แซ่ย้ง ในบทความนี้คือแซ่ที่เขียนด้วยอักษรจีน 容 (ตัวเต็มและตัวย่อเขียนเหมือนกัน) จีนกลางอ่านว่า "หรง" (Róng) สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ย้ง" (iong5) และกวางตุ้งอ่านว่า "หยุ่ง" (Yung) แซ่นี้อยู่ราว อันดับประมาณ ~324 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 1.6 แสนคน เกือบทั้งหมดเป็นคนกวางตุ้งและกว่างซี
ข้อควรรู้ก่อนอ่าน: แซ่ 容 อ่านเหมือนแซ่ 荣 (榮) ทุกเสียง ทั้งจีนกลางและแต้จิ๋ว บทความนี้จะบอกวิธีแยกให้ชัด
แซ่ย้ง แซ่หรง (容) เป็นแซ่ของชาวกวางตุ้งและกว่างซีเป็นหลัก กวางตุ้งอ่านหยุ่ง ตำราเล่าที่มาหลายสาย เช่น จ้งหรงและหรงเฉิงผู้คิดปฏิทินตามตำนาน ถิ่นตระกูลคือตุนหวง พงศาวลีกวางตุ้งนับหรงซาที่ลงมาจากหนานสยงสู่ซินฮุ่ยเป็นบรรพชนต้นสายทางใต้ ปัจจุบันมีราว 1.6 แสนคน (ประมาณการปี 2026) ไม่พบสายในแต้จิ๋วและไม่พบสมาคมในไทย เป็นคนละแซ่กับ 荣
ประเด็นสำคัญ
- 容 กับ 荣 อ่านเหมือนกันทั้งจีนกลางและแต้จิ๋ว แยกได้ที่เสียงกวางตุ้ง (容 Yung / 荣 Wing)
- ชื่อ Yung Wing ของหรงหง (容闳) คือแซ่ 容 กับชื่อตัว 闳 ไม่ใช่แซ่ 荣
- พงศาวลีกวางตุ้งเขียนว่า 岭南始祖讳沙 โดยหรงซาลงมาตั้งรกรากที่ซินฮุ่ยสมัยซ่งเหนือ
- หนานผิง จูไห่ เป็นบ้านของหรงหงและหรงกั๋วถวน แชมป์โลกปิงปองชายเดี่ยวปี 1959
- ไม่พบสมาคมแซ่ 容 ในไทย สมาคมตระกูลยงค์สัมพันธ์เป็นของแซ่ 熊 (ฮิ้ม)
ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ
ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่
ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์
ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน
ข้อมูลด่วน: แซ่ย้ง แซ่หรง (容)
| หัวข้อ | ข้อมูล |
|---|---|
| อักษรจีน | 容 (ตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน) ความหมายทั่วไปคือ "บรรจุ ยอมรับ รูปโฉม" เช่น 容器 (ภาชนะ) 容貌 (หน้าตา) |
| จีนกลาง | Róng (เสียง 2) · หรง (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน) |
| แต้จิ๋ว | iong5 · ย้ง — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย |
| กวางตุ้ง | jung4 · ใกล้เสียงไทย หยุ่ง (ฮ่องกงสะกด Yung · มาเก๊าสะกด Iong) |
| ภาษาอังกฤษ | Yung, Yong, Rong, Iong, Jung (ไต้หวันแบบเวด-ไจลส์) |
