แซ่เลี่ยง แซ่เลี่ยน (练) มาจากไหน? ประวัติตระกูลเลี่ยน จากเหอเน่ยสู่จีนใต้

แซ่เลี่ยง เขียนด้วยอักษรจีน 练 (ตัวเต็ม 練) แปลว่า "ฝึกฝน ขัดเกลา" จีนกลางอ่านว่า "เลี่ยน" (Liàn) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "เลี่ยง" (liang7) แซ่นี้เป็นแซ่ของ ชาวจีนแคะ (客家) เป็นหลัก อยู่ราว อันดับประมาณ ~303 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 2 แสนคน

ระวังสับสน: แซ่เลี่ยง (练) ชื่อไทยต่างจาก แซ่เลี้ยง (连) แค่วรรณยุกต์เดียว แต่เป็นคนละแซ่ คนละอักษร และคนละที่มา

ประเด็นสำคัญ

• 练 (เลี่ยง) ต่างจาก 连 (เลี้ยง) แค่วรรณยุกต์ สมาคมเลี้ยงสัมพันธ์ในกรุงเทพฯ เป็นของแซ่ 连
• พงศาวลีเล่าว่าตงเหอได้แซ่ 练 เพราะ 精练军戎 (ช่ำชองการทหาร) พร้อมตำแหน่ง 岐山侯
• ถิ่นตระกูลคือ 河内 เหอเน่ย หอ 河内堂 ส่วนสายแคะมีศาลรวม 练氏总祠 ที่ซิงหนิง
• เลี่ยนจื่อหนิง (练子宁) ขุนนางต้นหมิง ไม่ยอมจำนนจูตี้ เอานิ้วจุ่มเลือดเขียน 成王安在
• ไม่พบศาลหรือสมาคมแซ่เลี่ยงในแต้จิ๋วและไทย ที่ใกล้ที่สุดคือศาลที่ลู่เฟิง ซึ่งไม่นับเป็นแต้จิ๋ว

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วน: แซ่เลี่ยง แซ่เลี่ยน (练)

หัวข้อ	ข้อมูล
อักษรจีน	练 (ตัวย่อ) / 練 (ตัวเต็ม) หมวด 糸 (ไหม) เดิมหมายถึง "ต้มฟอกไหมให้ขาวนุ่ม" จึงแปลว่าขัดเกลา ฝึกฝน
จีนกลาง	Liàn (เสียง 4) · เลี่ยน (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน)
แต้จิ๋ว	liang7 · เลี่ยง — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย · สำเนียงเมืองแต้จิ๋ว liêng7
แคะ (ฮากกา)	lien · เลี้ยน / เหลียน
กวางตุ้ง	lin6 · หลิน (ฮ่องกง มาเลเซียสะกด Lin)
ฮกเกี้ยน	liān
ภาษาอังกฤษ	Lian, Lien (แคะ ไต้หวัน), Lin, Leen
อันดับในจีน	อันดับประมาณ ~303 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก)
ประชากร	ราว 2 แสนคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 1.7–2.3 แสนคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด	กวางตุ้ง (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013) แหล่งจีนอีกแห่งว่ากวางตุ้งมีราว 75% ของคนแซ่นี้
郡望 (ถิ่นตระกูล)	河内郡 เหอเน่ย (เมืองชิ่นหยาง มณฑลเหอหนาน)
堂号 (ชื่อหอ)	河内堂 (หอรวม) · 丹阳堂 · 建安堂
ระวังสับสน	แซ่ 连 (แต้จิ๋ว เลี้ยง จีนกลาง เหลียน) ต่างแค่วรรณยุกต์ · สะกดอังกฤษ Lin ซ้ำกับแซ่ 林 · แม่น้ำ 练江 ในแต้จิ๋วเป็นชื่อสถานที่ ไม่เกี่ยวกับแซ่

แซ่เลี่ยง ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)

แซ่เลี่ยงเขียนว่า 练 ในจีนแผ่นดินใหญ่ และ 練 ในไต้หวัน ฮ่องกง และพงศาวลีรุ่นเก่า อักษรนี้อยู่หมวด 糸 (เส้นไหม) ความหมายเดิมคือการต้มฟอกไหมให้ขาวและนุ่ม จึงขยายมาเป็น "ขัดเกลา ฝึกฝน" อย่างในคำว่า 训练 (ฝึกซ้อม)

