เทพเจ้าสายฟ้า 雷门灭魔邹元帅 (เหลยมึนเมี่ยหมัว โจวหยวนซ่วย)

องค์ที่ 15 ในทำเนียบเทพเจ้าสายฟ้าชุดนี้คือ 雷门灭魔邹元帅 (แต้จิ๋ว ลุ่ยมึ้งมิ๊กม้อ โจวง้วนโซ่ย / จีนกลาง เหลยเหมินเมี่ยหมัว โจวหยวนซ่วย — จอมพลแซ่โจวแห่งประตูสายฟ้าผู้ทำลายมาร) ที่ทำเนียบเรียกว่าแม่ทัพโจว ต้องบอกตั้งแต่ต้นว่าองค์นี้เป็นองค์ที่หลักฐานบางมาก คัมภีร์รุ่นเก่าไม่มีชื่อท่าน แต่ผมพบบทเรียกของท่านในคัมภีร์สมัยชิงเล่มหนึ่ง จึงจะเล่าเท่าที่ตัวบทบอก และบอกให้ชัดว่าตรงไหนมาจากบทความยุคปัจจุบันครับ

ข้อมูลสำคัญของจอมพลโจว

หัวข้อ	รายละเอียด
พระนามเต็ม	雷门灭魔邹元帅 (Léimén Mièmó Zōu Yuánshuài)
อ่านแบบจีนกลาง	เหลยเหมินเมี่ยหมัว โจวหยวนซ่วย
อ่านแบบแต้จิ๋ว (สำเนียงเท่งไฮ้)	ลุ่ยมึ้งมิ๊กม้อ โจวง้วนโซ่ย — ถอดจากพินอินแต้จิ๋ว lui5 mung5 mig8 mo5 zou1 nguang5 suê3 ในพจนานุกรม Mogher จึงเป็นเสียงโดยประมาณ
ชื่ออื่น	酆都行台专灭邪巫铁身邹公显大将军 (三天秘法) · บทความยุคปัจจุบันให้ชื่อตัวว่า 铨 ชื่อรองว่า 节义 และสมญา 酆都灭魔邹元帅 · 酆都打邪灭巫照鬼大将 · 雷威广化天尊 (บทสรรเสริญ)
สังกัด	ขุนพลฝ่ายเฟิงตู (โลกหลังความตายฝ่ายเหนือ) ที่ถูกเรียกใช้ในพิธีสายฟ้าด้วย · บทความยุคปัจจุบันนับเป็นหนึ่งในสามสิบหกจอมพลแห่งเฟิงตู
ตำแหน่ง/หน้าที่	ทำลายหมอผีที่ใช้ไสยเวทชั่วร้าย ปราบปีศาจ สอบสวนวิญญาณ และบันทึกบาปบุญ ตามบทเรียกและบทสรรเสริญ
ของถือ/พาหนะ	กระบองเหลี่ยมเหล็ก (铁锏) ตาม 三天秘法 · ค้อนทองแดง (铜锤) ตามบทสรรเสริญยุคปัจจุบัน · ไม่พบข้อมูลพาหนะ
รูปลักษณ์ตามคัมภีร์	三天秘法 เรียกว่า "กายเหล็ก" (铁身) · บทสรรเสริญว่าเกราะทอง ผมเขียว หน้าเหล็ก
วันสมโภช	วันที่ 4 เดือน 7 ตามปฏิทินจีน ตามบทความยุคปัจจุบันเพียงแหล่งเดียว ยังไม่พบในคัมภีร์ชั้นต้น
ปรากฏในคัมภีร์	三天秘法 บรรพ 7 (บทเรียก 邹元帅) · บทสรรเสริญ 邹帅宝诰 (เผยแพร่ออนไลน์) · ไม่พบใน 道法会元 และไม่อยู่ในวรรคพระนามของ 雷霆总诰