| อันดับในจีน | อันดับประมาณ ~324 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) · ใน《百家姓》อยู่ลำดับที่ 336 |
| ประชากร | ราว 1.6 แสนคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 1.36–1.84 แสนคน) |
| มณฑลที่มีมากที่สุด | กวางตุ้ง (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013) รองลงมาคือกว่างซี |
| 郡望 (ถิ่นตระกูล) | 敦煌 ตุนหวง (มณฑลกานซู่) |
| 堂号 (ชื่อหอ) | 敦煌堂 · 律历堂 · 五昌堂 (สายซินฮุ่ย) |
| ระวังสับสน | แซ่ 荣 (榮) อ่าน "หรง" และ "ย้ง" เหมือนกันทุกเสียง แยกได้ด้วยเสียงกวางตุ้ง (容 Yung / 荣 Wing) · 慕容 (มู่หรง) เป็นแซ่สองพยางค์ต่างหาก |
แซ่ย้ง ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)
แซ่นี้เขียนว่า 容 ทั้งในจีนแผ่นดินใหญ่ ไต้หวัน ฮ่องกง และบนป้ายบรรพชนรุ่นเก่า เพราะอักษรนี้ไม่มีรูปย่อ ด้านบนเป็นหลังคา 宀 ด้านล่างเป็นอักษร 谷
ชื่อเรียกแซ่นี้เปลี่ยนไปตามสำเนียง
- หรง มาจากภาษาจีนกลาง (Róng) ตรงกับการสะกด "Rong"
- ย้ง คือเสียงแต้จิ๋ว iong5 (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย) พจนานุกรมแต้จิ๋วให้เสียงนี้ตรงกันทุกถิ่น บทความนี้ใช้ "ย้ง" เป็นชื่อแรก เพื่อให้ตรงกับผู้อ่านเชื้อสายแต้จิ๋ว
- หยุ่ง ใกล้เสียงกวางตุ้ง jung4 ซึ่งเป็นสำเนียงของคนแซ่นี้เกือบทั้งหมด จึงเป็นที่มาของการสะกด Yung ในฮ่องกง เช่น นักร้องฮ่องกง Joey Yung (容祖儿)
- อี๊ยง คือการถอดเสียงแต้จิ๋วตรงตัวทีละเสียง
แซ่ 容 กับแซ่ 荣 แยกอย่างไร
นี่คือจุดที่สับสนที่สุด เพราะ 容 กับ 荣 (榮) อ่านว่า "หรง" ในจีนกลาง และอ่านว่า "ย้ง" ในแต้จิ๋วเหมือนกันทุกเสียง ทั้งสองเป็น คนละแซ่ คนละต้นตระกูล บทความนี้จึงใส่อักษร 容 ไว้คู่กับชื่อแซ่ย้งเสมอ
วิธีแยกมีสามทาง
- ดูอักษร — 容 มีหลังคา 宀 ด้านบนและ 谷 ด้านล่าง ส่วน 荣 มี 艹 ด้านบนและ 木 ด้านล่าง
- ฟังเสียงกวางตุ้ง — 容 อ่าน jung4 (Yung) ส่วน 荣 อ่าน wing4 (Wing) เป็นสำเนียงเดียวที่เสียงต่างกันชัด
- ดูถิ่นฐาน — 容 เป็นแซ่ของกวางตุ้งและกว่างซี ส่วน 荣 มีถิ่นตระกูลอยู่ทางเหนือ (ซ่างกู่ เล่ออัน)
ตัวอย่างที่คนมักเข้าใจผิด: ชื่ออังกฤษของ หรงหง (容闳) คือ "Yung Wing" ซึ่งเรียงแบบจีน คือ Yung = แซ่ 容 และ Wing = ชื่อตัว 闳 (กวางตุ้ง wang4) คำว่า Wing ในชื่อนี้ ไม่ใช่แซ่ 荣 แต่อย่างใด
