต์เพื่อขับเสนียดจัญไร

3. ยันต์ 5 อสุนีพิฆาต / อสุนีบาตกำราบมาร (五雷斩鬼符 / 五雷镇鬼符 — แต้จิ๋ว โหงวลุ่ยจั้งกุ้ยฮู้ / จีนกลาง อู่เหลยจ่านกุ่ยฝู และอู่เหลยเจิ้นกุ่ยฝู)

เป็นการต่อยอดจากยันต์ 5 อสุนีบาตในเล่มแรก แต่เปลี่ยนจุดประสงค์จากการ "คุ้มครอง" เป็นการ "โจมตีและทำลาย" พลังงานลบ อาถรรพ์ หรือวิญญาณร้ายโดยตรง จะมีอักขระโองการ (เช่น 急急如律令 — แต้จิ๋ว กิกกิกหยู่ลุกเหล่ง / จีนกลาง จี๋จี๋หรูลวี่ลิ่ง) และสัญลักษณ์ของขุนพลสายฟ้าที่ซับซ้อนขึ้น

4. ยันต์มหาเทพสายฟ้าสวรรค์ชั้น 9 (九天应元雷声普化天尊符 — จีนกลาง จิ่วเทียนอิ้งหยวนเหลยเซิงผู่ฮว่าเทียนจุนฝู)

เป็นยันต์ขั้นสูงที่อัญเชิญบารมีของพระมหาจักรพรรดิสายฟ้า ผู้เป็นองค์ประมุขสูงสุดของกรมอัสนีบาต (เจ้านายของ 36 ขุนพลสายฟ้า) ใช้ในพิธีกรรมใหญ่เพื่อบัญชาการฟ้าดินและขจัดเคราะห์หนัก

รายนามทั้ง 36 พระองค์ในชุดนี้มาจากไหน

ผมจึงตั้งใจทำบทความชุดนี้ขึ้นเป็น Reference ให้กับผู้ที่สนใจศาสนาเต๋า และเรื่องราวของมหาเทพสายฟ้ากับเทพสายฟ้าทั้ง 36 พระองค์ รายนามในชุดนี้เรียบเรียงโดยเทียบกับขุนพลที่ปรากฏในคัมภีร์พิธีกรรมสายฟ้า (雷法 — แต้จิ๋ว ลุ่ยฮวก / จีนกลาง เหลยฝ่า) ซึ่งอยู่ในหมวดเจิ้งอี (正一部 — แต้จิ๋ว เจ่งอิกโป่ว / จีนกลาง เจิ้งอีปู้) ของสารบบคัมภีร์เต๋า โดยเฉพาะ 《道法会元》 (แต้จิ๋ว เต่าฮวกโห่ยง้วน / จีนกลาง เต้าฝ่าฮุ่ยหยวน) คัมภีร์รวมวิชาเต๋า 268 บรรพ และบทสรรเสริญชุมนุมขุนพลสายฟ้า 《雷霆总诰》 (แต้จิ๋ว ลุ่ยเท่งจ้งก่าว / จีนกลาง เหลยถิงจ่งเก้า) ที่บันทึกอยู่ในบทสวดเช้าเย็นประจำวันของสำนักเจิ้งอีแห่งเขาหลงหู่ (龙虎山正一日诵早晚课 — จีนกลาง หลงหู่ซานเจิ้งอีรื่อซ่งเจ่าหว่านเค่อ)

ต้องออกตัวไว้ก่อนว่า รายชื่ออาจจะไม่ได้ตรงกับสำนักใดสำนักหนึ่ง 100% เพราะแต่ละสายพิธีเลือกองค์และจัดลำดับต่างกัน บางพระองค์มีคัมภีร์ของตัวเองยาวหลายบรรพ บางพระองค์มีชื่ออยู่ในบทสรรเสริญ และบางพระองค์พบเพียงในรายพระนามขุนพล 36 พระองค์ที่สืบกันในสายพิธียุคหลัง ผมจึงบอกไว้ตรง ๆ ในแต่ละบทว่าองค์นั้นปรากฏในคัมภีร์ใด บรรพไหน แต่ทั้งหมดนี้คือเทพสายฟ้า 36 พระองค์ที่ยอมรับเป็น Reference ในการทำความรู้จักและเคารพได้ครับ

ความหมายของพระนาม 正一箓官陈元帅 ทีละคำ

正一 (เจิ้งอี) คือชื่อสำนักเจิ้งอีของสายเทียนซือ และเป็นคำนำหน้าตำแหน่งของสามหลิงกวานในคัมภีร์ 《道法会元》บรรพ 36 อธิบายคำนี้ไว้ในตอนว่าด้วยจอมพลจ้าวว่า 「正则万邪不干,一则纯一不二」 (เจิ้งเจ๋อว่านเสียปู้กาน อีเจ๋อฉุนอีปู้เอ้อร์) "เจิ้งคือความตรง ที่ทำให้สิ่งร้ายทั้งปวงรบกวนไม่ได้ อีคือความบริสุทธิ์เป็นหนึ่ง ไม่แตกเป็นสอง" คำอธิบายนี้เขียนให้จอมพลจ้าว แต่ช่วยให้เห็นว่าผู้ประกอบพิธีสายเดียวกันเข้าใจคำว่า 正一 อย่างไร

箓官 (ลู่กวาน) คือคำที่ต้องอธิบายละเอียดที่สุด อักษร 箓 (ลู่) หมายถึง 法箓 (แต้จิ๋ว ฮวกล็อก / จีนกลาง ฝ่าลู่ — ทะเบียนธรรม) คือทะเบียนรายนามเทพและขุนพลที่นักพรตสายเจิ้งอีได้รับเมื่อบวช ในคัมภีร์มีคำว่า 法箓官将 (ฝ่าลู่กวานเจี้ยง) หมายถึงเหล่าขุนนางและขุนพลในทะเบียนนั้น เช่นบรรพ 26 เรียกว่า 「本佩法箓官将吏兵」 (เปิ่นเพ่ยฝ่าลู่กวานเจี้ยงลี่ปิง) "ขุนนาง ขุนพล และไพร่พลในทะเบียนธรรมที่ตนถือครอง"

ต้องบอกตามตรงว่าในคัมภีร์ทุกบรรพที่กล่าวถึงจอมพลเฉินองค์นี้ ทั้ง《道法会元》บรรพ 224, 225, 229, 230, 231 และ《法海遗珠》บรรพ 15 กับ 19 ไม่มีที่ใดเรียกท่านว่า 箓官 ทุกแห่งใช้คำว่า 灵官 (หลิงกวาน) ผมจึงยังไม่รู้ว่าพระนาม 正一箓官 ในทำเนียบนี้มาจากคัมภีร์หรือสายครูเล่มใด แต่การค้นซ้ำครั้งนี้ทำให้พบสองเรื่อง เรื่องแรก คำว่า 正一箓官 ตรงตัวมีอยู่จริงในคัมภีร์《清微斋法》 แต่ใช้เรียกนักพรตผู้ถือทะเบียนเจิ้งอี ไม่ใช่เทพ เรื่องที่สอง คัมภีร์สายเจิ้งอีพูดถึงหลิงกวานในฐานะขุนนางเทพในทะเบียนธรรมอยู่หลายแห่ง ผมแยกเล่าไว้ในหัวข้อคำว่า 箓官 กับทะเบียนธรรมสายเจิ้งอี ด้านล่าง

灵官 (หลิงกวาน) ซึ่งเป็นตำแหน่งในคัมภีร์ มีคำอธิบายอยู่ในบทนำของบรรพ 229 เองว่า 「灵者,本群辉之始,官者,冠自己之神」 (หลิงเจ่อ เปิ่นฉวินฮุยจือสื่อ กวานเจ่อ กว้านจื้อจี่จือเสิน) "หลิงคือต้นกำเนิดของรัศมีทั้งปวง กวานคือเทพที่เป็นยอดของตัวเราเอง" ผมเล่าคำนี้ไว้แล้วในบทของหวังหลิงกวน องค์ที่ 3 ซึ่งเป็นหลิงกวานอีกองค์หนึ่ง

陈 (เฉิน) คือแซ่ ชื่อตัวในคัมภีร์คือ 大年 (ต้าเหนียน) แปลว่าปีใหญ่หรือปีอุดม ชื่อรองคือ 辅之 แปลว่าผู้ช่วยค้ำจุน และบรรพ 224 ยังให้นามลับของท่านว่า 森 (เซิน) ซึ่งผมจะเล่าในหัวข้อกำเนิด

元帅 (หยวนซ่วย) แปลว่าจอมพล คัมภีร์เรียกท่านว่า 元帅 ตรงตามทำเนียบ แต่บรรพ 230 จัดลำดับให้ท่านเป็น 大元帅 (ต้าหยวนซ่วย — จอมพลใหญ่) ใต้จอมพลหม่าผู้เป็น 都元帅 (ตูหยวนซ่วย — จอมพลสูงสุด)

สามหลิงกวาน เฉิน หม่า จู

จอมพลเฉินองค์นี้ไม่ได้ทำงานลำพัง ท่านเป็นหนึ่งในสามหลิงกวานที่คัมภีร์เรียกรวมว่า 正一灵官 บทนำของ《道法会元》บรรพ 229 บอกว่าเง็กเซียนฮ่องเต้แต่งตั้งทั้งสามเป็น 「北帝殿下九天远捉游奕使封山破洞正一灵官都天元帅」 (เป่ยตี้เตี้ยนเซี่ย จิ่วเทียนหย่วนจัวโหยวอี้สื่อ เฟิงซานพั่วต้ง เจิ้งอีหลิงกวาน ตูเทียนหยวนซ่วย) คือทูตตระเวนจับไกลแห่งฟ้าเก้าชั้นใต้บัญชาจักรพรรดิเหนือ ผู้ปิดภูเขาทลายถ้ำ และ 「主管南极天枢院,北极驱邪院文字」 (จู่กว่านหนานจี๋เทียนซูย่วน เป่ยจี๋ชวีเสียย่วนเหวินจื้อ) ดูแลงานเอกสารของสำนักหนานจี๋เทียนซูและสำนักเป่ยจี๋ชวีเสีย มีแม่ทัพรองถืออิฐทองกับน้ำเต้าไฟ และมีแม่ทัพงูขาวกับแม่ทัพไร้หน้าอยู่ซ้ายขวา ผู้เขียนบทนำบอกว่าได้วิชานี้จากอาจารย์ผู้ถ่ายทอด "คัมภีร์ลึกลับของสายเจิ้งอี" และเรียกวิชานี้ว่า 明坛击拳大法 (หมิงถานจีเฉวียนต้าฝ่า — แปลตามตัวว่าวิชาใหญ่แห่งการตีหมัดบนแท่นพิธี)

