↑
ครอบครัว ธุรกิจ แถวนี้ 101 แซ่อึ้ง บทความ ติดต่อครอบครัว
แซ่และตระกูลจีน · Zhu Surname

แซ่จู (朱) มาจากไหน? ประวัติตระกูลจู จากซานตงสู่แต้จิ๋วและไทย

แซ่จู (朱) อ่านว่าจูทั้งแต้จิ๋วและจีนกลาง มาจากแคว้นจูในซานตง ถิ่นเดิมเพ่ยกั๋ว หอจื่อหยางของสายจูซี เส้นทางจากผูเถียนสู่แต้จิ๋ว และแซ่จูในไทย

โดย · · อ่าน ~12 นาที
ภาพปกอักษร 朱 สีทองกลางภาพ ด้านซ้ายเป็นนักปราชญ์ชราในเสื้อคลุมสีฟ้า ด้านหลังเป็นศาลบรรพชนแซ่จูมีสิงโตหินคู่ ด้านขวาเป็นฮ่องเต้ราชวงศ์หมิงในฉลองพระองค์ลายมังกร พร้อมข้อความแซ่จู (朱) มาจากไหน ประวัติตระกูลจู
ภาพปกอักษร 朱 สีทองกลางภาพ ด้านซ้ายเป็นนักปราชญ์ชราในเสื้อคลุมสีฟ้า ด้านหลังเป็นศาลบรรพชนแซ่จูมีสิงโตหินคู่ ด้านขวาเป็นฮ่องเต้ราชวงศ์หมิงในฉลองพระองค์ลายมังกร พร้อมข้อความแซ่จู (朱) มาจากไหน ประวัติตระกูลจู (ภาพปกประกอบบทความ)

แซ่จูเขียนด้วยอักษร 朱 (แต้จิ๋ว จู / จีนกลาง จู) ตัวเดียว ตัวเต็มกับตัวย่อหน้าตาเหมือนกัน และเป็นแซ่ที่โชคดีเรื่องเสียงอ่าน เพราะคนแต้จิ๋วกับคนเรียนจีนกลางเรียกตรงกันว่า "จู" ไม่ต้องมาสงสัยว่าเป็นแซ่เดียวกันหรือเปล่าแบบที่หลายแซ่เจอ

ในจีนวันนี้มีคนแซ่จูราว 18.2 ล้านคน (ประมาณการปี 2026) เป็นแซ่ใหญ่อันดับ 14 ของประเทศ แซ่นี้เคยเป็นแซ่ของฮ่องเต้ถึงสองราชวงศ์ แต่ที่ผมสนใจคือ 朱熹 (แต้จิ๋ว จูฮี / จีนกลาง จูซี) ปราชญ์สมัยซ่ง เพราะคนแซ่จูในแต้จิ๋วจำนวนมากนับท่านเป็นบรรพชน

คำตอบสั้น ๆ

แซ่จู (朱) อ่านว่าจูทั้งแต้จิ๋วและจีนกลาง สายหลักมาจากแคว้นจูเล็ก ๆ ในมณฑลซานตงสมัยราชวงศ์โจว เมื่อแคว้นล่ม ลูกหลานตัดส่วนที่หมายถึงเมืองออกจากชื่อแคว้นแล้วใช้เป็นแซ่ ปัจจุบันมีคนแซ่จูในจีนราว 18.2 ล้านคน เป็นอันดับ 14 ส่วนคนแซ่จูแต้จิ๋วส่วนใหญ่ย้ายมาจากฝูเจี้ยนและนับจูซี ปราชญ์สมัยซ่ง เป็นบรรพชน

