แซ่บู แซ่อู (巫) มาจากไหน? ประวัติตระกูลอู จากผิงหยาง–หนิงฮว่าสู่แต้จิ๋วและไทย

แซ่บู เขียนด้วยอักษรจีน 巫 (ตัวเต็มและตัวย่อเขียนเหมือนกัน) แปลว่า "ผู้ประกอบพิธี หมอผี" จีนกลางอ่านว่า "อู" (Wū) สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "บู" (bhu5) แซ่นี้เกิดจากอาชีพของบรรพชน ลูกหลานสายใต้นับ อูหลัวจวิ้น (巫罗俊) ผู้เปิดเมืองหนิงฮว่า ฝูเจี้ยน เป็นบรรพชน จึงเป็นแซ่ที่พบมากในหมู่ชาวแคะ และมี สมาคมบูสกูล ในกรุงเทพฯ ปัจจุบันอยู่ราว อันดับประมาณ ~239 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 4.1 แสนคน

ประเด็นสำคัญ

• บู คือเสียงแต้จิ๋ว (bhu5) และเป็นชื่อสมาคมบูสกูล ส่วนจีนกลางอ่านว่า อู (Wū)
• แซ่เกิดจากอาชีพหมอพิธี ตำราแซ่ยก 巫咸 อัครเสนาบดีราชวงศ์ซางเป็นบรรพชน
• อูหลัวจวิ้น (巫罗俊) ผู้เปิดเมืองหนิงฮว่า ฝูเจี้ยน เป็นบรรพชนของสายใต้และสายแคะ
• ถิ่นตระกูลคือผิงหยาง ชื่อหอหลัก 平阳堂 มีในห้องบรรพชนของสมาคมบูสกูลด้วย
• ในแต้จิ๋วมีศาลที่เจียตง โพวเล้ง เหราเพ้ง ในไทยมีสมาคมบูสกูล ถนนเอกชัย กรุงเทพฯ

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วน: แซ่บู แซ่อู (巫)

หัวข้อ	ข้อมูล
อักษรจีน	巫 (ตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน) แปลว่า "ผู้ประกอบพิธีติดต่อเทพ หมอผี หมอยา"
จีนกลาง	Wū (เสียง 1) · อู (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน)
แต้จิ๋ว	bhu5 · บู — พบการใช้ในชื่อ "สมาคมบูสกูล" (泰國巫氏宗親總會) · รูปอื่น: บู้ (ถอดตามเสียงวรรณยุกต์)
ฮกเกี้ยน	Bû
กวางตุ้ง	mou4 (ฮ่องกงสะกด Mo · มาเก๊า Mou)
แคะ (ฮากกา)	mù (สำเนียงซื่อเซี่ยน) · mu2 (สำเนียงเหมยเซี่ยน)
ภาษาอังกฤษ	Wu, Boo, Bu, Moo, Woo (สิงคโปร์และมาเลเซียใช้ Boo และ Moo)
อันดับในจีน	อันดับประมาณ ~239 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก)
ประชากร	ราว 4.1 แสนคน หรือราว 0.029% (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 3.5–4.7 แสนคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด	กวางตุ้ง (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013)
郡望 (ถิ่นตระกูล)	平阳 ผิงหยาง (ลุ่มแม่น้ำเฝิน มณฑลซานซี)
堂号 (ชื่อหอ)	平阳堂 (หลัก) · 勤政堂 · 保乂堂 · 忠孝堂 · 敦伦堂
ระวังสับสน	แต้จิ๋ว "บู" ใกล้แซ่ 武 (บู๊) · จีนกลาง "อู" ตรงกับแซ่ 邬 และใกล้แซ่ 吴 (อู๋) · แซ่สองพยางค์ 巫马 เป็นอีกแซ่หนึ่ง

แซ่บู ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)

แซ่บูเขียนว่า 巫 อักษรนี้ไม่มีรูปย่อ จึงเขียนเหมือนกันทั้งในจีนแผ่นดินใหญ่ ไต้หวัน และป้ายบรรพชนรุ่นเก่า ความหมายทั่วไปคือ "ผู้ประกอบพิธี" ที่ติดต่อเทพเจ้า เสี่ยงทาย และรักษาโรคในสมัยโบราณ คำนี้ยังพบในชื่อสถานที่ เช่น ภูเขาอูซาน (巫山) แต่ชื่อสถานที่ไม่ใช่แซ่