อีกสององค์ของกลุ่มคือจอมพลหม่า 正一灵官马元帅 (เจิ้งอีหลิงกวาน หม่าหยวนซ่วย องค์ที่ 5) ชื่อหม่าเซิ่ง (马胜) และจอมพลจูชื่อจูเซิงฉี (朱僧奇) ในทำเนียบชุดนี้มีจอมพลจู 火犀雷府朱元帅 (หั่วซีเหลยฝู่ จูหยวนซ่วย องค์ที่ 8) ด้วย แต่คัมภีร์ประจำองค์ของจอมพลจูองค์ที่ 8 ใช้ชื่อตัวต่างออกไป ผมจะเล่าเรื่องนี้ในบทขององค์ที่ 8 ส่วนภาพรวมของกรมสายฟ้าทั้งกรม อ่านได้ที่บทความเทพสายฟ้าแห่งลัทธิเต๋าและโครงสร้างกรมสายฟ้า

ทั้งสามองค์ยังมีสร้อยนามประจำตัวที่ตรงกันในคัมภีร์สองชุด บัญชีขุนพลของบรรพ 229 เขียนว่า 「正一灵官都天陈元帅大年」 (เจิ้งอีหลิงกวาน ตูเทียน เฉินหยวนซ่วย ต้าเหนียน) "หลิงกวานเจิ้งอี จอมพลเฉินแห่งฟ้าทั้งปวง นามต้าเหนียน" 「正一灵官横天马元帅胜」 (เจิ้งอีหลิงกวาน เหิงเทียน หม่าหยวนซ่วย เซิ่ง) "หลิงกวานเจิ้งอี จอมพลหม่าผู้ข้ามฟ้า นามเซิ่ง" และ 「正一灵官冲天朱元帅僧奇」 (เจิ้งอีหลิงกวาน ชงเทียน จูหยวนซ่วย เซิงฉี) "หลิงกวานเจิ้งอี จอมพลจูผู้พุ่งทะยานสู่ฟ้า นามเซิงฉี" ส่วน《法海遗珠》บรรพ 15 ซึ่งเป็นคัมภีร์รวมวิชาอีกชุดหนึ่ง ก็เรียกทั้งสามว่า 「都天元帅陈灵官,横天元帅马灵官,冲天元帅朱灵官」 (ตูเทียนหยวนซ่วยเฉินหลิงกวาน เหิงเทียนหยวนซ่วยหม่าหลิงกวาน ชงเทียนหยวนซ่วยจูหลิงกวาน) "จอมพลแห่งฟ้าทั้งปวงหลิงกวานเฉิน จอมพลผู้ข้ามฟ้าหลิงกวานหม่า จอมพลผู้พุ่งทะยานสู่ฟ้าหลิงกวานจู" จอมพลเฉินจึงเป็นหลิงกวาน 都天 (แต้จิ๋ว ตูที / จีนกลาง ตูเทียน — ฟ้าทั้งปวง) จอมพลหม่าเป็นหลิงกวานผู้ข้ามฟ้า และจอมพลจูเป็นหลิงกวานผู้พุ่งทะยานสู่ฟ้า บทเรียกจอมพลเฉินโดยเฉพาะในบรรพ 230 ก็ขึ้นต้นว่า 「都天灵官」 (ตูเทียนหลิงกวาน) "หลิงกวานแห่งฟ้าทั้งปวง" เช่นกัน ความตรงกันนี้ทำให้ผมมั่นใจว่าในกลุ่มสามหลิงกวาน สร้อยนาม 都天 เป็นของจอมพลเฉินจริง

กำเนิดจากดวงดาว ไม่ใช่จากชีวิตมนุษย์

คัมภีร์ไม่ได้เล่าว่าจอมพลเฉินเคยเป็นมนุษย์ชื่ออะไร เกิดที่ไหน แต่อธิบายว่าทั้งสามองค์เกิดจากพลังของจักรวาล สำหรับจอมพลเฉิน บรรพ 229 เขียนว่า 「乃勾陈之炁,土宿之余。在天掌万物以成形,在人为百神之所主」 (ไหน่โกวเฉินจือชี่ ถู่ซิ่วจืออวี๋ ไจ้เทียนจ่างว่านอู้อี่เฉิงสิง ไจ้เหรินเหวยไป่เสินจือสั่วจู่) "เป็นลมปราณของดาวโกวเฉิน และส่วนเหลือของดาวธาตุดิน ในฟ้าดูแลให้สรรพสิ่งมีรูปร่าง ในตัวคนเป็นผู้ปกครองเทพนับร้อย" ส่วนจอมพลหม่า "เป็นส่วนเหลือของคุณธรรมแห่งไฟ" และจอมพลจู "เป็นการแปรของดาวเหนือ รูปของดาวซวี"

ผมสังเกตว่าคำว่า 陈 ในชื่อดาว 勾陈 (โกวเฉิน) กับแซ่ของจอมพลเป็นตัวอักษรเดียวกัน แต่คัมภีร์ไม่ได้บอกว่าเพราะเหตุนี้ท่านจึงแซ่เฉิน จึงขอเป็นเพียงข้อสังเกต

บรรพ 224 ซึ่งเป็นวิชาของจอมพลหม่า ให้คำอธิบายอีกชั้นหนึ่งที่ผมพบเมื่อค้นซ้ำ บทว่าด้วยที่มาของขุนพลบอกว่าปราณไฟอันสว่างไสวของทิศใต้รวมตัวเป็นสามรูป 「一为天罡大圣,居辰巳之方,一为正一灵官,居于午位,一为朱明大神,居于未宫」 (อีเหวยเทียนกังต้าเซิ่ง จวีเฉินซื่อจือฟาง อีเหวยเจิ้งอีหลิงกวาน จวีอวี๋อู่เว่ย อีเหวยจูหมิงต้าเสิน จวีอวี๋เว่ยกง) คือองค์หนึ่งอยู่ทิศ 辰巳 (เฉินซื่อ — ตะวันออกเฉียงใต้) องค์หนึ่งเป็นหลิงกวานเจิ้งอีอยู่ทิศ 午 (อู่ — ใต้) และองค์หนึ่งอยู่ทิศ 未 (เว่ย — ใต้ค่อนไปทางตะวันตก) แล้วสรุปว่า 「在天名巳午未,南极也……在人为心肝肺。在炁为呵嘘呬」 (ไจ้เทียนหมิงซื่ออู่เว่ย หนานจี๋เหย่ ไจ้เหรินเหวยซินกานเฟ่ย ไจ้ชี่เหวยเฮอซวีซี่) ในฟ้าคือกิ่ง 巳 午 未 (ซื่อ อู่ เว่ย — กิ่งมะเส็ง มะเมีย มะแม) ซึ่งเป็นขั้วใต้ ในตัวคนคือหัวใจ ตับ และปอด ในลมหายใจคือเสียงเป่า 呵 嘘 呬 (เฮอ ซวี ซี่) ถัดมาจึงกล่าวถึงรองแม่ทัพว่า 「更有副将陈大年,字辅之,朱僧奇字天锡」 (เกิ้งโหย่วฟู่เจี้ยงเฉินต้าเหนียน จื้อฝู่จือ จูเซิงฉีจื้อเทียนซี) "ยังมีแม่ทัพรองเฉินต้าเหนียน ชื่อรองฝู่จือ และจูเซิงฉี ชื่อรองเทียนซี"

วรรคต่อจากนั้นตัวบทพิมพ์เพี้ยนเป็น 「此二将亦不出乎已,为太巳未为小吉是也」 (ฉื่อเอ้อร์เจี้ยงอี้ปู้ชูฮูอี่ เหวยไท่ซื่อเว่ยเหวยเสี่ยวจี๋ซื่อเหย่) แปลตามตัวอักษรที่พิมพ์ไว้ได้ว่า "แม่ทัพทั้งสองนี้ก็ไม่พ้นไปจากอี่ เป็นไท่ซื่อ ส่วนเว่ยเป็นเสี่ยวจี๋ นั่นเอง" บรรพเดียวกันอธิบายว่านาม 胜 (เซิ่ง — ชนะ) ของจอมพลหม่ามาจากนามประจำเดือนของกิ่ง 午 คือ 胜先 (เซิ่งเซียน) ผมจึงอ่านวรรคที่เพี้ยนนี้ว่า รองแม่ทัพทั้งสองก็อยู่ในกิ่ง 巳 (ซื่อ) และ 未 โดยกิ่ง 巳 มีนาม 太乙 (ไท่อี่) และกิ่ง 未 มีนาม 小吉 (เสี่ยวจี๋) ซึ่งเป็นนามในระบบเดียวกัน ถ้าอ่านแบบนี้ จอมพลเฉินคือปราณของกิ่ง 巳 ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ อยู่ข้างจอมพลหม่าแห่งกิ่ง 午 ส่วนจอมพลจูคือกิ่ง 未 ภาพนี้สอดคล้องกับบรรพ 231 ที่ให้นึกเห็นจอมพลเฉินเสด็จมาจากทิศตะวันออกเฉียงใต้แล้วเข้าสู่ตับ จอมพลหม่ามาจากทิศใต้เข้าสู่หัวใจ และจอมพลจูมาจากทิศตะวันตกเข้าสู่ปอด แต่ต้องย้ำว่าการอ่านวรรคที่พิมพ์เพี้ยนเป็นความเห็นของผม

