แซ่ซา เขียนด้วยอักษรจีน 沙 (ตัวเต็มและตัวย่อเขียนเหมือนกัน) แปลว่า "ทราย" จีนกลางอ่านว่า "ซา" (Shā) และสำเนียงแต้จิ๋วก็อ่านว่า "ซา" (sa1) อยู่ราว อันดับประมาณ ~237 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 4.2 แสนคน
แซ่ซาเป็นแซ่ที่มาจาก หลายชนชาติ ทั้งชาวฮั่น ตระกูลใหญ่แห่งอาณาจักรแพ็กเจบนคาบสมุทรเกาหลี ชาวจีนมุสลิม (หุย) ชาวมองโกล และชาวแมนจู ทุกสายล้วนเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์แซ่นี้เท่า ๆ กัน
แซ่ซา (沙) แปลว่าทราย จีนกลางกับแต้จิ๋วอ่านซาเหมือนกัน เป็นแซ่ที่มาจากหลายชนชาติ สายชาวฮั่นเล่าว่าสืบจากซู่ซาซื่อสมัยเสินหนงซึ่งเป็นตำนาน และจากลูกหลานเวยจื่อแห่งแคว้นซ่ง นอกจากนี้ยังเป็นตระกูลใหญ่อันดับแรกของแพ็กเจ และเป็นแซ่ใหญ่ของชาวจีนมุสลิม (หุย) ถิ่นตระกูลคือหรู่หนาน ปัจจุบันมีราว 4.2 แสนคน (ประมาณการปี 2026) มากที่สุดในเจียงซู ไม่พบสายในแต้จิ๋วหรือสมาคมในไทย
ประเด็นสำคัญ
- แซ่ซามาจากหลายชนชาติ ทั้งชาวฮั่น ตระกูลใหญ่แห่งแพ็กเจ ชาวหุย มองโกล และแมนจู
- พงศาวดาร《隋書》 จัดตระกูล 沙 เป็นตระกูลแรกในแปดตระกูลใหญ่ของแพ็กเจ
- 沙 เป็นหนึ่งในสิบสามแซ่ของชาวหุย มักมาจากเสียงชาห์ (Shah) ในชื่อทางศาสนา
- ซาเต๊ะแบบแต้จิ๋ว (沙茶) ใช้อักษร 沙 แทนเสียงเท่านั้น ไม่เกี่ยวกับแซ่
- ซาเมิ่งไห่ (沙孟海) นักอักษรศิลป์ และซาเชียนหลี่ (沙千里) หนึ่งในเจ็ดสุภาพบุรุษ
ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ
ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่
ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์
ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน
ข้อมูลด่วน: แซ่ซา (沙)
| หัวข้อ | ข้อมูล |
|---|---|
| อักษรจีน | 沙 (ตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน) แปลว่า ทราย |
| จีนกลาง | Shā (เสียง 1) · ซา (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน) |
| แต้จิ๋ว | sa1 · ซา — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย · เสียงพูด sua1 (ซัว) ใช้ในคำว่า "ทราย" |
| ฮกเกี้ยน / กวางตุ้ง / แคะ | sa (เสียงอ่าน) / soa (เสียงพูด) · saa1 · sâ |
| ภาษาอังกฤษ | Sha, Sa, Shah |
| ภาษาอื่น | เกาหลี 사 (Sa) · เวียดนาม Sa |
| อันดับในจีน | อันดับประมาณ ~237 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) |
| ประชากร | ราว 4.2 แสนคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 3.6–4.8 แสนคน) |
