ในนิยาย: เจียวก้าน (蒋干 เจี่ยงก้าน) อาสาโจโฉไปเกลี้ยกล่อมจิวยี่ (周瑜 โจวอวี๋) เพื่อนเก่า คืนนั้นแอบขโมยจดหมายปลอมที่อ้างว่าชัวมอกับเตียวอุ๋นจะฆ่าโจโฉ โจโฉเชื่อ สั่งตัดหัวแม่ทัพเรือทั้งสอง แล้วจึงรู้ตัวว่าเสียกลจิวยี่
ในพงศาวดาร: เจียวก้านไปหาจิวยี่จริง《江表传》บันทึกว่าโจโฉส่งเขาไปเกลี้ยกล่อม จิวยี่พาชมค่ายแล้วพูดปิดทาง เจียวก้านกลับไปชมว่าจิวยี่ใจกว้างสูงส่ง ไม่มีจดหมายปลอม ส่วนชัวมอ (蔡瑁 ไช่เม่า) ไม่ได้ถูกประหาร《襄阳记》บันทึกว่าเขารับราชการโจโฉต่อจนได้เป็นนายทหารและได้บรรดาศักดิ์
ถอดหน้ากากสามก๊ก ฉบับ MingPaPa (黄柄明 - หวงปิ่งหมิง): ผมกับสามก๊ก
ผม MingPaPa ชื่อจีน หวงปิ่งหมิง - 黄柄明 ชื่อไทย ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ คนไทยเชื้อสายจีนที่รักและผูกพันกับเรื่องราวของจีนมาตั้งแต่เด็กครับ
ตอนเล็ก ๆ ผมได้ยินพ่อกับผู้ใหญ่ในบ้านคุยกันว่า "ใครอ่านสามก๊กครบสามจบ คบไม่ได้" ทั้งที่พ่อผมเองก็อ่านมาหลายจบ พี่ชายผมก็อ่านหลายจบ ส่วนผม ก่อนอายุ 18 ปี อ่านเฉพาะสองฉบับ คือสามก๊กฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน) กับสามก๊กฉบับวณิพกของยาขอบ รวมกันไปแล้ว 10 รอบ ยังไม่นับหนังสือวิเคราะห์กลยุทธ์และหนังสืออรรถาธิบายสามก๊กอีกหลายสิบเล่ม ยิ่งอ่านก็ยิ่งรัก และยิ่งเข้าใจว่าทำไมผู้ใหญ่ถึงพูดอย่างนั้น
อ่านสามก๊กครบสามจบ คบไม่ได้ เพราะอะไร
ถ้ามองให้ลึก คำนี้ไม่ได้อยู่ที่จำนวนรอบที่อ่าน แต่อยู่ที่ "สันดานเดิมของคนอ่าน" ซึ่งเป็นตัวตั้งต้นครับ สามก๊กคือภาพสะท้อนมนุษย์จริง ๆ ไม่มีใครขาวสะอาดหรือสมบูรณ์แบบ มีทั้งคนดีแต่ซื่อจนโง่ คนเจ้าเล่ห์ที่เลวแต่รวย และคนเก่งที่หยิ่งยโส ในโลกความจริงคนเห็นแก่ตัวก็มีมากกว่าคนดีอยู่แล้ว คนอ่านมีจริตแบบไหน ลึก ๆ ชอบตัวละครแบบใด ก็จะหยิบแง่มุมนั้นมาใช้กับตัวเอง คำว่า "คบไม่ได้" จึงแยกได้เป็นสองมุม