ชื่อเรียกแซ่นี้ในภาษาไทยมีหลายแบบ

• บู คือเสียงแต้จิ๋ว bhu5 และเป็นชื่อที่สมาคมของแซ่นี้ในไทยใช้เอง คือ "สมาคมบูสกูล" (บู + สกุล) ซึ่งตรงกับชื่อจีน 泰國巫氏宗親總會 บทความนี้จึงใช้ "บู" เป็นชื่อหลัก
• บู้ คือการถอดเสียงแต้จิ๋วตามวรรณยุกต์อย่างเคร่งครัด เป็นแซ่ 巫 เดียวกัน
• อู คือเสียงจีนกลาง (Wū)
• ฮกเกี้ยนอ่าน Bû ใกล้แต้จิ๋ว วิกิพีเดียภาษาไทยถอดชื่อเมือง 詩巫 ในรัฐซาราวัก มาเลเซีย ว่า "ซีบู" ตามเสียงนี้
• ชาวแคะซึ่งเป็นกลุ่มใหญ่ของแซ่นี้อ่านว่า mù / mu2 และกวางตุ้งอ่านว่า mou4 จึงเกิดการสะกด Moo และ Mo เช่น นักร้องมาเลเซีย 巫启贤 ที่ใช้ชื่อ Eric Moo

ข้อควรระวัง: "บู" ใกล้กับเสียงแต้จิ๋วของแซ่ 武 (บู๊) มาก ต่างกันแค่วรรณยุกต์ ส่วนจีนกลาง "อู" ก็ตรงกับแซ่ 邬 และใกล้แซ่ 吴 (อู๋) ทั้งหมดเป็นคนละแซ่ ควรดูอักษรจีนประกอบเสมอ

แซ่บู มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลอู

แซ่ 巫 เป็น "แซ่จากอาชีพ" ตำรา《风俗通义》สมัยฮั่นเขียนว่า "凡氏于事，巫、卜、匠、陶也" แปลว่า แซ่ที่มาจากงานที่ทำ ได้แก่ หมอพิธี หมอดู ช่างไม้ และช่างปั้น ครอบครัวที่ทำงานพิธีกรรมสืบกันหลายชั่วคนจึงใช้ 巫 เป็นแซ่ ตำรา《通志》สมัยซ่งก็จัดแซ่นี้ไว้ในหมวด "以技为氏" (ใช้วิชาชีพเป็นแซ่)

บุคคลที่มีเอกสาร — 巫咸 และ 巫贤: พงศาวดาร《史记·殷本纪》บันทึกว่า 巫咸 เป็นอัครเสนาบดีของราชวงศ์ซาง ดูแลราชสำนักจนเรียบร้อย ส่วนบุตรชื่อ 巫贤 ก็เป็นอัครเสนาบดีในสมัยที่ราชวงศ์ซางฟื้นตัว อรรถกถาโบราณระบุว่าสุสานสองพ่อลูกอยู่ที่ภูเขาอวี๋ซาน (虞山) เมืองฉางสู มณฑลเจียงซู ตำราแซ่ยกสองท่านนี้เป็นบรรพชนของแซ่

ตำนาน 巫彭: ตำราแซ่รุ่นหลังเล่าว่า 巫彭 เป็นแพทย์ของจักรพรรดิหวงตี้ ปรุงยาให้ผู้คนมีอายุยืน และนับเป็นต้นแซ่ เรื่องนี้เป็นตำนาน

สายตำแหน่ง 巫马: ราชสำนักโจวมีตำแหน่ง "巫马" ดูแลม้าป่วย ลูกหลานใช้ชื่อตำแหน่งเป็นแซ่สองพยางค์ 巫马 เช่น ศิษย์ขงจื๊อ 巫马施 ตามประเพณีของตระกูล บางสายตัดเหลือ 巫 พยางค์เดียว

สาย	บรรพชน / เหตุการณ์	ยุค	ตำนานหรือประวัติศาสตร์
แซ่จากอาชีพ	ตระกูลหมอพิธีสืบงานจนเป็นแซ่	ซาง–โจว	มีเอกสาร (《风俗通义》《元和姓纂》《通志》)
巫咸 · 巫贤	อัครเสนาบดีราชวงศ์ซาง	ซาง	ตัวบุคคลมีเอกสาร (《史记》) การนับเป็นต้นแซ่เป็นธรรมเนียมตำราแซ่
巫彭	แพทย์ของหวงตี้	ยุคหวงตี้	ตำนาน
巫马	ตำแหน่งดูแลม้าในราชสำนักโจว	โจว	ตัวบุคคลมีเอกสาร การตัดเหลือ 巫 เป็นประเพณีของตระกูล
巫人	บุตรของจักรพรรดิตี้คู่ (帝喾) ได้ที่ดินชื่อ "巫"	ยุคตำนาน	ตำนาน (《路史》)

