แซ่อิ้ว แซ่โหยว (尤) มาจากไหน? ประวัติตระกูลโหยว จากแคว้นหมิ่น ฝูเจี้ยนสู่จีนใต้

แซ่อิ้ว ในบทความนี้คืออักษรจีน 尤 แปลว่า "ยิ่ง / เป็นพิเศษ" จีนกลางอ่านว่า "โหยว" (Yóu) สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "อิ้ว" (iu5) ซึ่ง อ่านเหมือนแซ่ 游 ทุกประการ แต่เป็นคนละแซ่กัน แซ่ 尤 เกิดจากการ "ตัดขีดน้ำออกจากแซ่ 沈" เมื่อพันกว่าปีก่อนในฝูเจี้ยน อยู่ราว อันดับประมาณ ~185 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 7.3 แสนคน

ประเด็นสำคัญ

• 尤 กับ 游 จีนกลางอ่านโหยว แต้จิ๋วอ่านอิ้ว เหมือนกัน แต่เป็นคนละแซ่ ดูที่ขีดน้ำ
• ต้นแซ่คือชาวหมิ่นแซ่ 沈 ที่ตัดขีดน้ำออก ปี ค.ศ. 909 เพื่อเลี่ยงพระนามอ๋องหมิ่น
• ถิ่นตระกูลคืออู๋ซิง หอบรรพชนหลักคือ 遂初堂 ตามฉายาของกวีโหยวม่าว
• โหยวม่าว (尤袤) หนึ่งในสี่กวีใหญ่ซ่งใต้ และโหยวเลี่ย (尢列) สี่โจรใหญ่ เป็นคนแซ่นี้
• พงศาวลีเฉวียนโจวว่ามีสายไปเหราเพ้ง แต่ไม่พบศาลบรรพชนในแต้จิ๋วและสมาคมในไทย

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วน: แซ่อิ้ว แซ่โหยว (尤)

หัวข้อ	ข้อมูล
อักษรจีน	尤 (ตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน) รูปเก่าเขียน 尢 แปลว่า "ยิ่ง / เป็นพิเศษ" และ "ความผิด"
จีนกลาง	Yóu (เสียง 2) · โหยว (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน)
แต้จิ๋ว	iu5 · อิ้ว — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว (ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย)
ฮกเกี้ยน	iû · อิ๋ว
กวางตุ้ง	jau4 (ฮ่องกงสะกด Yau · มาเก๊า Iao)
แคะ (ฮากกา)	yù
ภาษาอังกฤษ	You, Yu (ไต้หวัน), Yau (ฮ่องกง), Iao (มาเก๊า), Yew (สิงคโปร์ มาเลเซีย), Iu · เวียดนาม Vưu
อันดับในจีน	อันดับประมาณ ~185 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) · ใน《百家姓》อยู่ลำดับที่ 19 ("朱秦尤许")
ประชากร	ราว 7.3 แสนคน หรือราว 0.052% (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 6.2–8.4 แสนคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด	เจียงซู (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013 — แหล่งรอง)
郡望 (ถิ่นตระกูล)	吴兴 อู๋ซิง (หูโจว เจ้อเจียง — ถิ่นเดียวกับแซ่ 沈)
堂号 (ชื่อหอ)	遂初堂 (หลัก) · 吴兴堂 · 云松堂 · 崇先堂 · 敦叙堂
ระวังสับสน	游 อ่าน "อิ้ว / โหยว" เหมือนกันทุกตัวอักษร · "แซ่อิ้ว (เอี้ยว)" ในแหล่งไทยบางแห่งหมายถึง 杨 · "อิ้ว" ยังเป็นชื่อชาติพันธุ์อิ้วเมี่ยน (เย้า) ในไทย

แซ่อิ้ว 尤 ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)

