แซ่ฮ่าง แซ่เซี่ยง (项) มาจากไหน? ประวัติตระกูลเซี่ยง จากเหอหนานสู่จีนใต้

แซ่เซี่ยง เขียนด้วยอักษรจีน 项 (ตัวย่อ) หรือ 項 (ตัวเต็ม) จีนกลางอ่านว่า "เซี่ยง" (Xiàng) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ฮ่าง" (hang6) คนไทยที่อ่านวรรณคดี ไซ่ฮั่น รู้จักคนแซ่นี้ดีที่สุด คือ ห้างอี๋ หรือ พระเจ้าฌ้อปาอ๋อง คู่ปรับของเล่าปัง แซ่นี้อยู่ราว อันดับประมาณ ~197 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 6.1 แสนคน พบมากที่สุดในมณฑลเจ้อเจียง

ประเด็นสำคัญ

• ห้างอี๋ (项羽) หรือฌ้อปาอ๋อง กับห้างเหลียงในไซ่ฮั่น คือคนแซ่นี้ ห้าง เป็นรูปไทยในวรรณคดี
• ชื่อเซี่ยงซ้ำกับแซ่ 向 ในจีนกลาง และ 尚 กับ 单 ในแต้จิ๋ว ส่วนฮ่าง (项) ใกล้ฮั้ง (韩)
• ต้นแซ่คือแคว้นเซี่ยง (项国) ที่เซี่ยงเฉิง เหอหนาน และตระกูลแม่ทัพแคว้นฉู่ตาม 史记
• เครือญาติห้างอี๋บางสายได้รับพระราชทานแซ่หลิว (刘) จากเล่าปัง ตาม 史记
• สายที่ลงใต้มาจากเจ้อเจียง ไม่พบสายแซ่ฮ่างในแต้จิ๋ว และไม่พบสมาคมในไทย

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วน: แซ่ฮ่าง แซ่เซี่ยง (项)

หัวข้อ	ข้อมูล
อักษรจีน	项 (ตัวย่อ) / 項 (ตัวเต็ม) ความหมายเดิมคือ "ต้นคอ" ต่อมาหมายถึง "ข้อ รายการ" (เช่น 项目)
จีนกลาง	Xiàng (เสียง 4) · เซี่ยง (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน)
แต้จิ๋ว	hang6 · ฮ่าง — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย
รูปไทยในวรรณคดี	ห้าง — วรรณคดีไซ่ฮั่นใช้ในชื่อ ห้างอี๋ (项羽) และ ห้างเหลียง (项梁)
กวางตุ้ง	hong6 (ฮ่องกงและมาเก๊าสะกด Hang)
ภาษาอังกฤษ	Xiang, Hong, Hang, Hsiang · ไต้หวันสะกด Hang
อันดับในจีน	อันดับประมาณ ~197 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) · ใน《百家姓》อยู่ลำดับที่ 125
ประชากร	ราว 6.1 แสนคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 5.2–7.0 แสนคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด	เจ้อเจียง (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013)
郡望 (ถิ่นตระกูล)	辽西 เหลียวซี (รอยต่อเหอเป่ย–เหลียวหนิง) · บางสายใช้ 汝南 หรู่หนาน (เหอหนาน)
堂号 (ชื่อหอ)	辽西堂 · 圣师堂 · 项国堂 · 崇报堂 · 四留堂 · 汝南堂 · 惇叙堂
ระวังสับสน	จีนกลาง "เซี่ยง" ซ้ำกับแซ่ 向 (จีนกลาง) และแซ่ 尚 / 单 (แต้จิ๋วอ่านเซี่ยง) · แต้จิ๋ว "ฮ่าง" ใกล้แซ่ 韩 (ฮั้ง)

แซ่ฮ่าง ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)

แซ่นี้เขียนว่า 项 ในจีนแผ่นดินใหญ่ และ 項 ในไต้หวัน ฮ่องกง และเอกสารเก่า เป็นอักษรเดียวกับคำว่า 项目 (โครงการ รายการ) แต่ในฐานะแซ่มาจากชื่อดินแดนโบราณ "เซี่ยง" ในเหอหนาน