ระวังชื่อที่ไม่ใช่แซ่: ขุนนางแคว้นฉู่ชื่อ 申公巫臣 ที่มีคำว่า 巫 ในชื่อ แท้จริงเป็นคนแซ่ 屈 และคำว่า 巫 ในชื่อเมือง เช่น 巫山 巫溪 ก็ไม่เกี่ยวกับแซ่

ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)

郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล ถิ่นตระกูลหลักของแซ่บูคือ ผิงหยาง (平阳) หนังสือ《尚友录》เขียนว่า "巫 平阳" และชื่อหอ 平阳堂 ก็ใช้กันแทบทุกสาย รวมถึงห้องบรรพชนของสมาคมบูสกูลในกรุงเทพฯ

ชื่อ	ประเภท	ที่มา
平阳郡 / 平阳堂	郡望 + หอหลัก	平阳郡 ตั้งสมัยสามก๊ก ครอบคลุมลุ่มแม่น้ำเฝิน (汾河) มณฑลซานซี
勤政堂	หอ	ระลึกถึง 巫马期 (巫马施) ศิษย์ขงจื๊อ ผู้ปกครองเมืองด้วยความขยัน ออกทำงานก่อนรุ่งสาง กลับบ้านเมื่อดาวขึ้น
保乂堂 · 忠孝堂 · 忠义堂 · 敦伦堂	หอ	ชื่อหอที่พบในแหล่งของตระกูล
衍庆堂	หอ	สายเหอเฝย์ มณฑลอานฮุย

เส้นทางลงใต้: อูหลัวจวิ้นกับเมืองหนิงฮว่า

อูหลัวจวิ้น (巫罗俊) ผู้เปิดเมือง

ลูกหลานแซ่บูทางภาคใต้ของจีนเกือบทุกสายนับย้อนไปหาบรรพชนคนเดียวกัน คือ อูหลัวจวิ้น (巫罗俊) ในช่วงปลายราชวงศ์สุยถึงต้นราชวงศ์ถัง

• ปลายราชวงศ์สุยบ้านเมืองวุ่นวาย ครอบครัวของท่านเข้าไปอยู่ที่ หวงเหลียนต้ง (黄连峒) หุบเขาทางตะวันตกของฝูเจี้ยน ท่านนำชาวบ้านสร้างกำแพงป้องกัน ทำนา และทำไม้
• ราวปี 629 ท่านถวายฎีกาต่อจักรพรรดิถังไท่จงว่าพื้นที่นี้กว้างขวาง ควรจัดสรรที่ดินและเก็บภาษี ราชสำนักจึงตั้งเป็น เมืองหวงเหลียน (黄连镇) และแต่งตั้งท่านเป็นผู้รักษาเมือง (镇将)
• หวงเหลียนต่อมาคือ อำเภอหนิงฮว่า (宁化) ซึ่งมีตำบล ฉือปี้ (石壁) ที่ชาวแคะทั่วโลกถือเป็น "ดินแดนบรรพชนชาวแคะ" (客家祖地)
• ที่หนิงฮว่ามีศาล 巫罗俊怀念堂 ซึ่งบูรณะใหม่ในปี 1995 ปี 1998 ลูกหลานทั่วโลกตั้งสมาคมร่วมกัน และกำหนดไหว้บรรพชนทุกฤดูใบไม้ผลิและใบไม้ร่วง กับพิธีใหญ่ทุก 10 ปี