แซ่นี้เขียนว่า 尤 มีเพียง 4 ขีด รูปเก่าเขียนเป็น 尢 (ไม่มีจุดด้านบน) ซึ่งยังเห็นได้ในชื่อของ 尢列 นักปฏิวัติปลายราชวงศ์ชิง ความหมายทั่วไปคือ "ยิ่ง / โดยเฉพาะ" เช่นคำว่า 尤其 (โดยเฉพาะอย่างยิ่ง)

ชื่อเรียกในแต่ละสำเนียง

• โหยว มาจากจีนกลาง Yóu
• อิ้ว คือเสียงแต้จิ๋ว iu5 วิกิพจนานุกรมและพจนานุกรมแต้จิ๋ว (mogher) ให้เสียงนี้ในทุกถิ่น สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า อิ้ว (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย)
• อิ๋ว มาจากฮกเกี้ยน iû
• Yau / Iao / Yew มาจากกวางตุ้งและการสะกดในฮ่องกง มาเก๊า สิงคโปร์ และมาเลเซีย

แซ่นี้อยู่ใน "ร้อยแซ่" ตั้งแต่บรรทัดแรก ๆ: ใน《百家姓》ตำราท่องจำแซ่ของเด็กจีนสมัยก่อน แซ่ 尤 อยู่ลำดับที่ 19 ในวรรค "朱秦尤许" ใครเคยท่อง "赵钱孙李 周吴郑王…" จะเจอแซ่นี้ในไม่กี่วรรคแรก

แซ่อิ้ว 尤 ต่างจากแซ่อิ้ว 游 อย่างไร

นี่คือเรื่องที่ต้องรู้ก่อนอ่านต่อ เพราะ 尤 และ 游 อ่านเหมือนกันทั้งจีนกลาง (โหยว) และแต้จิ๋ว (อิ้ว) ฟังจากเสียงอย่างเดียวจึงแยกไม่ได้เลย ต้องดูอักษรจีน

	尤 (บทความนี้)	游
ตัวอักษร	4 ขีด แปลว่า "ยิ่ง / เป็นพิเศษ"	มีขีดน้ำ (氵) แปลว่า "ว่ายน้ำ / ท่องเที่ยว"
ที่มาของแซ่	ชาวแซ่ 沈 ในแคว้นหมิ่นตัดขีดน้ำออก (ราว ค.ศ. 909)	ลูกหลานจื่อโหยวแห่งแคว้นเจิ้ง (สมัยชุนชิว)
郡望	吴兴 (เจ้อเจียง)	广平 (เหอเป่ย)
堂号 หลัก	遂初堂	广平堂 · 立雪堂
มณฑลที่มีมากที่สุด	เจียงซู	ฝูเจี้ยน
อันดับประมาณในจีน	~185	~166

เรื่องที่น่าสังเกตคือ แซ่ 尤 เกิดจาก "การเอาน้ำออก" ส่วนแซ่ 游 กลับ "มีน้ำ" อยู่ในตัวอักษร ถ้าที่บ้านมีป้ายบรรพชนหรือกระดาษไหว้เจ้าที่เขียนแซ่ ลองดูว่ามีขีดน้ำ (氵) ทางซ้ายหรือไม่ ก็จะรู้ทันทีว่าเป็นแซ่ไหน อ่านประวัติแซ่ 游 ได้ที่ แซ่อิ้ว แซ่โหยว (游)

ระวังอีกสองเรื่อง: แหล่งข้อมูลไทยบางแห่งเขียน "แซ่อิ้ว (เอี้ยว)" กำกับอักษร 楊 ซึ่งคือแซ่ 杨 ไม่ใช่ 尤 และเมื่อค้นคำว่า "อิ้ว" ในภาษาไทย ผลส่วนใหญ่จะเป็นเรื่องชาติพันธุ์อิ้วเมี่ยน (เย้า) ไม่เกี่ยวกับแซ่จีน