เทพเจ้าสายฟ้า 36 พระองค์ กับกรมสายฟ้าแห่งสวรรค์

ในคติความเชื่อของลัทธิเต๋า เทพเจ้าสายฟ้าทั้ง 36 พระองค์ (三十六雷将 — แต้จิ๋ว ซาจั๊กลั้กลุ่ยเจี่ยง / จีนกลาง ซานสือลิ่วเหลยเจี้ยง) ทรงสังกัดอยู่ใน ทบวงสายฟ้าสวรรค์ หรือ กรมสายฟ้า (雷部 — แต้จิ๋ว ลุ่ยโป่ว / จีนกลาง เหลยปู้) ภายใต้การบังคับบัญชาสูงสุดขององค์พระมหาจักรพรรดิสายฟ้า “จิ่วเทียนอิ้งหยวนเหลยเซิงผู่ฮว่าเทียนจุน” (九天应元雷声普化天尊 — แต้จิ๋ว เก้าทีเอ่งง้วนลุ่ยเส็งพู้ฮ่วยทีจุง / จีนกลาง จิ่วเทียนอิ้งหยวนเหลยเซิงผู่ฮว่าเทียนจุน) ซึ่งนับเป็นกองทัพเทพฝ่ายบู๊ที่มีอิทธิฤทธิ์และอำนาจการปกครองเข้มงวดที่สุดในระบบสวรรค์ โดยมีความเชื่อร่วมกันว่า พลังอัสนีบาตคือตัวแทนของพลังหยางอันบริสุทธิ์และกฎสวรรค์อันเที่ยงธรรม มีหน้าที่พิทักษ์ระเบียบแห่งจักรวาล ควบคุมดินฟ้าอากาศ ขจัดสิ่งชั่วร้าย ปราบปรามภูตผี และลงทัณฑ์ผู้ละเมิดศีลธรรม ผู้คนจึงให้ความเคารพนับถือเพื่อพึ่งพาอานุภาพอันเด็ดขาดในการขับไล่พลังงานด้านลบ ล้างอาถรรพ์อัปมงคล คุ้มครองความปลอดภัย และอำนวยพรให้ชีวิตแคล้วคลาดสงบสุขครับ

ส่วนตัวผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) ศึกษาอภิปรัชญาจีนมานาน และนับถือองค์พระมหาจักรพรรดิสายฟ้า จิ่วเทียนอิ้งหยวนเหลยเซิงผู่ฮว่าเทียนจุน เป็นปรมาจารย์สูงสุดพระองค์หนึ่งในใจ องค์ท่านคือเจ้าของคัมภีร์แก่นหยก ที่ผมเคยเล่าไว้แล้ว ผมยังได้มีโอกาสเรียนวิชายันต์อสุนีบาตของนิกาย 玄皇教 (แต้จิ๋ว เฮี่ยงอ่วงก่า / จีนกลาง เสวียนหวงเจี้ยว) ซึ่งไล่ลำดับจากยันต์พื้นฐานไปถึงยันต์ชั้นสูง ยันต์ในสายอสุนีบาตที่ผมได้เรียนมีดังนี้

1. ยันต์ 5 อสุนีบาต (五雷符 — แต้จิ๋ว โหงวลุ่ยฮู้ / จีนกลาง หวู่เหลยฝู)

อยู่ในเนื้อหาระดับพื้นฐาน (เล่ม 1) เป็นยันต์ที่ใช้เทวานุภาพของเทพแห่งสายฟ้าทั้ง 5 ทิศ พุทธคุณเน้นด้านการคุ้มครอง ขับไล่สิ่งอัปมงคล ป้องกันลมเพลมพัด แก้ฮวงจุ้ย และล้างอาถรรพ์ เป็นยันต์ครอบจักรวาลที่คนนิยมพกติดตัวครับ

2. ยันต์สายฟ้ากลางฝ่ามือ (掌心雷符 — แต้จิ๋ว เจี้ยซิงลุ่ยฮู้ / จีนกลาง จั่งซินเหลยฝู)

วิชานี้มักอยู่ในระดับสูง (เล่ม 3) เป็นวิชายันต์ที่ต้องผสานการเดินลมปราณ การร่ายคาถา และการเขียนอักขระยันต์ลงบนฝ่ามือ (หรือกระดาษในระดับสูง) เพื่อดึงพลังหยางแห่งสายฟ้ามาใช้ปราบปรามภูตผีร้ายแรง หรือทำน้ำมนต์เพื่อขับเสนียดจัญไร