ชื่อเรียกแซ่นี้เปลี่ยนไปตามสำเนียง

• เลี่ยง คือเสียงแต้จิ๋ว liang7 (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย) ถิ่นซัวเถา เตี่ยเอี๊ย กิ๊กเอี๊ย เหรียวเพ้ง และเท่งไฮ้อ่านแบบนี้ ส่วนในเมืองแต้จิ๋วอ่าน liêng7
• เลี่ยน มาจากภาษาจีนกลาง (Liàn) ตรงกับการสะกด "Lian"
• เลี้ยน / เหลียน มาจากภาษาแคะ (lien) ซึ่งเป็นภาษาของคนแซ่นี้ส่วนใหญ่ ตรงกับการสะกด "Lien" ในไต้หวัน
• หลิน มาจากสำเนียงกวางตุ้ง (lin6) ฮ่องกงและมาเลเซียจึงสะกดว่า "Lin"

ข้อควรระวัง — เลี่ยง (练) ไม่ใช่ เลี้ยง (连): แซ่ 连 (ตัวเต็ม 連) แต้จิ๋วอ่านว่า "เลี้ยง" (liang5) จีนกลางอ่านว่า "เหลียน" (Lián) ส่วนแซ่ 练 แต้จิ๋วอ่านว่า "เลี่ยง" (liang7) จีนกลางอ่านว่า "เลี่ยน" (Liàn) ต่างกันแค่วรรณยุกต์ทั้งสองภาษา สมาคมตระกูลแซ่ในกรุงเทพฯ ที่ชื่อ "สมาคมเลี้ยงสัมพันธ์" (泰國連氏宗親總會) เป็นของแซ่ 连 ไม่ใช่แซ่ 练 อ่านเรื่องแซ่ 连 ได้ที่ แซ่เลี้ยง แซ่เหลียน (连) มาจากไหน?

อีกจุดหนึ่งคือการสะกดอังกฤษ Lin ตามเสียงกวางตุ้ง ซ้ำกับแซ่ 林 จึงควรดูอักษรจีนประกอบเสมอ

แซ่เลี่ยง มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลเลี่ยน

แซ่ 练 มีเรื่องเล่าที่มาหลายสาย สายที่ตระกูลภูมิใจที่สุดคือเรื่องแซ่พระราชทานสมัยราชวงศ์ถัง แต่ตำราแซ่ที่เก่ากว่าก็มีแซ่นี้อยู่ก่อนแล้ว

สายที่ 1 — เรื่องเล่าของตระกูล: แซ่พระราชทานจากถังไท่จง: ตามพงศาวลีของตระกูล ซึ่งตำราแซ่สมัยชิง《姓氏寻源》ยกมาอ้าง บรรพชนแซ่ตง (东) ชื่อ ตงเหอ ชาวเหอเน่ย (ชิ่นหยาง เหอหนาน) เป็นเจ้าหน้าที่ในกองทัพของแม่ทัพ หลี่จี้ (李勣) ที่ยกไปตีอาณาจักรโคกูรยอ ราวปี ค.ศ. 645 ท่านเสนอแผนใช้ไฟเผาเมืองข้าศึกจนได้ชัย จักรพรรดิถังไท่จง (唐太宗) จึงพระราชทานแซ่ใหม่ว่า 练 ด้วยเหตุว่า "精练军戎" (ช่ำชองการทหาร) พร้อมตั้งเป็น 岐山侯 ท่านจึงเปลี่ยนชื่อเป็น เลี่ยนเหอ (练何) ตระกูลถือว่าท่านเป็น "受姓始祖" หรือบรรพชนผู้ได้รับแซ่ หน้าคำนำพงศาวลีในภาพด้านบนก็เล่าเรื่องนี้