| มณฑลที่มีมากที่สุด | เจียงซู (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013) |
| 郡望 (ถิ่นตระกูล) | 汝南 หรู่หนาน · 東莞 ตงก่วน (ในซานตง ไม่ใช่ตงก่วน กวางตุ้ง) |
| 堂号 (ชื่อหอ) | 濟民堂 (หลัก) · 汝南堂 · 東莞堂 |
| ระวังสับสน | 沙 ในชื่อสถานที่ เช่น 沙溪 · คำว่า 沙茶 (ซอสซาเต๊ะ) · แซ่สองพยางค์ 沙吒 เป็นคนละแซ่ |
แซ่ซา ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)
แซ่ซาเขียนว่า 沙 ความหมายทั่วไปคือ "ทราย" อักษรนี้ไม่มีรูปย่อ จึงเขียนเหมือนกันทุกที่
อักษร 沙 ยังใช้ถอดเสียงคำต่างภาษาได้ด้วย ซึ่งสำคัญกับที่มาของแซ่ในหมู่ชาวจีนมุสลิม (ดูหัวข้อถัดไป)
ชื่อเรียกแซ่นี้ตามสำเนียง
- ซา มาจากจีนกลาง (Shā เสียงที่ 1)
- ซา คือเสียงแต้จิ๋ว sa1 ซึ่งเป็นเสียงอ่านแบบหนังสือ พจนานุกรมแต้จิ๋ว (mogher) ให้ความหมายข้อ "แซ่" ไว้กับเสียงนี้ สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ซา" (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย)
- ซัว (sua1) คือเสียงพูดของแต้จิ๋วที่ใช้ในคำว่า "ทราย" แต่พจนานุกรมไม่ได้ให้เป็นเสียงของแซ่
- ฮกเกี้ยนอ่าน sa หรือ soa กวางตุ้งอ่าน saa1 แคะอ่าน sâ
ข้อดีคือ ชื่อ "ซา" ตรงกันทั้งจีนกลางและแต้จิ๋ว ค้นหาได้ง่าย
ข้อควรระวัง: เวลาค้นคำว่า 沙 ในแต้จิ๋ว จะเจอชื่อสถานที่อย่าง 沙溪 (ซาเคย แต้อัว) หรือคำว่า 沙茶 (ซอสซาเต๊ะแบบแต้จิ๋ว) มากกว่าแซ่ ทั้งสองคำไม่เกี่ยวกับแซ่ซา
แซ่ซา มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลซา
แซ่ซามีที่มาหลายสาย ทั้งจากตำนาน จากแคว้นในจีนโบราณ และจากชนชาติต่าง ๆ ที่รับแซ่จีน
สายชาวฮั่น
สายที่ 1 — ซู่ซาซื่อ (夙沙氏): ตำรา《姓苑》เขียนว่าแซ่ซาเป็น "ลูกหลานของซู่ซาซื่อ ข้าราชบริพารสมัยเสินหนง" (神農 กษัตริย์ในตำนานผู้สอนการเกษตร) เรื่องเล่าว่าซู่ซาซื่อเป็นคนแรกที่ต้มน้ำทะเลทำเกลือ ลูกหลานตัดชื่อเหลือ 沙 เรื่องนี้เป็น ตำนาน วิกิพีเดียจีนระบุว่าคนแซ่ซาส่วนมากนับถือเสินหนงเป็นต้นแซ่
สายที่ 2 — ลูกหลานเวยจื่อ (微子) แห่งแคว้นซ่ง: หนังสือ《潛夫論》สมัยฮั่นเขียนว่า "微子後有沙氏" (ลูกหลานเวยจื่อมีตระกูลซา)
สายที่ 3 — ซาสุย (沙隨): ซาสุยเป็นดินแดนของแคว้นซ่ง คัมภีร์《春秋》บันทึกว่ามีการประชุมเจ้าผู้ครองแคว้นที่นี่ในปี 575 ก่อน ค.ศ. ตำราแซ่รุ่นหลังว่าผู้คนที่นี่ใช้ชื่อถิ่นเป็นแซ่ แล้วตัดเหลือ 沙
สายตระกูลใหญ่แห่งแพ็กเจ (百濟)
แพ็กเจเป็นอาณาจักรโบราณทางตะวันตกเฉียงใต้ของคาบสมุทรเกาหลี พงศาวดารจีน《隋書·百濟傳》บันทึกไว้ชัดว่า