บรรพ 224 ยังให้นามลับของรองแม่ทัพทั้งสองว่า 「陈名森,朱名垚」 (เฉินหมิงเซิน จูหมิงเหยา) "เฉินชื่อเซิน จูชื่อเหยา" และบอกว่ามาจากคัมภีร์ชื่อ 大藏宝笈经 (ต้าจ้างเป่าจี๋จิง) ผมสังเกตว่าอักษร 森 ประกอบด้วยไม้สามต้น ตรงกับที่จอมพลเฉินสถิตที่ตับซึ่งเป็นธาตุไม้ ส่วน 垚 (เหยา) ประกอบด้วยดินสามก้อน แต่คัมภีร์ไม่ได้อธิบายเหตุผลนี้ไว้ จึงขอเป็นเพียงข้อสังเกตเช่นกัน

ลำดับในกลุ่มที่ไม่ตรงกัน

สามบรรพจัดลำดับสามหลิงกวานต่างกัน และเป็นเรื่องที่น่าบันทึกไว้ บรรพ 229 กับบรรพ 231 วางจอมพลเฉินเป็นองค์แรกในบัญชีขุนพล《法海遗珠》บรรพ 15 ก็เรียงท่านไว้ก่อนเช่นกัน และยันต์เรียกรวมในบรรพ 229 ให้เขียนชื่อ 「中陈左马右朱」 (จงเฉินจั่วหม่าโย่วจู) คือเฉินอยู่กลาง หม่าอยู่ซ้าย จูอยู่ขวา แต่บรรพ 230 ยกจอมพลหม่าเป็น 都元帅 ให้จอมพลเฉินเป็น 大元帅 และจอมพลจูเป็น 副元帅 (ฟู่หยวนซ่วย — จอมพลรอง) ส่วนยันต์ปิดภูเขาทลายถ้ำในบรรพ 231 ให้เขียนหม่าไว้กลาง เฉินซ้าย จูขวา ผมเข้าใจว่าแต่ละบรรพมาจากสายครูที่เน้นองค์ต่างกัน ไม่ใช่เรื่องผิดถูก

ตำแหน่งในร่างกายผู้ประกอบพิธีก็ต่างกันตามบรรพ บรรพ 231 ให้นึกเห็นจอมพลเฉินมาจากทิศตะวันออกเฉียงใต้แล้ว 「服炁归肝宫」 (ฝูชี่กุยกานกง) เข้าสู่วังตับ คู่กับลมปราณสีเขียว ส่วนบรรพ 230 ให้เก็บจอมพลเฉินไว้ที่ตันเถียนบน หม่าที่ตันเถียนกลาง และจูที่ตันเถียนล่าง และยันต์กลิ้งผีในบรรพ 229 ยังจับคู่สามองค์กับสามขุนนางสวรรค์ คือ 「天官斩神灵官陈大年」 (เทียนกวาน จ่านเสินหลิงกวาน เฉินต้าเหนียน) ขุนนางฟ้าผู้ตัดเทพร้าย คู่กับจอมพลเฉิน ขุนนางดินคู่กับหม่า และขุนนางน้ำคู่กับจู

จอมพลเฉินในคัมภีร์เต๋า

ชื่อของจอมพลเฉินพบในคัมภีร์สองชุด คือ《道法会元》ห้าบรรพ และ《法海遗珠》สองบรรพ ผมค้นตัวบทดิจิทัลของสารบบคัมภีร์เต๋าฉบับราชวงศ์หมิงเกือบทั้งชุด ราว 1,540 คัมภีร์ ก็ไม่พบชื่อเฉินต้าเหนียนในคัมภีร์อื่นอีก ผมเรียงตามลำดับบรรพดังนี้

บรรพ 224 ถึง 226 ในวิชาของจอมพลหม่า

สามบรรพนี้เป็นวิชาของจอมพลหม่าเป็นหลัก แต่ให้ข้อมูลเรื่องชื่อของจอมพลเฉินที่สำคัญมาก บรรพ 224 ยืนยันว่า 「更有副将陈大年,字辅之」 (เกิ้งโหย่วฟู่เจี้ยงเฉินต้าเหนียน จื้อฝู่จือ) "ยังมีแม่ทัพรองเฉินต้าเหนียน ชื่อรองฝู่จือ" พร้อมนามลับ 森 ดังที่เล่าข้างต้น และมีคาถาเรียกขุนพลบทหนึ่งว่า 「谨请斗下元阳甲子李存正,副将陈大年,捉鬼将马德先」 (จิ่นฉิ่งโต่วเซี่ยหยวนหยางเจี่ยจื่อหลี่ฉุนเจิ้ง ฟู่เจี้ยงเฉินต้าเหนียน จัวกุ่ยเจี้ยงหม่าเต๋อเซียน) คือขอเชิญหลี่ฉุนเจิ้งแห่งเจี่ยจื่อใต้ดาวเหนือ แม่ทัพรองเฉินต้าเหนียน และแม่ทัพจับผีหม่าเต๋อเซียน คาถาบทเดียวกันนี้ผมพบใน《法海遗珠》อีกครั้งด้วย

บรรพ 225 เรียกรองแม่ทัพแซ่เฉินว่า 「上清陈元帅,讳天佑」 (ซ่างชิงเฉินหยวนซ่วย ฮุ่ยเทียนโย่ว) "จอมพลเฉินแห่งซ่างชิง นามเทียนโย่ว" หน้าเขียว สามตา สวมหมวกเกราะหัวสิงโต ถือกระบี่ ลักษณะเกือบตรงกับจอมพลเฉินในบรรพ 231 แต่ชื่อตัวเป็น 天佑 ส่วนบรรพ 226 กลับเขียนว่าหม่าหลิงกวาน 「字辅之」 (จื้อฝู่จือ) "ชื่อรองฝู่จือ" เสียเอง ชื่อของท่านในคัมภีร์จึงมีมากกว่าหนึ่งแบบ แต่หลักฐานส่วนใหญ่ คือบรรพ 224, 229 และ 230 ชี้ว่า 辅之 เป็นชื่อรองของจอมพลเฉิน

บรรพ 229 灵官陈马朱三帅考召大法 (หลิงกวาน เฉินหม่าจู ซานซ่วย เข่าจ้าวต้าฝ่า — วิชาใหญ่สอบสวนผีของสามจอมพล)

บรรพนี้ยาวที่สุดและเน้นการ 考召 (แต้จิ๋ว ค้าวเที่ยว / จีนกลาง เข่าจ้าว — พิธีเรียกตัวผีมาสอบสวน) บัญชีขุนพลเปิดด้วย 「正一灵官都天陈元帅大年,字辅之」 (เจิ้งอีหลิงกวาน ตูเทียน เฉินหยวนซ่วย ต้าเหนียน จื้อฝู่จือ) "หลิงกวานเจิ้งอี จอมพลเฉินแห่งฟ้าทั้งปวง นามต้าเหนียน ชื่อรองฝู่จือ" แล้วบรรยายรูปลักษณ์อย่างละเอียด ตามด้วยคาถาเรียกรวมและเรียกแยก วิธีครอบผีด้วยอิฐทอง วิธีครอบด้วยกระบี่ไฟ วิธีจับไกลด้วยกงล้อไฟ วิธีมัด ใส่ขื่อ เฆี่ยน เผา และวิธีทำให้เด็กที่เป็นร่างทรงหลับแล้วปลุกให้ตื่น

สิ่งที่เป็นของจอมพลเฉินโดยเฉพาะคือยันต์ 「陈元帅山字符」 (เฉินหยวนซ่วย ซานจื้อฝู) "ยันต์อักษรภูเขาของจอมพลเฉิน" สองแผ่น คัมภีร์บอกว่าใช้รักษาผู้ถูกสิ่งร้ายเข้าสิง ให้ผู้ประกอบพิธีนึกเห็นภูเขาไท่ซานกดลงบนศีรษะ แล้วทำมือเป็นรูปอักษร 山 (ซาน — ภูเขา) และในคาถามัดผีบทหนึ่งมีชื่อท่านว่า 「神君李存正,陈辅之急絣」 (เสินจวินหลี่ฉุนเจิ้ง เฉินฝู่จือจี๋เปิง) "เทพหลี่ฉุนเจิ้งกับเฉินฝู่จือ จงตรึงไว้โดยเร็ว" ชื่อหลี่ฉุนเจิ้งที่มาคู่กับท่านตรงนี้ คือชื่อเดียวกับในคาถาของบรรพ 224

บรรพนี้ยังบันทึกชื่อขุนพลบริวารไว้ เช่น แม่ทัพงูขาวชื่อหม่าชง (马充) แม่ทัพอิฐทองชื่อเจิ้งหยวนไค (郑元开) และที่น่าสนใจคือแม่ทัพไร้หน้าชื่อจี้ซิ่น (纪信) ซึ่งเป็นชื่อเดียวกับขุนพลสมัยฮั่นผู้ปลอมตัวเป็นหลิวปังจนถูกเผา แต่คัมภีร์ไม่ได้อธิบายว่าเป็นคนเดียวกันหรือไม่ ในคาถาจับไกลด้วยกงล้อไฟ บรรพนี้ยังเรียก 「火铃大将宋无忌」 (หั่วหลิงต้าเจี้ยงซ่งอู๋จี้) แม่ทัพกระดิ่งเพลิงซ่งอู๋จี้ ซึ่งในทำเนียบชุดนี้คือจอมพลซ่ง 流金火铃宋元帅 (หลิวจินหั่วหลิง ซ่งหยวนซ่วย) องค์ที่ 25

บรรพ 230 上清马陈朱三灵官秘法 (ซ่างชิง หม่าเฉินจู ซานหลิงกวาน มี่ฝ่า — วิชาลับของสามหลิงกวานสายซ่างชิง)