สายที่ 2 — ตำราแซ่《姓苑》มีแซ่ 练 ก่อนแล้ว: ตำรา《姓苑》ของ เหอเฉิงเทียน (何承天) ในศตวรรษที่ 5 ซึ่งเก่ากว่าสมัยถังราว 200 ปี มีชื่อแซ่ 练 อยู่แล้ว แม้ไม่ได้บอกที่มา แปลว่าแซ่นี้มีมาก่อนเรื่องพระราชทานแซ่

สายที่ 3 — ที่ดินเลี่ยนเซียง (练乡) ในฝูเจี้ยน: ตำราแซ่สมัยซ่งใต้《古今姓氏书辨证》บันทึกว่า แถบเจี้ยนอัน (建安) ในฝูเจี้ยนมีคนแซ่นี้มาก และพวกเขาเล่าว่าบรรพชนรับราชการในแคว้นหมิ่น ได้ที่ดินกินส่วยที่ "练乡" จึงใช้ชื่อถิ่นเป็นแซ่

สาย	บรรพชน / เหตุการณ์	ยุค	ตำนานหรือประวัติศาสตร์
แซ่พระราชทาน "精练军戎"	ตงเหอ → เลี่ยนเหอ ได้แซ่จากถังไท่จง	ถัง (ราว 645)	เรื่องเล่าในพงศาวลีของตระกูล
《姓苑》	มีชื่อแซ่ 练 แต่ไม่บอกที่มา	ศตวรรษที่ 5	มีเอกสาร
ที่ดินเลี่ยนเซียง (练乡)	ขุนนางแคว้นหมิ่นในฝูเจี้ยน	ไม่ระบุ	บันทึกในตำราแซ่สมัยซ่ง จากคำบอกเล่าของตระกูล

ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)

郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล ตำราแซ่《姓氏考略》เขียนว่าแซ่ 练 "望出河内" คือมีชื่อเสียงที่เหอเน่ย

ชื่อ	ประเภท	ที่มา
河内郡 เหอเน่ย	郡望	ตั้งสมัยฮั่น ศูนย์กลางที่ชิ่นหยาง (沁阳) เหอหนาน ตรงกับบ้านเกิดของเลี่ยนเหอตามพงศาวลี
河内堂	หอรวม	ตั้งตามถิ่นตระกูล พงศาวลีของตระกูลจึงใช้ชื่อ《河内练氏宗谱》
丹阳堂 · 建安堂	หอ	ตั้งตามถิ่นในฝูเจี้ยนของสายที่บันทึกรุ่นต้นสูญหาย

คำพระราชทาน "精练军戎" และ "岐山侯第" ยังกลายเป็นคำขวัญประจำตระกูล และฝังอยู่ในกลอนลำดับชื่อรุ่นด้วย (ดูหัวข้อวัฒนธรรม)

เส้นทางลงใต้: จากฝูเจี้ยนตะวันตกสู่ซิงหนิง

เส้นทางของสายหลักแซ่เลี่ยงเป็นแบบฉบับของการอพยพของ ชาวจีนแคะ: เจียงซี → ติงโจว (ฝูเจี้ยนตะวันตก) → เหมยโจว (กวางตุ้งตะวันออก) → กระจายทั่วกวางตุ้ง ไต้หวัน และทะเลใต้