แซ่อิ้ว 尤 มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลโหยว

สายหลัก — ตัดขีดน้ำออกจาก 沈 เพื่อเลี่ยงพระนามอ๋องหมิ่น

ปี ค.ศ. 909 หวังเซิ่นจือ (王审知) ได้รับแต่งตั้งเป็น "อ๋องแห่งหมิ่น" (闽王) ปกครองฝูเจี้ยน อักษร "审" ในพระนามของท่านออกเสียงพ้องกับแซ่ 沈 ตามธรรมเนียมจีนโบราณ ราษฎรต้องเลี่ยงไม่ใช้คำที่พ้องกับพระนามผู้ปกครอง (避讳) ชาวหมิ่นแซ่ 沈 จึง ตัดขีดน้ำ (氵) ออก เหลือส่วนขวา แล้วใช้เป็นแซ่ 尤

เรื่องนี้มีบันทึก หลี่กัง (李纲) ขุนนางสมัยซ่ง เขียนไว้ว่า "閩人沈姓者，避沈音，去水改尤氏" แปลว่า ชาวหมิ่นแซ่ 沈 เลี่ยงเสียง 沈 จึงเอาน้ำออกเปลี่ยนเป็นแซ่ 尤

เพราะแยกมาจากแซ่ 沈 พงศาวลีหลายฉบับของแซ่ 尤 จึงนับย้อนสายเลือดไปถึงต้นแซ่ 沈 คือ 聃季载 โอรสองค์ที่ 10 ของพระเจ้าโจวเหวินหวาง ผู้ครองแคว้นเสิ่น (沈国) และใช้ถิ่นตระกูลอู๋ซิง (吴兴) เหมือนแซ่ 沈

ตำนานของตระกูล: โหยวซือหลี่ (尤思礼)

(ตำนาน) พงศาวลีสายเฉวียนโจวเล่าว่า บรรพชนผู้ได้แซ่ 尤 คือ โหยวซือหลี่ (尤思礼) เดิมแซ่ 沈 ชาวกู้สื่อ (固始) แห่งกวงโจว มณฑลเหอหนาน ติดตามพี่น้องตระกูลหวังลงมาฝูเจี้ยน และว่ากันว่าได้เป็นบุตรเขยของหวังเซิ่นจือ (驸马都尉) สุสานที่ตระกูลเรียกว่า "驸马墓" อยู่ที่เมืองหนานอัน

เรื่องนี้ควรอ่านเป็นตำนานของตระกูล เพราะปรากฏครั้งแรกในพงศาวลีสมัยหมิง ห่างจากเหตุการณ์ราว 600 ปี และจารึกสุสานของหวังเซิ่นจือที่ขุดพบในปี 1981 ไม่มีชื่อนี้อยู่ในรายชื่อบุตรเขย

สายอื่น ๆ

• มีคนแซ่ 尤 ก่อนยุคหมิ่นแล้ว: พงศาวดาร《后汉书》และ《三国志》มีชื่อคนแซ่ 尤 เช่น 尤突 ผู้นำกบฏที่ผัวหยางในปี ค.ศ. 216 แต่ไม่มีสายสืบต่อมา
• สายกุ้ยโจว: ตามพงศาวลีและพงศาวดารท้องถิ่น พี่น้องแซ่ 尤 ถูกส่งไปตีป๋อโจว (播州) ปลายราชวงศ์ถัง ต่อมาลูกหลานคนหนึ่งได้รับพระราชทานให้เปลี่ยนเป็นแซ่ 犹
• ชนกลุ่มน้อย: ตำรา《清朝通志》ระบุว่าชาวมองโกล แมนจู และเฮ่อเจ๋อบางสกุลใช้แซ่จีน 尤 หลังกลางราชวงศ์ชิง