3. ยันต์ 5 อสุนีพิฆาต / อสุนีบาตกำราบมาร (五雷斩鬼符 / 五雷镇鬼符 — แต้จิ๋ว โหงวลุ่ยจั้งกุ้ยฮู้ / จีนกลาง หวู่เหลยจ่านกุ่ยฝู)

เป็นการต่อยอดจากยันต์ 5 อสุนีบาตในเล่มแรก แต่เปลี่ยนจุดประสงค์จากการ "คุ้มครอง" เป็นการ "โจมตีและทำลาย" พลังงานลบ อาถรรพ์ หรือวิญญาณร้ายโดยตรง จะมีอักขระโองการ (เช่น 急急如律令 — แต้จิ๋ว กิกกิกหยู่ลุกเหล่ง / จีนกลาง จี๋จี๋หรูลวี่ลิ่ง) และสัญลักษณ์ของขุนพลสายฟ้าที่ซับซ้อนขึ้น

4. ยันต์มหาเทพสายฟ้าสวรรค์ชั้น 9 (九天应元雷声普化天尊符)

เป็นยันต์ขั้นสูงที่อัญเชิญบารมีของพระมหาจักรพรรดิสายฟ้า ผู้เป็นองค์ประมุขสูงสุดของกรมอัสนีบาต (เจ้านายของ 36 ขุนพลสายฟ้า) ใช้ในพิธีกรรมใหญ่เพื่อบัญชาการฟ้าดินและขจัดเคราะห์หนัก

รายนามทั้ง 36 พระองค์ในชุดนี้มาจากไหน

ผมจึงตั้งใจทำบทความชุดนี้ขึ้นเป็น Reference ให้กับผู้ที่สนใจศาสนาเต๋า และเรื่องราวของมหาเทพสายฟ้ากับเทพสายฟ้าทั้ง 36 พระองค์ รายนามในชุดนี้เรียบเรียงโดยเทียบกับขุนพลที่ปรากฏในคัมภีร์พิธีกรรมสายฟ้า (雷法 — แต้จิ๋ว ลุ่ยฮวก / จีนกลาง เหลยฝ่า) ซึ่งอยู่ในหมวดเจิ้งอี (正一部 — แต้จิ๋ว เจ่งอิกโป่ว / จีนกลาง เจิ้งอีปู้) ของสารบบคัมภีร์เต๋า โดยเฉพาะ 《道法会元》 (แต้จิ๋ว เต่าฮวกโห่ยง้วน / จีนกลาง เต้าฝ่าฮุ่ยหยวน) คัมภีร์รวมวิชาเต๋า 268 บรรพ และบทสรรเสริญชุมนุมขุนพลสายฟ้า 《雷霆总诰》 (แต้จิ๋ว ลุ่ยเท่งจ้งก่าว / จีนกลาง เหลยถิงจ่งเก้า) ที่บันทึกอยู่ในบทสวดเช้าเย็นประจำวันของสำนักเจิ้งอีแห่งเขาหลงหู่ (龙虎山正一日诵早晚课)

ต้องออกตัวไว้ก่อนว่า รายชื่ออาจจะไม่ได้ตรงกับสำนักใดสำนักหนึ่ง 100% เพราะแต่ละสายพิธีเลือกองค์และจัดลำดับต่างกัน บางพระองค์มีคัมภีร์ของตัวเองยาวหลายบรรพ บางพระองค์มีชื่ออยู่ในบทสรรเสริญ และบางพระองค์พบเพียงในรายพระนามขุนพล 36 พระองค์ที่สืบกันในสายพิธียุคหลัง ผมจึงบอกไว้ตรง ๆ ในแต่ละบทว่าองค์นั้นปรากฏในคัมภีร์ใด บรรพไหน แต่ทั้งหมดนี้คือเทพสายฟ้า 36 พระองค์ที่ยอมรับเป็น Reference ในการทำความรู้จักและเคารพได้ครับ