- คบไม่ได้เพราะเลียนแบบความร้าย คนที่มีเชื้อความเห็นแก่ตัวหรือชอบเอาเปรียบคนอยู่แล้ว พออ่านจนเจนจัด ก็ซึมซับความปลิ้นปล้อน กลอุบายสกปรก และการมองคนอื่นเป็นเบี้ยมาใช้ในชีวิตจริง คนกลุ่มนี้ "คบไม่ได้" ในความหมายตรงตัว เพราะพร้อมหักหลังและทำลายมิตรภาพเพื่อประโยชน์ของตัวเอง
- คบไม่ได้เพราะ "คบยาก" เกินไป คนกลุ่มนี้อ่านเพื่อเข้าใจจิตวิทยามนุษย์ วิธีเอาตัวรอด และเกมอำนาจที่ซ่อนอยู่ จนกลายเป็นคนคมกริบที่รู้เท่าทันคนจนไม่มีใครตบตาได้ คนทั่วไปจึงเข้าไม่ถึงหรือระแวงว่าจะถูกเอาเปรียบ ส่วนคนเก่งด้วยกันก็อยู่ด้วยลำบาก เพราะต่างฝ่ายต่างรู้ทันกัน ต้องตั้งการ์ดระวังตัวอยู่ตลอดเวลา
ถอดหน้ากากสามก๊ก ฉบับ MingPaPa (黄柄明 - หวงปิ่งหมิง) คือการอ่านสามก๊กอีกรอบด้วยสายตาของคนที่โตมากับนิยาย ผมหยิบฉากที่คนไทยจำได้ขึ้นใจมาวางเทียบกับพงศาวดาร《三国志》 (ซานกั๋วจื้อ — จดหมายเหตุสามก๊ก) ทีละประโยค ว่าตรงไหนเป็นประวัติศาสตร์ ตรงไหนเป็นฝีมือนักเล่านิทานและนักประพันธ์รุ่นหลัง ทุกบทยกต้นฉบับภาษาจีนพร้อมคำแปล และบอกว่าข้อความนั้นอยู่ในบทไหน ผู้อ่านจะได้ตรวจเองได้ครับ
ชื่อบุคคลและสถานที่ในบทความนี้
ชื่อในสามก๊กฉบับไทยตามฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน) อ่านตามสำเนียงฮกเกี้ยน ซึ่งต่างจากชื่อที่ใช้กันในระดับสากล บทความนี้จึงกำกับชื่อเฉพาะด้วยอักษรจีนตัวย่อและคำอ่านแบบจีนกลางเมื่อปรากฏครั้งแรก เช่น เจียวก้าน (蒋干 เจี่ยงก้าน) ส่วนเลข "ตอนที่" ของนิยายในบทความนี้เป็นเลขตอน (回) ของนิยายฉบับภาษาจีน ซึ่งฉบับเจ้าพระยาพระคลังแบ่งตอนไม่ตรงกัน ฉากในบทความนี้อยู่ในตอนที่ ๔๐ ของฉบับไทย
| อักษรจีน (ตัวย่อ) | พินอิน | อ่านแบบจีนกลาง | ชื่อในสามก๊กฉบับไทย / หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| 蒋干 | Jiǎng Gàn | เจี่ยงก้าน | เจียวก้าน (ชื่อรอง 子翼 จื่ออี้) |
| 周瑜 | Zhōu Yú | โจวอวี๋ | จิวยี่ (ชื่อรอง 公瑾 กงจิ่น) |
| 曹操 | Cáo Cāo | เฉาเชา | โจโฉ |
| 蔡瑁 | Cài Mào | ไช่เม่า | ชัวมอ |
| 张允 | Zhāng Yǔn | จางอฺหวิ่น | เตียวอุ๋น |