อีกเรื่องที่ควรรู้ คือ 慕容 (มู่หรง) เป็นแซ่สองพยางค์ของชาวเซียนเปย ส่วนชื่อสถานที่อย่าง 容县 (อำเภอหรง ในกว่างซี) และ 句容 (ในเจียงซู) ไม่เกี่ยวกับแซ่
แซ่ย้ง มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลหรง
ตำราแซ่เล่าที่มาของแซ่ 容 ไว้หลายสาย ส่วนใหญ่เป็นตำนานหรือคำอธิบายในตำรายุคหลัง
สายจ้งหรง (仲容): แหล่งของตระกูลถือว่าสายนี้เป็นที่ยอมรับมากที่สุด เล่าว่า จ้งหรง เป็นหนึ่งใน "八恺" คือผู้มีปัญญาแปดคนในยุคตำนาน ลูกหลานนำชื่อบรรพชนมาเป็นแซ่
สายหรงเฉิง (容成): ตำรา《通志·氏族略》เล่าว่า หรงเฉิง เป็นขุนนางของหวงตี้ (จักรพรรดิเหลือง) และเชื่อกันว่าเป็นผู้คิด ปฏิทินฉบับแรก ของจีน นี่คือที่มาของชื่อหอ 律历堂 (หอปฏิทิน)
สายมู่หรง (慕容): ชาวเซียนเปยตระกูลมู่หรง เมื่อกลืนเข้ากับชาวฮั่น บางสายตัดแซ่ให้เหลือ 容 พยางค์เดียว
| สาย | บรรพชน / เหตุการณ์ | ยุค | ตำนานหรือประวัติศาสตร์ |
|---|---|---|---|
| จ้งหรง (仲容) | หนึ่งใน "八恺" ผู้มีปัญญาแปดคน | ยุคตำนาน | ตำนาน |
| ตำแหน่ง "容" | ขุนนางดูแลพิธีกรรมและดนตรีของราชสำนักโจว ลูกหลานใช้ชื่อตำแหน่งเป็นแซ่ | โจว | คำอธิบายในตำราแซ่ยุคหลัง |
| แคว้น 容 | คนของแคว้นโบราณชื่อ 容 ใช้ชื่อแคว้นเป็นแซ่ | ไม่ระบุ | คำอธิบายในตำราแซ่ยุคหลัง |
| หรงเฉิง (容成) | ขุนนางผู้คิดปฏิทินในสมัยหวงตี้ | ยุคตำนาน | ตำนาน อ้าง《通志·氏族略》 |
| หนานหรง (南容) | ชื่อรองของบุคคลสมัยชุนชิว หลานใช้ชื่อปู่เป็นแซ่ | ชุนชิว | อ้าง《万姓统谱》สมัยหมิง |
| มู่หรง (慕容) | ชาวเซียนเปยที่ตัดแซ่เหลือ 容 | ห้าชนเผ่าสิบหกแคว้นเป็นต้นไป | คำอธิบายทั่วไป |
ทั้งหกสายนี้ไม่มีสายใดต่อเข้ากับพงศาวลีของคนแซ่ย้งในกวางตุ้งได้โดยตรง พงศาวลีกวางตุ้งเพียงเขียนว่า "容氏实出西北炖煌" คือ "ตระกูลหรงมาจากตุนหวงทางตะวันตกเฉียงเหนือ" แล้วเริ่มนับรุ่นจากบรรพชนที่ลงมาทางใต้
ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)
郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล
ถิ่นตระกูลของแซ่ 容 คือ ตุนหวง (敦煌) ปลายระเบียงเหอซี มณฑลกานซู่ ตำรา《郡望百家姓》เขียนว่า "容氏望出敦煌" ลูกหลานทางใต้ยังใช้คำขวัญ "族衍敦煌" (ตระกูลแตกสายจากตุนหวง) เช่น สายเกาโจวเขียนว่า "族衍敦煌，开基大井" คือ "กำเนิดที่ตุนหวง ตั้งรกรากที่ต้าจิ่ง"
| ชื่อ | ประเภท | ที่มา |