ความหมายของพระนาม 雷门灭魔邹元帅 ทีละคำ

พระนามนี้บอกสังกัดกับหน้าที่ไว้ในตัว ผมอธิบายทีละคำ

雷门 (แต้จิ๋ว ลุ่ยมึ้ง / จีนกลาง เหลยเหมิน — ประตูสายฟ้า) เป็นคำนำหน้าตำแหน่งของขุนพลในกรมสายฟ้า ไม่ใช่คำเฉพาะของจอมพลโจว คัมภีร์《道法会元》บรรพ 75 เรียกจอมพลโก่วกับจอมพลปี้ว่า 「雷门左右伐魔使」 คือทูตปราบมารซ้ายขวาแห่งประตูสายฟ้า และคัมภีร์ 三天秘法 ก็เรียกสององค์นี้ว่า 「雷门苟、毕二大雷神」 อ่านเรื่องของท่านได้ที่จอมพลโก่ว องค์ที่ 16 คำว่า 雷门 ในพระนามนี้จึงบอกว่าท่านถูกจัดเข้าสังกัดกรมสายฟ้า

灭魔 (เมี่ยหมัว) แปลว่าทำลายมาร ตรงกับหน้าที่ในบทเรียกของท่านซึ่งเน้นการกำจัดหมอผีชั่วร้ายและปีศาจ

邹 (โจว) คือแซ่ จุดที่ต้องระวังคือ 邹 (zōu) กับ 周 (zhōu) อ่านเป็นไทยว่า "โจว" เหมือนกัน ทั้งในจีนกลางและแต้จิ๋ว แต่เป็นคนละแซ่ ทำเนียบชุดนี้มีทั้งสององค์ อีกองค์คือจอมพลโจว 周 องค์ที่ 26 จึงควรดูอักษรจีนกำกับทุกครั้ง

元帅 (แต้จิ๋ว ง้วนโซ่ย / จีนกลาง หยวนซ่วย — จอมพล) คือยศแม่ทัพใหญ่

จอมพลโจวในคัมภีร์ 三天秘法

หลักฐานชั้นคัมภีร์เพียงชิ้นเดียวที่ผมพบคือคัมภีร์รวมบทเรียกขุนพล《三天秘法》 (ชื่อเต็ม 太上灵宝静明二帝君三天秘法) ฉบับสมัยชิงที่ห้องสมุดเซี่ยงไฮ้เก็บไว้ คัมภีร์นี้อ้างว่าเป็นของท่านสวีซวิ่น บรรพ 7 ซึ่งรวมบทเรียกขุนพลทั้งหลาย มีหัวข้อ "邹元帅" แยกเป็นของท่านเอง อยู่ต่อจากบทเรียกเทพการแพทย์และก่อนบทของจอมพลคัง องค์ที่ 13

บทเรียกเริ่มด้วยการให้ทูตถือยันต์นำธูปและคำสั่งไปยัง 「地府北阴酆都宫」 คือวังเฟิงตูฝ่ายเหนือแห่งโลกหลังความตาย แล้วเรียกพระนามเต็มว่า

「酆都行台专灭邪巫铁身邹公显大将军」

แปลว่า "แม่ทัพใหญ่โจวกงเสี่ยนกายเหล็ก แห่งสำนักงานสาขาของเฟิงตู ผู้มีหน้าที่เฉพาะในการทำลายหมอผีชั่วร้าย" ชื่อตัวในบทนี้คือ 邹公显 (แต้จิ๋ว โจวกงเหียง / จีนกลาง โจวกงเสี่ยน) และให้ท่าน 「部领麾下，诛邪灭巫全司官将」 คือนำขุนพลทั้งกรมที่ปราบสิ่งร้ายและหมอผีมาที่แท่นพิธี ต่อด้วยบทสรรเสริญสั้น ๆ ว่า

「酆都猛烈，公显将军。手执铁锏，勦灭妖精。威风凛凛，诛斩不平。」

แปลว่า "ท่านแม่ทัพกงเสี่ยนผู้ดุดันแห่งเฟิงตู มือถือกระบองเหลี่ยมเหล็ก กวาดล้างปีศาจ ท่าทีน่าเกรงขาม ลงโทษความอยุติธรรม" ท้ายบทเป็นคาถาเร่งให้มาถึงและการถวายธูป ซึ่งผมไม่ถอดเสียงตามหลักของบทความชุดนี้