| 刘表 | Liú Biǎo | หลิวเปี่ยว | เล่าเปียว |
| 刘琮 | Liú Cóng | หลิวฉง | เล่าจ๋อง |
| 太史慈 | Tàishǐ Cí | ไท่สื่อฉือ | ไทสูจู้ |
| 毛玠 / 于禁 | Máo Jiè / Yú Jìn | เหมาเจี้ย / อวีจิ้น | มอกาย / อิกิ๋ม |
| 鲁肃 | Lǔ Sù | หลู่ซู่ | โลซก |
| 九江 | Jiǔjiāng | จิ่วเจียง | กิวกั๋ง |
| 庐江 | Lújiāng | หลูเจียง | โลกั๋ง |
| 襄阳 | Xiāngyáng | เซียงหยาง | ซงหยง |
| 赤壁 | Chìbì | ชื่อปี้ | เซ็กเพ็ก |
| 习凿齿 | Xí Záochǐ | สีจั้วฉื่อ | ผู้เขียน《襄阳记》สมัยราชวงศ์จิ้นตะวันออก (ไม่ปรากฏในฉบับไทย) |
1. คืนที่เจียวก้านขโมยจดหมาย
ตอนที่ 45 (第四十五回) ของนิยายฉบับจีน ชื่อตอนว่า 「三江口曹操折兵 群英会蒋干中计」 คือ "โจโฉเสียทัพที่ปากสามแคว เจียวก้านติดกลในงานเลี้ยงเหล่าวีรชน" หลังทัพเรือโจโฉแพ้ครั้งแรก จิวยี่ (周瑜 โจวอวี๋) ลอบไปดูค่ายเรือ เห็นว่าฝึกได้เป็นระเบียบ ถามได้ความว่าผู้ฝึกคือชัวมอ (蔡瑁 ไช่เม่า) กับเตียวอุ๋น (张允 จางอฺหวิ่น) ก็คิดในใจว่าต้องกำจัดสองคนนี้ก่อน
ฝั่งโจโฉ (曹操 เฉาเชา) มีที่ปรึกษาคนหนึ่งออกมาอาสา
「某自幼与周郎同窗交契,愿凭三寸不烂之舌,往江东说此人来降。」
"ข้าพเจ้ากับจิวยี่เรียนหนังสือร่วมห้องและสนิทกันมาแต่เด็ก ขอใช้ลิ้นสามนิ้วที่ไม่เน่าเปื่อยไปกังตั๋ง เกลี้ยกล่อมเขามาสวามิภักดิ์"
จิวยี่จัดงานเลี้ยงต้อนรับ ให้ไทสูจู้ (太史慈 ไท่สื่อฉือ) ถือกระบี่คุมโต๊ะ ใครพูดถึงโจโฉหรือการศึกให้ฟันทันที แล้วแกล้งเมา ชวนเจียวก้านนอนเตียงเดียวกัน กลางดึกเจียวก้านลุกขึ้นค้นโต๊ะ เจอจดหมายผนึกว่า 「蔡瑁张允谨封」 ข้างในเขียนว่า
「某等降曹,非图仕禄,迫于势耳。今已赚北军困于寨中,但得其便,即将操贼之首,献于麾下。」
"ข้าพเจ้าทั้งสองยอมแพ้โจโฉ มิใช่หวังยศ แต่จำใจตามสถานการณ์ บัดนี้ล่อทัพเหนือให้ติดอยู่ในค่ายแล้ว ได้โอกาสเมื่อใดจะนำหัวอ้ายโจโฉมาถวาย"
เจียวก้านซ่อนจดหมายในเสื้อ หนีกลับก่อนรุ่งสาง โจโฉอ่านแล้วโกรธ เรียกสองแม่ทัพมาสั่งให้ยกทัพ พอชัวมอตอบว่าทหารยังฝึกไม่ชำนาญ โจโฉก็สั่งตัดหัว ครู่เดียวหัวมาถึงหน้ากระโจม โจโฉจึง 「方省悟曰:『吾中计矣!』」 "เพิ่งได้สติ ร้องว่า เราเสียกลแล้ว" แต่ไม่ยอมรับผิดต่อหน้าแม่ทัพทั้งหลาย บอกว่าทั้งสองละเลยวินัยทหาร แล้วตั้งมอกายกับอิกิ๋ม (毛玠 于禁) เป็นแม่ทัพเรือแทน