|---|---|---|
| 敦煌 ตุนหวง | 郡望 | มณฑลกานซู่ ตั้งเป็นเมืองสมัยฮั่นอู่ตี้ |
| 敦煌堂 | หอ | ตั้งตามชื่อถิ่นตระกูล |
| 律历堂 | หอ | ระลึกถึงหรงเฉิง (容成) ผู้คิดปฏิทินตามตำนาน |
| 五昌堂 | หอ | ชื่อพงศาวลีสายซินฮุ่ย《五昌堂家谱》 |
เส้นทางลงใต้: จากหนานสยงสู่ซินฮุ่ย จงซาน และจูไห่
หรงซา บรรพชนต้นสายหลิงหนาน
พงศาวลีของตระกูลหลายฉบับในกวางตุ้งและกว่างซีใช้ประโยคเดียวกันว่า "岭南始祖讳沙，先世由闽迁南雄珠玑巷" แปลว่า "บรรพชนต้นสายหลิงหนาน (จีนใต้) ชื่อ ซา (沙) บรรพชนรุ่นก่อนมาจากฝูเจี้ยน ผ่านตรอกจูจีเซียง เมืองหนานสยง"
ตรอก จูจีเซียง (珠玑巷) ที่หนานสยง ทางเหนือสุดของกวางตุ้ง คือ "ประตู" ที่หลายตระกูลกวางตุ้งเล่าว่าบรรพชนผ่านลงมา ตามบันทึกของตระกูล หรงซา (容沙) ลงมาตั้งรกรากที่ หมู่บ้าน 容村 อำเภอซินฮุ่ย (新会) ในสมัยซ่งเหนือ หลุมศพของท่านอยู่ที่เขา龟岗 มีป้ายหิน "古岗容氏始祖"
ข้อควรระวังสำหรับคนแต้จิ๋ว: พงศาวลีบางฉบับเขียนว่าหรงซาอยู่ที่ "新会潮居里" และลูกหลานย้ายไป "潮阳里" ทั้งสองคำเป็น ชื่อตำบลเก่าในซินฮุ่ย ไม่ใช่อำเภอเตี่ยเอี๊ย (潮阳) ของซัวเถา
สาขาใหญ่ในกวางตุ้ง
| สาขา | รายละเอียด |
|---|---|
| ซินฮุ่ย (新会) — ต้นสาย | หมู่บ้าน容村 ปัจจุบันอยู่ในย่าน五堡 ตำบลเสี่ยวกัง เขตซินฮุ่ย เมืองเจียงเหมิน |
| ตงก่วน (东莞) | ลูกหลานรุ่นที่ 9 ย้ายจากซินฮุ่ยไปหมู่บ้าน板桥 เป็นสายของนักวิชาการ หรงเกิง (容庚) ผู้รวบรวม《东莞容氏家乘》(1938) |
| เซียงซาน (จงซาน · จูไห่) | ตามบันทึกของตระกูล บรรพชนสายนี้ย้ายจากซินฮุ่ยมาหมู่บ้าน 乌石 ตำบลซานเซียง (三乡) ปลายสมัยซ่ง ปัจจุบัน 郑 容 陆 เป็นสามแซ่ใหญ่ของหมู่บ้านนี้ |
| หนานผิง (南屏 จูไห่) | หมู่บ้านของหรงหงและหรงกั๋วถวน พงศาวลีที่นักวิชาการใช้นับหรงซาเป็นรุ่นที่ 1 |
| เม่าหมิง–จ้านเจียง | ซิ่นอี๋ เกาโจว (大井) อู๋ชวน และฮว่าโจว |
| กว่างซี | กุ้ยผิง ชินโจว (หลิงซาน ย้ายไปจากซินฮุ่ยปลายหมิง–ต้นชิง) เหอฉือ ปินโจว |
หนานผิง: หมู่บ้านนักเรียนนอก
หมู่บ้าน หนานผิง (南屏) อยู่ห่างมาเก๊าไม่กี่กิโลเมตร สมัยราชวงศ์ชิง เด็กแซ่ย้งจากที่นี่จึงได้เรียนโรงเรียนมิชชันนารีในมาเก๊า นักวิชาการจีนเขียนบทความเรื่อง《近代中国最早的留学家族——珠海南屏容氏》เรียกตระกูลย้งแห่งหนานผิงว่า "ตระกูลนักเรียนนอกตระกูลแรกของจีนยุคใหม่"
