ขงเบ้งไม่ได้เผาทุ่งพกบ๋อง! คนจุดไฟตัวจริงคือเล่าปี่ ก่อนขงเบ้งลงเขา 5 ปี

สามก๊กฉบับอึ้งเป๋งเม้ง: ผมกับสามก๊ก

ผม MingPaPa ชื่อจีน อึ้งเป๋งเม้ง (黄炳明) ชื่อไทย ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ คนไทยเชื้อสายจีนที่รักและผูกพันกับเรื่องราวของจีนมาตั้งแต่เด็กครับ

ตอนเล็ก ๆ ผมได้ยินพ่อกับผู้ใหญ่ในบ้านคุยกันว่า "ใครอ่านสามก๊กครบสามจบ คบไม่ได้" ทั้งที่พ่อผมเองก็อ่านมาหลายจบ พี่ชายผมก็อ่านหลายจบ ส่วนผม ก่อนอายุ 18 ปี อ่านเฉพาะสองฉบับ คือสามก๊กฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน) กับสามก๊กฉบับวณิพกของยาขอบ รวมกันไปแล้ว 10 รอบ ยังไม่นับหนังสือวิเคราะห์กลยุทธ์และหนังสืออรรถาธิบายสามก๊กอีกหลายสิบเล่ม ยิ่งอ่านก็ยิ่งรัก และยิ่งเข้าใจว่าทำไมผู้ใหญ่ถึงพูดอย่างนั้น

อ่านสามก๊กครบสามจบ คบไม่ได้ เพราะอะไร

ถ้ามองให้ลึก คำนี้ไม่ได้อยู่ที่จำนวนรอบที่อ่าน แต่อยู่ที่ "สันดานเดิมของคนอ่าน" ซึ่งเป็นตัวตั้งต้นครับ สามก๊กคือภาพสะท้อนมนุษย์จริง ๆ ไม่มีใครขาวสะอาดหรือสมบูรณ์แบบ มีทั้งคนดีแต่ซื่อจนโง่ คนเจ้าเล่ห์ที่เลวแต่รวย และคนเก่งที่หยิ่งยโส ในโลกความจริงคนเห็นแก่ตัวก็มีมากกว่าคนดีอยู่แล้ว คนอ่านมีจริตแบบไหน ลึก ๆ ชอบตัวละครแบบใด ก็จะหยิบแง่มุมนั้นมาใช้กับตัวเอง คำว่า "คบไม่ได้" จึงแยกได้เป็นสองมุม

• คบไม่ได้เพราะเลียนแบบความร้าย คนที่มีเชื้อความเห็นแก่ตัวหรือชอบเอาเปรียบคนอยู่แล้ว พออ่านจนเจนจัด ก็ซึมซับความปลิ้นปล้อน กลอุบายสกปรก และการมองคนอื่นเป็นเบี้ยมาใช้ในชีวิตจริง คนกลุ่มนี้ "คบไม่ได้" ในความหมายตรงตัว เพราะพร้อมหักหลังและทำลายมิตรภาพเพื่อประโยชน์ของตัวเอง
• คบไม่ได้เพราะ "คบยาก" เกินไป คนกลุ่มนี้อ่านเพื่อเข้าใจจิตวิทยามนุษย์ วิธีเอาตัวรอด และเกมอำนาจที่ซ่อนอยู่ จนกลายเป็นคนคมกริบที่รู้เท่าทันคนจนไม่มีใครตบตาได้ คนทั่วไปจึงเข้าไม่ถึงหรือระแวงว่าจะถูกเอาเปรียบ ส่วนคนเก่งด้วยกันก็อยู่ด้วยลำบาก เพราะต่างฝ่ายต่างรู้ทันกัน ต้องตั้งการ์ดระวังตัวอยู่ตลอดเวลา

สามก๊กฉบับอึ้งเป๋งเม้ง คือการอ่านสามก๊กอีกรอบด้วยสายตาของคนที่โตมากับนิยาย ผมหยิบฉากที่คนไทยจำได้ขึ้นใจมาวางเทียบกับพงศาวดาร《三国志》 (ซานกั๋วจื้อ — จดหมายเหตุสามก๊ก) ทีละประโยค ว่าตรงไหนเป็นประวัติศาสตร์ ตรงไหนเป็นฝีมือนักเล่านิทานและนักประพันธ์รุ่นหลัง ทุกบทยกต้นฉบับภาษาจีนพร้อมคำแปล และบอกว่าข้อความนั้นอยู่ในบทไหน ผู้อ่านจะได้ตรวจเองได้ครับ