ประเด็นสำคัญ

  • "จู" เป็นเสียงทั้งแต้จิ๋วและจีนกลาง ภาษาอังกฤษสะกดได้ทั้ง Zhu, Chu และ Choo
  • ตำราเก่าบอกว่าแซ่จูมาจากแคว้นจู ผู้ครองแคว้นใช้แซ่เฉา ลูกหลานจึงนับเป็นสาขาหนึ่งของแซ่เฉา
  • ถิ่นเดิมที่มีชื่อที่สุดคือเพ่ยกั๋ว ส่วนชื่อหอที่พบบ่อยคือหอจื่อหยาง ซึ่งตั้งตามสมญาของจูซี
  • คนแซ่จูแต้จิ๋วส่วนใหญ่ย้ายมาจากผูเถียน ฝูเจี้ยน ถิ่นใหญ่อยู่ที่เตี่ยเอี๊ยและเท่งไฮ้
  • ยังไม่พบหลักฐานว่ามีสมาคมแซ่จูแห่งประเทศไทย

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 100 แซ่จีนอันดับแรกแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วนแซ่จู (朱)

หัวข้อ ข้อมูล
อักษรจีน 朱 ตัวเต็มและตัวย่อเหมือนกัน
จีนกลาง / แต้จิ๋ว จู (Zhū) / จู (zu1)
ฮกเกี้ยน / กวางตุ้ง Tsu สะกดแบบสิงคโปร์ว่า Choo / Jyu1 สะกดแบบฮ่องกงว่า Chu
ภาษาอังกฤษ Zhu, Chu, Choo
อันดับในจีน อันดับ 14 (อันดับทางการปี 2020)
จำนวนคน ราว 18.2 ล้านคน (ประมาณการปี 2026)
มณฑลที่มีมากที่สุด เจียงซู
ถิ่นเดิมของตระกูล เพ่ยกั๋ว แถบรอยต่ออานฮุยกับเจียงซู
ชื่อหอ หอจื่อหยาง หอไป๋ลู่ หอจวีจิ้ง หอเจ๋อเจี้ยน

ในตาราง 100 แซ่จีนอันดับแรก ปี 2026 แซ่จูอยู่อันดับ 14 ส่วนแซ่อึ้งของบ้านผมอยู่อันดับ 7

แซ่จู ภาษาจีนเขียนอย่างไร แปลว่าอะไร

อักษร 朱 มีเพียง 6 ขีดและไม่มีรูปย่อ ความหมายเดิมตามพจนานุกรมอักษรจีนสมัยฮั่นคือไม้แก่นแดงจำพวกสน ต่อมาจึงใช้หมายถึงสีแดงสดและชาด แต่แซ่จูไม่ได้มาจากความหมายเรื่องสี มาจากชื่อแคว้นโบราณ

แต้จิ๋วอ่าน 朱 ว่า zu1 ตามหน้าคำอ่านอักษร 朱 ในพจนานุกรมแต้จิ๋ว Mogher ใกล้กับจีนกลาง Zhū มาก คนไทยเชื้อสายจีนจึงเรียกแซ่จูเหมือนกันหมด ส่วนภาษาอังกฤษ จีนแผ่นดินใหญ่สะกด Zhu ฮ่องกงสะกด Chu ตามเสียงกวางตุ้ง สิงคโปร์และมาเลเซียมักสะกด Choo ตามเสียงฮกเกี้ยน

แซ่จู มาจากไหน

สายที่ตำราเก่ายอมรับกันมากที่สุดคือสายแคว้น 邾 (แต้จิ๋ว จู / จีนกลาง จู) อักษรตัวนี้ต่างจาก 朱 แค่มีส่วนประกอบ 阝 ด้านขวา ซึ่งหมายถึงเมือง

ตำราว่าด้วยแซ่สมัยราชวงศ์ถังเล่าว่า ราชวงศ์โจวให้ขุนนางแซ่ 曹 (จีนกลาง เฉา) ชื่อเฉาเสีย ไปครองแคว้นจู ตำราถือว่าท่านเป็นลูกหลานจักรพรรดิจวนซวีในตำนาน เมืองหลวงของแคว้นอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของชวีฟู่ บ้านเกิดขงจื๊อในมณฑลซานตง ต่อมาแคว้นถูกรัฐฉู่ผนวกในรัชกาลพระเจ้าฉู่เซวียน (ครองราชย์ 369–340 ปีก่อน ค.ศ.)