สาย	บรรพชน / เหตุการณ์	ยุค	ตำนานหรือประวัติศาสตร์
沈 → 尤	ชาวหมิ่นแซ่ 沈 ตัดขีดน้ำออก เลี่ยงพระนามหวังเซิ่นจือ	ห้าราชวงศ์ (ค.ศ. 909)	มีบันทึกสมัยซ่ง (หลี่กัง)
โหยวซือหลี่ (尤思礼)	บรรพชนผู้ได้แซ่ บุตรเขยอ๋องหมิ่น	ห้าราชวงศ์	ตำนานของตระกูล
แซ่ 尤 ยุคก่อน	尤突 ผู้นำกบฏที่ผัวหยาง	สามก๊ก	มีบันทึก แต่ไม่มีสายสืบต่อ
尤 → 犹 (กุ้ยโจว)	ลูกหลานได้รับพระราชทานให้เปลี่ยนแซ่	ซ่ง	ตามพงศาวลีและพงศาวดารท้องถิ่น
ชนกลุ่มน้อย	มองโกล แมนจู เฮ่อเจ๋อ	ชิง	มีบันทึกใน《清朝通志》

ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)

郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล

ชื่อ	ประเภท	ที่มา
吴兴 อู๋ซิง / 吴兴堂	郡望 + หอ	หูโจว เจ้อเจียง รับต่อมาจากแซ่ 沈 · โหยวเลี่ย (尢列) ยังใช้ฉายาว่า "吴兴季子"
遂初堂	หอหลัก	จากฉายา "遂初居士" ของกวี โหยวม่าว (尤袤) และบัญชีหนังสือ《遂初堂书目》ที่ท่านทำ ซึ่งนับเป็นบัญชีหนังสือแบบระบุฉบับพิมพ์ที่เก่าที่สุดของจีน
云松堂	หอ	สายอู๋ซี
崇先堂 · 敦叙堂	หอ	สาขาในเจียงซู (敦叙堂 ที่อี๋ซิง)

สายเฉวียนโจวมีคำขวัญประจำตระกูลว่า "光州衍派，刺桐著姓" แปลว่า "แตกสายมาจากกวงโจว มีชื่อเสียงที่ชื่อทง" (刺桐 คือชื่อเก่าของเมืองเฉวียนโจว)

เส้นทางของตระกูล: จากเฉวียนโจวสู่อู๋ซีและทะเลใต้

สองศูนย์กลาง: เฉวียนโจว และอู๋ซี

• เฉวียนโจว (泉州) ฝูเจี้ยน เป็นบ้านใหญ่เดิม ตามแหล่งของตระกูล ศาลใหญ่ 泉州尤氏大宗祠 สร้างใหม่ปี 1746 ที่เชิงเขาอิงอู่ (鹦鹉山) บูชาบรรพชน 12 สาย หมุนเวียนจัดพิธีปีละสาย ต่อมาถูกเวนคืน ปัจจุบันเป็นที่ดินของโรงเรียนมัธยมเฉวียนโจวที่ 3 ที่จิ้นเจียงยังมีคนแซ่ 尤 กว่า 6,000 คน
• อู๋ซี (无锡) เจียงซู ตามพงศาวลีของตระกูล ราวปี ค.ศ. 1017–1021 尤叔保 ย้ายจากจิ้นเจียง เฉวียนโจว มาอยู่อู๋ซี ลูกหลานรุ่นต่อมาคือกวี โหยวม่าว พงศาวลีเจียงซูมีคำกล่าวว่า "始於五季，盛於閩省" (เริ่มในยุคห้าราชวงศ์ รุ่งเรืองในฝูเจี้ยน)