คนที่ทำให้หมู่บ้านนี้มีชื่อคือ หรงหง (容闳) ท่านไปสหรัฐอเมริกาในปี 1847 และจบ มหาวิทยาลัยเยลในปี 1854 เป็นชาวจีนคนแรกที่จบมหาวิทยาลัยในอเมริกา ต่อมาท่านริเริ่มโครงการส่ง นักเรียนเด็ก 120 คน ไปเรียนที่นิวอิงแลนด์ (1872–1881) ในจำนวนนี้มี หรงซิงเฉียว (容星桥) คนหมู่บ้านเดียวกัน ซึ่งต่อมาเป็นหนึ่งในสหายปฏิวัติยุคแรกของซุนยัตเซ็น
ตระกูลย้งจากหนานผิงหลายคนยังไปทำงานกับธนาคาร Chartered Bank ในฮ่องกง
แต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน แคะ: ไม่พบสายตระกูล
ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบศาลบรรพชน หมู่บ้าน หรือสมาคมแซ่ 容 ในแต้จิ๋ว (เตี่ยจิว ซัวเถา กิ๊กเอี๊ย) ทั้งจากแผนที่ Amap และเว็บไซต์จีน และไม่พบสายเฉพาะของฮกเกี้ยนหรือแคะ แซ่ย้ง (容) จึงเป็นแซ่ของคนกวางตุ้ง (广府) เป็นหลัก
แซ่ย้ง (容) ในประเทศไทย
ไม่พบสมาคมตระกูลแซ่ 容 ในไทย ทั้งในรายชื่อสมาชิกสหพันธ์สมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย (ข้อมูลราวปี 2009–2011) และรายชื่อสมาคมฉบับปี 2020 (ข้อมูลอาจไม่เป็นปัจจุบัน) และยังไม่พบบุคคลไทยเชื้อสายแซ่นี้ที่มีชื่อเสียงพร้อมแหล่งยืนยัน
ข้อควรระวัง: ในรายชื่อสมาคมแซ่ของไทยมี "สมาคมตระกูลยงค์สัมพันธ์" ซึ่งชื่อคล้ายเสียง "ย้ง" แต่เป็นสมาคมของ แซ่ 熊 (ฮิ้ม) ไม่ใช่แซ่ 容
ถ้าบ้านคุณเป็น "แซ่ย้ง" ลองดูอักษรบนป้ายบรรพชนว่าเป็น 容 (มี 谷 อยู่ด้านล่าง) หรือ 荣/榮 (มี 木 อยู่ด้านล่าง) ถ้าเป็น 容 และอากงอาม่าพูดกวางตุ้ง หรือมาจากจงซาน ซินฮุ่ย ตงก่วน ขอชวนมาเล่าให้ฟัง เพราะจะเป็นข้อมูลแซ่ 容 ในเมืองไทยชิ้นแรก ๆ
สมาคมและศาลบรรพชนตระกูลย้ง (容) ในกวางตุ้ง
| ชื่อ (จีน / ไทย) | ที่อยู่ | แผนที่ | โทร |
|---|---|---|---|
| 容氏祭祖委员会 / คณะกรรมการไหว้บรรพชนตระกูลย้ง (容) | 新市街与西大街交叉口东100米 ทางตะวันออกของแยกถนนซินซื่อ–ซีต้า 100 เมตร เขตเซียงโจว เมืองจูไห่ | แผนที่ Amap · Google Maps | — |
| 盛茂容公祠 / ศาลบรรพชนเซิ่งเม่า ตระกูลย้ง (容) | 新市街31-101号 ถนนซินซื่อ เลขที่ 31-101 เขตเซียงโจว เมืองจูไห่ | แผนที่ Amap · Google Maps | — |
| 乡贤容公祠 / ศาลระลึกถึงหรงที่หยวี (容悌舆) | 下园仔三巷与沟仔尾环村街交叉口南220米 ตำบลซานเซียง (三乡镇) เมืองจงซาน | แผนที่ Amap · Google Maps | — |