ลูกหลานผู้ครองแคว้นจึงตัดส่วน 阝 ออก เหลือเป็น 朱 แล้วใช้เป็นแซ่สืบมา บทความแซ่จูในวิกิพีเดียภาษาอังกฤษ จึงสรุปว่าในทางเทคนิค แซ่จูเป็นสาขาหนึ่งของแซ่เฉา สายอื่นที่ลูกหลานอาจเคยได้ยิน ผมสรุปจากบทความแซ่จูในวิกิพีเดียภาษาจีนไว้ในตารางนี้

สายต้นกำเนิด ยุค ตำนานหรือหลักฐาน
แคว้นจู ผู้ครองแคว้นใช้แซ่เฉา ราชวงศ์โจว สายหลัก แคว้นมีอยู่จริง ส่วนการสืบถึงจวนซวีเป็นตำนาน
ลูกหลานรัฐซ่ง ราชวงศ์โจว มีสองคำอธิบาย คือใช้ชื่อบรรพบุรุษเป็นแซ่ หรือเปลี่ยนจากแซ่ซ่งที่รูปอักษรคล้ายกัน
ตันจู โอรสพระเจ้าเหยา ยุคบรรพกาล ตำนาน
ชาวเซียนเปยบางตระกูล ราชวงศ์เว่ยเหนือ มีบันทึกในพงศาวดารราชวงศ์เว่ย
ราชวงศ์หมิงพระราชทานแซ่หลวง หมิงถึงหมิงใต้ มีหลักฐานชัด แต่หลายสายกลับไปใช้แซ่เดิม

ตัวอย่างที่คนรู้จักที่สุดคือ 郑成功 (จีนกลาง เจิ้งเฉิงกง) ที่ได้แซ่จูจากจักรพรรดิหลงอู่แห่งหมิงใต้ ชื่อ Koxinga ที่ชาวตะวันตกใช้เรียกท่านมาจากคำว่าท่านผู้ได้แซ่หลวง

ถิ่นเดิมและชื่อหอบรรพชน

ตำราสมัยซ่งบันทึกว่าแซ่จูมีเก้าถิ่นเดิมที่มีชื่อเสียง ที่เก่าแก่ที่สุดคือ 沛国 (จีนกลาง เพ่ยกั๋ว) แถบซุยซีในอานฮุยต่อกับเพ่ยเซี่ยนในเจียงซู ส่วนทางใต้ของแม่น้ำแยงซี สมัยจิ้นตะวันออกมีคำเรียกสี่ตระกูลใหญ่แห่งแคว้นอู๋ (แถบซูโจว) คือ จู จาง กู้ ลู่ โดยแซ่จูอยู่ลำดับแรก

ชื่อหอของแซ่จูส่วนใหญ่ผูกกับจูซี ลูกหลานอาจเคยเห็นชื่อเหล่านี้บนป้ายบรรพชน

  • 紫阳堂 (จีนกลาง จื่อหยางถัง) ตั้งตามสมญา "จื่อหยาง" ของจูซี ใช้มากที่สุดในสายลูกหลานจูซี
  • 白鹿堂 (จีนกลาง ไป๋ลู่ถัง) มาจากสำนักศึกษาบนเขาหลูซานที่จูซีเคยสอน
  • 居敬堂 (จีนกลาง จวีจิ้งถัง) มาจากหลักการเรียนของจูซีที่ให้สำรวมใจและมั่นในเป้าหมาย
  • 折槛堂 (จีนกลาง เจ๋อเจี้ยนถัง) มาจากเรื่องจูอวิ๋น ขุนนางฮั่นตะวันตก ที่เกาะราวท้องพระโรงจนหักเพื่อทูลขอให้ลงโทษขุนนางกังฉิน