ชื่อเรียกแซ่นี้เปลี่ยนไปตามสำเนียง

• เซี่ยง มาจากภาษาจีนกลาง (Xiàng) ตรงกับการสะกด "Xiang" (แบบเก่าสะกด Hsiang)
• ฮ่าง — สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า ฮ่าง (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย) พจนานุกรมแต้จิ๋วให้เสียง hang6 ตรงกันทุกถิ่น
• ห้าง คือรูปที่คนไทยเห็นในวรรณคดี ไซ่ฮั่น ซึ่งแปลเป็นภาษาไทยในสมัยรัชกาลที่ 1 นามานุกรมวรรณคดีไทยของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (ศมส.) บันทึกชื่อตัวละคร ห้างอี๋ (项羽) และ ห้างเหลียง (项梁) ไว้ จึงเป็นรูปไทยของแซ่นี้ที่มีหลักฐานเก่าที่สุด แต่ใช้กับชื่อตัวละคร ไม่พบเป็นชื่อแซ่ของคนไทย
• Hong / Hang มาจากสำเนียงกวางตุ้ง (hong6) และการสะกดในไต้หวัน ฮ่องกง มาเก๊า

ข้อควรระวัง — ชื่อนี้ชนกับแซ่อื่นได้ง่าย:

• เซี่ยง (项) กับ เซี่ยง (向) จีนกลางออกเสียงเหมือนกัน แต่เป็นคนละแซ่ แซ่ 向 สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "เหี่ยง"
• ชื่อ "เซี่ยง" ยังตรงกับเสียง แต้จิ๋ว ของแซ่ 尚 และ 单 ด้วย ทั้งหมดเป็นคนละแซ่
• ฮ่าง (项) ฟังคล้าย ฮั้ง (韩) ต่างกันแค่วรรณยุกต์

ด้วยเหตุนี้ บทความนี้จึงใส่อักษร 项 กำกับชื่อแซ่ไว้เสมอ

แซ่ฮ่าง มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลเซี่ยง

สายที่ 1 — แคว้นเซี่ยง (项国): สมัยราชวงศ์โจวมีแคว้นเล็กชื่อ "เซี่ยง" ราชสกุลจี (姬) เดียวกับราชวงศ์โจว ตั้งอยู่ที่ปัจจุบันคือ เมืองเซี่ยงเฉิง (项城) มณฑลเหอหนาน แคว้นนี้ถูกทำลายในสมัยชุนชิว ลูกหลานจึงใช้ชื่อแคว้นเป็นแซ่

สายที่ 2 — ตระกูลแม่ทัพแคว้นฉู่: พงศาวดาร《史记·项羽本纪》ของซือหม่าเชียนเขียนไว้ตรง ๆ ว่า "项氏世世为楚将，封于项，故姓项氏" แปลว่า "ตระกูลนี้เป็นแม่ทัพแคว้นฉู่ทุกชั่วคน ได้ศักดินาที่เซี่ยง จึงใช้แซ่เซี่ยง" นี่คือสายของ เซี่ยงเยี่ยน (项燕) ห้างเหลียง และ ห้างอี๋

แหล่งรองมักเล่าทั้งสองสายคู่กัน เพราะชื่อแซ่มาจากดินแดน "เซี่ยง" แห่งเดียวกัน

สายที่ 3 — ลูกหลานที่ได้แซ่หลิว: หลังห้างอี๋สิ้นชีวิต《史记》บันทึกว่า "诸项氏枝属，汉王皆不诛" คือ เล่าปัง (刘邦 หลิวปัง) ไม่ฆ่าเครือญาติตระกูลเซี่ยงเลย ยังตั้ง เซี่ยงป๋อ (项伯) เป็นโหว และเครือญาติหลายสาย ได้รับพระราชทานแซ่หลิว (刘) ลูกหลานสายนี้จึงกลายเป็นคนแซ่หลิวไป