บรรพนี้มีบทเรียกจอมพลเฉินโดยเฉพาะ ซึ่งให้ภาพท่านชัดในไม่กี่วรรค

  • 「都天灵官,元君飞霞。身挂锦袍,手执金枪。」 (ตูเทียนหลิงกวาน หยวนจวินเฟยเสีย เซินกว้าจิ่นเผา โส่วจื๋อจินเชียง) — "หลิงกวานแห่งฟ้าทั้งปวง ดุจรัศมีของเทพเจ้า ห่มเสื้อคลุมปักลาย มือถือทวนทอง"
  • 「谨召辅之玉色灵官陈大年」 (จิ่นจ้าว ฝู่จืออวี้เซ่อหลิงกวาน เฉินต้าเหนียน) — "ขอเชิญหลิงกวานผิวหยก ฝู่จือ เฉินต้าเหนียน"
  • 「北帝敕旨,陈年通灵。摧山倒海,卷土扬尘。」 (เป่ยตี้ชื่อจื่อ เฉินเหนียนทงหลิง ชุยซานเต่าไห่ เจวี่ยนถู่หยางเฉิน) — "ราชโองการจักรพรรดิเหนือ ให้เฉินต้าเหนียนรับรู้ ทลายภูเขา พลิกทะเล หอบดินหอบฝุ่น" เป็นบทปลุกยันต์ ซึ่งในตัวบทพิมพ์ชื่อสั้นว่า 陈年 (เฉินเหนียน)

บรรพเดียวกันมีรายชื่อขุนพลในแท่นและนอกแท่นยาวเหยียด รวมทั้ง 「感应统摄都太子哪咤」 (ก่านอิ้งถ่งเซ่อ ตูไท่จื่อ เหนอจา) "องค์ชายใหญ่ผู้ตอบสนองคำวิงวอนและบัญชาการ" คือนาจา ผู้เป็นบริวารของกลุ่มสามหลิงกวานในวิชาสายนี้ด้วย

บรรพ 231 上清正一三景灵官秘法 (ซ่างชิง เจิ้งอี ซานจิ่ง หลิงกวาน มี่ฝ่า — วิชาลับของสามหลิงกวาน)

บรรพที่สามเปิดบัญชีขุนพลด้วย 「正一灵官陈元帅讳大年」 (เจิ้งอีหลิงกวาน เฉินหยวนซ่วย ฮุ่ยต้าเหนียน) "หลิงกวานเจิ้งอี จอมพลเฉิน นามต้าเหนียน" แล้วอธิบายว่าทั้งสามองค์ 「一体三身,号都天元帅」 (อีถี่ซานเซิน เฮ่าตูเทียนหยวนซ่วย) กายเดียวสามร่าง เรียกว่าจอมพลแห่งฟ้าทั้งปวง บทเรียกรวมคือ 「谨召灵官陈大年马胜朱僧奇三大元帅,疾速降临」 (จิ่นจ้าวหลิงกวาน เฉินต้าเหนียน หม่าเซิ่ง จูเซิงฉี ซานต้าหยวนซ่วย จี๋ซู่เจี้ยงหลิน) "ขอเชิญสามจอมพลใหญ่ หลิงกวานเฉินต้าเหนียน หม่าเซิ่ง และจูเซิงฉี จงเสด็จลงมาโดยเร็ว" และท้ายบรรพมีแบบฟอร์มหนังสือสั่งการของสำนัก 北极驱邪院 ที่ให้สามจอมพลพาทูตชื่อซุนเจิ้งหมิงไปกำกับเทพเมือง (城隍 เฉิงหวง) เทพเจ้าที่ และเทพชุมชน เพื่อ 「封山破洞除坛伐庙收邪灭精,摄入酆都」 (เฟิงซานพั่วต้ง ฉูถานฝาเมี่ยว โซวเสียเมี่ยจิง เซ่อรู่เฟิงตู) ปิดภูเขา ทลายถ้ำ รื้อแท่นผี ทลายศาลผี จับสิ่งร้าย แล้วส่งเข้าเฟิงตู

《法海遗珠》บรรพ 15 และ 19

《法海遗珠》เป็นคัมภีร์รวมวิชาสายฟ้าอีกชุดหนึ่งในสารบบคัมภีร์เต๋า ผมค้นตัวบทเต็มทั้ง 46 บรรพ และพบชื่อจอมพลเฉินสองแห่ง

  • บรรพ 15 奏传混炼法式 (โจ้วฉวนฮุ่นเลี่ยนฝ่าซื่อ): เป็นแบบพิธีของผู้ประกอบพิธีที่ได้รับการบวชและรับวิชาหลายขั้นแล้ว ตอนหนึ่งให้อัญเชิญขุนพลของวิชาที่ตนถือครองลงมาประจำแท่นทีละกลุ่ม กลุ่มหนึ่งคือ 「都天元帅陈灵官,横天元帅马灵官,冲天元帅朱灵官」 (ตูเทียนหยวนซ่วยเฉินหลิงกวาน เหิงเทียนหยวนซ่วยหม่าหลิงกวาน ชงเทียนหยวนซ่วยจูหลิงกวาน) "จอมพลแห่งฟ้าทั้งปวงหลิงกวานเฉิน จอมพลผู้ข้ามฟ้าหลิงกวานหม่า จอมพลผู้พุ่งทะยานสู่ฟ้าหลิงกวานจู" พร้อมแม่ทัพรองน้ำเต้าไฟ แม่ทัพรองอิฐไฟ แม่ทัพงูขาวอีกาไฟ และแม่ทัพไร้หน้า ตามด้วยบทเรียกที่มีวรรคว่า 「都天灵官,严驾火龙。丁甲大将,捉鬼寻踪。」 (ตูเทียนหลิงกวาน เหยียนเจี้ยหั่วหลง ติงเจี่ยต้าเจี้ยง จัวกุ่ยสวินจง) "หลิงกวานแห่งฟ้าทั้งปวงทรงมังกรไฟ ขุนพลติงเจี่ยตามรอยจับผี" ก่อนหน้านั้นในพิธีเดียวกันยังเรียก 「正一灵官院」 (เจิ้งอีหลิงกวานย่วน) "สำนักหลิงกวานเจิ้งอี" กับทูตสองนายชื่อพานหยวนและไช่หมิ่น แปลว่าในสายวิชานี้ หลิงกวานเจิ้งอีมีสำนักของตนเอง
  • บรรพ 19 九天魁罡黄龙夺命秘法 (จิ่วเทียนขุยกาง หวงหลง ตั๋วมิ่ง มี่ฝ่า): วิชาตามวิญญาณผู้ป่วยกลับคืนร่าง มีคาถาบทเดียวกับบรรพ 224 ของ《道法会元》 แต่เขียนละเอียดกว่าว่า 「谨请斗下元阳甲子正将李存正,副将陈大年,捉鬼大将马□……九天魁罡追魂神将金子珏」 (จิ่นฉิ่งโต่วเซี่ยหยวนหยางเจี่ยจื่อ เจิ้งเจี้ยงหลี่ฉุนเจิ้ง ฟู่เจี้ยงเฉินต้าเหนียน จัวกุ่ยต้าเจี้ยงหม่า… จิ่วเทียนขุยกาง จุยหุนเสินเจี้ยง จินจื่อเจวี๋ย) คือหลี่ฉุนเจิ้งเป็นแม่ทัพเอก เฉินต้าเหนียนเป็นแม่ทัพรอง และเติมชื่อขุนพลตามวิญญาณจินจื่อเจวี๋ยเข้ามา ขุนพลแซ่จินองค์นี้ ผมเล่าไว้ในบทของจอมพลจิน 六甲六丁金元帅 (ลิ่วเจี่ยลิ่วติง จินหยวนซ่วย) องค์ที่ 17 ด้วย

ผมเห็นว่าหลักฐานสองบรรพนี้สำคัญ เพราะแสดงว่าชื่อเฉินต้าเหนียนไม่ได้อยู่ในคัมภีร์ชุดเดียว และนอกจากงานสอบสวนผีกับสามหลิงกวานแล้ว ท่านยังถูกเรียกในฐานะแม่ทัพรอง ในกลุ่มที่มีหลี่ฉุนเจิ้งแม่ทัพเอกแห่งเจี่ยจื่อเป็นหัวหน้า ในวิชาตามวิญญาณด้วย

คำว่า 箓官 กับทะเบียนธรรมสายเจิ้งอี

คำถามที่ผมค้างไว้ตั้งแต่ต้นคือ ทำไมทำเนียบจึงเรียกท่านว่า 箓官 ทั้งที่คัมภีร์เรียกว่า 灵官 ผมยังไม่พบคำตอบตรง ๆ แต่พบหลักฐานแวดล้อมหลายชิ้นที่ช่วยให้เข้าใจว่าคำนี้อาจหมายถึงอะไร