คู่คำขวัญประตูที่พบบ่อยคือ 两朝天子,一代圣人 (จีนกลาง เหลี่ยงเฉาเทียนจื่อ อี๋ไต้เซิ่งเหริน) แปลว่า สองราชวงศ์มีโอรสสวรรค์ หนึ่งยุคมีปราชญ์ใหญ่ หมายถึงฮ่องเต้แซ่จูสองราชวงศ์กับจูซี

อาคารประตูหน้าศาลบรรพชนแซ่จูหมู่บ้านไป๋ซี มณฑลเจ้อเจียง หลังคากระเบื้องสีเทา มีสิงโตหินคู่หน้าประตูไม้ และเสาซุ้มหินแกะสลักด้านซ้าย
ศาลบรรพชนแซ่จูหมู่บ้านไป๋ซี อำเภอฉางซิง มณฑลเจ้อเจียง ป้ายเหนือประตูเขียนว่า 朱氏宗祠 (จีนกลาง จูซื่อจงฉือ — ศาลบรรพชนตระกูลจู) ถ่ายเมื่อมีนาคม 2014 · ภาพ: 猫猫的日记本 / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

เส้นทางลงใต้สู่แต้จิ๋ว

จุดเปลี่ยนของแซ่จูทางใต้คือจูซี บ้านบรรพบุรุษของท่านอยู่ที่ 婺源 (จีนกลาง อู้หยวน) ในเจียงซี แต่ท่านเกิดที่ 尤溪 (จีนกลาง โหยวซี) มณฑลฝูเจี้ยน และไปตั้งสำนักสอนที่เข่าถิง อำเภอเจี้ยนหยาง ลูกหลานสายจูซีจึงกลายเป็นสายใหญ่ของแซ่จูในฝูเจี้ยน อีกสายหนึ่งหนีภัยปลายซ่งใต้ไปตั้งรกรากที่ซิงหนิง ถิ่นชาวแคะในกวางตุ้ง

ภาพวาดโบราณครึ่งตัวของจูซี ชายชราไว้หนวดเคราบาง สวมผ้าโพกศีรษะสีน้ำตาลและเสื้อคลุมสีฟ้า ปราชญ์ที่ลูกหลานแซ่จูจำนวนมากนับเป็นบรรพชน
ภาพเหมือนจูซี (1130–1200) ฝีมือศิลปินจีนไม่ทราบนาม จากพิพิธภัณฑ์ศิลปะฟิลาเดลเฟีย ในภาพไม่มีอักษรกำกับ การระบุตัวบุคคลอิงข้อมูลของพิพิธภัณฑ์ · ภาพ: ไม่ทราบผู้วาด / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

คนแซ่จูแต้จิ๋วส่วนใหญ่ย้ายมาจากฝูเจี้ยน โดยเฉพาะ 莆田 (จีนกลาง ผูเถียน) และนับตัวเองเป็นลูกหลานจูซี บทความเรื่องแซ่จูในแต้จิ๋วของเว็บท้องถิ่นเท่งไฮ้ เล่าว่าบางบ้านที่ตำบล 隆都 (แต้จิ๋ว หล่งโตว / จีนกลาง หลงตู) ยังสลักป้ายเหนือประตูว่า 考亭世家 (จีนกลาง เข่าถิงซื่อเจีย — ตระกูลแห่งเข่าถิง) ตามชื่อที่จูซีตั้งสำนักสอน