ฉบับไทยของเจ้าพระยาพระคลัง (หน) ในตอนที่ ๔๐เล่าครบทุกขั้น ให้เจียวก้านบอกโจโฉว่า "ข้าพเจ้ากับจิวยี่เมื่อยังน้อยอยู่นั้นได้เรียนหนังสือครูเดียวกันมา" และแปลจดหมายปลอมไว้ว่า
"ชัวมอเตียวอุ๋นคำนับมาถึงจิวยี่ ซึ่งข้าพเจ้ามาอยู่ด้วยโจโฉนี้เพราะความจำใจ แต่คิดแค้นอยู่มิวาย ถ้าได้ทีเมื่อใดข้าพเจ้าจะตัดสีสะมาให้ท่าน"
ตอนจบฉบับไทยเล่าว่าโจโฉ "เห็นสีสะนายทหารทั้งสองนั้นก็คิดขึ้นได้ว่า เราเสียกลอุบายจิวยี่ไม่ทันตรึกตรองจึงให้ฆ่าชัวมอเตียวอุ๋นเสีย" แล้ว "ตั้งให้อิกิ๋มกับมอกายเปนนายทหารเรือฝึกสอนทหารเลวสืบไป"
2. เจียวก้านไปหาจิวยี่จริง
ส่วนที่น่าแปลกใจคือ การเดินทางของเจียวก้านเป็นเรื่องจริง อรรถาธิบายของเผยซงจือ (裴松之) ใต้ชีวประวัติจิวยี่ใน《三国志·吴书·周瑜传》อ้าง《江表传》ไว้ยาว
「初曹公闻瑜年少有美才,谓可游说动也,乃密下扬州,遣九江蒋干往见瑜。」
"แต่ก่อน โจโฉได้ยินว่าจิวยี่อายุยังน้อยแต่มีความสามารถงาม คิดว่าน่าจะเกลี้ยกล่อมได้ จึงลอบส่งคนลงไปแดนหยางโจว ให้เจียวก้านชาวกิวกั๋งไปพบจิวยี่"
《江表传》บรรยายเจียวก้านว่า 「有仪容,以才辩见称,独步江、淮之间,莫与为对」 "มีบุคลิกงาม ขึ้นชื่อเรื่องฝีปาก โดดเด่นในแถบแม่น้ำแยงซีกับแม่น้ำหวย หาใครเทียบไม่ได้" ไม่ใช่ตัวตลกอย่างในนิยาย เขาแต่งตัวเป็นสามัญชน 「布衣葛巾」 อ้างว่ามาเยี่ยมเป็นการส่วนตัว แต่จิวยี่ออกมารับแล้วทักทันทีว่า
「子翼良苦,远涉江湖为曹氏作说客邪?」
"จื่ออี้ลำบากนัก ข้ามแม่น้ำทะเลสาบมาไกลเพื่อเป็นนักพูดให้ตระกูลโจหรือ"
เจียวก้านตอบว่า 「吾与足下州里」 "ข้ากับท่านเป็นคนแคว้นเดียวกัน" แค่มาเยี่ยมเยียน จิวยี่ตอบด้วยภาษาดนตรีว่าตนแม้ไม่เก่งเท่าครูดนตรีโบราณ แต่ได้ยินเสียงสายก็รู้ว่าเป็นเพลงอะไร คำว่า "แคว้นเดียวกัน" นี้สำคัญ เจียวก้านเป็นชาวกิวกั๋ง (九江 จิ่วเจียง) ส่วนจิวยี่เป็นชาวโลกั๋ง (庐江 หลูเจียง) ทั้งสองเมืองอยู่ในแคว้นหยางโจวเหมือนกัน พงศาวดารไม่ได้บอกว่าทั้งสองเรียนหนังสือร่วมห้องกัน รายละเอียดเรื่อง "เพื่อนร่วมครู" มาจากนิยาย