  • ในทะเบียนธรรมเอง หลิงกวานคือหมวดหนึ่งของขุนนางเทพ: ทะเบียน《太上三五正一盟威箓》(ไท่ซ่างซานอู่เจิ้งอีเหมิงเวยลู่) ซึ่งเป็นทะเบียนหลักของสายเจิ้งอี หรือที่เรียกสั้น ๆ ว่า 正一盟威箓 (แต้จิ๋ว เจ่งอิกเม้งอุยล็อก / จีนกลาง เจิ้งอีเหมิงเวยลู่ — ทะเบียนพันธสัญญาของสายเจิ้งอี) เขียนรายนามขุนนางเทพเป็นหมวด เช่น 「上灵官直使功曹一人,上灵官正一功曹一人,上灵官治病功曹一人」 (ซ่างหลิงกวานจื๋อสื่อกงเฉาอีเหริน ซ่างหลิงกวานเจิ้งอีกงเฉาอีเหริน ซ่างหลิงกวานจื้อปิ้งกงเฉาอีเหริน) คือขุนนางผู้ประจำการ ขุนนางสายเจิ้งอี และขุนนางรักษาโรค ในหมวด 上灵官 (ซ่างหลิงกวาน — หลิงกวานชั้นสูง)
  • 「箓中灵官」 (ลู่จงหลิงกวาน) หลิงกวานในทะเบียน: คัมภีร์พิธีตรวจทะเบียน《太上三五正一盟威阅箓醮仪》(ไท่ซ่างซานอู่เจิ้งอีเหมิงเวยเยว่ลู่เจี้ยวอี๋) ที่ตู้กวางถิงชำระไว้ปลายราชวงศ์ถัง เรียกขุนนางจากทะเบียนออกมาทีละขั้น ขั้นหนึ่งคือ 「箓中灵官功曹将军骑吏使者甲卒」 (ลู่จงหลิงกวาน กงเฉา เจียงจวิน ฉีลี่ สื่อเจ่อ เจี่ยจู๋) หลิงกวาน ขุนนาง ขุนพล ทหารม้า ทูต และไพร่พลในทะเบียน และเมื่อเสร็จพิธีก็กล่าวว่า 「向来所出上仙灵官功曹使者将军吏兵悉还臣身中」 (เซี่ยงไหลสั่วชู ซ่างเซียนหลิงกวาน กงเฉาสื่อเจ่อ เจียงจวินลี่ปิง ซีหวนเฉินเซินจง) ให้ทุกองค์ที่เรียกออกมากลับเข้าสู่กายของผู้ประกอบพิธี ส่วน《道法会元》บรรพ 165 ในวิชาเทียนเผิงก็อัญเชิญ 「法中雷师天神,箓中灵官将吏」 (ฝ่าจงเหลยซือเทียนเสิน ลู่จงหลิงกวานเจี้ยงลี่) "เทพครูสายฟ้าและเทพแห่งฟ้าในวิชา กับหลิงกวาน ขุนพล และขุนนางในทะเบียน" วลี 箓中灵官 ที่พบในคัมภีร์สองยุคนี้ คือคำที่ใกล้กับ 箓官 มากที่สุดเท่าที่ผมพบ
  • การสอบสวนผีมาจากสายเจิ้งอีและต้องมีทะเบียน: คัมภีร์《太上助国救民总真秘要》(ไท่ซ่างจู้กั๋วจิ้วหมินจ่งเจินมี่เย่า) ซึ่งหยวนเมี่ยวจงเรียบเรียงถวายในปี ค.ศ. 1116 เปิดบทว่าด้วยวิชาสอบสวนผีว่า 「夫考召之法,出于正一之道,故有三五考召之箓,官将吏兵本文备载」 (ฝูเข่าจ้าวจือฝ่า ชูอวี๋เจิ้งอีจือเต้า กู้โหย่วซานอู่เข่าจ้าวจือลู่ กวานเจี้ยงลี่ปิงเปิ่นเหวินเป้ยไจ่) คือวิชาสอบสวนผีมาจากทางสายเจิ้งอี จึงมีทะเบียน 三五考召箓 (ซานอู่เข่าจ้าวลู่ — ทะเบียนวิชาสอบสวนผี) ที่จดรายนามขุนนาง ขุนพล และไพร่พลไว้ครบ และอ้างคัมภีร์รุ่นเก่าว่าผู้จะเป็นอาจารย์สอบสวนผีต้องรับทะเบียนจากอาจารย์ผู้รู้ก่อน คัมภีร์ตรวจทะเบียนของตู้กวางถิงก็มีทะเบียน 三五考召箓 อยู่ในลำดับขั้นด้วย งานถนัดของสามหลิงกวานคือการสอบสวนผีแบบนี้พอดี
  • สำนักที่ออกคำสั่งทำงานผ่านทะเบียนเจิ้งอี:《道法会元》บรรพ 178 ซึ่งจินอวิ๋นจงเขียนในปี ค.ศ. 1225 อธิบายว่าทะเบียน 「正一盟威已下诸箓」 (เจิ้งอีเหมิงเวยอี่เซี่ยจูลู่) "ทะเบียนทั้งปวงตั้งแต่ทะเบียนเจิ้งอีเหมิงเวยลงมา" อยู่หมวดเดียวกับวิชาเทียนซิน และ 「所谓北极驱邪院者,乃三界纠察之司,万邪总摄之所」 (สั่วเว่ยเป่ยจี๋ชวีเสียย่วนเจ่อ ไหน่ซานเจี้ยจิวฉาจือซือ ว่านเสียจ่งเซ่อจือสั่ว) "ที่เรียกว่าสำนักเป่ยจี๋ชวีเสียนั้น คือหน่วยตรวจตราของสามภพ และที่ควบคุมสิ่งร้ายทั้งปวง" ผู้ใช้วิชาของสำนักนี้ 「上通章奏,下达文移……考治鬼祟」 (ซ่างทงจางโจ้ว เซี่ยต๋าเหวินอี๋ … เข่าจื้อกุ่ยซุ่ย) คือส่งฎีกาขึ้นสวรรค์ ส่งหนังสือลงล่าง และสอบสวนลงโทษผี ตรงกับหนังสือสั่งการของ 北极驱邪院 ในบรรพ 231 ที่ใช้สั่งงานจอมพลเฉิน
  • ผู้ออกหนังสือได้ต้องถือทะเบียนเจิ้งอี: กฎสวรรค์ในบรรพ 252 ระบุว่า 「诸法官及道士俗人受正一箓者,方许关行文牒及申黄刺。违者,徒九年」 (จูฝ่ากวานจี๋เต้าซื่อสูเหรินโซ่วเจิ้งอีลู่เจ่อ ฟางสวี่กวานสิงเหวินเตี๋ยจี๋เซินหวงชื่อ เหวยเจ่อ ถูจิ่วเหนียน) คือเฉพาะผู้ได้รับทะเบียนเจิ้งอีจึงจะออกหนังสือสั่งการได้ ฝ่าฝืนมีโทษจองจำเก้าปี
  • คำว่า 箓官 ใช้กับคนก็มี: บรรพ 250 ในหมวดกฎ 天坛玉格 (เทียนถานอวี้เก๋อ) มีวลี 「法官道士箓官」 (ฝ่ากวานเต้าซื่อลู่กวาน) หมายถึงผู้ประกอบพิธีและนักพรตที่ถือทะเบียน และในวิชาของจอมพลหม่าเอง บรรพ 224 ให้ผู้ประกอบพิธีกล่าวตอนเข้าแท่นว่า 「吾是五雷使真君,受用正箓」 (อู๋ซื่ออู่เหลยสื่อเจินจวิน โซ่วย่งเจิ้งลู่) คือข้าเป็นผู้รับและใช้ทะเบียนอันถูกต้อง
  • คำว่า 正一箓官 ตรงตัว: ผมค้นตัวบทดิจิทัลของสารบบคัมภีร์เต๋าเกือบทั้งชุดแล้วพบคำนี้ที่เดียว คือ《清微斋法》บรรพล่าง ในชุดแผ่นป้ายโปรดวิญญาณสิบสองชั้น ขั้นที่ 3 สำหรับ 「公侯将相一品二品命妇三洞箓官高士」 (กงโหวเจี้ยงเซี่ยง อีผิ่นเอ้อร์ผิ่นมิ่งฟู่ ซานต้งลู่กวานเกาซื่อ) "ขุนนางชั้นกงชั้นโหว แม่ทัพ เสนาบดี ขุนนางขั้นหนึ่งขั้นสอง สตรีผู้มีบรรดาศักดิ์ และนักพรตผู้ทรงคุณผู้ถือทะเบียนสามถ้ำ" ขั้นที่ 4 สำหรับ 「品官命妇四辅正一箓官高士」 (ผิ่นกวานมิ่งฟู่ ซื่อฝู่เจิ้งอีลู่กวานเกาซื่อ) "ขุนนางมียศ สตรีผู้มีบรรดาศักดิ์ และนักพรตผู้ทรงคุณผู้ถือทะเบียนซื่อฝู่และเจิ้งอี" และขั้นที่ 8 มี 「道流箓士」 (เต้าหลิวลู่ซื่อ) "นักพรตผู้ถือทะเบียน" แปลว่าในพิธีสายชิงเวย 正一箓官 คือชั้นของนักพรตผู้ถือทะเบียนเจิ้งอี รองลงมาจากผู้ถือทะเบียนสามถ้ำ (三洞箓官 ซานต้งลู่กวาน) และสูงกว่านักพรตทั่วไปที่ถือทะเบียน

นักวิชาการยังถกกันว่าวิชาจอมพลสมัยซ่งหยวนผูกกับการรับทะเบียนธรรมมากเพียงใด งานของ 许蔚 (สวี่เว่ย — นักวิชาการผู้วิจัยวิชาจอมพลซิน) อ้าง Florian Reiter ที่เสนอว่าผู้ใช้วิชาจอมพลต้องได้รับทะเบียนที่มีชื่อจอมพลนั้น แต่ 许蔚 ชี้ว่าคำสอนเรื่อง "วิชากับทะเบียนต้องคู่กัน" ในตำราชั้นหลัง กลับแสดงว่ามีผู้ใช้วิชาโดยไม่ได้รับทะเบียนอยู่ทั่วไป

ทั้งหมดนี้ยังไม่ใช่หลักฐานว่าพระนาม 正一箓官陈元帅 มาจากคัมภีร์เล่มใด และผมไม่พบว่าทะเบียน 正一盟威箓 เขียนชื่อเฉินต้าเหนียนไว้ แต่ช่วยให้เห็นว่าคำนี้มีความหมายสองชั้นที่คัมภีร์ใช้จริง ชั้นแรกคือขุนนางเทพในทะเบียนธรรม (箓中灵官) ชั้นที่สองคือนักพรตผู้ถือทะเบียนเจิ้งอี (正一箓官 ใน《清微斋法》) ผมเดาว่าผู้จัดทำเนียบยุคหลังอาจย่อ 箓中灵官 ให้เหลือ 箓官 หรือตั้งพระนามให้จอมพลเฉินเป็นจอมพลประจำของนักพรตชั้น 正一箓官 หรืออาจรับพระนามมาจากสายครูที่ผมยังเข้าไม่ถึง ข้อนี้ยังเป็นการคาดของผม ไม่ใช่ข้อยุติ