ชื่อบุคคลและสถานที่ในบทความนี้

ชื่อในสามก๊กฉบับไทยตามฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน) อ่านตามสำเนียงฮกเกี้ยน ซึ่งต่างจากชื่อที่ใช้กันในระดับสากล บทความนี้จึงกำกับชื่อเฉพาะด้วยอักษรจีนตัวย่อและคำอ่านแบบจีนกลางเมื่อปรากฏครั้งแรก เช่น เล่าปี่ (刘备 หลิวเป้ย) ส่วนเลข "ตอนที่" ของนิยายในบทความนี้เป็นเลขตอน (回) ของนิยายฉบับภาษาจีน ซึ่งฉบับเจ้าพระยาพระคลังแบ่งตอนไม่ตรงกัน ฉบับไทยมักเรียกง่อก๊กว่า "เมืองกังตั๋ง" (江东) และเรียกจ๊กก๊กว่า "เมืองเสฉวน" ส่วนชื่อไทยของตัวละครและสถานที่ในบทความนี้ตรวจกับต้นฉบับฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน) แล้ว

อักษรจีน (ตัวย่อ)	พินอิน	อ่านแบบจีนกลาง	ชื่อในสามก๊กฉบับไทย / หมายเหตุ
刘备	Liú Bèi	หลิวเป้ย	เล่าปี่
诸葛亮	Zhūgě Liàng	จูเก่อเลี่ยง	ขงเบ้ง
夏侯惇	Xiàhóu Dūn	เซี่ยโหวตุน	แฮหัวตุ้น
于禁	Yú Jìn	อวี๋จิ้น	อิกิ๋ม
李典	Lǐ Diǎn	หลี่เตี่ยน	ลิเตียน
夏侯兰	Xiàhóu Lán	เซี่ยโหวหลาน	เซี่ยโหวหลาน (อ่านแบบจีนกลาง)
赵云	Zhào Yún	จ้าวอวิ๋น	จูล่ง
刘表	Liú Biǎo	หลิวเปี่ยว	เล่าเปียว
关平 / 刘封	Guān Píng / Liú Fēng	กวนผิง / หลิวเฟิง	กวนเป๋ง / เล่าฮอง
曹仁	Cáo Rén	เฉาเหริน	โจหยิน
博望坡	Bówàng pō	ป๋อวั่งพัว	ทุ่งพกบ๋อง
新野	Xīnyě	ซินเหย่	ซินเอี๋ย
樊城	Fánchéng	ฝานเฉิง	ห้วนเสีย
隆中	Lóngzhōng	หลงจง	หลงจง (เขาโงลังกั๋ง 卧龙冈)
荆州	Jīngzhōu	จิงโจว	เกงจิ๋ว

1. "ผลงานแรกของกุนซือ"

นิยายฉบับจีนตอนที่ 39 (第三十九回) ชื่อ 「荆州城公子三求计，博望坡军师初用兵」 "คุณชายแห่งเกงจิ๋ว (荆州 จิงโจว) ขอแผนสามครั้ง กุนซือใช้ทัพครั้งแรกที่ทุ่งพกบ๋อง"

ขงเบ้งเพิ่งมาอยู่กับเล่าปี่ เล่าปี่รักใคร่จนพูดว่า "ข้าได้ขงเบ้งเหมือนปลาได้น้ำ" (犹鱼之有水) กวนอูกับเตียวหุยไม่พอใจ พอแฮหัวตุ้นยกทัพแสนมาตีซินเอี๋ย เตียวหุยประชดว่า "พี่ทำไมไม่ใช้น้ำไปรบเล่า" ขงเบ้งขอกระบี่และตราจากเล่าปี่ เพื่อให้มีอำนาจสั่งการ แล้วจัดทัพ