เส้นทางตามยุค

ยุค	เหตุการณ์
ห้าราชวงศ์	ปี 909 ชาวหมิ่นแซ่ 沈 เปลี่ยนเป็น 尤 ศูนย์กลางที่เฉวียนโจวและหนานอัน
ซ่งเหนือ	尤叔保 ย้ายจากจิ้นเจียงไปอู๋ซี
ซ่งใต้	สายอู๋ซีรุ่งเรือง ลูกหลานสอบได้ต่อเนื่องหลายรุ่น
ซ่ง–หยวน	ทัพมองโกลลงใต้ คนแซ่ 尤 กระจายไปกวางตุ้ง เจียงซี หูเป่ย หูหนาน · ตามพงศาวลีเฉวียนโจว สายหนึ่งย้ายไปจางโจว และจากจางโจวไป อำเภอเหรียวเพ้ง (饶平) แต้จิ๋ว
หมิง	การย้ายคนจากซานซีส่งคนแซ่ 尤 ไปปักกิ่ง เจียงซู อานฮุย หูหนาน
ชิง	นโยบายย้ายชายฝั่ง (迁界) ทำให้สายจิ้นเจียงกระจายไปเผิงหูและไต้หวัน
ปลายชิง–ปัจจุบัน	ชาวฝูเจี้ยนและแต้จิ๋วแซ่ 尤 ออกไปเวียดนาม ฟิลิปปินส์ และฮ่องกง

ร่องรอยในแต้จิ๋ว

• ตามบันทึกของตระกูล พงศาวลีเฉวียนโจวระบุว่าสมัยหยวนมีสายหนึ่งย้ายจากจางโจวไป เหรียวเพ้ง (饶平) แต่ไม่ได้บอกชื่อบรรพชนหรือหมู่บ้าน
• วิกิพีเดียจีนเล่าว่า ชุมชนแซ่ 尤 ที่ หมีทอ (Mỹ Tho) ใต้นครโฮจิมินห์ ประเทศเวียดนาม มาจากเหรียวเพ้ง
• ที่ เท่งไฮ้ (澄海) ซัวเถา มีซอยชื่อ 尤厝巷 แปลตรงตัวว่า "ซอยบ้านตระกูล 尤" (ตามแผนที่ Amap)
• ไม่พบศาลบรรพชนหรือสมาคมแซ่ 尤 ในแต้จิ๋ว จากการค้นแผนที่ Amap ทั้งเมืองแต้จิ๋ว ซัวเถา และกิ๊กเอี๊ย

แซ่อิ้ว 尤 ในประเทศไทย

ไม่พบสมาคมแซ่อิ้ว 尤 (尤氏宗亲会) ในไทย ไม่อยู่ในรายชื่อสมาชิกสหพันธ์สมาคมตระกูลแซ่ และไม่พบนามสกุลไทยที่ระบุว่าสืบจากแซ่ 尤

ถ้าพบป้าย "สมาคม" หรือ "มูลนิธิตระกูลอิ้ว" ในไทย ต้องดูอักษรจีนก่อนเสมอ ว่าเป็น 尤 หรือ 游

ชื่อที่ช่วยให้คนไทยนึกออกง่ายที่สุดคือ โหยวเลี่ย (尢列) หนึ่งใน "สี่โจรใหญ่" ที่ร่วมคิดการปฏิวัติกับ ซุนยัตเซ็น ผู้ที่คนไทยเชื้อสายจีนรู้จักดี

ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่อิ้ว และป้ายบรรพชนเขียนอักษร 尤 (ไม่มีขีดน้ำ) ช่วยเล่าให้ฟังหน่อยว่าอากงอาม่ามาจากเหรียวเพ้ง เท่งไฮ้ หรือถิ่นไหน จะช่วยเติมประวัติแซ่นี้ในเมืองไทยได้มาก