3. สิ่งที่เจียวก้านเห็นจริง: คลังเสบียง ไม่ใช่จดหมาย
《江表传》เล่าต่อว่าจิวยี่เลี้ยงเจียวก้านแล้วขอตัวไปทำธุระลับ สามวันต่อมาจึงพาเจียวก้านเดินชมค่าย ดูยุ้งฉาง เสบียง อาวุธ แล้วกลับมาเลี้ยงสุรา ให้ดูเครื่องแต่งกายของผู้รับใช้และของมีค่าในค่าย จากนั้นจึงพูดประโยคที่ปิดทางเกลี้ยกล่อม
「丈夫处世,遇知己之主,外托君臣之义,内结骨肉之恩,言行计从,祸福共之,假使苏张更生,郦叟复出,犹抚其背而折其辞,岂足下幼生所能移乎?」
"ชายชาติเกิดมาในโลก ได้พบนายที่รู้ใจ ภายนอกผูกกันด้วยธรรมของนายกับข้า ภายในผูกกันด้วยน้ำใจเหมือนเลือดเนื้อ พูดอะไรก็ฟัง เสนออะไรก็ทำ สุขทุกข์ร่วมกัน ต่อให้ซูฉินกับจางอี๋ฟื้นขึ้นมา หรือลี่อี้จีกลับมาเกิดใหม่ ข้าก็จะตบหลังแล้วหักคำพูดของเขาเสีย นับประสาอะไรกับคนหนุ่มอย่างท่านจะมาเปลี่ยนใจข้าได้"
「干但笑,终无所言。干还,称瑜雅量高致,非言辞所间。」
"เจียวก้านได้แต่ยิ้ม ไม่พูดอะไรอีกเลย กลับไปแล้วกล่าวชมว่าจิวยี่ใจกว้างสูงส่ง คำพูดใด ๆ ก็ไม่อาจแยกเขาออกจากนายได้"
《江表传》ปิดเรื่องว่า 「中州之士,亦以此多之」 "บัณฑิตในจงหยวนก็ยกย่องเพราะเรื่องนี้" เรื่องที่เล่าต่อกันในหมู่ปัญญาชนจึงเป็นเรื่องความภักดีของจิวยี่ ไม่ใช่เรื่องเจียวก้านถูกหลอก
ในบันทึกทั้งหมดนี้ไม่มีงานเลี้ยงที่ให้ไทสูจู้ถือกระบี่คุม ไม่มีการนอนเตียงเดียวกัน ไม่มีจดหมายบนโต๊ะ ไม่มีการลอบหนีกลางดึก ที่น่าสนใจคือนิยายเก็บคำชมของจริงไว้ เมื่อเจียวก้านกลับมารายงานโจโฉ นิยายให้เขาพูดว่า 「周瑜雅量高致,非言词所能动也」 ซึ่งเกือบตรงกับ《江表传》ทุกคำ หลัวก้วนจง (罗贯中) อ่านบันทึกนี้แน่นอน แต่เปลี่ยนตอนจบจากทูตที่ยอมรับความพ่ายแพ้อย่างสุภาพ เป็นคนที่ถูกหลอกให้ขโมยจดหมายปลอม
เรื่องเวลาก็ต้องระวัง《江表传》ขึ้นต้นด้วยคำว่า 「初」 "แต่ก่อน" ไม่บอกปี ส่วน《资治通鉴》ของซือหม่ากวง (司马光) วางเรื่องนี้ไว้ในปีเจี้ยนอันที่ 14 (ค.ศ. 209) หลังศึกเซ็กเพ็ก (赤壁 ชื่อปี้) ไปแล้วราวหนึ่งปี