| 容氏宗祠 / ศาลบรรพชนตระกูลย้ง (容) | 礼园路与贲南路交叉口东220米 ทางตะวันออกของแยกถนนหลี่หยวน–เปินหนาน 220 เมตร เขตพานอวี๋ เมืองกว่างโจว | แผนที่ Amap · Google Maps | — |
พิกัดจาก Amap (高德地图) โปรดตรวจสอบก่อนเดินทาง/ติดต่อ · Amap สะกดชื่อศาลแถวที่ 3 ว่า 乡贒容公祠 (贒 เป็นรูปเก่าของ 贤) · ไม่พบเบอร์โทรสำนักงานที่เผยแพร่ · ไม่พบสมาคมหรือศาลแซ่ 容 ในแต้จิ๋วและในไทย
ปัจจุบันคนแซ่ย้งอยู่ที่ไหนในจีน
ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า กวางตุ้ง มีคนแซ่ 容 มากที่สุด รองลงมาคือกว่างซี
| พื้นที่ | ความสำคัญ |
|---|---|
| กวางตุ้ง (广东) | มากที่สุด · จงซาน จูไห่ ตงก่วน ซินฮุ่ย และซิ่นอี๋ เกาโจว อู๋ชวน ปั๋วหลัว ฮุ่ยโจว ฝอซาน |
| กว่างซี (广西) | กุ้ยหลิน กุ้ยผิง ชินโจว เหอฉือ ปินโจว |
| มณฑลอื่น | หูหนาน (เช่าตง) ส่านซี กุ้ยโจว อานฮุย ปักกิ่ง เซี่ยงไฮ้ |
| หมู่บ้านตระกูล | หนานผิง (จูไห่) · 乌石 ตำบลซานเซียง (จงซาน) · 容村 (ซินฮุ่ย) · 板桥 (ตงก่วน) |
| ฮ่องกง มาเก๊า | สะกด Yung และ Iong |
บุคคลสำคัญแซ่หรง
| บุคคล | ยุค | บทบาท |
|---|---|---|
| หรงเฉิง (容成) | ยุคตำนาน | ขุนนางของหวงตี้ ผู้คิดปฏิทินฉบับแรกตามตำนาน ที่มาของหอ律历堂 |
| หรงซ่าน (容善) | หมิง | ชาวเซียงซาน สอบได้จิ้นซื่อปี 1404 เป็นนายอำเภอเป่ยหลิว ต่อมาเป็นขุนนางระดับมณฑล |
| หรงที่หยวี (容悌舆) | หมิง (รัชศกหย่งเล่อ) | ครูประจำอำเภอเซียงซาน ตามบันทึกของตระกูลท่านดูแลมารดาที่ป่วยติดเตียง 13 ปี ได้ชื่อเป็นหนึ่งใน "香山十大乡贤" |
| หรงหง (容闳 Yung Wing) | ค.ศ. 1828–1912 | ชาวหนานผิง จบเยลปี 1854 · ซื้อเครื่องจักรให้เจิงกั๋วฟาน (曾国藩) ปี 1863 จนเป็นที่มาของอู่ต่อเรือเจียงหนาน (江南制造局) · ริเริ่มโครงการนักเรียนเด็ก 120 คน · เขียน My Life in China and America (1909) |
| หรงซิงเฉียว (容星桥) | เกิด ค.ศ. 1865 | ชาวหนานผิง นักเรียนเด็กรุ่นที่ 3 (1874) สหายปฏิวัติยุคแรกของซุนยัตเซ็น |
| หรงเกิง (容庚) | ค.ศ. 1894–1983 | ชาวตงก่วน นักอักษรโบราณ ผู้เชี่ยวชาญจารึกสำริด เขียน《金文编》(1925) และ《商周彝器通考》(1941) |
| หรงจ้าวจู่ (容肇祖) · หรงหยวน (容媛) | ศตวรรษที่ 20 | น้องชายและน้องสาวของหรงเกิง เป็นนักวิชาการทั้งคู่ จนได้ชื่อว่า "一家三杰" (สามผู้เก่งในบ้านเดียว) |
| หรงกั๋วถวน (容国团) | ค.ศ. 1937–1968 | เกิดที่ฮ่องกง ภูมิลำเนาหนานผิง แชมป์โลกปิงปองชายเดี่ยวปี 1959 แชมป์โลกกีฬาคนแรกของสาธารณรัฐประชาชนจีน |