"國中大姓有八族，沙氏、燕氏、刕氏、解氏、貞氏、國氏、木氏、苩氏" (ในแคว้นมีตระกูลใหญ่แปดตระกูล ตระกูลซา 沙氏 อยู่ชื่อแรก)
ตระกูล 沙 อยู่อันดับแรกของรายชื่อ
เมื่อแพ็กเจล่มสลายในปี 660 ชาวแพ็กเจกว่า 1 หมื่นคนถูกพาเข้าจีน พงศาวดาร《舊唐書》บันทึกว่า ซาจ้าเซียงหรู (沙吒相如) ผู้นำชาวแพ็กเจ ยอมจำนนต่อแม่ทัพถัง และต่อมา ซาจ้าจงอี้ (沙吒忠義) ก็เป็นแม่ทัพของราชวงศ์ถัง
ตำราแซ่รุ่นหลังอธิบายว่าลูกหลานบางส่วนตัดแซ่สองพยางค์ 沙吒 เหลือ 沙 ส่วนตำราแซ่《元和姓纂》สมัยถัง จัด 沙吒 ไว้ว่าเป็นตระกูลหัวหน้าชนเผ่าทางเหนือ ตำราจึงจัดหมวดต่างกัน แต่พงศาวดารเรียก 沙吒相如 ว่า "ผู้นำชาวแพ็กเจ"
สายชาวจีนมุสลิม (回族)
沙 เป็นหนึ่งใน "สิบสามแซ่ของชาวหุย" (回族十三姓) ชาวหุยคือชาวจีนมุสลิม หนังสือแซ่《千家姓》บันทึกว่า "ทุกวันนี้ชาวหุยใช้แซ่นี้มาก"
แซ่ซาของชาวหุยมักมาจาก เสียงในชื่อทางศาสนา (經名) งานศึกษาแซ่ของชาวหุยอธิบายว่า "沙" ตรงกับคำเปอร์เซีย "ชาห์" (Shah) ซึ่งแปลว่า "กษัตริย์"
ตัวอย่างที่มีบันทึก
- ซาเฉวียน (沙全) สมัยต้นหยวน เดิมชื่อ 抄兒赤 บิดาชื่อ 沙的 ชาวซ่งตั้งแซ่ให้ตามชื่อบิดาว่า 沙 (พงศาวดาร《元史》)
- ปี 1430 ราชสำนักหมิงพระราชทานแซ่ซาแก่ 舍班 ทูตชาวหุยจากเมืองกาลิกัต (古里 ในอินเดีย) ให้ชื่อใหม่ว่า 沙班 เพราะ 舍 พ้องเสียงกับ 沙
สำหรับชาวหุยแซ่ซา แซ่จึงเป็นทั้งชื่อครอบครัว และความทรงจำถึงบรรพชนที่เดินทางมาจากเอเชียกลางและเปอร์เซีย
สายชาวมองโกลและแมนจู
- ขุนนางมองโกลบางสายใช้แซ่ซาหลังราชวงศ์หยวนล่ม เช่น ลูกหลานของ 兀良哈·阿里沙 ที่กวางตุ้ง (ดูหัวข้อเส้นทางลงใต้)
- ตำราสมัยชิงบันทึกว่าสกุลมองโกลอย่าง 沙喇圖魯騰 และสกุลแมนจูอย่าง 沙達喇 ใช้แซ่ซาหลังกลางราชวงศ์ชิง
สรุปด้วยตาราง
| สาย | บรรพชน / เหตุการณ์ | ยุค | ตำนานหรือประวัติศาสตร์ |
|---|---|---|---|
| ซู่ซาซื่อ | ข้าราชบริพารสมัยเสินหนง | ยุคตำนาน | ตำนาน |
| เวยจื่อแห่งแคว้นซ่ง | "微子後有沙氏" | โจว | มีบันทึก (《潛夫論》) |
| ซาสุย | ชื่อดินแดนในแคว้นซ่ง | ชุนชิว | ตำราแซ่รุ่นหลัง |
| แพ็กเจ | ตระกูลใหญ่อันดับแรกของแพ็กเจ | ศตวรรษที่ 6–8 | มีบันทึกในพงศาวดาร |
| ชาวหุย | ชื่อทางศาสนา · พระราชทานแซ่ 1430 | หยวน–หมิง | มีบันทึก |
| มองโกล · แมนจู | ขุนนางและสกุลต่าง ๆ | หยวน–ชิง | ตำราสมัยชิงและบันทึกของตระกูล |
ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)
郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล
| ชื่อ | ประเภท | ที่มา |