สาย	บรรพชน / เหตุการณ์	ยุค	ตำนานหรือประวัติศาสตร์
แคว้นเซี่ยง	แคว้นราชสกุลจี ที่เซี่ยงเฉิง เหอหนาน	โจว–ชุนชิว	การมีอยู่ของแคว้นมีเอกสาร
แม่ทัพแคว้นฉู่	ตระกูลเซี่ยงเยี่ยน–ห้างเหลียง–ห้างอี๋ ได้ศักดินาที่เซี่ยง	จ้านกั๋ว–ปลายฉิน	มีเอกสาร《史记》
ได้แซ่หลิว	เครือญาติห้างอี๋ได้รับพระราชทานแซ่ 刘	ต้นฮั่น	มีเอกสาร《史记》
เด็กอัจฉริยะเซี่ยงถัว	เด็ก 7 ขวบที่เป็นครูของขงจื๊อ	ชุนชิว	ตำนาน

ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)

郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล

ถิ่นตระกูลหลักของแซ่นี้คือ เหลียวซี (辽西) เขตปกครองโบราณบนรอยต่อเหอเป่ย–เหลียวหนิง ทางเหนือสุดของจีน เรื่องที่น่าสนใจคือ คนแซ่นี้ปัจจุบันอยู่ทางใต้ที่เจ้อเจียงเป็นส่วนใหญ่ แต่พงศาวลีเก่าในเจ้อเจียงก็ยังใช้ชื่อ "辽西项氏族谱" อยู่

ชื่อ	ประเภท	ที่มา
辽西 / 辽西堂	郡望หลัก + หอ	เหลียวซี ใช้ทั่วไปทุกสาย
汝南 / 汝南堂	郡望 + หอ	หรู่หนาน เหอหนาน บางสายใช้
圣师堂	หอ	"หอครูของปราชญ์" ระลึกถึงเซี่ยงถัว (项橐) เด็กที่ตำนานว่าเป็นครูของขงจื๊อ (สายไท่หู อานฮุย)
项国堂	หอ	ตามชื่อแคว้นเซี่ยง (สายฝู่หนาน อานฮุย)
崇报堂	หอ	สายกุ้ยซี อำเภอเช่อเซี่ยน อานฮุย
四留堂	หอ	สายเวินโจว เจ้อเจียง
惇叙堂	หอ	ศาลตระกูลเซี่ยง หมู่บ้านโฮ่วสั่ว เป่ยหลุน หนิงปัว (สร้างปี 1791)

เส้นทางลงใต้: จากเจ้อเจียงสู่ฝูเจี้ยน กวางตุ้ง และกว่างซี

ตระกูลแม่ทัพแคว้นฉู่

ห้างอี๋เกิดที่ เซี่ยเซียง (下相) ปัจจุบันคือเมืองซู่เชียน มณฑลเจียงซู ปู่ของท่านคือเซี่ยงเยี่ยน แม่ทัพใหญ่คนสุดท้ายของแคว้นฉู่ ที่ถูกแม่ทัพแคว้นฉินสังหาร ห้างเหลียงผู้เป็นอาจึงพาหลานหลบภัยไปอยู่แถบซูโจว แล้วลุกขึ้นต่อต้านราชวงศ์ฉินในปี 209 ก่อน ค.ศ.

ถัง–ซ่ง: เจ้อเจียงกลายเป็นบ้านใหญ่

ตั้งแต่สมัยถัง ตระกูลเซี่ยงมีหลักฐานอยู่ที่เจ้อเจียงตะวันออกแล้ว เช่น กวี เซี่ยงซือ (项斯) ชาวเซียนจวี (仙居) ไท่โจว ต่อมาอำเภอฉุนอัน (淳安) เจ้อเจียง และฮุยโจว–อู้หยวนในอานฮุย กลายเป็นศูนย์กลางของตระกูล แล้วแพร่ออกไปทุกทิศ

สายที่ลงใต้

ตามบทความรวมพงศาวลีของตระกูล (炎黄项氏网) ซึ่งอ้างพงศาวลีพิมพ์ 4 ฉบับ สายที่ลงใต้ล้วนมาจากเจ้อเจียง