• กวนอูซุ่มพันคนที่ภูเขาด้านซ้าย รอไฟลุกแล้วตีเสบียง
• เตียวหุยซุ่มพันคนที่ป่าด้านขวา รอไฟลุกแล้วออกไปเผาเสบียงที่ค่ายเก่าของเมืองพกบ๋อง
• กวนเป๋ง (关平 กวนผิง) กับเล่าฮอง (刘封 หลิวเฟิง) เตรียมเชื้อเพลิงห้าร้อยคน
• จูล่ง (赵云 จ้าวอวิ๋น) เป็นทัพหน้า แกล้งแพ้ล่อข้าศึก

แฮหัวตุ้นหัวเราะเยาะเมื่อเห็นทัพเล็ก ๆ ของจูล่ง ไล่ตามเข้าไปในช่องเขาแคบที่ต้นอ้อรกชัฏ ไฟลุกทั่วทุกด้าน ทัพโจโฉ (曹操 เฉาเชา) แตกยับ กวนอูกับเตียวหุยกลับมาก้มกราบ ยอมรับว่า 「孔明真英杰也！」 "ขงเบ้งคือยอดคนแท้"

ตอนที่ 40 (第四十回) ขงเบ้งยังซ้ำด้วย "เผาซินเอี๋ย" ให้ราษฎรอพยพออกไปก่อน ซ่อนเชื้อเพลิงในบ้านทุกหลัง ทัพโจหยิน (曹仁 เฉาเหริน) เข้าเมืองตอนค่ำ ไฟก็ลุกทั้งเมือง หนีไปทางแม่น้ำแปะโห (白河 ไป๋เหอ) กวนอูก็ปล่อยน้ำที่กั้นไว้ท่วมซ้ำ

สองตอนนี้ทำหน้าที่เดียวกัน คือสร้างความชอบธรรมให้ขงเบ้ง ชายหนุ่มอายุยี่สิบเจ็ดที่ไม่เคยรบ กลายเป็นผู้บัญชาการที่ขุนพลทุกคนต้องยอม

2. พงศาวดาร: เล่าปี่เป็นคนจุดไฟ

ชีวประวัติเล่าปี่ใน《三国志·蜀书·先主传》 หลังเล่าปี่หนีมาพึ่งเล่าเปียว (刘表 หลิวเปี่ยว) ที่เกงจิ๋ว

「荆州豪杰归先主者日益多，表疑其心，阴御之。使拒夏侯惇、于禁等于博望。久之，先主设伏兵，一旦自烧屯伪遁，惇等追之，为伏兵所破。」

"ผู้กล้าในเกงจิ๋วมาสวามิภักดิ์เล่าปี่มากขึ้นทุกวัน เล่าเปียวระแวงใจ แอบระวังตัว จึงให้ไปต้านแฮหัวตุ้นกับอิกิ๋ม (于禁 อวี๋จิ้น) ที่พกบ๋อง ผ่านไปนาน เล่าปี่วางกองซุ่ม แล้ววันหนึ่งก็เผาค่ายของตัวเองแกล้งหนี แฮหัวตุ้นกับพวกไล่ตาม ถูกกองซุ่มตีแตก"

ประธานของประโยคคือ 先主 เล่าปี่ ไม่มีชื่อขงเบ้ง และคำสำคัญคือ 「自烧屯」 เผาค่ายของตนเอง ไม่ใช่เผาทัพข้าศึก ไฟในประวัติศาสตร์เป็นเครื่องมือหลอก ทำให้ข้าศึกคิดว่าฝ่ายเล่าปี่ทิ้งค่ายหนีไปแล้ว

ชีวประวัติลิเตียน (李典 หลี่เตี่ยน) ใน《三国志·魏书·李典传》 เล่าฝั่งโจโฉ และให้ภาพที่ชัดยิ่งกว่า

「刘表使刘备北侵，至叶，太祖遣典从夏侯惇拒之。备一旦烧屯去，惇率诸军追击之，典曰：『贼无故退，疑必有伏。南道狭窄，草木深，不可追也。』惇不听，与于禁追之，典留守。惇等果入贼伏里，战不利，典往救，备望见救至，乃散退。」