สายแคะ: จากหนิงฮว่าสู่เหมยโจวและทะเลใต้

ตามพงศาวลีของตระกูล ลูกหลานอูหลัวจวิ้นค่อย ๆ ลงใต้ตามเส้นทางของชาวแคะ

• หนิงฮว่า → ซ่างหาง (上杭) → หย่งติ้ง (永定) ในฝูเจี้ยนตะวันตก
• ซ่างหาง → อิงเต๋อ (英德) ในกวางตุ้งตอนเหนือ ช่วงราชวงศ์ซ่ง
• สาย 巫禧 จากหนิงฮว่าไปตั้งรกรากที่ หลัวกัง (罗冈) อำเภอซิงหนิง (兴宁) แล้วแตกสาขาไปหลงชวน (龙川) อู่หัว (五华) เหมยเซี่ยน (梅县) และจื่อจิน (紫金)
• สายอื่นไปต้าปู (大埔) เฟิงชุ่น (丰顺) และต่อไปกวางสี เจียงซี และเสฉวน

ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นกวางตุ้ง《广东通志》บันทึกคนแซ่บูในถิ่นนี้ไว้ เช่น 巫子秀 ชาวซิงหนิง "บ้านอยู่หลัวกัง" ปี 1503 วางแผนป้องกันหมู่บ้านจากโจร ต่อมาถูกโจรจับ แต่ไม่ยอมคุกเข่าจนถูกฆ่า ตรงกับที่พงศาวลีบอกว่าสาย巫禧ลงหลักที่หลัวกัง

สมัยราชวงศ์ชิง ลูกหลานสายแคะจากเหมยโจวข้ามทะเลไปบุกเบิก ไต้หวัน ที่เกาสงมีวัด 北辰宫 ซึ่งบูชาอูหลัวจวิ้นเป็นเทพในนาม "巫府千岁" (สร้างวัดปี 1969) ส่วนช่วงศตวรรษที่ 19–20 ลูกหลานแซ่บูเดินทางไปตั้งรกรากในไทย มาเลเซีย สิงคโปร์ และประเทศอื่น ๆ ด้วย

แซ่บูในเขตแต้จิ๋ว

แซ่บูในแต้จิ๋วเป็นกลุ่มเล็ก อยู่ในเขตเนินเขาทางตะวันตกและเหนือที่ติดกับถิ่นแคะ ที่ยืนยันได้มีสามจุด

• หมู่บ้านกูซาน (姑山村) ตำบลอวี้หู เขตเจียตง (揭东) เมืองกิ๊กเอี๊ย — ข้อมูลหมู่บ้านปี 2024 ระบุว่าเป็นหมู่บ้านที่ พูดแต้จิ๋ว แซ่ใหญ่อันดับหนึ่งคือ 钟 อันดับสองคือ 巫 และมีศาล 巫氏公祠 ในหมู่บ้าน
• หมู่บ้าน 陂老村 ตำบลเซี่ยเจี้ยซาน เมืองโพวเล้ง (普宁) — มีศาล 巫氏广祖祠 และประกาศของรัฐบาลเมืองผู่หนิงปี 2021 ยืนยันว่ามีคนแซ่บูอาศัยในหมู่บ้านนี้
• หมู่บ้านซินผู่ (新埔) อำเภอเหรียวเพ้ง (饶平) — มีศาล 巫氏宗祠

ยังไม่พบพงศาวลีที่เผยแพร่ซึ่งระบุชื่อบรรพชนผู้เข้าแต้จิ๋ว (入潮始祖) ของแซ่นี้

สมาคมและศาลบรรพชนตระกูลบูในแต้จิ๋วและไทย

ชื่อ (ไทย / จีน)	ที่อยู่	แผนที่	โทร
ศาลบรรพชน 巫氏公祠	姑山学校北侧200米 หมู่บ้านกูซาน (姑山村) ตำบลอวี้หู (玉湖镇) เขตเจียตง เมืองกิ๊กเอี๊ย	แผนที่ Amap · Google Maps	—
ศาลบรรพชน 巫氏广祖祠	陂老村文化公园 หมู่บ้าน 陂老 ตำบลเซี่ยเจี้ยซาน (下架山镇) เมืองโพวเล้ง (普宁)	แผนที่ Amap · Google Maps	—
ศาลบรรพชน 巫氏宗祠	新埔村民委员会西侧80米 หมู่บ้านซินผู่ อำเภอเหรียวเพ้ง (饶平县) เมืองเตี่ยจิว	แผนที่ Amap · Google Maps	—
สมาคมบูสกูล / 泰國巫氏宗親總會	65/670-671 ถนนเอกชัย ซอย 80/1 แขวงบางบอน เขตบางขุนเทียน กรุงเทพฯ 10150 (ตามที่อยู่ที่เผยแพร่)	Google Maps	02-4158137 แฟกซ์ 02-4158138 (ข้อมูลปี 2020)