ถิ่นใหญ่ที่สุดอยู่ที่เตี่ยเอี๊ย (潮阳 — จีนกลาง เฉาหยาง) บันทึกของลูกหลานตระกูลจูสายเตี่ยเอี๊ย เล่าว่าเมื่อปี 1205 ลูกหลานแซ่จูจากผูเถียนมาเป็นต้นสายที่นี่ บุตรคนโตตั้งรกรากที่หมู่บ้าน 溪尾朱 (จีนกลาง ซีเหว่ยจู) ซึ่งบางเอกสารเขียนว่า 溪美朱 (จีนกลาง ซีเหม่ยจู) ทั้งหมู่บ้านเป็นแซ่จู บุตรอีกสองคนไปอยู่ฮุยไล้ (惠来 — จีนกลาง หุ้ยไหล) และลู่เฟิง

แต่เอกสารยังเล่าไม่ตรงกัน ศิลาจารึกเก่าที่ลูกหลานคัดลอกไว้บอกว่าบรรพชนมารับราชการที่แต้จิ๋ว (潮州 — จีนกลาง เฉาโจว) ระหว่างปี 1131–1162 ส่วนเว็บท้องถิ่นเท่งไฮ้บอกว่าแซ่จูในเตี่ยเอี๊ยส่วนมากย้ายเข้าสมัยหมิง ที่พอสรุปได้คือแซ่จูเข้าแต้จิ๋วผ่านฝูเจี้ยนในช่วงซ่งใต้ถึงหมิง

บรรพบุรุษผมมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ส่วนนี้ผมจึงอ่านละเอียดเป็นพิเศษ เว็บท้องถิ่นระบุว่าเท่งไฮ้มีคนแซ่จูกว่า 6,500 คน (ไม่บอกปีสำรวจ) อยู่ที่ตำบลเนี่ยเซี่ยง (莲上 — จีนกลาง เหลียนซ่าง) กว่า 3,000 คน ที่เหลืออยู่ที่ตำบลโคยนั้ม (溪南 — จีนกลาง ซีหนาน) ตำบลตังลี้ (东里 — จีนกลาง ตงหลี่) และในตัวเมือง ใครอยากรู้ว่าตำบลเหล่านี้อยู่ตรงไหน ดูแผนที่เขตปกครองเท่งไฮ้ได้ครับ

แหล่งเดียวกันเล่าว่าคนแซ่จูที่เจียงลิ้ม (樟林 — จีนกลาง จางหลิน) ย้ายมาจากผูเถียนตั้งแต่สมัยหยวน ศาลบรรพชนสมัยชิงยังอยู่ คู่คำขวัญหน้าศาลมีใจความว่า สืบสายจากอู้หยวน แตกสาขาจากผูเถียน เจียงลิ้มคือท่าเรือเก่าที่คนแต้จิ๋วรุ่นก่อนลงเรือหัวแดงไปสยาม ก่อนที่ซัวเถาจะเปิดท่า

แซ่จูในเมืองไทย

คนไทยเชื้อสายจีนแซ่จูน่าจะมีรากจากแต้จิ๋วและแคะเป็นหลัก ตามรูปแบบการอพยพของคนจีนในไทยโดยทั่วไป คำว่าแซ่จูใช้จริงในชื่อสกุลเดิมของคนไทย ตัวอย่างหนึ่งคือหน้าวิกิพีเดียภาษาไทยของคุณดวงใจ หทัยกาญจน์ ซึ่งระบุว่าสกุลเดิมคือแซ่จู

เรื่องสมาคมต้องบอกกันตรง ๆ ครับ การค้นทั้งภาษาจีนและภาษาไทยยังไม่พบสมาคมชื่อ 泰国朱氏宗亲总会 (จีนกลาง ไท่กั๋วจูซื่อจงชินจ่งฮุ่ย — สมาคมตระกูลจูแห่งประเทศไทย) ซึ่งไม่ได้แปลว่าไม่มี บทความจีนเรื่องการกระจายตัวของคนแซ่จูทั่วโลกบอกว่าคนแซ่จูในพม่า ไทย และเวียดนามมีไม่มากนัก ต่างจากฮ่องกง สิงคโปร์ และฟิลิปปินส์ที่มีสมาคมแซ่จูมานาน