บทนี้ให้ข้อมูลสำคัญสามอย่าง คือท่านสังกัดเฟิงตู หน้าที่หลักคือทำลายหมอผีชั่วร้าย (灭邪巫) และอาวุธคือ 铁锏 (แต้จิ๋ว ถิกั้ง / จีนกลาง เถี่ยเจี่ยน — กระบองเหลี่ยมเหล็ก) ส่วนคำว่า 雷门 ในพระนามของทำเนียบไม่ปรากฏในบทนี้

บทสรรเสริญยุคปัจจุบัน 邹帅宝诰

ข้อมูลที่เหลือทั้งหมดมาจากบทความชื่อ 〈恭迎酆都打邪灭魔照鬼邹元帅圣诞〉 ที่เผยแพร่บนเว็บไซต์ Weibo ในปี ค.ศ. 2024 บทความนี้คัดบทสรรเสริญ《邹帅宝诰》ไว้ วรรคสำคัญมีดังนี้

• 「位居酆都，职专考召」 ประจำอยู่ที่เฟิงตู หน้าที่เฉพาะคือสอบสวนและเรียกวิญญาณ
• 「金甲铜锤，辅雷霆以施行治化」 เกราะทอง ค้อนทองแดง ช่วยกรมสายฟ้าดำเนินการปกครอง
• 「青发铁面，随符命而明彰报应」 ผมเขียว หน้าเหล็ก ปฏิบัติตามคำสั่งในยันต์ ทำให้ผลกรรมปรากฏชัด
• 「掌黑律而典录罪福」 ถือกฎดำและจดบันทึกบาปบุญ
• 「戮庙诛妖，驱邪治病」 ทำลายศาลผี ปราบปีศาจ ขับสิ่งร้าย รักษาโรค

บทสรรเสริญจบด้วยสมญา 「酆都打邪灭巫，照鬼大将邹元帅」 และ 「雷威广化天尊」 คำอธิบายท้ายบทความระบุว่าท่านชื่อตัว 铨 ชื่อรอง 节义 เป็นหนึ่งในสามสิบหกจอมพลแห่งเฟิงตู วันเกิดคือวันที่ 4 เดือน 7 ตามปฏิทินจีน บางสายเรียกท่านพร้อมกับจอมพลซังแห่งเฟิงตู และจอมพลกวนแห่งเฟิงตู ส่วนใหญ่ใช้ในวิชาสายเฟิงตูกับตงเยว่ แต่ก็ถูกเรียกในวิชาสายฟ้าด้วย

ต้องบอกตามตรงว่า บทความนี้ไม่ได้บอกว่าบทสรรเสริญแต่งเมื่อใดหรือโดยสายใด และผมไม่พบชื่อ 铨 หรือวันที่ 4 เดือน 7 ในคัมภีร์ชั้นต้น ข้อมูลส่วนนี้จึงควรถือเป็นธรรมเนียมของสายพิธีร่วมสมัย

บริบทฝ่ายเฟิงตู: วิชาจับหมอผีชั่วร้าย

แม้คัมภีร์รุ่นเก่าจะไม่มีชื่อจอมพลโจว แต่หน้าที่ "ทำลายหมอผี" ของท่านมีบริบทในคัมภีร์ 道法会元 อยู่ บรรพ 264 เป็นวิชาจับหมอผีชั่วร้ายด้วยกฎดำของเฟิงตู ตัวบทเตือนว่า ถ้าหมอผีทำผิดไม่ร้ายแรงก็ไม่ต้องใช้วิธีนี้ และให้ใช้เมื่อจำเป็นจริง ๆ เพราะเกรงจะเสียความเมตตา วิธีนี้ส่ง 「桑将军」 คือแม่ทัพซังไปจับตัว