• สมัยถัง: ตามพงศาวลี หลานของเลี่ยนเหอชื่อ เลี่ยนโหย่วหมิง (练友明) ย้ายเข้าฝูเจี้ยนเป็นครั้งแรก ที่แถบเจี้ยนโจว (建州)
• สมัยซ่ง: ฝูเจี้ยนตอนเหนือมีคนแซ่ 练 สอบได้จิ้นซื่อหลายคน
• สมัยหยวน: เลี่ยนอี๋เจีย (练诒嘉) ย้ายไปซานโจว ซินกั้น (新淦) ในเจียงซี ต่อมาหลานชื่อ เลี่ยนยวนเหวิน (练渊文 หรือ 练豪) อาจารย์ประจำอำเภอหนิงฮว่า (宁化) หนีกบฏในปี 1315 ไปตั้งรกรากที่ เซี่ยงต้ง (象洞) อำเภออู่ผิง (武平) ฝูเจี้ยน เป็น "บรรพชนผู้บุกเบิกอู่ผิง"
• ต้นราชวงศ์หมิง: หลานรุ่นที่ห้า เลี่ยนหยวนหลง (练元龙 ชื่อรอง 九华) ย้ายจากอู่ผิงเข้ากวางตุ้ง มาตั้งรกรากที่ ซิงหนิง (兴宁) เมืองเหมยโจว ตระกูลนับท่านเป็น "入粤开基祖" (บรรพชนผู้บุกเบิกกวางตุ้ง) ท่านมีบุตร 5 คน คือ 思治 思化 思平 思明 思宁 เรียกว่า "ห้าห้องใหญ่" (五大房)
• สมัยชิง: ลูกหลานห้าห้องกระจายไป กว่า 40 อำเภอในกวางตุ้ง เช่น จื่อจิน ฮุ่ยหยาง ฮุ่ยตง เหอหยวน ไปจนถึงซินอี๋ เกาโจว อวิ๋นฝู และบางส่วนลงไปถึงกว่างโจว ตงก่วน และซินฮุ่ย สมัยเฉียนหลง เลี่ยนชิ่งถิง (练庆廷) จากสายซิงหนิงข้ามไปตั้งรกรากที่ โถวเฟิ่น (头份) เหมียวลี่ ไต้หวัน

ไต้หวัน: วิกิพีเดียจีนเล่าว่าคนแซ่ 练 เชื้อสายแคะจากติงโจวย้ายไปไต้หวันสมัยชิง ปัจจุบันอยู่มากที่สุดที่ สือเหมิน (石门) นิวไทเป ส่วนใหญ่เปลี่ยนไปพูดภาษาฮกเกี้ยนไต้หวันแล้ว กลายเป็นกลุ่มที่เรียกว่า "福佬客" (ชาวแคะที่พูดฮกเกี้ยน)

แต้จิ๋ว: การค้นแผนที่ Amap 18 ครั้งในเตี่ยจิว ซัวเถา และกิ๊กเอี๊ย ไม่พบศาล หมู่บ้าน หรือสมาคมตระกูลเลี่ยง และไม่พบบรรพชนผู้เข้าแต้จิ๋ว ที่ใกล้ที่สุดคือศาลบรรพชน 练氏祖祠 ที่หมู่บ้านหนานเคิง (南坑村) อำเภอลู่เฟิง เมืองซ่านเหว่ย ในเขตไห่ลู่เฟิงซึ่งไม่นับเป็นแต้จิ๋ว

ศาลบรรพชนและสมาคมตระกูลเลี่ยน (练) ที่ซิงหนิง กวางตุ้ง

ในแต้จิ๋วและไทยไม่พบสมาคมหรือศาลของตระกูลนี้ ตารางนี้จึงรวมศาลและสมาคมในถิ่นต้นสายกวางตุ้งที่ซิงหนิงแทน

ชื่อ (ไทย / จีน)	ที่อยู่	แผนที่	โทร
ศาลรวมตระกูลเลี่ยน / 练氏总祠	หมู่บ้านเหลียนเฟิง (联丰村) ตำบลหวงพี (黄陂镇) เมืองซิงหนิง เหมยโจว	แผนที่ Amap · Google Maps	—
สมาคมสัมพันธ์ตระกูลเลี่ยนซิงหนิง / 兴宁练氏宗亲联谊会	ทางเหนือ 60 ม. จากสี่แยกถนน 兴鸿一街 กับ 兴鸿一路 เมืองซิงหนิง เหมยโจว	แผนที่ Amap · Google Maps	—

พิกัดจาก Amap (高德地图) โปรดตรวจสอบก่อนเดินทาง/ติดต่อ · ไม่พบเบอร์โทรที่เผยแพร่ (ข้อมูลปี 2026) · ศาล 练氏宗祠 อีกแห่งในซิงหนิงไม่มีที่อยู่ในแผนที่ จึงไม่ได้ใส่ในตาราง

แซ่เลี่ยง (เลี่ยน) ในประเทศไทย

ขอบอกตรง ๆ ว่า ยังไม่พบข้อมูลแซ่เลี่ยง (练) ในประเทศไทย ทั้งสมาคมตระกูล ศาลบรรพชน และบุคคลที่มีบันทึก การตรวจรายชื่อสมาคมตระกูลแซ่ในไทย (เว็บสหสมาคมฯ ปี 2020) และการค้นภาษาไทยไม่พบชื่อแซ่นี้