「曹操密遣九江蒋干往说周瑜。」
"โจโฉลอบส่งเจียวก้านชาวกิวกั๋งไปเกลี้ยกล่อมจิวยี่"
ถ้าเชื่อการเรียงปีของซือหม่ากวง การเยือนนี้เกิดหลังศึกเซ็กเพ็ก ตอนที่จิวยี่กลายเป็นแม่ทัพที่โจโฉอยากได้ตัว ไม่ใช่ก่อนศึกอย่างในนิยาย บันทึกต้นทางไม่ระบุปี จึงฟันธงไม่ได้ แต่ไม่มีบันทึกใดวางเรื่องนี้ไว้ก่อนศึกเซ็กเพ็ก
4. ชัวมอไม่ได้ถูกตัดหัว
ชัวมอตัวจริงเป็นน้องชายของภรรยาคนหลังของเล่าเปียว (刘表 หลิวเปี่ยว)《三国志·魏书·刘表传》บันทึกว่าชัวมอกับเตียวอุ๋นเป็นพวกที่หนุนเล่าจ๋อง (刘琮 หลิวฉง) ขึ้นเป็นผู้สืบทอดแทนพี่ชาย เมื่อทัพโจโฉมาถึงเกงจิ๋ว เล่าจ๋องก็ยอมแพ้ ชีวิตต่อจากนั้นของชัวมออยู่ใน《襄阳记》ของสีจั้วฉื่อ (习凿齿) สมัยราชวงศ์จิ้นตะวันออก
「瑁,刘表时为江夏、南郡、章陵太守,镇南将军军师。遂为魏武从事中郎、司马、长水校尉、汉阳亭侯。」
"ชัวมอ สมัยเล่าเปียวเป็นเจ้าเมืองเจียงเซี่ย หนานจฺวิ้น และจางหลิง เป็นที่ปรึกษาทัพของแม่ทัพเจิ้นหนาน ต่อมาเป็นฉงซื่อจงหลาง ซือหม่า และนายกองฉางสุ่ย ของโจโฉ ได้บรรดาศักดิ์เป็นฮั่นหยางถิงโหว"
《襄阳记》ยังเล่าว่าชัวมอ 「少为魏武所亲」 "ตอนหนุ่มเป็นคนสนิทของโจโฉ" หลังเล่าจ๋องยอมแพ้ โจโฉถึงกับไปเยี่ยมบ้านชัวมอ เข้าห้องส่วนตัว เรียกภรรยาและลูกออกมาพบ แล้วชวนคุยถึงความหลังสมัยหนุ่ม บันทึกปิดท้ายว่า 「魏武虽以故旧待之,而为时人所贱」 "แม้โจโฉจะปฏิบัติต่อเขาอย่างเพื่อนเก่า แต่คนร่วมสมัยดูแคลน" เพราะเขาช่วยเล่าจ๋องและใส่ร้ายเล่ากี๋ (刘琦 หลิวฉี) ผู้เป็นพี่
นั่นคือภาพที่ตรงข้ามกับนิยาย ชัวมอไม่ได้ตายด้วยมือโจโฉที่เซ็กเพ็ก แต่รับราชการต่อจนได้ตำแหน่งนายกองและได้บรรดาศักดิ์ ส่วนเตียวอุ๋น พงศาวดารที่บทความนี้ใช้ไม่บันทึกชะตากรรมหลังปี ค.ศ. 208 เลย ไม่มีทั้งเรื่องถูกประหารและเรื่องรับราชการต่อ จึงบอกได้เพียงว่าไม่มีหลักฐานว่าเขาถูกโจโฉฆ่า
นิยายเองก็ผิดเรื่องพื้นเพของสองคนนี้ด้วย จิวยี่ในนิยายคิดว่า 「二人久居江东,谙习水战」 "สองคนนี้อยู่กังตั๋งมานาน ชำนาญรบทางน้ำ" ฉบับไทยแปลว่า "ชัวมอเตียวอุ๋นนี้เดิมเปนชาวเมืองกังตั๋ง" แต่《襄阳记》บันทึกว่าชัวมอเป็นชาวซงหยง (襄阳 เซียงหยาง) ในแคว้นเกงจิ๋ว ไม่ใช่คนกังตั๋ง