"เล่าเปียวให้เล่าปี่บุกขึ้นเหนือมาถึงเมืองเย่ (叶县) โจโฉให้ลิเตียนไปกับแฮหัวตุ้นเพื่อต้าน วันหนึ่งเล่าปี่เผาค่ายแล้วถอย แฮหัวตุ้นนำทัพไล่ตาม ลิเตียนทักว่า 'ข้าศึกถอยโดยไม่มีเหตุ น่าสงสัยว่าต้องมีกองซุ่ม ทางใต้แคบ ต้นไม้หญ้ารก ไม่ควรตาม' แฮหัวตุ้นไม่ฟัง ไล่ตามไปกับอิกิ๋ม ให้ลิเตียนเฝ้าค่าย แฮหัวตุ้นเข้ากองซุ่มจริง รบเสียเปรียบ ลิเตียนยกไปช่วย เล่าปี่เห็นทัพช่วยมาถึง จึงแยกย้ายถอยไป"

อ่านสองฉบับคู่กัน ได้ภาพที่สมบูรณ์

• เล่าปี่วางแผนทั้งหมดด้วยตนเอง ทั้งการเผาค่ายหลอก และการซุ่มในช่องเขาแคบที่หญ้ารก
• ลิเตียนมองแผนออก แต่แฮหัวตุ้นไม่ฟัง
• ผลคือ ชัยชนะจำกัด แฮหัวตุ้นเสียเปรียบ แต่พอลิเตียนยกมาช่วย เล่าปี่ก็ถอย ไม่ใช่การล้างทัพแสนคนอย่างในนิยาย

รายละเอียดเล็ก ๆ อีกชิ้นอยู่ใน《赵云别传》 ที่เผยซงจือ (裴松之) อ้างไว้ใต้ชีวประวัติจูล่ง จูล่งร่วมศึกนี้และจับเป็นเซี่ยโหวหลาน (夏侯兰) ได้ ส่วนในนิยายตอนที่ 39 เซี่ยโหวหลานเป็นรองแม่ทัพของแฮหัวตุ้นและถูกเตียวหุยแทงตาย เซี่ยโหวหลานเป็นคนบ้านเดียวกับจูล่ง รู้จักกันมาแต่เด็ก จูล่งขอชีวิตไว้ และแนะนำให้เล่าปี่ตั้งเป็นนายทหารฝ่ายกฎหมาย (军正) เพราะรู้กฎหมายดี เป็นรายละเอียดที่มีความเป็นมนุษย์มากกว่าฉากไฟในนิยาย

3. ปฏิทินที่นิยายต้องฉีก

ปี	เหตุการณ์
ค.ศ. 201	เล่าปี่แพ้โจโฉที่ยีหลำ หนีมาพึ่งเล่าเปียว ได้ตั้งอยู่ที่ซินเอี๋ย
ค.ศ. 202 (บางแหล่งว่า 203)	ศึกพกบ๋อง
ค.ศ. 207	เล่าปี่ไปเยือนกระท่อมขงเบ้งสามครั้ง (三顾茅庐) ขงเบ้งเสนอ "แผนหลงจง" (隆中对)
ค.ศ. 208	โจโฉยกลงใต้ เล่าเปียวตาย เล่าปี่หนีจากห้วนเสียลงใต้ ศึกเตียงปันโป๋ ศึกเซ็กเพ็ก

ปีที่เกิดศึก《资治通鉴》วางไว้ในปีเจี้ยนอันที่ 7 (ค.ศ. 202) บางแหล่งเสนอว่าอาจเป็นปีที่ 8 แต่ไม่ว่าแบบไหน ศึกพกบ๋องเกิดก่อนขงเบ้งพบเล่าปี่อย่างน้อยสี่ถึงห้าปี ขงเบ้งไม่อาจมีส่วนร่วม แม้แต่ในฐานะที่ปรึกษา

4. เผาซินเอี๋ย: ไฟที่ไม่เคยลุก

ถ้าศึกพกบ๋องคือ "ย้ายผลงาน" การเผาซินเอี๋ยคือ "สร้างใหม่ทั้งหมด"《三国志》ทุกเล่มที่เกี่ยวข้อง《后汉书》และ《资治通鉴》ไม่มีบันทึกการเผาเมืองซินเอี๋ยเลย