ผมสังเกตว่า แม่ทัพซังในบรรพนี้ตรงกับที่บทความยุคปัจจุบันบอกว่าบางสายเรียกจอมพลโจวพร้อมกับจอมพลซังแห่งเฟิงตู ส่วนจอมพลกวนแห่งเฟิงตูก็มีพิธีของตัวเองในบรรพ 260 (酆都朗灵关元帅秘法) ซึ่งเป็นองค์เดียวกับจอมพลกวน องค์ที่ 6 ในฐานะฝ่ายเฟิงตู ข้อนี้บอกได้แค่ว่าจอมพลโจวอยู่ในกลุ่มขุนพลเฟิงตูที่ทำงานด้านเดียวกัน ไม่ได้พิสูจน์ว่าท่านมีอยู่ในคัมภีร์รุ่นนั้น ใครอยากเห็นขุนพลฝ่ายเฟิงตูองค์อื่น อ่านได้ที่จอมพลเมิ่ง องค์ที่ 23 และภาพรวมของกรมสายฟ้าอยู่ในบทความเทพสายฟ้าแห่งลัทธิเต๋าและโครงสร้างกรมสายฟ้า

ค้นใน 道法会元: มีแซ่โจวหลายองค์ แต่ไม่มีจอมพลโจว

เมื่อค้นอักษร 邹 ในตัวบท《道法会元》ครบทั้ง 268 บรรพ พบเพียงชื่อเหล่านี้

• 邹铁壁: อาจารย์สายวิชาสายฟ้า ปรากฏในบรรพ 77, 82, 84 และ 95 บรรพ 95 บอกว่าชื่อลับชุดหนึ่ง 「乃祖师王侍宸授邹铁壁」 คือปรมาจารย์หวังซื่อเฉินถ่ายทอดให้โจวเถี่ยปี้
• 邹彬: ชื่อเทพประจำวันติงอิ่วในวิชาเรียกเทพติงเจี๋ย บรรพ 98
• 邹混: เทพสายฟ้าประจำแคว้นหยางโจว ในบรรพ 104 และ 125–127
• คำในบทสวดที่ไม่ใช่ชื่อบุคคล ในบรรพ 191

ไม่พบชื่อ 邹元帅 邹公显 หรือ 邹铨 เลย สารบัญภาคเฟิงตูช่วงบรรพ 260–268 มีพิธีเฉพาะของจอมพลกวน และของจอมพลเชอกับเซี่ย แต่ไม่มีพิธีของจอมพลโจว แปลว่าฐานะของท่านน่าจะเกิดขึ้นในสายพิธีสมัยหลัง เช่นเดียวกับที่พบใน 三天秘法

รูปลักษณ์ของจอมพลโจว

ข้อมูลรูปลักษณ์มีน้อย และสองแหล่งให้ภาพต่างกัน

• ตาม 三天秘法: "กายเหล็ก" (铁身) และถือกระบองเหลี่ยมเหล็ก
• ตามบทสรรเสริญยุคปัจจุบัน: เกราะทอง ค้อนทองแดง ผมเขียว และหน้าเหล็ก ซึ่งน่าจะหมายถึงสีหน้าดำเทาแบบเหล็ก สื่อความเคร่งขรึมไม่เลือกหน้า

ภาพปกของบทความนี้วาดตามบทสรรเสริญ คือหน้าเหล็ก ผมเขียว เกราะทอง และค้อนทองแดง โดยใช้ฉากเมืองมืดแบบเฟิงตูเป็นพื้นหลัง จึงเป็นภาพประกอบเชิงศิลป์ ไม่ใช่รูปเคารพของศาลเจ้าใด ผมไม่พบข้อมูลเรื่องพาหนะของท่าน

การบูชาจอมพลโจว

บทความบน Weibo เป็นการชวนฉลองวันเกิดของท่าน แสดงว่ามีผู้บูชาในสายพิธีร่วมสมัยของจีน แต่ไม่ได้ระบุวัดหรือศาลเจ้า ส่วนทำเนียบสามสิบหกขุนพลที่ใช้กันแพร่หลาย ทั้งชุดของสมาคมเต๋าแห่งประเทศจีนและชุดบริวารของเสวียนเทียนซ่างตี้ในไต้หวัน ไม่มีขุนพลแซ่ 邹 เลย มีแต่แซ่ 周 เช่น 周青远 และจอมพล 周广泽