พิกัดจาก Amap (高德地图) โปรดตรวจสอบก่อนเดินทาง/ติดต่อ · ไม่พบเบอร์โทรที่เผยแพร่ของศาลในแต้จิ๋ว · ข้อมูลสมาคมในไทยมาจากรายชื่อสมาคมตระกูลแซ่ (ราวปี 2009–2011 และ 2020) อาจไม่เป็นปัจจุบัน · ปัจจุบันซอยเอกชัย 80/1 อยู่ในเขตบางบอน

แซ่บูในประเทศไทย

แซ่บูมีองค์กรในไทยที่ยืนยันได้ คือ สมาคมบูสกูล (泰國巫氏宗親總會) ถนนเอกชัย ซอย 80/1 กรุงเทพฯ ชื่อไทยของสมาคมนี้เองเป็นหลักฐานว่าคนไทยเชื้อสายจีนเรียกแซ่ 巫 ว่า "บู"

สมาคมนี้ผูกพันกับเมืองหนิงฮว่าของอูหลัวจวิ้นอย่างแน่นแฟ้น

• พฤศจิกายน 2009 สมาคมนำสมาชิก 42 คนไปไหว้บรรพชนที่หนิงฮว่า
• 5–9 พฤศจิกายน 2010 คณะตระกูลบูจากหนิงฮว่า 48 คนมาเยือนกรุงเทพฯ สมาชิกสมาคมกว่า 120 คนร่วมงานต้อนรับ และคณะได้ไหว้บรรพชนที่ ห้องบรรพชน "平阳堂" ชั้น 4 ของอาคารสมาคม ข่าวจากหนิงฮว่ารายงานว่าสมาคมถือว่าคนแซ่บูในไทยเป็นลูกหลานของอูหลัวจวิ้น
• ตุลาคม 2016 สมาคมนำคณะกว่า 60 คนไปไหว้ที่ศาล 巫罗俊怀念堂 ในหนิงฮว่า

ยังไม่พบปีก่อตั้งสมาคม และยังไม่พบบุคคลไทยแซ่บูในประวัติศาสตร์ที่มีแหล่งยืนยัน

ปัจจุบันคนแซ่บูอยู่ที่ไหนในจีน

ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า กวางตุ้ง มีคนแซ่บูมากที่สุด รองลงมาตามแหล่งของตระกูลคือ ฝูเจี้ยน กวางสี เจียงซี และเสฉวน

พื้นที่	ความสำคัญ
กวางตุ้ง (广东)	มากที่สุดตามฝูซี 2013 · เหมยโจว (ซิงหนิง อู่หัว ต้าปู เหมยเซี่ยน เฟิงชุ่น) · หลงชวน จื่อจิน อิงเต๋อ · ชายขอบแต้จิ๋ว (เจียตง โพวเล้ง เหรียวเพ้ง)
ฝูเจี้ยน (福建)	หนิงฮว่า — บ้านเกิดสายใต้และศาลอูหลัวจวิ้น · ซ่างหาง หย่งติ้ง
กวางสี (广西)	ปินหยาง (宾阳) และอีกหลายอำเภอ
เจียงซี · เสฉวน	สายที่ย้ายจากฝูเจี้ยนและกวางตุ้ง (พงศาวลีปี 1856 บันทึกเส้นทาง "ฝูเจี้ยน → กวางตุ้ง → เสฉวน")
ไต้หวัน	ซินจู๋ จางฮว่า หนานโถว เหมียวลี่ เกาสง
มาเลเซีย · สิงคโปร์	สะกด Boo / Moo / Wu
ไทย	สมาคมบูสกูล กรุงเทพฯ