| Joey Yung (容祖儿) | เกิด ค.ศ. 1980 | นักร้องฮ่องกง ตัวอย่างการสะกดแซ่ 容 แบบกวางตุ้งว่า Yung |
หรงหงกับหรงกั๋วถวนมาจากหมู่บ้านหนานผิงเหมือนกัน คนหนึ่งเปิดทางให้นักเรียนจีนไปเรียนต่างประเทศ อีกคนเป็นแชมป์โลกกีฬาคนแรกของจีนยุคใหม่
อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่
อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่ 容 โดยตรง ผลค้นคำว่า "容" ส่วนใหญ่เป็นคำว่า 美容 (เสริมสวย) หรือ 容县 (ชื่ออำเภอในกว่างซี) ซึ่งไม่เกี่ยวกับแซ่
ค่านิยมของตระกูล: ยังไม่พบ "家训" (คำสอนประจำตระกูล) ฉบับทางการ แต่ค่านิยมที่ตระกูลเล่าซ้ำบ่อยที่สุดคือ ความกตัญญู คู่กลอนในศาลแซ่ย้งหลายแห่งยกย่องหรงที่หยวี เช่น
"廉官得助，孝行流芳" — ขุนนางสุจริตย่อมได้รับความช่วยเหลือ ความกตัญญูหอมไปไกล "名臣造律，孝行流芳" — ขุนนางผู้คิดปฏิทิน (หรงเฉิง) กับความกตัญญูที่หอมไปไกล
ประตูศาล乡贤容公祠 ยังมีคู่ป้ายว่า "世有明德，人无闲言" คือ "ตระกูลมีคุณธรรมสืบมา ผู้คนจึงไม่มีคำครหา" แหล่งของตระกูลที่จงซานสรุปว่าลูกหลานยังรักษาวิถีบ้านที่ เข้มงวดกับตนเองและพึ่งตนเอง
ศาลบรรพชน: ศาล 乡贤容公祠 ที่หมู่บ้าน乌石 ตำบลซานเซียง เป็นศาลแบบสามห้องสามโถง หน้ากว้าง 15 เมตร ลึก 45.2 เมตร พื้นที่ราว 591 ตารางเมตร เป็นศาลที่ใหญ่และสมบูรณ์ที่สุดของตำบล (ตามแหล่งของตระกูล)
ส่วนที่หนานผิง ข่าวปี 2024 รายงานว่าทางการจูไห่เริ่มโครงการบูรณะย่านประวัติศาสตร์หนานผิง (ปี 2024–2026) ซึ่งรวม ซากบ้านเกิดหรงหง (容闳故居遗址) ที่เป็นโบราณสถานระดับมณฑล และศาล 梧岗容公祠 ที่เป็นโบราณสถานระดับเขต ปี 2022 ทางการยังจัดงานรำลึก 194 ปีชาตกาลหรงหงที่หนานผิงด้วย
คำถามที่พบบ่อย
แซ่ย้ง (容) ภาษาจีนเขียนอย่างไร?
เขียนว่า 容 ตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน ด้านบนเป็นหลังคา 宀 ด้านล่างเป็น 谷 ความหมายทั่วไปคือ "บรรจุ ยอมรับ รูปโฉม"
แซ่ 容 แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?
สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ย้ง" (iong5) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย ส่วนกวางตุ้งซึ่งเป็นสำเนียงของคนแซ่นี้เกือบทั้งหมดอ่านว่า "หยุ่ง" (jung4)
แซ่ 容 จีนกลางอ่านว่าอะไร?