รูปลักษณ์ของจอมพลเฉินตามคัมภีร์

สองบรรพให้ภาพจอมพลเฉินต่างกันมาก จึงควรรู้ไว้ทั้งสองแบบ

  • บรรพ 231: 「青面三目,戴狮子头盔」 (ชิงเมี่ยนซานมู่ ไต้ซือจือโถวคุย) หน้าเขียว สามตา สวมหมวกเกราะหัวสิงโต เกราะทอง เสื้อคลุมเหลือง รองเท้าบูทเขียว มือหนึ่งถือทวน อีกมือถือกระบี่ และ 「白蛇相随」 (ไป๋เสอเซียงสุย) มีงูขาวติดตาม
  • บรรพ 229: สามตาสีทอง คิ้วและจอนสีหยก ผมแดง 「面粉团色,无须」 (เมี่ยนเฝิ่นถวนเซ่อ อู๋ซวี) หน้าขาวอมชมพูเหมือนแป้ง ไม่มีหนวด คือหน้าหนุ่ม สวมหมวกผ้าโปร่งปักทอง เกราะทอง เสื้อคลุมปักลาย ถือทวนทอง สะพายน้ำเต้าไฟ คาดธนูที่เอว เหยียบรถเพลิงที่มีงูขาวอยู่ใต้ และมีลมปราณสีไฟที่ลำคอ
  • บรรพ 225 (上清陈元帅 天佑): หน้าเขียว สามตา หมวกเกราะหัวสิงโต เสื้อเหลือง เกราะทอง รองเท้าบูทเขียว ถือกระบี่ ใกล้เคียงกับบรรพ 231 มาก
  • ร่างรวมของสามหลิงกวาน (บรรพ 231): สามเศียรหกกร หน้าเขียว สามตา เห็นฟัน มือซ้ายถือตรา ธนูกับลูกศร และอิฐทอง มือขวาถือโซ่เหล็ก ทวนทอง และกระบี่ มีแม่ทัพไร้หน้ากับแม่ทัพงูขาวอยู่ซ้ายขวา และอีกาไฟบินตาม

นอกจากคำบรรยายตรง ๆ แล้ว บทเรียกใน《法海遗珠》บรรพ 15 มีวรรค 「都天灵官,严驾火龙」 (ตูเทียนหลิงกวาน เหยียนเจี้ยหั่วหลง) "หลิงกวานแห่งฟ้าทั้งปวงทรงมังกรไฟอย่างเคร่งขรึม" และบทเรียกในบรรพ 226 ของ《道法会元》ก็มีวรรคคล้ายกันว่า 「都天灵官,威驾火龙」 (ตูเทียนหลิงกวาน เวยเจี้ยหั่วหลง) "หลิงกวานแห่งฟ้าทั้งปวงทรงมังกรไฟอย่างองอาจ" ถ้าถือตาม《法海遗珠》ที่ให้สร้อยนาม 都天 แก่จอมพลเฉิน ภาพของท่านจึงมีมังกรไฟเป็นพาหนะได้ด้วย แต่วรรคนี้อยู่ในบทเรียกที่กล่าวถึงหลิงกวานหลายภาค ผมจึงไม่กล้ายืนยันว่าเป็นคำบรรยายรูปเคารพประจำองค์

ภาพปกของบทความนี้วาดตามบรรพ 231 คือหน้าเขียว สามตา หมวกเกราะหัวสิงโต ถือทวนกับกระบี่ และมีงูขาวอยู่ข้างกาย ส่วนรูปเคารพจริงของจอมพลเฉินองค์นี้ในศาลใด ผมยังไม่พบบันทึกที่ตรวจสอบได้ ในชุดภาพพิมพ์แกะไม้สายชิงเวยที่เว็บไซต์ข้อมูลวิชาการเต๋าของไต้หวันรวบรวมไว้ ก็มีภาพ 灵官马元帅 (หลิงกวาน หม่าหยวนซ่วย) แต่ไม่มีจอมพลเฉิน

บทบาทในพิธีเหลยฝ่าและการบูชา

การสอบสวนผีผ่านร่างทรงเด็ก: หัวใจของวิชาสามหลิงกวานคือ 考召 ผู้ประกอบพิธีอ่านคำร้องของผู้ป่วย แล้วส่งหลิงกวานกับแม่ทัพไร้หน้าไปจับสิ่งร้ายที่ทำให้ป่วยมาเข้าร่างเด็ก มีคาถา 「腾魂」 (เถิงหุน) "ย้ายวิญญาณ" ให้ทูตชื่อเหมยฝู (梅福) คุมวิญญาณของเด็กไว้ที่ตันเถียน แล้วให้ผีเข้าร่างเพื่อบอกชื่อและเหตุ คัมภีร์ยังมีวิธีแก้กรณีผีที่เข้าร่างแล้วพูดไม่ได้ ควรสังเกตว่าในพิธีนี้ ผู้ที่เข้าร่างเด็กคือผีที่ถูกจับมา ไม่ใช่ตัวหลิงกวาน

การปิดภูเขาทลายถ้ำ: สร้อยพระนาม 封山破洞 บอกงานไว้ตรง ๆ คือไปปิดภูเขาและทลายถ้ำที่สิ่งร้ายซ่อนตัว ยันต์ปิดภูเขาทลายถ้ำในบรรพ 231 เขียนด้วยหมึกแดงบนกระดาษเหลือง มีสามหัวสำหรับชื่อสามจอมพล เมื่อเขียนเสร็จให้นึกว่ายันต์กลายเป็นหลิงกวาน ใช้ได้ทั้งพกติดตัวและติดปิด

อำนาจเหนือเทพท้องถิ่น: หนังสือสั่งการของ 北极驱邪院 ให้สามจอมพลไปกำกับเทพเมือง เทพเจ้าที่ และเทพชุมชน แปลว่าในวิชานี้ หลิงกวานมีฐานะเหนือเทพท้องถิ่น และใช้อำนาจของสำนักสวรรค์ฝ่ายเหนือ

หลิงกวานกับงานเอกสาร: บทนำของบรรพ 229 ให้สามหลิงกวานดูแลเอกสารของสองสำนักสวรรค์ และในพิธีส่งฎีกาของ《道法会元》บรรพ 184 ก็มีตำแหน่ง 「三天飞章灵官」 (ซานเทียนเฟยจางหลิงกวาน) และ 「三天上奏灵官」 (ซานเทียนซ่างโจ้วหลิงกวาน) คือหลิงกวานผู้นำฎีกาบินขึ้นสวรรค์และผู้ทูลฎีกา คำว่าหลิงกวานในคัมภีร์สายนี้จึงผูกกับงานส่งเอกสารอยู่ไม่น้อย

ส่วนเรื่องยันต์ คาถา และอักษรลับ ผมเล่าเฉพาะโครงสร้างที่ตีพิมพ์อยู่ในสารบบคัมภีร์เต๋าแล้ว ไม่ได้ถอดรหัสยันต์หรือคาถาลับใด ๆ

การบูชา: ผมไม่พบศาลหรือรูปเคารพที่บูชาจอมพลเฉินต้าเหนียนเป็นการเฉพาะ ทั้งในจีน ไต้หวัน และประเทศไทย จากแหล่งที่ตรวจสอบได้ ผมค้นทั้งชื่อเฉินต้าเหนียน ชื่อรองฝู่จือ สร้อยนาม 都天灵官 (ตูเทียนหลิงกวาน) และพระนามเต็ม สิ่งที่พบมีเพียงร่องรอยในผลค้นหาว่ามีโพสต์ในสื่อสังคมยุคปัจจุบันพูดถึงท่าน ซึ่งผมเปิดอ่านต้นฉบับไม่ได้ จึงไม่นับเป็นหลักฐาน ชื่อของท่านก็ไม่อยู่ในบทสวด《雷霆总诰》ซึ่งมีหลิงกวานเพียงสององค์ คือหวังกับหม่า ท่านจึงเป็นเทพในคัมภีร์พิธีกรรมเป็นหลัก

พระนาม 正一箓官陈元帅 ในทำเนียบสมัยหลัง

ถ้าคัมภีร์ไม่ได้ใช้พระนามนี้ แล้วพระนามนี้มาจากไหน ผมไล่ดูทำเนียบสมัยหลังเท่าที่หาได้ดังนี้

  • 《北游记》(เป่ยโหยวจี้ — นิยายเรื่องเจินอู่) สมัยหมิง: ทำเนียบขุนพลของเจินอู่ในนิยายเล่มนี้มี 正一灵官马元帅 และจอมพลจูชื่อ 朱彦夫 (จูเยี่ยนฟู) แต่ไม่มีจอมพลเฉินเลย
  • ทำเนียบสามสิบหกจอมพลยุคปัจจุบัน: พระนามเต็ม 正一箓官陈元帅 พบในสารบัญสมุดยันต์《道教三十六帅宝符》(เต้าเจี้ยวซานสือลิ่วซ่วยเป่าฝู — ยันต์ล้ำค่าสามสิบหกจอมพลแห่งลัทธิเต๋า) ที่ขายกันในจีน ซึ่งเขียนว่า 「21.正一箓官陈元帅:增运驱邪」 (เจิ้งอีลู่กวานเฉินหยวนซ่วย เจิงอวิ้นชวีเสีย) คือยันต์ของท่านใช้เสริมดวงและขับสิ่งร้าย และพบในรายการ 雷部三十六帅 (เหลยปู้ซานสือลิ่วซ่วย — สามสิบหกจอมพลกรมสายฟ้า) ของเว็บไซต์ 天玉宫 (เทียนอวี้กง) ในลำดับที่ 22 ทั้งสองแห่งไม่ได้บอกที่มาของพระนาม
  • ชื่อ 陈元远 (เฉินหยวนหย่วน): เอกสารภาพรวมบางฉบับใช้ชื่อนี้เรียกองค์ที่ 4 ชื่อนี้มาจากรายชื่อสามสิบหกเทียนเจี้ยงที่สมาคมเต๋าแห่งประเทศจีนเผยแพร่ ซึ่งมี 陈元远 อยู่ลำดับที่ 29 แต่รายชื่อชุดนั้นให้เพียงชื่อคน ไม่มีพระนามหรือตำแหน่ง ผมเข้าใจว่าคนรุ่นหลังจับคู่ชื่อในรายชื่อนั้นกับพระนามในทำเนียบสามสิบหกจอมพลด้วยแซ่ที่ตรงกัน ชื่อบางชื่อในรายชื่อนั้นตรวจกับคัมภีร์ได้ เช่น 辛汉臣 (ซินฮั่นเฉิน) ของจอมพลซิน องค์ที่ 2 และ 张元伯 (จางหยวนปั๋ว) ของเทวทูตจาง องค์ที่ 1 แต่ 陈元远 ไม่พบในคัมภีร์ใดที่ผมค้น ชื่อในคัมภีร์ของจอมพลเฉินแห่งสามหลิงกวานคือ 陈大年