ย้ำอีกครั้งว่า "สมาคมเลี้ยงสัมพันธ์" ในกรุงเทพฯ เป็นสมาคมของแซ่ 连 ไม่นับเป็นของแซ่ 练

ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่ 練 ที่บ้านเรียกว่าแซ่เลี่ยง เลี้ยน หรือเหลียน สะกดอังกฤษว่า Lian หรือ Lien ขอชวนมาเล่าให้ฟังว่าอากงอาม่ามาจากซิงหนิง เหมยโจว หรือที่ไหน เรื่องเล่าของทุกบ้านจะช่วยให้ประวัติแซ่นี้ในไทยครบขึ้น

ปัจจุบันคนแซ่เลี่ยงอยู่ที่ไหนในจีน

ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า กวางตุ้ง มีคนแซ่นี้มากที่สุด แหล่งจีนอีกแห่งประมาณว่ากวางตุ้งมีราว 75% ของทั้งประเทศ

พื้นที่	ความสำคัญ
กวางตุ้ง (广东)	ซิงหนิง เหมยโจว (ต้นสายกวางตุ้ง) · ฮุ่ยตง ฮุ่ยหยาง จื่อจิน เหอหยวน · ซินอี๋ เกาโจว อวิ๋นฝู หลัวติ้ง · กว่างโจว ตงก่วน เซินเจิ้น
ฝูเจี้ยน (福建)	อู่ผิง (เซี่ยงต้ง) ซ่างหัง หนิงฮว่า และฝูเจี้ยนตอนเหนือ
เจียงซี (江西)	ซินกั้น (新淦) ซิงกั๋ว ซุ่ยชวน
เสฉวน กุ้ยโจว กว่างซี	สายที่ย้ายไปสมัยชิง
หมู่บ้านตระกูล	กันจวน (甘专村) และ เหลียนเฟิง (联丰村) ซิงหนิง · เซี่ยงต้ง อู่ผิง
ไต้หวัน	สือเหมิน ตั้นสุ่ย ซานจือ จินซาน (นิวไทเป) · โถวเฟิ่น (เหมียวลี่)
ฮ่องกง และทะเลใต้	ฮ่องกง สิงคโปร์ มาเลเซีย (สะกด Lin / Lian) อินโดนีเซีย

บุคคลสำคัญแซ่เลี่ยน

บุคคล	ยุค	บทบาท
เลี่ยนเหอ (练何)	ถัง	บรรพชนผู้ได้รับแซ่ตามประเพณีของตระกูล ได้ตำแหน่ง岐山侯
เลี่ยนเหิงฝู่ (练亨甫)	ซ่งเหนือ	ชาวจวี้หรง (句容) เจียงซู อ่านเขียนได้ตั้งแต่ 7 ขวบ สอบได้สมัยซีหนิง เป็นบรรณาธิการหอประวัติศาสตร์ (史馆编修)
เลี่ยนจื่อหนิง (练子宁)	ค.ศ. 1359–1402	ชาวซินกั้น เจียงซี สอบได้อันดับสอง (榜眼) ปี 1385 เป็นอัครเสนาบดีตรวจการ (御史大夫) ของจักรพรรดิเจี้ยนเหวิน ไม่ยอมจำนนต่อจูตี้ (朱棣) ถูกตัดลิ้นและประหารพร้อมญาติ
เลี่ยนกัง (练纲)	หมิง	ชาวอำเภอฉางโจว (长洲) เมืองซูโจว (苏州) สอบได้จวี่เหรินสมัยเซวียนเต๋อ เป็นขุนนางตรวจการ
เลี่ยนกั๋วชื่อ (练国事)	หมิงปลาย (เสียชีวิต 1645)	เหลนแปดชั่วของเลี่ยนจื่อหนิง ชาวหย่งเฉิง เหอหนาน จิ้นซื่อปี 1616 ข้าหลวงมณฑลส่านซี ปลายหมิงเป็นเสนาบดีกลาโหม (兵部尚书) ของราชสำนักใต้
เลี่ยนเจินจี๋ (练贞吉)	ชิงต้น	บุตรเลี่ยนกั๋วชื่อ ผู้แต่ง《丛言诗话》
เลี่ยนซู่ (练恕)	ค.ศ. 1821–1838	"นักประวัติศาสตร์อัจฉริยะ" เสียชีวิตเมื่ออายุ 18 ผลงานถูกรวมไว้ใน《二十五史补编》 หลุมศพเป็นโบราณสถานของอำเภอเหลียนผิง (连平) กวางตุ้ง