• หยางเจียง (阳江) กวางตุ้ง: เซี่ยงจีเหริน (项积仁) จากเจ้อเจียงมารับราชการที่หยางเจียงสมัยจิ่งไท่ (1450–1457) แต่งงานกับหญิงแซ่จิน แล้วตั้งรกรากที่นั่น
• ฝูชิง (福清) ฝูเจี้ยน: เซี่ยงจิ้นซือ (项近思) จิ้นซื่อสมัยหยวน ต้นหมิงมาเป็นขุนนางที่ฝูโจว แล้วไปอยู่ไห่โข่ว ฝูชิง
• ถิงโจว–เหลียนเฉิง ฝูเจี้ยน (ถิ่นแคะ): เซี่ยงอันเหริน (项安仁) เจ้าเมืองไท่ซิงสมัยซ่ง ยกทัพช่วยราชสำนักตาม เหวินเทียนเสียง (文天祥) มาถึงถิงโจว แล้วลูกหลานตั้งรกรากในถิ่นของชาวแคะ
• ปั๋วไป๋ (博白) กว่างซี: สายจากหลีสุ่ย เจ้อเจียง ผ่านฝูชิง ฝูโจว และซื่อซิงใกล้หนานสยง กวางตุ้ง ก่อนไปตั้งรกรากที่ปั๋วไป๋

แต้จิ๋วล่ะ?

ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบบรรพชนผู้เข้าแต้จิ๋ว ศาลบรรพชน หมู่บ้าน หรือสมาคมแซ่ฮ่างในแต้จิ๋ว การค้นแผนที่ Amap ในแต้จิ๋ว ซัวเถา และเจียหยาง ไม่พบศาลของแซ่นี้เลย

แซ่ฮ่าง (เซี่ยง) ในประเทศไทย

ไม่พบสมาคมแซ่ฮ่างหรือแซ่เซี่ยงในประเทศไทย แซ่นี้ไม่อยู่ในรายชื่อสหสมาคมตระกูลแซ่ การค้นภาษาไทยก็ไม่พบ "แซ่ฮ่าง" เป็นชื่อแซ่ของคนไทย และไม่พบนามสกุลไทยที่สืบจากแซ่นี้

แต่สายใยกับคนไทยมีอยู่ในวรรณคดีและเกมกระดาน

• วรรณคดีไซ่ฮั่น แปลเป็นภาษาไทยในสมัยรัชกาลที่ 1 จากนิยายจีนสมัยหมิง《西汉通俗演义》 เล่าสงครามระหว่างฉู่กับฮั่น ตัวเอกฝ่ายฉู่คือ ห้างอี๋ ซึ่งต่อมาเรียกว่า หลอก๋อง และ พระเจ้าฌ้อปาอ๋อง ส่วนอาของท่านคือ ห้างเหลียง ผู้เชิญ ฟัมแจ้ง (范增 ฟ่านเจิง) มาเป็นที่ปรึกษา เรื่องไซ่ฮั่นยังถูกเล่าต่อในคอลัมน์หนังสือพิมพ์ไทยจนทุกวันนี้
• หมากรุกจีน ที่คนไทยเชื้อสายจีนเล่นกันทั่วไป ตรงกลางกระดานมี "แม่น้ำ" เขียนว่า 楚河 汉界 (แม่น้ำฉู่ เขตแดนฮั่น) อ้างถึงสงครามฉู่–ฮั่นระหว่างห้างอี๋กับเล่าปังนี่เอง

ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่ 项 หรือ 項 ที่บ้านเรียกว่าแซ่อะไร ฮ่าง ห้าง เซี่ยง หรือ Hang? อากงอาม่ามาจากเจ้อเจียง กวางตุ้ง ฝูเจี้ยน หรือที่ไหน? เล่าให้ฟังได้เลย เรื่องของคุณจะช่วยเติมประวัติแซ่นี้ในเมืองไทยที่ยังว่างอยู่