บุคคลสำคัญแซ่อู

บุคคล	ยุค	บทบาท
巫彭	ยุคหวงตี้ (ตำนาน)	แพทย์ผู้ปรุงยาให้คนอายุยืน ตำนานต้นแซ่
巫咸	ราชวงศ์ซาง	อัครเสนาบดี ผู้ดูแลราชสำนักจนเรียบร้อย (《史记》)
巫贤	ราชวงศ์ซาง	บุตรของ巫咸 อัครเสนาบดีสมัยราชวงศ์ซางฟื้นตัว
巫捷	ฮั่น	เจ้าเมืองจี้โจว (冀州)
อูหลัวจวิ้น (巫罗俊)	ปลายสุย–ต้นถัง	ผู้เปิดเมืองหวงเหลียน (หนิงฮว่า) บรรพชนของสายใต้ ไต้หวันบูชาเป็น "巫府千岁"
巫伋	ซ่งใต้	ชาวเจียงหนิง สอบได้จิ้นซื่อปี 1138 ต่อมาเป็นขุนนางสภาการทหาร (签书枢密院事)
巫凯	หมิง (ถึงแก่กรรม 1438)	แม่ทัพรักษาเหลียวตงกว่า 30 ปี
巫子秀	หมิง (1503)	ชาวซิงหนิง ผู้ปกป้องหมู่บ้านหลัวกังจากโจรจนตัวตาย
巫三祝	หมิง (จิ้นซื่อ 1628)	ชาวหลงชวน ขุนนางกระทรวงการคลัง บิดา 巫子肖 เป็นนายอำเภอที่ชาวบ้านเรียกว่า "青天" (ขุนนางใสสะอาด)
巫宜福	ชิง (จิ้นซื่อ 1819)	ชาวหย่งติ้ง ฝูเจี้ยน บัณฑิตฮั่นหลิน หัวหน้าผู้เรียบเรียงบันทึกอำเภอหย่งติ้ง
巫启贤 (Eric Moo)	เกิด ค.ศ. 1963	นักร้องและนักแต่งเพลงชาวมาเลเซีย จากเมืองกัมปาร์ รัฐเประ มีชื่อเสียงในวงการเพลงจีน

อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่

อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่บูโดยตรง ในแผนที่จีนมีร้าน "巫氏福鼎肉片" (หมูแผ่นแบบฝูติ่ง) หลายสาขาในเหมยโจว แต่เป็นชื่อแบรนด์ร้านอาหาร ไม่ใช่อาหารประจำตระกูล

คำสอนประจำตระกูล: ยังไม่พบตัวบท "家训" ฉบับเผยแพร่ของแซ่บู แต่ชื่อหอ 勤政堂 ที่ระลึกถึงศิษย์ขงจื๊อผู้ทำงานตั้งแต่ก่อนรุ่งสางจนดาวขึ้น ก็บอกคุณค่าเรื่องความขยันที่ตระกูลยกย่อง

ลำดับชื่อรุ่น (字辈): แต่ละสาขาต่างกัน ตัวอย่างจากพงศาวลีของตระกูล

สายซิงหนิง–ว่านไจ้ (平阳堂): 先绪源流远 · 裔孙继述长 · 诗书昭盛典 · 道德发文光 · 多士宏新业 · 英贤耀锦章 · 家声崇学训 · 能振兆联芳 สายหนิงฮว่า: 可成邦家英瑞 · 国朝立锡升扬 · 常继先人后泽 · 世祚永传益昌

ใครที่มีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดู แต่ควรตรวจกับพงศาวลีของบ้านตัวเองอีกครั้ง

การไหว้บรรพชน: ศาล 巫罗俊怀念堂 ที่หนิงฮว่าเป็น "ศาลใหญ่" ที่ลูกหลานทั่วโลกกลับไปไหว้ ส่วนในเขตแต้จิ๋วมีศาลสามแห่งตามตารางด้านบน และในกรุงเทพฯ มีห้องบรรพชน 平阳堂 ในอาคารสมาคมบูสกูล

คำถามที่พบบ่อย

แซ่บู ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 巫 ซึ่งตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน แปลว่า "ผู้ประกอบพิธี หมอผี" แซ่นี้เกิดจากอาชีพของบรรพชนสมัยโบราณ

แซ่บู แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "บู" (bhu5) และเป็นชื่อที่สมาคมของแซ่นี้ในไทยใช้เอง คือ "สมาคมบูสกูล" บางบ้านอาจเรียก "บู้" ซึ่งก็เป็นแซ่ 巫 เดียวกัน

แซ่อู จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า "อู" (Wū เสียงที่ 1) แซ่บูกับแซ่อู (巫) จึงเป็นแซ่เดียวกัน

แซ่บู มาจากไหน?