จอมพลแซ่เฉินองค์อื่นที่ไม่ควรปนกัน

ชื่อ "陈元帅 (เฉินหยวนซ่วย)" ใช้กับเทพหลายองค์ และเมื่อค้นซ้ำผมพบเพิ่มอีกสององค์ เวลาค้นข้อมูลจึงต้องระวังมาก

  • เฉินเวย (陈威): แม่ทัพรองซ้ายของหวังหลิงกวนใน《道法会元》บรรพ 241 ชื่อเต็มว่า 轰天霹雳陈元帅 (ฮงเทียนพีลี่ เฉินหยวนซ่วย — จอมพลเฉินแห่งอสนีบาตสะเทือนฟ้า) เป็นคนละองค์
  • เฉินเซิ่ง (陈胜): บรรพ 213 มีวิชาของ 「北极御前广灵宣化断恩无义无面目大将军陈元帅胜」 (เป่ยจี๋อวี้เฉียน ก่วงหลิงเซวียนฮว่า ต้วนเอินอู๋อี้ อู๋เมี่ยนมู่ต้าเจียงจวิน เฉินหยวนซ่วยเซิ่ง) "มหาขุนพลไร้หน้า ผู้ไร้ความปรานี ผู้ศักดิ์สิทธิ์ไพศาลและประกาศคำสอน ประจำหน้าพระที่นั่งขั้วเหนือ จอมพลเฉินนามเซิ่ง" ซึ่งบอกว่า 「一名胜涉」 (อีหมิงเซิ่งเซ่อ) อีกชื่อหนึ่งคือเซิ่งเซ่อ ชื่อนี้ตรงกับเฉินเซิ่งหรือเฉินเซ่อ ผู้นำกบฏปลายราชวงศ์ฉิน ท่านเป็นแม่ทัพไร้หน้า หน้าแดง ผมยุ่ง ถือไม้เท้ากับกระบองเหล็กคู่ เป็นคนละองค์กับเฉินต้าเหนียนอย่างชัดเจน
  • จอมพลเฉินหรงเฉิน (陈荣臣) สายชิงเวย: บรรพ 29 มี 「主将西台都督猛吏陈元帅荣臣,服色如忠孝辛判官相,金目撩牙」 (จู่เจี้ยงซีไถตูตูเหมิ่งลี่ เฉินหยวนซ่วยหรงเฉิน ฝูเซ่อหรูจงเซี่ยวซินพ่านกวานเซี่ยง จินมู่เหลียวหยา) คือขุนพลเอกผู้เป็นแม่ทัพใหญ่แห่งหอตะวันตก แต่งกายแบบเดียวกับซินผู้พิพากษา ซึ่งในชุดนี้คือจอมพลซิน องค์ที่ 2 ตาสีทอง เขี้ยวยื่น และมีจอมพลสือเป็นแม่ทัพรอง《法海遗珠》บรรพ 15 ก็เรียกท่านว่า 「西台都督狼牙猛吏陈元帅」 (ซีไถตูตู หลางหยาเหมิ่งลี่ เฉินหยวนซ่วย) "จอมพลเฉิน แม่ทัพใหญ่แห่งหอตะวันตก ขุนนางดุดันเขี้ยวหมาป่า" เป็นคนละองค์กับจอมพลเฉินแห่งสามหลิงกวาน
  • จอมพลเฉินฉี (陈齐) ชายชราสี่ตา: บรรพ 217 มี 「紫庭追风神王天皇主法四目老翁陈元帅,帅名齐」 (จื่อถิงจุยเฟิงเสินหวัง เทียนหวงจู่ฝ่า ซื่อมู่เหล่าเวิง เฉินหยวนซ่วย ซ่วยหมิงฉี) "จอมพลเฉินชายชราสี่ตา เทพราชาผู้ไล่ลมแห่งราชสำนักม่วง ผู้เป็นเจ้าวิชาเทียนหวง จอมพลนามฉี" เป็นชายชราเคราขาว มีสี่ตา สวมเสื้อขนนกสีเขียว ถือไม้บรรทัดเทียนเผิง รักษาโรคจากปราณร้ายและผีในครรภ์ อยู่ในวิชาที่มีจอมพลเทียนเผิงเป็นประธาน《法海遗珠》บรรพ 15 เรียกท่านว่า 「四目老翁陈将军」 (ซื่อมู่เหล่าเวิง เฉินเจียงจวิน) "แม่ทัพเฉินชายชราสี่ตา" ใครสนใจขุนพลสายเทียนเผิง อ่านต่อได้ในบทของจอมพลอิ่น 天蓬提督尹元帅 (เทียนเผิงถีตู อิ่นหยวนซ่วย) องค์ที่ 21
  • 威武陈元帅 (เวยอู่ เฉินหยวนซ่วย — จอมพลเฉินผู้องอาจ): เทพประจำเกาะซีจวี่ในหมู่เกาะหม่าจู่ วิกิพีเดียภาษาจีนระบุว่าคือเฉินทังหมิง (陈汤铭 ค.ศ. 1597–1647) วีรบุรุษชาวฉางเล่อ ฝูเจี้ยน งานฉลองวันเกิดจัดวันที่ 22 เดือน 2 ตามจันทรคติ ศาลในไต้หวันที่ชื่อ 威武庙 (เวยอู่เมี่ยว) ก็เป็นของท่าน ไม่ใช่ของจอมพลในคัมภีร์
  • เฉินจิ้งกู (陈靖姑): หรือหลินสุ่ยฟูเหริน (临水夫人) เทพสตรีของฝูเจี้ยน《三教源流搜神大全》(ซานเจี้ยวหยวนหลิวโซวเสินต้าเฉวียน — หนังสือรวมประวัติเทพเจ้าของสามลัทธิ) 卷四 (เจวี้ยนซื่อ — เล่ม 4) หัวข้อ 大奶夫人 (ต้าไหน่ฟูเหริน) เล่าเรื่องสตรีแซ่เฉินชื่อ 进姑 (จิ้นกู) ผู้คุ้มครองการคลอดและเด็ก ซึ่งคนทั่วไปรู้จักในชื่อเฉินจิ้งกู เป็นคนละองค์โดยสิ้นเชิง

มุมมองของผมต่อจอมพลเฉิน

ผมชอบที่คัมภีร์ให้งานของสามหลิงกวานรวมถึง "ดูแลงานเอกสารของสำนักสวรรค์" ด้วย คนส่วนใหญ่นึกถึงเทพผู้ปราบผีในภาพของนักรบ แต่คัมภีร์บอกว่าการปราบสิ่งร้ายต้องมีบัญชี มีคำร้อง มีหนังสือสั่งการที่ถูกต้อง เหมือนที่ผมได้เรียนยันต์อสุนีบาตมาแล้วเห็นว่า ยันต์ทุกแผ่นคือเอกสารที่มีผู้ออกคำสั่ง ผู้รับคำสั่ง และเรื่องที่สั่ง จอมพลที่ทำงานเงียบ ๆ ในทะเบียนและเอกสารจึงสำคัญไม่แพ้จอมพลที่ถือทวนออกรบ

หลักฐานเรื่องทะเบียนธรรมที่พบเพิ่มทำให้ภาพนี้ชัดขึ้นอีก กฎสวรรค์ที่ว่าผู้ออกหนังสือต้องถือทะเบียน กับพิธีที่เรียกขุนนางจากทะเบียนออกจากกายแล้วส่งกลับเข้ากาย บอกผมว่าในสายนี้ อำนาจของผู้ประกอบพิธีไม่ได้มาจากความเก่งส่วนตัว แต่มาจากการได้รับมอบอย่างถูกต้องและรักษาวินัยของทะเบียนนั้น ผมมองว่าพระนาม 箓官 ไม่ว่ามาจากไหน ก็เตือนเรื่องนี้ได้ดี

อีกเรื่องคือความซื่อตรงต่อหลักฐาน จอมพลเฉินเป็นตัวอย่างที่ดีว่าบางองค์ในทำเนียบมีข้อมูลน้อยจริง ๆ ผมเลือกเล่าเท่าที่คัมภีร์มี ดีกว่าแต่งตำนานเติมให้ดูครบ เพราะเรื่องของเทพไม่ควรมีคำที่เราใส่ปากท่านเองครับ

คำถามที่พบบ่อย

正一箓官陈元帅 (เจิ้งอีลู่กวาน เฉินหยวนซ่วย) คือใคร

คือจอมพลแซ่เฉินในกลุ่มสามหลิงกวาน เฉิน หม่า จู ของสายเจิ้งอี ชื่อตัวในคัมภีร์คือเฉินต้าเหนียน ชื่อรองฝู่จือ ปรากฏใน《道法会元》(เต้าฝ่าฮุ่ยหยวน) บรรพ 224, 225 และ 229 ถึง 231 กับ《法海遗珠》(ฝ่าไห่อี๋จู) บรรพ 15 และ 19 ทำหน้าที่ปิดภูเขาทลายถ้ำ จับผีมาสอบสวนผ่านร่างทรงเด็ก และส่งตัวเข้าเฟิงตู