ปัจจุบันคนแซ่เซี่ยงอยู่ที่ไหนในจีน

ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า เจ้อเจียง มีคนแซ่นี้มากที่สุด แซ่นี้ไม่ติดร้อยแซ่ใหญ่ทั้งในจีนแผ่นดินใหญ่และไต้หวัน

พื้นที่	ความสำคัญ
เจ้อเจียง (浙江)	มากที่สุดตามฝูซี 2013 · ศาลตระกูลที่หนิงปัว (惇叙堂 ปี 1791 โบราณสถานระดับเขตตั้งแต่ปี 2009)
หูหนาน หูเป่ย กุ้ยโจว	ถิ่นใหญ่อีกกลุ่มตามวิกิพีเดียจีน
อานฮุย (安徽)	ฉุนอัน–เช่อเซี่ยน–อู้หยวน (ถิ่นฮุยโจว)
เจียงซู (江苏)	ซู่เชียน บ้านเกิดของห้างอี๋
ฝูเจี้ยน (福建)	ฝูชิง ฝูโจว ถิงโจว เหลียนเฉิง อู่อี๋ซาน
กวางตุ้ง · กว่างซี	หยางเจียง ซื่อซิง ปั๋วไป๋
ไต้หวัน ฮ่องกง	สะกด Hang

บุคคลสำคัญแซ่เซี่ยง

บุคคล	ยุค	บทบาท
เซี่ยงถัว (项橐)	ชุนชิว (ตำนาน)	เด็ก 7 ขวบที่ตำนานว่าเป็นครูของขงจื๊อ อยู่ใน《三字经》ว่า "昔仲尼，师项橐"
เซี่ยงเยี่ยน (项燕)	?–223 ปีก่อน ค.ศ.	แม่ทัพใหญ่คนสุดท้ายของแคว้นฉู่ ปู่ของห้างอี๋
ห้างเหลียง (项梁 เซี่ยงเหลียง)	?–208 ปีก่อน ค.ศ.	อาของห้างอี๋ ผู้นำกองกำลังต่อต้านราชวงศ์ฉิน ในไซ่ฮั่นเป็นผู้เชิญฟัมแจ้งมาเป็นที่ปรึกษา
ห้างอี๋ / ฌ้อปาอ๋อง (项羽 เซี่ยงอวี่)	232–202 ปีก่อน ค.ศ.	ตั้งตนเป็น "ซีฉู่ป้าหวาง" (西楚霸王) คู่ปรับของเล่าปังในสงครามฉู่–ฮั่น
เซี่ยงป๋อ (项伯)	?–192 ปีก่อน ค.ศ.	อาเล็กของห้างอี๋ เอาตัวบังเล่าปังในงานเลี้ยงหงเหมิน หลังสงครามได้เป็นโหวและได้แซ่หลิว
เซี่ยงจวง (项庄)	ปลายฉิน	ญาติห้างอี๋ ผู้ "รำดาบ" หมายฆ่าเล่าปังในงานเลี้ยงหงเหมิน
เซี่ยงซือ (项斯)	ถัง (จิ้นซื่อปี 844)	กวีชาวเจ้อเจียง ที่มาของสำนวน "逢人说项"
เซี่ยงหยวนเปี้ยน (项元汴)	ค.ศ. 1525–1590	ชาวเจียซิง เจ้อเจียง นักสะสมภาพเขียนและลายมือพู่กันรายใหญ่ที่สุดสมัยหมิง เก็บไว้ที่หอ "天籁阁"
เซี่ยงอิง (项英)	ค.ศ. 1898–1941	ชาวอู่ชาง หูเป่ย ผู้นำแรงงานยุคแรก ร่วมนำการนัดหยุดงานรถไฟจิง–ฮั่น (1923)