ส่วนนามสกุลไทยที่แปลงมาจากแซ่จู ผมยังไม่พบเอกสารยืนยัน หลักฐานที่ดีที่สุดคือป้ายบรรพชนและเอกสารรุ่นอากงในบ้านของคุณเอง

ทุกวันนี้คนแซ่จูอยู่ที่ไหนในจีน

ข้อมูลที่อ้างจากรายงานชื่อแซ่ทั่วประเทศของกระทรวงความมั่นคงสาธารณะจีนปี 2021 บอกว่าเจียงซูมีคนแซ่จูมากที่สุด ราว 15% ของทั้งประเทศ เหมือนแซ่ซื้อหรือแซ่สวี (徐)ที่เจียงซูก็เป็นมณฑลอันดับหนึ่ง ห้ามณฑลคือ เจียงซู เหอหนาน อานฮุย เจ้อเจียง และกวางตุ้ง รวมกันมีคนแซ่จูราว 44%

สมัยหมิงแซ่จูรุ่งเรืองที่สุด มีราว 2% ของประชากร พอราชวงศ์ล่ม เชื้อพระวงศ์จำนวนมากถูกกวาดล้าง หลายสายที่เคยได้แซ่จูก็กลับไปใช้แซ่เดิม แซ่จูจึงเพิ่มขึ้นช้ากว่าประชากรรวม

บุคคลสำคัญแซ่จู

ชื่อจีน คำอ่าน ยุค เป็นที่จดจำเพราะ
朱买臣 จีนกลาง จูไหม่เฉิน ฮั่นตะวันตก คนตัดฟืนยากจนที่ได้เป็นเจ้าเมือง ที่มาของสำนวน น้ำหกแล้วเก็บคืนไม่ได้
朱温 แต้จิ๋ว จูอุง / จีนกลาง จูเวิน 852–912 ปฐมกษัตริย์ราชวงศ์เหลียงยุคหลัง
朱熹 แต้จิ๋ว จูฮี / จีนกลาง จูซี 1130–1200 ปราชญ์ลัทธิขงจื๊อใหม่ ผู้เรียบเรียงคำอธิบายคัมภีร์สี่เล่มของสำนักขงจื๊อ
朱元璋 แต้จิ๋ว จูง้วนเจียง / จีนกลาง จูหยวนจาง 1328–1398 ปฐมจักรพรรดิราชวงศ์หมิง ชาวเฟิ่งหยาง
朱柏庐 จีนกลาง จูไป่หลู 1627–1698 ผู้แต่งคำสอนประจำบ้านที่คนจีนท่องกันแพร่หลาย
朱德 แต้จิ๋ว จูเต็ก / จีนกลาง จูเต๋อ 1886–1976 ผู้ร่วมก่อตั้งกองทัพปลดแอกประชาชนจีน
朱镕基 จีนกลาง จูหรงจี 1928–2026 อดีตนายกรัฐมนตรีจีน (1998–2003)
朱棣文 จีนกลาง จูตี้เหวิน ปัจจุบัน Steven Chu นักฟิสิกส์รางวัลโนเบลปี 1997 อดีตรัฐมนตรีพลังงานสหรัฐฯ

ใครอยากอ่านช่วงก่อนที่จูหยวนจางจะตั้งราชวงศ์หมิง ลองอ่านรากประวัติศาสตร์ของสี่ผู้พิทักษ์พรรคเม้งก่าประกอบได้ครับ ส่วนจูหรงจีถึงแก่อสัญกรรมเมื่อ 12 สิงหาคม 2026 ตามคำประกาศอสัญกรรมของทางการจีนที่เผยแพร่ผ่านเว็บเหรินหมิน