ในไต้หวัน เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และประเทศไทย ผมยังไม่พบแหล่งที่ตรวจสอบได้ซึ่งระบุศาลเจ้าที่บูชาจอมพลโจวองค์นี้ครับ

ชื่อที่มักสับสน

• 邹混 เทพสายฟ้าแคว้นหยางโจว: 道法会元 บรรพ 125 บรรยายว่า 「扬州社令雷神主者邹混，绯衣金甲，执斧」 คือสวมเสื้อแดงเข้ม เกราะทอง ถือขวาน อยู่ในพิธีขอฝนบรรพเดียวกับจอมพลคังเหยา องค์นี้ถือขวาน ไม่ใช่กระบองเหล็ก และไม่มีหลักฐานว่าเป็นจอมพลโจว
• 邹铁壁 อาจารย์ผู้เป็นมนุษย์: ฐานข้อมูลวัฒนธรรมเต๋าระบุว่าเป็นชาวหนานเฟิง มณฑลเจียงซี ช่วงต้นซ่งใต้ เป็นอาจารย์วิชาสายฟ้า ศึกษากับหลานของหวังเหวินชิง แล้วได้รับวิชาจากหวังเหวินชิงโดยตรง ท่านเป็นผู้สืบวิชา ไม่ใช่ขุนพล
• 周 องค์ที่ 26: คนละแซ่ แม้อ่านไทยว่า "โจว" เหมือนกัน
• ไม่ใช่เทพเจ้าสายฟ้าสูงสุด: มีคำตอบในเว็บไซต์ถามตอบบางแห่งว่าจอมพลโจวคือองค์จิ่วเทียนอิ้งหยวนเหลยเซิงผู่ฮว่าเทียนจุน ข้อนี้ขัดกับแหล่งอื่นทั้งหมด ท่านเป็นขุนพลฝ่ายเฟิงตู ไม่ใช่ประมุขกรมสายฟ้า

มุมมองของผมต่อจอมพลโจว

ผมสนใจหน้าที่ "ทำลายหมอผีชั่วร้าย" ขององค์นี้มาก เพราะมันบอกว่าในสายเต๋าเอง ก็ยอมรับว่าวิชาอาคมถูกใช้ผิดทางได้ และต้องมีขุนพลเฉพาะไว้จัดการคนที่ใช้มันทำร้ายผู้อื่น ในฐานะคนเรียนยันต์อสุนีบาต ผมมองว่านี่คือคำเตือนสำหรับผู้เรียนทุกคน วิชาไม่ได้ผิดในตัวเอง แต่ใจของผู้ใช้เป็นตัวตัดสิน

อีกเรื่องที่ผมได้จากองค์นี้คือความซื่อตรงต่อหลักฐาน องค์ที่มีหลักฐานน้อยไม่ได้แปลว่าไม่สำคัญ แต่ต้องเล่าเท่าที่รู้ ไม่เติมตำนานเข้าไปให้ดูครบ ผมจึงเลือกเล่าบทเรียกใน 三天秘法 ตามตัวบท และบอกให้ชัดว่าส่วนไหนมาจากบทความยุคปัจจุบันครับ

คำถามที่พบบ่อย

雷门灭魔邹元帅 คือใคร

คือขุนพลแซ่โจว (邹) ฝ่ายเฟิงตูผู้มีหน้าที่ทำลายหมอผีชั่วร้ายและปราบปีศาจ คัมภีร์《三天秘法》สมัยชิงเรียกท่านว่า 酆都行台专灭邪巫铁身邹公显大将军 ส่วนบทสรรเสริญยุคปัจจุบันว่าท่านช่วยกรมสายฟ้าดำเนินการปกครอง

จอมพลโจวมีในคัมภีร์ 道法会元 หรือไม่

ไม่มี เมื่อค้นทั้ง 268 บรรพพบเพียงแซ่โจวองค์อื่น คือ 邹铁壁 ผู้เป็นอาจารย์ 邹彬 เทพประจำวัน และ 邹混 เทพสายฟ้าแคว้นหยางโจว หลักฐานชั้นคัมภีร์ของจอมพลโจวมีเพียงบทเรียกใน 三天秘法