เรื่องของห้างอี๋ตามพงศาวดาร: 《史记》เล่าว่าตอนเด็ก ห้างอี๋ "เรียนหนังสือไม่สำเร็จ เรียนดาบก็ไม่สำเร็จ" เพราะอยากเรียน "วิชาสู้คนหมื่นคน" คือวิชาทหาร ครั้งหนึ่งเห็นขบวนจิ๋นซีฮ่องเต้ผ่านมา ก็พูดว่า "彼可取而代也" (คนผู้นั้น เราแทนที่ได้) ช่วงสงคราม ห้างอี๋กับเล่าปังทำสัญญาแบ่งแผ่นดินกันที่ คลองหงโกว สุดท้ายห้างอี๋ถูกล้อมที่ไกเซี่ย (垓下) ได้ยินเพลงแคว้นฉู่ดังมาจากทุกทิศ จึงแต่งเพลง "力拔山兮气盖世" (แรงถอนภูเขา ใจครอบโลก) อำลานางอวี๋ (虞) และม้าคู่ใจ แล้วจบชีวิตที่ริมแม่น้ำอูเจียง (乌江) ในปี 202 ก่อน ค.ศ.

อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่

อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่ฮ่างโดยตรง สิ่งที่คนจีนผูกกับห้างอี๋มากที่สุดคืองิ้วเรื่อง 《霸王别姬》 (ป้าอ๋องอำลานางอวี๋) ไม่ใช่อาหารประจำตระกูล

คำสอนประจำตระกูล (项氏祖训): เว็บไซต์ของตระกูลเผยแพร่คำสอนที่ไม่ระบุสาขา หัวข้อหลักคือ กตัญญูพ่อแม่ เคารพพี่น้อง ซื่อสัตย์ รู้จักละอาย สามัคคีในตระกูลและกับเพื่อนบ้าน ขยันทำนาและเรียนหนังสือ เคารพกฎหมาย ช่วยเด็กกำพร้าและหญิงม่าย ไม่ฟุ่มเฟือย และ ห้ามฟ้องร้องกันเอง ห้ามลักขโมย ห้ามเมาสุรา

สำนวนจีนจากคนแซ่เซี่ยง: แซ่นี้ทิ้งสำนวนไว้ให้คนจีนใช้กันจนทุกวันนี้

สำนวน	ความหมาย	ที่มา
项庄舞剑，意在沛公	ทำทีอย่างหนึ่ง แต่เป้าหมายจริงคืออีกอย่าง	เซี่ยงจวงรำดาบในงานเลี้ยงหงเหมิน หมายฆ่าเล่าปัง
逢人说项	เที่ยวชมคนอื่นให้ใครต่อใครฟัง ช่วยพูดให้	กลอนที่ขุนนางสมัยถังแต่งชมกวีเซี่ยงซือ
破釜沉舟	ทุบหม้อจมเรือ สู้แบบไม่มีทางถอย	เรื่องของห้างอี๋ใน《史记·项羽本纪》
四面楚歌	ศัตรูล้อมรอบทุกด้าน	เพลงแคว้นฉู่ดังทุกทิศที่ไกเซี่ย
楚河 汉界	เส้นแบ่งฝ่ายตรงข้าม	แม่น้ำกลางกระดานหมากรุกจีน

ลำดับชื่อรุ่น (字辈): ไม่พบชุดอักษรลำดับรุ่นที่ครบถ้วน สายอู่อี๋ซาน ฝูเจี้ยน (มาจากหลงเฉวียน เจ้อเจียง) มีบันทึกเพียงบางตัว เช่น 正 朝 廷 大 光 明

การไหว้บรรพชน: ศาลตระกูลเซี่ยง (惇叙堂) ที่หมู่บ้านโฮ่วสั่ว ตำบลไฉเฉียว เป่ยหลุน หนิงปัว สร้างปี 1791 โถงกลางกว้าง 5 ห้อง เนื้อที่ 540 ตารางเมตร ยังเก็บป้ายไม้เก่าจากปี 1699 ไว้

คำถามที่พบบ่อย

แซ่ฮ่าง ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 项 (ตัวย่อ) หรือ 項 (ตัวเต็ม) อักษรเดียวกับคำว่า 项目 แต่ในฐานะแซ่มาจากชื่อแคว้นเซี่ยงในเหอหนาน