ภาพวาดจักรพรรดิจูหยวนจางประทับนั่งบนเก้าอี้ ฉลองพระองค์สีขาวนวลปักลายมังกรทอง สวมหมวกดำ คาดเข็มขัดแดงประดับหยก บนพรมลายสีแดงน้ำเงิน
ภาพวาดประทับนั่งของจูหยวนจาง ปฐมจักรพรรดิราชวงศ์หมิง ผลงานสมัยหมิง เก็บรักษาที่พิพิธภัณฑ์พระราชวังแห่งชาติ ไทเป · ภาพ: ไม่ทราบผู้วาด / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

ธรรมเนียม คำสอน และอาหาร

คำสอนประจำบ้านของท่านจู

คำสอนที่คนจีนเรียกกันว่า 朱子家训 (จีนกลาง จูจื่อเจียซวิ่น — คำสอนประจำบ้านของท่านจู) ฉบับที่ท่องกันแพร่หลายที่สุด แท้จริงเป็นงานของจูไป่หลู ไม่ใช่ของจูซีโดยตรง ตามประวัติจูไป่หลูในวิกิพีเดียภาษาจีน ประโยคเปิดขึ้นต้นว่า 黎明即起 (จีนกลาง หลีหมิงจี๋ฉี่ — ฟ้าสางก็ลุก) ใจความทั้งประโยคคือ ตื่นแต่เช้า กวาดบ้านให้สะอาดทั้งในและนอก ค่ำแล้วจึงพัก ลงกลอนประตูและตรวจด้วยตนเอง

พิธีไหว้จูซี วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 9

สิ่งที่ใกล้กับธรรมเนียมประจำแซ่ที่สุดสำหรับลูกหลานสายจูซี คือพิธีเซ่นไหว้จูซีที่โหยวซี บ้านเกิดของท่าน หน้าข้อมูลของรัฐบาลอำเภอโหยวซี ระบุว่าพิธีนี้เริ่มตั้งแต่ปี 1237 จัดใหญ่ในวันเกิดจูซี คือขึ้น 15 ค่ำ เดือน 9 ตามปฏิทินจีน และปี 2011 ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ระดับมณฑลฝูเจี้ยน

งานรำลึกวันเกิดจูซีปี 2022 มีผู้ร่วมกว่า 1,000 คนทั้งในสถานที่และออนไลน์ ทุกคนคำนับรูปปั้นจูซีแล้วท่องคำสอนประจำบ้านพร้อมกัน ปี 2019 ลูกหลานจูซีจากเกาหลีใต้ก็เดินทางไปไหว้บรรพชนที่อู้หยวน

มีอาหารประจำแซ่จูไหม

ผมไม่พบอาหารที่เป็นของแซ่จูโดยมีหลักฐานรองรับ มีแต่ตำนานที่ผูกกับจูหยวนจาง ดังที่สุดคือซุปไข่มุก หยกเขียว หยกขาว เล่ากันว่าสมัยตกยากพระองค์ได้กินซุปเศษผักกับเต้าหู้บูดแล้วติดใจ แต่บทความของสำนักข่าวเผิงไพ่ค้นตำราประวัติศิลปะการแสดงของจีนแล้วพบว่า เรื่องนี้ดัดแปลงจากเรื่องตลกพื้นบ้านเป็นการแสดงตลกเซี่ยงเซิงในปี 1955 บ้านแต้จิ๋วแซ่จูก็ไหว้บรรพชนด้วยของไหว้แบบแต้จิ๋วทั่วไป ไม่ได้มีเมนูเฉพาะแซ่

คำถามที่พบบ่อย

แซ่จู มาจากไหน?

สายหลักมาจากแคว้นจูในมณฑลซานตง เมื่อแคว้นล่ม ลูกหลานตัดส่วนที่หมายถึงเมืองออกจากชื่อแคว้นแล้วใช้เป็นแซ่ ส่วนคนแซ่จูแต้จิ๋วส่วนใหญ่ย้ายมาจากผูเถียน มณฑลฝูเจี้ยน

แซ่จู ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 朱 มี 6 ขีด ตัวเต็มกับตัวย่อเหมือนกัน

แซ่จู แต้จิ๋วกับจีนกลางอ่านต่างกันไหม?