ที่พงศาวดารบันทึกคือ เมื่อโจโฉยกลงใต้ใน ค.ศ. 208 เล่าปี่ไม่ได้อยู่ที่ซินเอี๋ยแล้ว แต่ตั้งอยู่ที่ห้วนเสีย (樊城 ฝานเฉิง) เมื่อรู้ว่าเล่าจ๋อง (刘琮 หลิวฉง) ลูกของเล่าเปียวยอมแพ้โจโฉ เล่าปี่ก็ถอยลงใต้ ราษฎรตามไปเป็นแสน จนถูกทหารม้าของโจโฉไล่ทันที่เตียงปันโป๋ (长坂 ฉางป่าน) ชีวประวัติขงเบ้งเองก็ไม่เอ่ยถึงไฟที่พกบ๋องหรือซินเอี๋ยแม้แต่คำเดียว

5. ต้นตอ: งิ้ว《博望烧屯》

ทำไมนิยายต้องมีไฟสองรอบ นักวิจัยชี้ไปที่งิ้วสมัยหยวนเรื่อง《诸葛亮博望烧屯》 "ขงเบ้งเผาค่ายที่พกบ๋อง" งิ้วเรื่องนี้รวมฉากเผา ฉากกวนอูปล่อยน้ำ และฉากเตียวหุยซุ่มโจมตีไว้ในเรื่องเดียว หลัวก้วนจง (罗贯中) แยกออกเป็นสองตอน คือพกบ๋องกับซินเอี๋ย เพื่อให้ขงเบ้งมีผลงานต่อเนื่องสองครั้งก่อนไปง่อ (吴 อู๋)

งานศึกษาเปรียบเทียบในวารสาร《淮北职业技术学院学报》ปี 2020 พบว่าขงเบ้งในงิ้ว《博望烧屯》มีกลิ่นอายลัทธิเต๋าเข้มกว่าในนิยาย คือเป็นผู้วิเศษที่รู้ฟ้ารู้ดิน ส่วนหลัวก้วนจงลดความเป็นผู้วิเศษลงเล็กน้อย ให้ดูเป็นนักการทหารที่คิดคำนวณ แต่ก็ยังคงผลงานไว้ทั้งหมด

แปลว่าตั้งแต่สมัยหยวน ชาวบ้านจีนรู้จักศึกพกบ๋องในฐานะ "ไฟของขงเบ้ง" แล้ว หลัวก้วนจงไม่ได้ย้ายผลงานเอง เขารับต่อจากเวทีงิ้ว

6. ขงเบ้งตัวจริงทำอะไรในช่วงนั้น

ถ้าไม่ได้เผาพกบ๋องหรือซินเอี๋ย ขงเบ้งในพงศาวดารช่วงแรกทำอะไร

• ค.ศ. 207 เสนอแผนหลงจง วางยุทธศาสตร์ "ยึดเกงจิ๋วกับเสฉวน (益州 อี้โจว) ผูกมิตรกับง่อ" นี่คือผลงานแรกที่แท้จริง เป็นผลงานทางยุทธศาสตร์ ไม่ใช่การรบ
• ค.ศ. 208 ไปง่อในฐานะทูต โน้มน้าวซุนกวน (孙权 ซุนเฉวียน) ให้ร่วมรบกับเล่าปี่ (ดูบทความเรื่องจิวยี่ และเรื่องยืมเกาทัณฑ์ในชุดนี้)
• หลังเซ็กเพ็ก (赤壁 ชื่อปี้) ได้ตำแหน่งเสนาธิการ (军师中郎将 จฺวินชือจงหลางเจี้ยง) ดูแลสามเมืองทางใต้ของเกงจิ๋ว 「督零陵、桂阳、长沙三郡，调其赋税，以充军实」 "ดูแลเมืองหลิงหลิง (零陵) กุ้ยหยาง (桂阳) และเตียงสา (长沙 ฉางซา) เก็บภาษีเพื่อเป็นเสบียงทัพ" คืองานบริหารหลังบ้าน
• ค.ศ. 214 ครั้งแรกที่ขงเบ้งนำทัพจริง คือยกเข้าเสฉวนพร้อมเตียวหุยและจูล่ง ในปีเดียวกับที่บังทอง (庞统 ผางถ่ง) ถูกเกาทัณฑ์ตายระหว่างล้อมเมืองลั่วเฉิง (雒城) เพื่อไปสมทบเล่าปี่ที่ล้อมเซงโต๋ (成都 เฉิงตู)