|---|---|---|
| 汝南 หรู่หนาน | 郡望หลัก | ตั้งสมัยฮั่น อยู่ตอนกลางถึงใต้ของเหอหนาน ตำรา《姓氏考略》เขียนว่า "望出東莞、汝南" |
| 東莞 ตงก่วน | 郡望 | ตั้งสมัยจิ้น อยู่แถว อี๋สุ่ย (沂水) มณฑลซานตง ไม่ใช่เมืองตงก่วนในกวางตุ้งปัจจุบัน |
| 濟民堂 | หอหลัก | แปลว่า "หอช่วยราษฎร" ตามเรื่องเล่าของตระกูล ระลึกถึงขุนนางท้องถิ่นชื่อ 沙玉 ผู้ชวนคนมีฐานะให้ชาวนาจนกู้ยืมซื้อวัวและเครื่องมือ ส่งเสริมการรักษาโรค และเตรียมรับภัยธรรมชาติ |
| 汝南堂 · 東莞堂 | หอ | ตั้งตามชื่อถิ่นตระกูล |
เส้นทางลงใต้: จากเจียงหนานสู่กวางตุ้ง
เจียงหนาน (เจียงซู–เจ้อเจียง)
- สมัยซ่ง ตำราแซ่บันทึกว่า "近世吳興多此姓" คือหูโจว มณฑลเจ้อเจียง มีคนแซ่ซามาก แหล่งของตระกูลนับ 沙世堅 แม่ทัพซ่งใต้ เป็นบรรพชนผู้ย้ายลงเจียงหนาน
- สมัยหมิงมีขุนนางแซ่ซาจำนวนมากในเจียงซูและเจ้อเจียง
- สมัยชิง ตระกูลบัณฑิต 毘陵沙氏 แห่งฉางโจว (เจียงซู) มีพงศาวลี 6 เล่ม ฉบับหนึ่งเก็บอยู่ที่หอสมุดรัฐสภาญี่ปุ่น
ทุกวันนี้ เจียงซู จึงเป็นมณฑลที่มีคนแซ่ซามากที่สุด
กวางตุ้ง: ลูกหลานขุนนางมองโกลที่หลงชวน
ตามบันทึกของตระกูล ปี 1360 ขุนนางมองโกลชื่อ 兀良哈·阿里沙 ตำแหน่ง 達魯花赤 (ผู้ปกครองสูงสุดท้องถิ่น) ย้ายจากหนานจิงมาปกครองซวินโจว (循州) ซึ่งที่ว่าการอยู่ที่ ถัวเฉิง (佗城) อำเภอหลงชวน มณฑลกวางตุ้ง
เมื่อราชวงศ์หยวนล่ม ท่านไม่กลับขึ้นเหนือ ลูกหลานตั้งแต่รุ่นที่ 2 ใช้แซ่ซา โดยนำพยางค์ท้ายของชื่อบิดามาเป็นแซ่ แหล่งของตระกูลบอกว่าวันนี้ลูกหลานกลมกลืนเป็นชาวฮั่นแล้ว หลงชวนเป็นถิ่นจีนแคะ อยู่ทางเหนือของแต้จิ๋ว
นอกจากนี้ แหล่งของตระกูลยังบันทึกคนแซ่ซาในกวางตุ้งและฝูเจี้ยนสมัยหมิง เช่น 沙浩 ชาวหยางเจียง สอบได้จวี่เหริน (บัณฑิตระดับมณฑล) ปี 1424 และ 沙鵬 ข้าหลวงยุติธรรมฝูเจี้ยน ผู้บูรณะมัสยิดในฝูโจว
แต้จิ๋ว: ไม่พบ
ขอบอกตรง ๆ ว่า เมื่อค้นแผนที่จีนในเมืองแต้จิ๋ว ซัวเถา และกิ๊กเอี๊ย ไม่พบบรรพชนผู้เข้าแต้จิ๋ว หมู่บ้าน หรือศาลบรรพชนแซ่ซาเลย ผลค้นที่มีอักษร 沙 เป็นชื่อสถานที่อย่างตำบลซาเคย (沙溪) ซึ่งศาลที่นั่นเป็นของแซ่ตั้งและแซ่ลิ้ม
แซ่ซา ในประเทศไทย
ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบสมาคมตระกูลแซ่ซา (沙) ในไทย ทั้งในรายชื่อสมาคมตระกูลแซ่และในฐานข้อมูลสมาคมจีนในไทย แซ่ซาก็ไม่อยู่ในสมาคมรวมหลายแซ่ที่รู้จักกันในไทย เช่น 六桂堂 หรือ 龍岡
ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่ซา หรือเห็นอักษร 沙 บนป้ายบรรพชนที่บ้าน ช่วยเล่าให้ฟังหน่อย ข้อมูลแซ่ซาในเมืองไทยยังว่างอยู่เกือบทั้งหมด