แทบไม่ต่างครับ แต้จิ๋วอ่าน zu1 จีนกลางอ่าน Zhū คนไทยจึงเรียกแซ่จูทั้งสองสำเนียง

แซ่จู ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

สะกดได้ทั้ง Zhu ตามพินอิน Chu แบบฮ่องกง และ Choo แบบสิงคโปร์และมาเลเซีย

แซ่จู แปลว่าอะไร?

อักษร 朱 แปลว่าสีแดงสดหรือชาด แต่ตัวแซ่มาจากชื่อแคว้นจูโบราณ ไม่ได้มาจากความหมายเรื่องสี

บทสรุป

แซ่จูมีรากสองชั้น ชั้นแรกคือแคว้นจูโบราณในซานตงกับถิ่นเดิมเพ่ยกั๋ว ซึ่งเป็นรากร่วมของคนแซ่นี้ทั้งจีน ชั้นที่สองใกล้ตัวคนไทยกว่า คือสายลูกหลานจูซีที่ย้ายจากผูเถียนเข้าเตี่ยเอี๊ยและเท่งไฮ้ ก่อนที่ลูกหลานบางส่วนจะลงเรือมาเมืองไทย

หลายเรื่องในบทความนี้ยังรอการยืนยัน ถ้าลูกหลานแซ่จูบ้านไหนมีป้ายบรรพชนเขียนว่าหอจื่อหยางหรือเข่าถิงซื่อเจีย มีชื่อหมู่บ้านเดิม หรือมีเรื่องเล่าที่ต่างออกไป แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

แซ่และตระกูลจีน 20 แซ่ใหญ่

แซ่อันดับ 14 ของจีน

บทความชุดนี้เล่าประวัติแซ่ใหญ่ของจีนทีละแซ่ เพื่อเป็นประโยชน์ต่อลูกหลานคนไทยเชื้อสายจีนที่อยากรู้รากเหง้าของตระกูลตัวเอง ดูอันดับและจำนวนคนของ 100 แซ่แรกได้ที่บทความแม่ของชุด ทั้งชุดรวบรวมและเรียบเรียงโดยธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) ลูกหลานคนแต้จิ๋วแซ่อึ้งจากเท่งไฮ้ หากข้อมูลตระกูลใดคลาดเคลื่อน แจ้งครอบครัวเราได้

ดูตาราง 100 แซ่จีน →
ดูรายชื่อแซ่ทั้งชุด

เกี่ยวกับผู้เขียน

ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa)
黄炳明 - MingPaPa

เขียนโดย

ชื่อจีน 黄炳明 (แต้จิ๋ว อึ้งเป๋งเม้ง / จีนกลาง หวงปิ่งหมิง)

นักธุรกิจโรงพิมพ์ ครูศิลปะการต่อสู้ และผู้ถ่ายทอดวัฒนธรรมจีน ศาสนา และความเชื่อ

ประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้: ผู้เขียนเป็นคนแต้จิ๋วแซ่อึ้ง บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ เคยเขียนเรื่องแซ่อึ้งของตระกูลตัวเองและตาราง 100 แซ่จีนจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน บทความแซ่จูนี้รวบรวมจากรายงานของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวที่ระบุไว้ท้ายบทความ เพื่อให้ลูกหลานแซ่จูใช้ค้นรากเหง้าต่อได้

ประวัติการแก้ไข

  • — เผยแพร่ครั้งแรก

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งได้ที่หน้าติดต่อ และอ่านวิธีตรวจสอบกับแก้ไขข้อผิดพลาดได้ที่นโยบายบรรณาธิการ

บทความที่เกี่ยวข้อง

ดูบทความทั้งหมดในหมวดแซ่และตระกูลจีน