5. จดหมายปลอมมาจากไหน
ร่องรอยแรกของเรื่องจดหมายอยู่ในหนังสือเล่านิทานสมัยราชวงศ์หยวน《全相平话三国志》 ในผิงฮว่า เจียวก้าน (เขียนว่า 蒋乾) อาสาโจโฉว่าจะไปพูดให้จิวยี่ไม่ยกทัพ เพราะเป็นคนบ้านเดียวกัน แต่ถูกจิวยี่ตัดบทจนพูดไม่ออก คืนนั้นอุยกายที่เพิ่งถูกตีมาหาเจียวก้าน แล้วบอกว่า
「军师不知,前有蒯越,蔡瑁将书已投周瑜。」
"ท่านที่ปรึกษาไม่รู้หรือ ก่อนหน้านี้เกงอวด (蒯越 ไขว่เยว่) กับชัวมอส่งหนังสือมาสวามิภักดิ์จิวยี่แล้ว"
อุยกายยื่นจดหมายให้ เจียวก้านตกใจ เอากลับไปให้โจโฉพร้อมหนังสือยอมแพ้ของอุยกาย ผิงฮว่าจึงมีโครงหลักแล้ว คือเจียวก้านไปเกลี้ยกล่อมไม่สำเร็จ แล้วกลับไปพร้อมจดหมายที่กล่าวหาชัวมอ ตอนจบของผิงฮว่ายิ่งแรงกว่านิยาย เมื่อไฟลุกที่เซ็กเพ็ก ทหารโจโฉโทษว่าเป็นความผิดของเจียวก้าน แล้ว 「乱刀锉蒋乾为万段」 "รุมฟันเจียวก้านจนแหลกเป็นหมื่นชิ้น"
หลัวก้วนจงเรียงเรื่องใหม่ ย้ายจดหมายจากมืออุยกายไปไว้บนโต๊ะของจิวยี่ ตัดเกงอวดออก เหลือชัวมอกับเตียวอุ๋น ซึ่งเป็นแม่ทัพเรือเกงจิ๋วที่นิยายต้องการกำจัดก่อนแผนไฟ และให้เจียวก้านรอดชีวิตเพื่อกลับมาอีกครั้งพร้อมบังทองในฉากกลห่วงโซ่ เรื่องที่จิวยี่ในนิยายจับได้ว่าเจียวก้านขโมยจดหมาย เป็นประตูไปสู่ฉากยืมเกาทัณฑ์ที่ขงเบ้งทายใจจิวยี่ได้ทันทีด้วย
คำถามที่พบบ่อย
เจียวก้านไปเกลี้ยกล่อมจิวยี่จริงไหม?
จริง《江表传》ที่เผยซงจือยกไว้ใต้ชีวประวัติจิวยี่ใน《三国志》บันทึกว่าโจโฉส่งเจียวก้านชาวกิวกั๋งไปพบจิวยี่ จิวยี่พาชมค่ายและพูดปิดทาง เจียวก้านกลับไปชมว่าจิวยี่ 「雅量高致」 ใจกว้างสูงส่ง เกลี้ยกล่อมไม่ได้
เจียวก้านขโมยจดหมายปลอมจริงไหม?
ไม่มีบันทึกในพงศาวดาร《江表传》ไม่มีงานเลี้ยงที่นอนเตียงเดียวกันและไม่มีจดหมาย เรื่องจดหมายเริ่มจากหนังสือผิงฮว่าสมัยหยวน ที่ให้อุยกายยื่นจดหมายกล่าวหาเกงอวดกับชัวมอให้เจียวก้าน แล้วนิยายตอนที่ 45 เรียงใหม่เป็นฉากขโมยจดหมาย
โจโฉประหารชัวมอกับเตียวอุ๋นจริงไหม?