ตันซิ่ว (陈寿 เฉินโซ่ว) ประเมินไว้ในท้ายชีวประวัติขงเบ้งว่า

「治戎为长，奇谋为短，理民之干，优于将略」

"จัดระเบียบกองทัพเป็นจุดเด่น กลอุบายพิสดารเป็นจุดด้อย ความสามารถในการปกครองราษฎร เหนือกว่าความสามารถในการเป็นแม่ทัพ"

ภาพนี้ตรงข้ามกับขงเบ้งผู้เผาทัพข้าศึกด้วยแผนพิสดารในนิยายพอดี

7. ใครเสียอะไรบ้าง

เล่าปี่เสียมากที่สุด ศึกพกบ๋องคือชัยชนะทางทหารที่ชัดเจนครั้งแรก ๆ ของเล่าปี่ในฐานะแม่ทัพ แสดงว่าเขาเข้าใจภูมิประเทศ เข้าใจจิตวิทยาข้าศึก และวางกับดักได้แนบเนียน แต่ในนิยาย เล่าปี่กลายเป็นคนที่ต้องยื่นกระบี่ให้คนอื่นสั่งการ ภาพ "เล่าปี่รบไม่เป็น ต้องพึ่งขงเบ้ง" ที่คนอ่านนิยายจำ เริ่มต้นตรงนี้ โจโฉในพงศาวดารเคยพูดว่า 「今天下英雄，唯使君与操耳」 "วีรบุรุษในใต้หล้าวันนี้ มีเพียงท่านกับข้าเท่านั้น" โจโฉไม่ได้พูดแบบนี้กับคนที่รบไม่เป็น

ลิเตียนก็เสีย ในพงศาวดาร ลิเตียนคือคนเดียวที่มองกลออก ในนิยายบทนี้ยังอยู่บ้าง แต่จุดเด่นของฉากกลายเป็นขงเบ้งคนเดียว

แฮหัวตุ้นได้คืนนิดหน่อย ในพงศาวดารเขาเสียเปรียบแต่ไม่ถึงกับล่มสลาย ในนิยายเขาเสียทัพแสนคน

นอกจากพกบ๋องกับซินเอี๋ย ไฟของขงเบ้งในนิยายยังมีอีกครั้งที่หุบเขาซ่างฟาง (上方谷 ซ่างฟางกู่) ที่เกือบเผาสุมาอี้ (司马懿 ซือหม่าอี้) ตายถ้าฝนไม่ตก (นิยายตอนที่ 103) ไฟครั้งนั้นก็ไม่มีในพงศาวดารเช่นกัน นักวิจารณ์จีนจึงพูดติดตลกว่า "ไฟสามกองของขงเบ้ง ไม่มีกองไหนเป็นของจริง"

คำถามที่พบบ่อย

ใครเผาทุ่งพกบ๋องตัวจริง?

เล่าปี่ ชีวประวัติเล่าปี่ใน《三国志》เขียนว่า 「一旦自烧屯伪遁」 คือวันหนึ่งเล่าปี่เผาค่ายของตัวเองแกล้งหนี แล้วให้กองซุ่มตีทัพแฮหัวตุ้นที่ไล่ตามมา ไม่มีชื่อขงเบ้งในศึกนี้

ศึกพกบ๋องเกิดปีไหน ขงเบ้งอยู่ที่ไหนตอนนั้น?

《资治通鉴》วางศึกพกบ๋องไว้ในปีเจี้ยนอันที่ 7 (ค.ศ. 202) บางแหล่งว่าปีที่ 8 ตอนนั้นขงเบ้งยังทำนาอยู่ที่หลงจง เล่าปี่ไปเยือนกระท่อมขงเบ้งสามครั้งในปี ค.ศ. 207 ศึกพกบ๋องจึงเกิดก่อนขงเบ้งพบเล่าปี่อย่างน้อยสี่ถึงห้าปี

เผาซินเอี๋ยมีจริงหรือไม่?