จอมพลโจวถืออาวุธอะไร

คัมภีร์ 三天秘法 ระบุว่าถือกระบองเหลี่ยมเหล็ก (铁锏) ส่วนบทสรรเสริญยุคปัจจุบันว่าถือค้อนทองแดง (铜锤) สองแหล่งนี้ไม่ตรงกัน

邹元帅 กับ 周元帅 เป็นองค์เดียวกันหรือไม่

ไม่ใช่ 邹 กับ 周 เป็นคนละแซ่ แม้อ่านไทยว่า "โจว" เหมือนกัน ในทำเนียบชุดนี้ 邹 คือองค์ที่ 15 ส่วน 周 คือองค์ที่ 26 และทำเนียบสามสิบหกขุนพลที่แพร่หลายมีแต่แซ่ 周

วันสมโภชจอมพลโจวคือวันไหน

บทความยุคปัจจุบันบน Weibo ระบุว่าคือวันที่ 4 เดือน 7 ตามปฏิทินจีน แต่เป็นแหล่งเดียว และยังไม่พบในคัมภีร์ชั้นต้น

บทสรุป

雷门灭魔邹元帅 คือขุนพลแซ่โจวฝ่ายเฟิงตูที่ทำหน้าที่ทำลายหมอผีชั่วร้าย หลักฐานชั้นคัมภีร์มีเพียงบทเรียกใน《三天秘法》สมัยชิง ซึ่งให้ชื่อท่านว่าโจวกงเสี่ยนกายเหล็ก ถือกระบองเหลี่ยมเหล็ก ส่วนชื่อตัว 铨 วันเกิด และรูปลักษณ์หน้าเหล็กผมเขียวมาจากบทความและบทสรรเสริญยุคปัจจุบัน คัมภีร์ 道法会元 ไม่มีชื่อท่าน และไม่ควรสับสนกับ 邹混 邹铁壁 หรือจอมพล 周 ผมจึงขอสรุปว่าองค์นี้เป็นตัวอย่างของขุนพลที่เกิดในสายพิธีสมัยหลัง ซึ่งเราควรเคารพไปพร้อมกับรู้ขอบเขตของหลักฐานครับ

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

• 《三天秘法》บรรพ 7 บทเรียก 邹元帅 ที่ให้พระนาม 铁身邹公显大将军 และกระบองเหลี่ยมเหล็ก (识典古籍)
• 《三天秘法》บรรพ 7 หน้ารวมหัวข้อบทเรียกขุนพลที่มีหัวข้อ 邹元帅 (识典古籍)
• 《三天秘法》บทอวยพรส่งขุนพลที่เรียก 雷门苟、毕二大雷神 (识典古籍)
• บทความ 恭迎酆都打邪灭魔照鬼邹元帅圣诞 ที่คัดบทสรรเสริญ 邹帅宝诰 และวันเกิดของท่าน (Weibo)
• 《道法会元》บรรพ 75 ที่เรียกจอมพลโก่วกับปี้ว่า 雷门左右伐魔使 (中华典藏)
• 《道法会元》บรรพ 95 ที่ระบุว่าปรมาจารย์หวังซื่อเฉินถ่ายทอดวิชาให้โจวเถี่ยปี้ (中华典藏)
• 《道法会元》บรรพ 125 รูปลักษณ์ของ 邹混 เทพสายฟ้าแคว้นหยางโจว (中华典藏)
• 《道法会元》บรรพ 264 วิชาจับหมอผีชั่วร้ายด้วยกฎดำของเฟิงตู (中华典藏)
• ฐานข้อมูลวัฒนธรรมเต๋า: ประวัติโจวเถี่ยปี้ อาจารย์วิชาสายฟ้าสมัยซ่งใต้
• สมาคมเต๋าแห่งประเทศจีน: ทำเนียบสามสิบหกเทียนเจี้ยงที่ไม่มีขุนพลแซ่ 邹
• เว็บไซต์เสวียนเทียนซ่างตี้ ไต้หวัน: ทำเนียบสามสิบหกขุนพลที่ไม่มีขุนพลแซ่ 邹