ปัจจุบันคนแซ่ซาอยู่ที่ไหนในจีน
ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า เจียงซู มีคนแซ่ซามากที่สุด
| พื้นที่ | ความสำคัญ |
|---|---|
| เจียงซู (江苏) | มากที่สุดตามฝูซี 2013 · ฉางโจว (毘陵) หรูเกา ซูโจว |
| เจ้อเจียง (浙江) | หนิงปัว (หมู่บ้าน沙村 บ้านเกิดซาเมิ่งไห่) · หูโจว |
| ภาคตะวันตกเฉียงเหนือ · ยูนนาน | ชุมชนชาวหุยแซ่ซา |
| ซานตง · เหลียวหนิง · จี๋หลิน | แหล่งรองระบุหลายเมือง เช่น อี๋สุ่ย ฉางชุน ต้าเหลียน |
| กวางตุ้ง (广东) | หลงชวน (สายมองโกล ตามบันทึกของตระกูล) |
| ไต้หวัน · ฮ่องกง | สะกด Sha |
บุคคลสำคัญแซ่ซา
| บุคคล | ยุค | บทบาท |
|---|---|---|
| ซาจ้าเซียงหรู (沙吒相如) | ศตวรรษที่ 7 | ผู้นำชาวแพ็กเจ รวบรวมกำลังหลังแพ็กเจล่ม แล้วยอมจำนนต่อแม่ทัพถัง |
| ซาจ้าจงอี้ (沙吒忠義) | ?–707 | แม่ทัพเชื้อสายแพ็กเจของราชวงศ์ถัง เป็นแม่ทัพหน้าปราบกบฏชี่ตานปี 697 ได้บรรดาศักดิ์ 郕國公 |
| ซาซื่อเจียน (沙世堅) | ซ่งใต้ | แม่ทัพ บรรพชนผู้ย้ายลงเจียงหนานตามแหล่งของตระกูล |
| ซาเฉวียน (沙全) | ต้นหยวน | ตัวอย่างการได้แซ่ซาตามชื่อบิดา ในพงศาวดาร《元史》 |
| ซาปาน (沙班) | หมิง (1430) | ทูตชาวหุยจากกาลิกัต ได้พระราชทานแซ่ซา |
| ซาเยวี๋ยนปิ่ง (沙元炳) | 1864–1927 | ชาวหรูเกา เจียงซู สอบได้จิ้นซื่อปี 1894 ผู้ก่อตั้งโรงเรียนฝึกหัดครูหรูเกา ประธานสภามณฑลเจียงซูชุดแรก (1913) |
| ซาเมิ่งไห่ (沙孟海) | 1900–1992 | ชาวหนิงปัว นักอักษรศิลป์และนักแกะตราชั้นครูของจีน |
| ซาเชียนหลี่ (沙千里) | 1901–1982 | ทนายความ หนึ่งใน "เจ็ดสุภาพบุรุษ" ที่ถูกจับปี 1936 เพราะต่อต้านญี่ปุ่น ต่อมาเป็นรัฐมนตรีหลายกระทรวง |
อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่
อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่ซาโดยตรง
แต่มีเรื่องที่คนไทยเชื้อสายแต้จิ๋วควรรู้ ซาเต๊ะแบบแต้จิ๋ว (沙茶) และ 沙爹 ใช้อักษร 沙 เพียงเพื่อแทนเสียงเท่านั้น ไม่เกี่ยวกับแซ่ซาเลย
คำสอนประจำตระกูล: ไม่พบ "家训" ฉบับรวม คุณค่าที่ตระกูลเล่าผ่านชื่อหอ 濟民堂 คือ "ช่วยเหลือราษฎร เตรียมรับภัย"
ลำดับชื่อรุ่น (字辈): ไม่พบชุดที่ยืนยันได้
ชาวหุยแซ่ซา: แซ่ผูกกับชื่อทางศาสนาของบรรพชน การใช้แซ่ซาจึงเป็นทั้งอัตลักษณ์ของครอบครัวชาวจีนมุสลิม และส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์การอยู่ร่วมกันของผู้คนหลายชนชาติในจีน
คำถามที่พบบ่อย
แซ่ซา ภาษาจีนเขียนอย่างไร?