คำว่า 箓官 (ลู่กวาน) กับ 灵官 (หลิงกวาน) ต่างกันอย่างไร

箓 (ลู่) หมายถึงทะเบียนธรรมที่นักพรตสายเจิ้งอีได้รับเมื่อบวช ส่วน 灵官 คือตำแหน่งขุนนางเทพผู้ศักดิ์สิทธิ์ คัมภีร์ทุกบรรพที่กล่าวถึงจอมพลเฉินใช้คำว่า 灵官 ทะเบียน 正一盟威箓 (เจิ้งอีเหมิงเวยลู่) มีหมวดขุนนางเทพชื่อ 上灵官 (ซ่างหลิงกวาน) และคัมภีร์สองยุคใช้วลี 箓中灵官 (ลู่จงหลิงกวาน) คือหลิงกวานในทะเบียน ส่วนคำว่า 正一箓官 (เจิ้งอีลู่กวาน) ตรงตัวพบใน《清微斋法》(ชิงเวยไจฝ่า) ซึ่งใช้เรียกนักพรตผู้ถือทะเบียนเจิ้งอี ยังไม่พบที่ใช้กับจอมพลเฉินโดยตรง

จอมพลเฉินเกี่ยวข้องกับจอมพลหม่าและจอมพลจูอย่างไร

ทั้งสามคือสามหลิงกวานที่คัมภีร์เรียกว่ากายเดียวสามร่าง หรือจอมพลแห่งฟ้าทั้งปวง ทำงานร่วมกันในพิธีจับผีและสอบสวนผี จอมพลเฉินมีสร้อยนาม 都天 (ตูเทียน) จอมพลหม่าเป็น 横天 (เหิงเทียน) และจอมพลจูเป็น 冲天 (ชงเทียน) แต่ละบรรพจัดลำดับต่างกัน บรรพ 229 และ 231 วางจอมพลเฉินเป็นองค์แรก ส่วนบรรพ 230 ยกจอมพลหม่าเป็นจอมพลใหญ่และให้จอมพลเฉินเป็นรอง

นอกจาก 道法会元 แล้ว มีคัมภีร์อื่นกล่าวถึงจอมพลเฉินหรือไม่

มี《法海遗珠》บรรพ 15 เรียกท่านว่า 都天元帅陈灵官 (ตูเทียนหยวนซ่วย เฉินหลิงกวาน) ในพิธีอัญเชิญขุนพล และบรรพ 19 เรียกเฉินต้าเหนียนเป็นแม่ทัพรองของหลี่ฉุนเจิ้งในวิชาตามวิญญาณ ส่วนบทสวด《雷霆总诰》(เหลยถิงจ่งเก้า) หนังสือ《搜神大全》(โซวเสินต้าเฉวียน) และนิยาย《北游记》(เป่ยโหยวจี้) ไม่มีชื่อท่าน

陈元远 (เฉินหยวนหย่วน) คือจอมพลเฉินองค์นี้หรือไม่

ยังไม่มีหลักฐาน ชื่อ 陈元远 มาจากรายชื่อสามสิบหกเทียนเจี้ยงยุคปัจจุบันที่ให้แต่ชื่อคน ไม่มีพระนามหรือตำแหน่ง และไม่พบในคัมภีร์ที่ผมค้น การจับคู่ชื่อนี้กับพระนาม 正一箓官陈元帅 น่าจะมาจากแซ่ที่ตรงกันเท่านั้น ชื่อในคัมภีร์ของจอมพลเฉินแห่งสามหลิงกวานคือ 陈大年 (เฉินต้าเหนียน)

จอมพลเฉินองค์นี้คือเฉินจิ้งกูหรือเทพแซ่เฉินในศาลไต้หวันหรือไม่

ไม่ใช่ เฉินจิ้งกูเป็นเทพสตรีผู้คุ้มครองการคลอดของฝูเจี้ยน ส่วนศาล 威武陈元帅 (เวยอู่ เฉินหยวนซ่วย) ในหมู่เกาะหม่าจู่และไต้หวันเป็นของเฉินทังหมิง วีรบุรุษสมัยต้นราชวงศ์ชิง จอมพลเฉินในชุดนี้คือเฉินต้าเหนียน เทพในคัมภีร์พิธีกรรมที่เกิดจากลมปราณของดาวโกวเฉิน

บทสรุป

正一箓官陈元帅 (เจิ้งอีลู่กวาน เฉินหยวนซ่วย) ยังเป็นจอมพลที่หลักฐานบางองค์หนึ่งในชุดนี้ แต่บางน้อยกว่าที่ผมคิดไว้ตอนแรก สิ่งที่ยืนยันได้มาจาก《道法会元》(เต้าฝ่าฮุ่ยหยวน) ห้าบรรพและ《法海遗珠》(ฝ่าไห่อี๋จู) สองบรรพ คือท่านคือเฉินต้าเหนียน หลิงกวาน 都天 (ตูเทียน) ผู้มีสามตา ถือทวน มีงูขาวติดตาม ทำงานคู่กับจอมพลหม่าและจอมพลจูในพิธีปิดภูเขา ทลายถ้ำ และสอบสวนผี ผูกกับทิศตะวันออกเฉียงใต้และตับของผู้ประกอบพิธี และยังเป็นแม่ทัพรองในวิชาตามวิญญาณ ส่วนคำว่า 箓官 (ลู่กวาน) คัมภีร์สายเจิ้งอีเรียกหลิงกวานว่าขุนนางในทะเบียนธรรม และ《清微斋法》(ชิงเวยไจฝ่า) ใช้คำว่า 正一箓官 (เจิ้งอีลู่กวาน) เรียกนักพรตผู้ถือทะเบียนเจิ้งอี แต่ยังไม่พบที่ใช้เป็นพระนามของท่าน สิ่งที่ยังไม่พบคือตำนานชีวิต วันสมโภช และศาลที่บูชาท่านเป็นการเฉพาะ ใครพบเอกสารที่ใช้พระนาม 正一箓官 บอกผมได้เสมอครับ

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

เทพเจ้าสายฟ้า 36 พระองค์

องค์ที่ 4 จาก 36 พระองค์

บทความชุดนี้เล่าเทพเจ้าสายฟ้าทีละพระองค์ตามลำดับรายพระนาม อ่านภาพรวมของกรมสายฟ้า (雷部 — จีนกลาง เหลยปู้) และองค์มหาเทพผู้บัญชาการได้ที่บทความแม่ของชุด ทั้งชุดเขียนและเรียบเรียงโดยธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) ผู้ศึกษาอภิปรัชญาจีนและวิชายันต์อสุนีบาตสายเสวียนหวงเจี้ยว (玄皇教)

อ่านภาพรวมกรมสายฟ้า →
ดูรายพระนามเทพเจ้าสายฟ้าทั้ง 36 พระองค์

เกี่ยวกับผู้เขียน

ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa)
黄柄明 - MingPaPa

เขียนโดย

ชื่อจีน หวงปิ่งหมิง - 黄柄明

นักธุรกิจโรงพิมพ์ ครูศิลปะการต่อสู้ และผู้ถ่ายทอดวัฒนธรรมจีน ศาสนา และความเชื่อ

ประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้: ผู้เขียนศึกษาอภิปรัชญาจีน นับถือองค์จิ่วเทียนอิ้งหยวนเหลยเซิงผู่ฮว่าเทียนจุนเป็นปรมาจารย์สูงสุดพระองค์หนึ่ง และได้เรียนวิชายันต์อสุนีบาตสาย 玄皇教 ตั้งแต่ยันต์ 5 อสุนีบาตในเล่ม 1 ถึงยันต์สายฟ้ากลางฝ่ามือในเล่ม 3 บทความนี้เรียบเรียงจากคัมภีร์ 道法会元 บรรพ 26, 29, 36, 165, 178, 184, 213, 217, 224, 225, 226, 229, 230, 231, 241, 250 และ 252 กับ 法海遗珠 บรรพ 15 และ 19 ที่ผู้เขียนเปิดอ่านตัวบทจริง ประกอบกับทะเบียน 太上三五正一盟威箓 คัมภีร์ 太上三五正一盟威阅箓醮仪 太上助国救民总真秘要 清微斋法 และนิยาย 北游记 โดยค้นชื่อเฉินต้าเหนียนและคำว่า 箓官 ในตัวบทดิจิทัลของสารบบคัมภีร์เต๋าเกือบทั้งชุด

ประวัติการแก้ไข

  • — เพิ่มคำอ่านจีนกลางเป็นภาษาไทยและคำอธิบายสั้น ๆ ให้คำภาษาจีน ชื่อเฉพาะ และคำพูดที่ยกจากคัมภีร์ทุกวรรค พร้อมคำแปลให้วรรคที่ยังไม่มี และแก้คำอ่านที่คลาดเคลื่อนให้ตรงตามบริบท
  • — ใช้คำว่าจอมพลเรียกตำแหน่ง 元帅 ให้เหมือนกันทั้งชุด · ขยายบทความรอบสอง: เพิ่ม 法海遗珠 บรรพ 15 และ 19 ที่เรียกท่านว่า 都天元帅陈灵官 และให้เป็นแม่ทัพรองของหลี่ฉุนเจิ้ง บรรพ 224–225 ของ 道法会元 และหลักฐานว่าคำ 箓官 ผูกกับทะเบียนสายเจิ้งอี แก้ข้อความเดิมที่ว่าพบเพียงสามบรรพ และที่ว่าไม่พบคำ 正一箓官 ในคัมภีร์ เพิ่มแหล่งอ้างอิงจาก 15 เป็น 30 แหล่ง
  • — เผยแพร่ครั้งแรก

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งได้ที่หน้าติดต่อ และอ่านวิธีตรวจสอบกับแก้ไขข้อผิดพลาดได้ที่นโยบายบรรณาธิการ

บทความที่เกี่ยวข้อง

ดูบทความทั้งหมดในหมวดเต๋า คัมภีร์และพิธีกรรม