มาจากตระกูลที่ทำงานพิธีกรรมสืบกันมาจนเป็นแซ่ ตำราแซ่ยก 巫咸 อัครเสนาบดีราชวงศ์ซางเป็นบรรพชน ถิ่นตระกูลหลักคือผิงหยาง (ซานซี) ส่วนสายใต้นับอูหลัวจวิ้นผู้เปิดเมืองหนิงฮว่า ฝูเจี้ยน เป็นบรรพชน แล้วกระจายไปกับชาวแคะสู่กวางตุ้ง ไต้หวัน และไทย

แซ่บู ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

Wu (จีนกลาง), Boo หรือ Bu (ใกล้เสียงแต้จิ๋วและฮกเกี้ยน), Moo หรือ Mo (ใกล้เสียงแคะและกวางตุ้ง) และ Woo

แซ่บู 巫 กับแซ่บู๊ 武 แซ่อู 邬 และแซ่อู๋ 吴 ต่างกันอย่างไร?

เป็นคนละแซ่ทั้งหมด ในแต้จิ๋ว 巫 อ่าน "บู" ส่วน 武 อ่าน "บู๊" ต่างกันแค่วรรณยุกต์ ในจีนกลาง 巫 กับ 邬 อ่าน "อู" เหมือนกัน ส่วน 吴 อ่าน "อู๋" (แต้จิ๋วอ่าน "โง้ว") จึงควรดูอักษรจีนบนป้ายบรรพชนประกอบเสมอ

อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่

บทความแซ่ที่เกี่ยวข้อง:

• แซ่บู๊ แซ่อู่ (武) — เสียงแต้จิ๋วใกล้แซ่บู แต่เป็นคนละแซ่
• แซ่อู (邬) — จีนกลางอ่านเหมือนแซ่ 巫
• แซ่โง้ว แซ่อู๋ (吴) — แซ่ใหญ่ที่จีนกลางอ่านใกล้กัน

ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ

บ้านคุณเป็นแซ่บูไหม? อากงอาม่ามาจากกิ๊กเอี๊ย โพวเล้ง เหรียวเพ้ง หรือถิ่นแคะอย่างเหมยโจว? เคยไปไหว้บรรพชนที่สมาคมบูสกูล ซอยเอกชัย 80/1 หรือเคยไปหนิงฮว่าบ้างหรือเปล่า? ทุกเรื่องเล่าที่แชร์มาจะช่วยเติมประวัติแซ่บูในเมืองไทยให้ครบขึ้น

แหล่งอ้างอิง

• วิกิพีเดียภาษาจีน — 巫姓
• วิกิซอร์ซ — 欽定古今圖書集成·氏族典·巫姓部 (ยก《通志》《史記》《廣東通志》)
• 元和姓纂 卷二
• https://zh.wikisource.org/wiki/元和姓纂_(四庫全書本)/卷02
• 族谱网 / 中华巫氏网 — 巫氏郡望堂号
• 巫氏堂号 (แหล่งของตระกูล)
• https://wu3.zupu.cn/wenhua/344282.jhtml
• 三明客家网 — 巫罗俊墓与台湾北辰宫 (2023)
• 族谱网 — 巫姓堂号 (สาย巫禧 兴宁罗冈)
• 平阳堂万载巫氏支谱 (字辈) (แหล่งของตระกูล)
• https://www.zupu.cn/zhpk/27034
• 族谱网 — 泰国巫氏宗亲到宁化客家祖地寻根 (2016, แหล่งของตระกูล)
• 宁化在线 — 宁化48位巫氏宗亲赴泰国恳亲联谊 (2010)
• 亿个村 — 姑山村 揭东区玉湖镇 (2024)
• 普宁市自然资源局 — ประกาศทะเบียนที่ดิน (2021)
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 巫咸 · 巫宜福 · 巫啟賢
• 宁化县
• https://zh.wikipedia.org/wiki/巫宜福
• https://zh.wikipedia.org/wiki/巫啟賢
• https://zh.wikipedia.org/wiki/宁化县
• 泰華各姓宗親總會聯合會 — 泰國巫氏宗親總會
• รายชื่อสมาคมตระกูลแซ่ thaicn (Wayback 2020)
• http://web.archive.org/web/20200522103350/http://www.thaicn.net:80/thai/zqh.html
• Wiktionary — 巫 (เสียงอ่านแต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน กวางตุ้ง แคะ)
• วิกิพีเดียภาษาไทย — ซีบู
• วิกิพีเดียภาษาไทย — https://th.wikipedia.org/wiki/ซีบู

หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปัจจุบัน อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ข้อมูลเส้นทางอพยพสายแคะ ชื่อหอ และลำดับชื่อรุ่นหลายส่วนมาจากพงศาวลีและเว็บไซต์ของตระกูล