ไม่มี《三国志》ทุกเล่มที่เกี่ยวข้อง《后汉书》และ《资治通鉴》ไม่มีบันทึกการเผาเมืองซินเอี๋ยเลย เมื่อโจโฉยกลงใต้ใน ค.ศ. 208 เล่าปี่ตั้งอยู่ที่ห้วนเสีย ไม่ได้อยู่ที่ซินเอี๋ยแล้ว

ทำไมนิยายยกไฟที่พกบ๋องให้ขงเบ้ง?

ตั้งแต่สมัยหยวน งิ้วเรื่อง《诸葛亮博望烧屯》ก็เล่าศึกพกบ๋องเป็น "ไฟของขงเบ้ง" แล้ว หลัวก้วนจงรับต่อจากเวทีงิ้ว แยกเป็นสองตอนคือพกบ๋องกับซินเอี๋ย เพื่อสร้างความชอบธรรมให้ขงเบ้งจนขุนพลทุกคนต้องยอม

ขงเบ้งตัวจริงนำทัพครั้งแรกเมื่อไร?

ค.ศ. 214 คือยกเข้าเสฉวนพร้อมเตียวหุยและจูล่งเพื่อไปสมทบเล่าปี่ที่ล้อมเซงโต๋ ก่อนหน้านั้นผลงานของขงเบ้งคือแผนหลงจง งานทูตที่ง่อ และงานบริหารเสบียงทัพ

สรุป

ไฟที่ทุ่งพกบ๋องลุกขึ้นจริง แต่คนจุดคือเล่าปี่ และเขาเผาค่ายของตัวเองเพื่อหลอกให้แฮหัวตุ้นตามเข้าช่องเขา ตอนนั้นขงเบ้งยังไม่ได้ลงจากเขา อีกห้าปีจึงจะได้พบกัน ไฟที่ซินเอี๋ยไม่เคยลุกเลย งิ้วสมัยหยวนยกไฟกองนี้ให้ขงเบ้ง หลัวก้วนจงแบ่งเป็นสองกอง และเล่าปี่ก็สูญเสียผลงานที่ดีที่สุดในฐานะแม่ทัพไปให้คนที่ยังไม่ได้เข้ามาในชีวิตของเขา

แหล่งข้อมูล

• 《三国志·蜀书·先主传》 ศึกพกบ๋องและการเผาค่ายของเล่าปี่ — ต้นฉบับภาษาจีนบนวิกิซอร์ซ
• 《三国志·魏书·李典传》 คำเตือนของลิเตียน — ต้นฉบับภาษาจีนบนวิกิซอร์ซ
• 《三国志·蜀书·诸葛亮传》 แผนหลงจงและคำประเมินของตันซิ่ว — ต้นฉบับภาษาจีนบนวิกิซอร์ซ
• 《三国志·蜀书·赵云传》 พร้อมอรรถาธิบายของเผยซงจือที่อ้าง《赵云别传》 — ต้นฉบับภาษาจีนบนวิกิซอร์ซ
• 《资治通鉴》卷六十四 ศึกพกบ๋องในปีเจี้ยนอันที่ 7 — ต้นฉบับภาษาจีนบนวิกิซอร์ซ
• 《资治通鉴》卷六十五 เล่าปี่ไปเยือนขงเบ้งในปีเจี้ยนอันที่ 12 — ต้นฉบับภาษาจีนบนวิกิซอร์ซ
• 《三国演义》ตอนที่ 39 ขงเบ้งใช้ทัพครั้งแรกที่ทุ่งพกบ๋อง — ต้นฉบับภาษาจีนบนวิกิซอร์ซ
• 《三国演义》ตอนที่ 40 ขงเบ้งเผาซินเอี๋ย — ต้นฉบับภาษาจีนบนวิกิซอร์ซ
• งิ้วสมัยหยวน《诸葛亮博望烧屯》 — ต้นฉบับภาษาจีนบนวิกิซอร์ซ
• 《博望烧屯》与《三国演义》相关情节及人物的比较研究 วารสาร《淮北职业技术学院学报》ปี 2020 ฉบับที่ 2