เขียนว่า 沙 ตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน แปลว่า "ทราย"
แซ่ซา แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?
สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ซา" (sa1) ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย ส่วนเสียงพูด "ซัว" (sua1) ใช้ในคำว่า "ทราย" ไม่ใช่เสียงของแซ่
แซ่ซา จีนกลางอ่านว่าอะไร?
จีนกลางอ่านว่า "ซา" (Shā เสียงที่ 1) ตรงกับแต้จิ๋ว
แซ่ซา มาจากไหน?
มาจากหลายสาย สายชาวฮั่นเล่าว่าสืบจากซู่ซาซื่อสมัยเสินหนง (ตำนาน) และลูกหลานเวยจื่อแห่งแคว้นซ่ง ถิ่นตระกูลคือหรู่หนาน นอกจากนี้ยังเป็นตระกูลใหญ่ของแพ็กเจ และเป็นแซ่ใหญ่ของชาวจีนมุสลิม (หุย) ด้วย
แซ่ซา ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?
Sha (ตามพินอินจีนกลาง), Sa และ Shah
ทำไมชาวจีนมุสลิม (หุย) จำนวนมากใช้แซ่ซา?
เพราะแซ่ซาของชาวหุยมักมาจากเสียงในชื่อทางศาสนาของบรรพชน งานศึกษาแซ่ของชาวหุยอธิบายว่า 沙 ตรงกับคำเปอร์เซีย "ชาห์" ที่แปลว่ากษัตริย์ แซ่ซาจึงเป็นหนึ่งใน "สิบสามแซ่ของชาวหุย"
อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่
ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ
บ้านคุณเป็นแซ่ซาไหม? อากงอาม่ามาจากถิ่นไหน? ที่บ้านมีป้าย "濟民堂" หรือ "汝南堂" บ้างหรือเปล่า? เล่าให้ฟังได้ ทุกเรื่องจะช่วยเติมประวัติแซ่ซาในเมืองไทยให้ครบขึ้น
แหล่งอ้างอิง
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 沙姓
- 《隋書·東夷傳·百濟》 卷81 — 维基文库
- 《舊唐書·劉仁軌傳》 卷84 — 维基文库
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 沙吒忠義
- 《元和姓纂》(四庫全書本) 卷五 รายการ 沙吒 — 维基文库
- 搜狐 — 回族十三姓，你姓啥？
- 360doc — 沙姓来源 (รวมตำราแซ่โบราณ)
- 美美名 — 沙姓介绍 (郡望 堂号)
- 家谱国际 — 龙川县佗城沙氏祠堂 (แหล่งของตระกูล)
- 族谱网 中华沙氏网 — 明朝沙氏官吏录 (แหล่งของตระกูล)
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 沙孟海 / 沙千里 / 沙元炳
- วิกิพีเดียภาษาจีน — https://zh.wikipedia.org/wiki/沙千里
- วิกิพีเดียภาษาจีน — https://zh.wikipedia.org/wiki/沙元炳
- Wikimedia Commons — 毘陵沙氏族譜 (หอสมุดรัฐสภาญี่ปุ่น)
- Wiktionary — 沙 (เสียงอ่านแต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน กวางตุ้ง แคะ)
หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปลายปี 2025 อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ข้อมูลสายมองโกลที่หลงชวนมาจากบันทึกของตระกูล