เลี่ยนจื่อหนิง: ขุนนางผู้เขียนคำถามด้วยเลือด

ปี 1402 จูตี้ (朱棣) ยกทัพยึดราชบัลลังก์จากหลานชาย คือจักรพรรดิเจี้ยนเหวิน (เหตุการณ์ "จิ้งหนาน" 靖难) และต่อมาคือจักรพรรดิหย่งเล่อ ขุนนางจำนวนมากยอมจำนน แต่ เลี่ยนจื่อหนิง ไม่ยอม ตามพงศาวดาร《明史》จูตี้สั่งตัดลิ้นท่าน ท่านจึง เอานิ้วจุ่มเลือดเขียนบนพื้นว่า "成王安在？" (เฉิงหวางอยู่ที่ไหน?) ก่อนถูกประหารพร้อมครอบครัว ญาติอีกราว 150 คนถูกเนรเทศ

ความซื่อสัตย์ของท่านได้รับการยกย่องในภายหลัง ปี 1645 ได้สมัญญา 忠贞 และปี 1776 ราชสำนักชิงเปลี่ยนเป็น 忠肃 ผลงานของท่านรวมอยู่ในหนังสือ《金川玉屑集》

อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่

อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่เลี่ยงโดยตรง อาหารแคะของซิงหนิงและเหมยโจว เช่น เต้าหู้ยัดไส้ (酿豆腐) เป็นอาหารของชาวแคะทั่วไป ไม่ใช่ของแซ่นี้โดยเฉพาะ

กลอนลำดับชื่อรุ่น (字辈) ที่เล่าประวัติตระกูล: สายแคะซิงหนิง–เหมยโจว (พงศาวลีปี 1991) ใช้กลอนอักษรรุ่นที่บันทึกเรื่องแซ่พระราชทานไว้ในตัว

舜友贤裔 歧山侯第 贞观恩及 赐姓启宇 诗书冠冕 诒谋济美

แปลได้ราวว่า "ลูกหลานผู้ทรงคุณของสหายพระเจ้าซุ่น · ตระกูลเจ้าเมืองฉีซาน · ได้พระมหากรุณาสมัยเจินกวน · พระราชทานแซ่เปิดแผ่นดิน · ตำราและกาพย์กลอนเป็นมงกุฎ · วางแผนให้ลูกหลานงดงามสืบไป" (เจินกวน 贞观 คือรัชศกของถังไท่จง) รุ่นต้น ๆ ในพงศาวลีจึงมีชื่อเรียงตามกลอน เช่น 舜麒 友明 贤佐 ใครที่ยังมีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดู แต่ควรตรวจกับพงศาวลีของบ้านตัวเองอีกครั้ง

การไหว้บรรพชน: ตามแหล่งของตระกูล หลุมศพของเลี่ยนเหอกับภรรยาอยู่บนยอดเขาเสินหนง (神农山) ชิ่นหยาง ปัจจุบันเรียกว่า 神农坛 สมาคมตระกูลจัดพิธีไหว้ร่วมกันทุกวันที่ 25 ตุลาคม และลูกหลานร่วมทุนสร้างหินสลัก "精练军戎" ไว้ที่นั่น ส่วนสายกวางตุ้งจะเดินทางไปไหว้ที่ ศาลรวมตระกูลเลี่ยน (练氏总祠) และศาลเลี่ยนหยวนหลง (元龙公祠) ที่ซิงหนิง เช่น ปลายปี 2019 สมาคมตระกูลเลี่ยนแห่งจูไห่ไปไหว้และมอบป้าย "念祖思源" (ระลึกถึงบรรพชนและต้นน้ำ)