ไม่มีบันทึก《襄阳记》บันทึกว่าชัวมอรับราชการโจโฉต่อ เป็นฉงซื่อจงหลาง ซือหม่า นายกองฉางสุ่ย และได้บรรดาศักดิ์ฮั่นหยางถิงโหว ส่วนเตียวอุ๋นไม่มีบันทึกชะตากรรมหลังปี ค.ศ. 208
เจียวก้านไปหาจิวยี่ก่อนหรือหลังศึกเซ็กเพ็ก?
《江表传》ไม่บอกปี ส่วน《资治通鉴》วางเรื่องนี้ไว้ในปีเจี้ยนอันที่ 14 (ค.ศ. 209) หลังศึกเซ็กเพ็ก ไม่มีบันทึกใดวางไว้ก่อนศึกอย่างในนิยาย
เจียวก้านกับจิวยี่เป็นเพื่อนร่วมครูกันไหม?
พงศาวดารไม่ได้บอก ใน《江表传》เจียวก้านพูดเพียงว่า 「吾与足下州里」 คือเป็นคนแคว้นเดียวกัน เจียวก้านเป็นชาวกิวกั๋ง จิวยี่เป็นชาวโลกั๋ง ทั้งคู่อยู่ในแคว้นหยางโจว เรื่องเรียนหนังสือร่วมห้องมาจากนิยาย
สรุป
ฉากเจียวก้านขโมยจดหมายเป็นการเอาเรื่องจริงครึ่งหนึ่งมาต่อกับนิทานอีกครึ่งหนึ่ง ครึ่งที่จริงคือโจโฉส่งเจียวก้าน นักพูดชื่อดังแห่งแถบแยงซีกับหวย ไปเกลี้ยกล่อมจิวยี่ และกลับมาชมว่าจิวยี่ใจกว้างสูงส่งเกินกว่าคำพูดจะแยกเขาจากนายได้ ครึ่งที่แต่งคือจดหมายปลอมและการประหาร ชัวมอตัวจริงยังรับราชการโจโฉต่อจนได้บรรดาศักดิ์ เจียวก้านในพงศาวดารจึงไม่ใช่ตัวตลกที่ทำให้แม่ทัพเรือฝ่ายตัวเองตาย แต่เป็นทูตที่ทำงานไม่สำเร็จแล้วกลับไปพูดความจริงให้นายฟัง
แหล่งข้อมูล
- 《三国志·吴书·周瑜传》 พร้อมอรรถาธิบายที่อ้าง《江表传》เรื่องเจียวก้านไปพบจิวยี่ — ต้นฉบับภาษาจีนบนวิกิซอร์ซ
- 《三国志·魏书·刘表传》 ชัวมอกับเตียวอุ๋นหนุนเล่าจ๋อง — ต้นฉบับภาษาจีนบนวิกิซอร์ซ
- 《资治通鉴》 เล่มที่ 66 ปีเจี้ยนอันที่ 14 โจโฉส่งเจียวก้านไปเกลี้ยกล่อมจิวยี่ — ต้นฉบับภาษาจีนบนวิกิซอร์ซ
- 《襄阳记》ของสีจั้วฉื่อ ประวัติชัวมอหลังยอมแพ้โจโฉ — ต้นฉบับภาษาจีนบนวิกิซอร์ซ
- นิยาย《三国演义》ตอนที่ 45 三江口曹操折兵 群英会蒋干中计 — ต้นฉบับภาษาจีนบนวิกิซอร์ซ
- สามก๊ก ฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน) ตอนที่ ๔๐ — ห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ
- 《全相平话三国志》 หนังสือผิงฮว่าสามก๊กสมัยหยวน ตอนเจียวก้านกับจดหมายของชัวมอ — ต้นฉบับภาษาจีนบนวิกิซอร์ซ
- 蔡瑁 ชัวมอ — วิกิพีเดียภาษาจีน
- 蒋干 เจียวก้าน — วิกิพีเดียภาษาจีน