จีนกลางอ่านว่า "หรง" (Róng เสียงที่ 2) แซ่ย้ง แซ่หยุ่ง และแซ่หรงที่เขียนด้วยอักษร 容 จึงเป็นแซ่เดียวกัน
แซ่ 容 กับแซ่ 荣 ต่างกันอย่างไร?
เป็นคนละแซ่ แม้จะอ่าน "หรง" (จีนกลาง) และ "ย้ง" (แต้จิ๋ว) เหมือนกัน แยกได้จากอักษร (容 มี 谷 ด้านล่าง / 荣 มี 木 ด้านล่าง) และจากเสียงกวางตุ้ง (容 = Yung / 荣 = Wing) ชื่อ "Yung Wing" ของหรงหง คือแซ่ 容 ชื่อตัว 闳 ไม่ใช่แซ่ 荣
แซ่ย้ง (容) มาจากไหน?
ตำราแซ่เล่าหลายสาย ส่วนใหญ่เป็นตำนาน เช่น จ้งหรง (仲容) และหรงเฉิง (容成) ผู้คิดปฏิทิน ถิ่นตระกูลคือตุนหวง (敦煌) ส่วนคนแซ่นี้ในปัจจุบันเกือบทั้งหมดอยู่กวางตุ้งและกว่างซี พงศาวลีหลายฉบับนับหรงซา (容沙) ที่ลงมาจากหนานสยงสู่ซินฮุ่ยเป็นบรรพชนต้นสายทางใต้
แซ่ 容 ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?
Yung (กวางตุ้งฮ่องกง เช่น Yung Wing) Iong (มาเก๊า) Rong (จีนกลาง) Yong และ Jung (ไต้หวันแบบเวด-ไจลส์) ส่วนแซ่ 荣 ฮ่องกงสะกดว่า Wing
อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่
บทความแซ่ที่เกี่ยวข้อง:
- แซ่ย้ง แซ่หรง (荣) — แซ่ที่อ่านเหมือน 容 ทุกเสียง แต่เป็นคนละแซ่
- แซ่ฮิ้ม แซ่สยง (熊) — เจ้าของ "สมาคมตระกูลยงค์สัมพันธ์" ในไทย
ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ
บ้านคุณเป็นแซ่ 容 ไหม? ที่บ้านเรียกว่าแซ่ย้ง แซ่หยุ่ง หรือแซ่หรง? อากงอาม่ามาจากจงซาน จูไห่ ซินฮุ่ย ตงก่วน หรือกว่างซี? ถ้าเคยเห็นป้าย "敦煌堂" ที่บ้าน หรือมีพงศาวลีเก่าเก็บไว้ ลองแชร์มาเล่าให้ฟังได้ ทุกเรื่องเล่าจะช่วยเติมประวัติแซ่ 容 ในเมืองไทยให้ครบขึ้น
แหล่งอ้างอิง
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 容姓
- 中国台湾网 — 容姓 (郡望 敦煌, 堂号 律历堂)
- 语文迷 — 容姓的起源与家谱 (อ้าง《通志·氏族略》《万姓统谱》)
- 云家谱 — 容氏宗亲 (แหล่งของตระกูล)
- 族谱网 / 炎黄容氏网 — 容氏历史风物拾零 (แหล่งของตระกูล)
- 锦秋文谱 — 广西容氏宗谱铺序：容氏千载，秀毓敦煌 (แหล่งของตระกูล)
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 容閎
- Wikipedia — Yung Wing
- Yale News — The first Chinese student to graduate from an American university (2025)
- 乐居财经 — 珠海南屏村历史文化街区启动升级改造 (2024)
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 容庚
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 容国团
- [Wikipedia — Rong (surname)](https://en.wikipedia.org/wiki/Rong_(surname)
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 荣姓
- สหสมาคมตระกูลแซ่ – รายชื่อสมาคม (Wayback 2020)
- Amap — 乡贤容公祠
หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปลายปี 2025 อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ส่วนเรื่องหรงซาและเส้นทางอพยพของตระกูลหลายส่วนมาจากพงศาวลีและเว็บไซต์ของตระกูล