คำถามที่พบบ่อย

แซ่เลี่ยง ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 练 (ตัวย่อ) หรือ 練 (ตัวเต็ม) หมวดเส้นไหม แปลว่า "ฝึกฝน ขัดเกลา"

แซ่เลี่ยง แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "เลี่ยง" (liang7) ซึ่งถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย ส่วนคนแคะซึ่งเป็นกลุ่มหลักของแซ่นี้อ่านว่า "เลี้ยน" หรือ "เหลียน"

แซ่เลี่ยง จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า "เลี่ยน" (Liàn เสียงที่ 4)

แซ่เลี่ยง มาจากไหน?

ตำรา《姓苑》ในศตวรรษที่ 5 มีแซ่นี้แล้ว ส่วนพงศาวลีของตระกูลเล่าว่าถังไท่จงพระราชทานแซ่ 练 แก่ตงเหอ ชาวเหอเน่ย ราวปี 645 สายหลักปัจจุบันเป็นชาวแคะที่ย้ายจากอู่ผิง ฝูเจี้ยน มาซิงหนิง กวางตุ้ง ต้นราชวงศ์หมิง

แซ่เลี่ยง ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

Lian (จีนกลาง), Lien (แคะ ไต้หวัน), Lin (กวางตุ้ง ฮ่องกง มาเลเซีย) และ Leen ระวังว่า Lin ซ้ำกับแซ่ 林

แซ่เลี่ยง (练) กับแซ่เลี้ยง (连) ต่างกันอย่างไร?

เป็นคนละแซ่ ชื่อไทยต่างกันแค่วรรณยุกต์ แต้จิ๋ว 练 = เลี่ยง (liang7) 连 = เลี้ยง (liang5) จีนกลาง 练 = เลี่ยน (Liàn) 连 = เหลียน (Lián) "สมาคมเลี้ยงสัมพันธ์" ในกรุงเทพฯ เป็นของแซ่ 连

อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่

บทความแซ่ที่เกี่ยวข้อง:

• แซ่เลี้ยง แซ่เหลียน (连) — ชื่อไทยต่างจากแซ่เลี่ยงแค่วรรณยุกต์ เจ้าของสมาคมเลี้ยงสัมพันธ์

ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ

บ้านคุณเป็นแซ่ 練 หรือเปล่า? ที่บ้านเรียกว่าแซ่เลี่ยง เลี้ยน หรือเหลียน? อากงอาม่าเป็นชาวแคะจากซิงหนิง เหมยโจว หรือที่ไหน? ที่บ้านมีป้าย "河内堂" หรือรู้จักกลอน "精练军戎" บ้างไหม? ทุกเรื่องเล่าที่แชร์มาจะช่วยเติมประวัติแซ่นี้ในเมืองไทยให้ครบขึ้น

แหล่งอ้างอิง

• วิกิพีเดียภาษาจีน — 練姓
• Wiktionary — 練 (เสียงอ่าน จีนกลาง กวางตุ้ง แคะ ฮกเกี้ยน แต้จิ๋ว)
• 中国家谱网 — 练姓源流 (《姓苑》《古今姓氏书辨证》《姓氏寻源》)
• 炎黄练氏网/族谱网 — 练姓堂号 (แหล่งของตระกูล)
• 族谱网 — 练氏的由来 (แหล่งของตระกูล)
• 族谱网 — 练氏族谱 (1991)
• 中国家谱网 — 广东练氏家谱
• 族谱网 — 珠海练氏宗亲联谊会祭拜练氏总祠和元龙公祠 (2019, แหล่งของตระกูล)
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 練子寧 (อ้าง《明史》)
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 練國事
• 練恕
• https://zh.wikipedia.org/wiki/練恕
• 联途 — 练氏祖祠 汕尾 (2024)
• สหสมาคมตระกูลแซ่ – รายชื่อสมาคม (Wayback 2020)

หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปลายปี 2025 อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ส่วนข้อมูลสายตระกูลแคะและเรื่องแซ่พระราชทานหลายส่วนมาจากพงศาวลีและเว็บไซต์ของตระกูล ซึ่งอาจมีหลายฉบับที่ไม่ตรงกัน