แซ่ฮ่าง แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ฮ่าง" (hang6) ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย ระวังสับสนกับแซ่ 韩 (ฮั้ง) ซึ่งเป็นคนละแซ่

แซ่ฮ่าง จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า "เซี่ยง" (Xiàng เสียงที่ 4) ระวังว่าแซ่ 向 จีนกลางก็อ่าน "เซี่ยง" และแซ่ 尚 กับ 单 แต้จิ๋วก็อ่าน "เซี่ยง" ทั้งหมดเป็นคนละแซ่กับ 项

ห้างอี๋ ฌ้อปาอ๋องในไซ่ฮั่น เป็นแซ่ฮ่างไหม? "ห้าง" คืออะไร?

ใช่ ห้างอี๋คือ 项羽 (จีนกลาง เซี่ยงอวี่) และห้างเหลียงคือ 项梁 ตามนามานุกรมวรรณคดีไทยของ ศมส. คำว่า "ห้าง" คือรูปที่วรรณคดีไซ่ฮั่นใช้เขียนแซ่ 项 จึงเป็นแซ่เดียวกับแซ่ฮ่างและแซ่เซี่ยง

แซ่ฮ่าง มาจากไหน?

มาจากชื่อดินแดน "เซี่ยง" ปัจจุบันคือเมืองเซี่ยงเฉิง มณฑลเหอหนาน ทั้งแคว้นเซี่ยงสมัยโจว และตระกูลแม่ทัพแคว้นฉู่ที่ได้ศักดินาที่นี่ ถิ่นตระกูลคือเหลียวซี ปัจจุบันอยู่มากที่เจ้อเจียง และมีสายลงใต้ไปฝูเจี้ยน กวางตุ้ง กว่างซี

แซ่ฮ่าง ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

Xiang (จีนกลาง), Hsiang (แบบเก่า), Hang (ไต้หวัน ฮ่องกง มาเก๊า) และ Hong (กวางตุ้ง)

อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่

บทความแซ่ที่เกี่ยวข้อง:

• แซ่เล้า แซ่หลิว (刘) — แซ่ของเล่าปัง ที่พระราชทานให้เครือญาติห้างอี๋
• แซ่เหี่ยง แซ่เซี่ยง (向) — จีนกลางอ่านเหมือนแซ่ 项 แต่เป็นคนละแซ่

ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ

บ้านคุณเป็นแซ่ 项 ไหม? ที่บ้านเรียกว่าแซ่ฮ่าง แซ่ห้าง หรือแซ่เซี่ยง? มีป้ายหอ "辽西堂" ในบ้านหรือเปล่า? หรือเคยอ่านไซ่ฮั่นแล้วชอบห้างอี๋มากกว่าเล่าปัง? แชร์เรื่องเล่าของบ้านคุณมาได้เลย ทุกเรื่องช่วยเติมประวัติแซ่นี้ในเมืองไทยให้ครบขึ้น

แหล่งอ้างอิง

• วิกิพีเดียภาษาจีน — 項姓
• 维基文库 — 《史記》卷七 項羽本紀
• 汉程国学 — 项姓 起源
• 取名网 d1xz — 项姓郡望堂号大全
• 族谱网 / 炎黄项氏网 — 广东广西福建部分地区项氏宗谱及源流 (แหล่งของตระกูล)
• 族谱网 — 项氏祖训 (แหล่งของตระกูล)
• 族谱网 — 宁波北仑项氏宗祠 (แหล่งของตระกูล)
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 項斯
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 項元汴
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 项英
• นามานุกรมวรรณคดีไทย ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร — ฟัมแจ้ง (ไซ่ฮั่น)
• กนกพร นุ่มทอง — การศึกษาการแปลวรรณกรรมจีนเรื่องไซ่ฮั่นในสมัยรัชกาลที่ 1 (ThaiJO)
• Wikipedia — Xiangqi (楚河 漢界)
• Wiktionary — 項

หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปลายปี 2025 อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ส่วนเส้นทางของสายที่ลงใต้มาจากพงศาวลีและเว็บไซต์ของตระกูล