ปัจจุบันคนแซ่อิ้ว 尤 อยู่ที่ไหนในจีน

พื้นที่	ความสำคัญ
เจียงซู (江苏)	มีมากที่สุดตามฐานข้อมูลฝูซี 2013 · อู๋ซี ซูโจว ฉางโจว อี๋ซิง เหยียนเฉิง
ฝูเจี้ยน (福建)	บ้านใหญ่เดิม สำมะโนปี 2010 มีราว 6 หมื่นคน · จิ้นเจียง หนานอัน
เหอเป่ย · เหอหนาน · ปักกิ่ง · ซานตง	มีจำนวนมาก (ตามเว็บแซ่ของจีน)
กุ้ยโจว (贵州)	สายที่แตกเป็นแซ่ 犹
กวางตุ้ง (广东)	เหรียวเพ้ง (ตามพงศาวลี) · ซอย 尤厝巷 เท่งไฮ้ · ซุ่นเต๋อ (บ้านเกิดโหยวเลี่ย)
ไต้หวัน	แซ่ใหญ่อันดับประมาณ ~85 ของไต้หวัน
ฮ่องกง · มาเก๊า · สิงคโปร์ · มาเลเซีย	สะกด Yau, Iao, Yew
เวียดนาม · ฟิลิปปินส์	ชุมชนหมีทอ (จากเหรียวเพ้ง) และสายจิ้นเจียงในฟิลิปปินส์

บุคคลสำคัญแซ่โหยว (尤)

บุคคล	ยุค	บทบาท
โหยวซือหลี่ (尤思礼)	ห้าราชวงศ์	บรรพชนผู้ได้แซ่ตามพงศาวลีเฉวียนโจว (ตำนานของตระกูล)
โหยวม่าว (尤袤)	ซ่งใต้ (ศตวรรษที่ 12)	ชาวอู๋ซี สอบได้จิ้นซื่อปี 1148 ตำแหน่งสูงสุดเสนาบดีกรมพิธีการ หนึ่งใน "สี่กวีใหญ่ซ่งใต้" (尤杨范陆) ร่วมกับหยางว่านหลี่ ฟ่านเฉิงต้า และลู่อิ๋ว ได้ฉายาว่า "ตู้หนังสือ" (尤书橱) เพราะสะสมหนังสือมาก
โหยวต้ง (尤侗)	ค.ศ. 1618–1704	กวีและนักเขียนบทละครชาวซูโจว จักรพรรดิซุ่นจื้อชมว่าเป็น "真才子" (อัจฉริยะตัวจริง) ร่วมเขียนพงศาวดาร《明史》กว่า 300 ชีวประวัติ
โหยวเลี่ย (尢列)	ค.ศ. 1865–1936	ชาวซุ่นเต๋อ กวางตุ้ง หนึ่งใน "สี่โจรใหญ่" (四大寇) ร่วมกับซุนยัตเซ็น และร่วมก่อตั้งสมาคมซิงจงฮุ่ย (兴中会)
โหยวไท่จง (尤太忠)	ค.ศ. 1918–1998	ชาวกวงซาน เหอหนาน พลเอก (上将) ของจีน

อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่

อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่อิ้ว 尤 โดยตรง

คำสอนประจำตระกูล: พงศาวลีหลายฉบับในเจียงซูมีหมวด "宗规、家训" แต่ไม่พบเนื้อหาเต็มที่เผยแพร่ เรื่องที่ตระกูลยกเป็นแบบอย่างคือคำของ 尤山 ลูกหลานสายอู๋ซีหลังราชวงศ์ซ่งล่ม ที่ว่า "我家三百年，科第十世" (บ้านเราสามร้อยปี สอบได้สิบรุ่น) แล้วไม่ยอมรับราชการกับราชวงศ์หยวน เป็นตัวอย่างความภักดีของตระกูล

ลำดับชื่อรุ่น (字辈): สายชิงเถียน (卿田) หนานอัน และสายเซินฮู่ (深沪) จิ้นเจียง ในเฉวียนโจว ใช้ชุดอักษรเดียวกัน (ตามแหล่งของตระกูล)

公侯伯子开基茂 · 奕世传芳祖泽长

ใครมีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดู แต่ควรตรวจกับพงศาวลีของบ้านตัวเองอีกครั้ง

การไหว้บรรพชนและเทพประจำตระกูล: ตามพงศาวลีสายชิงเถียน บรรพชนที่มาเฝ้าสุสานของตระกูลนำรูป เฮียนเทียนส่งเต้ (玄天上帝) มาบูชาด้วย ส่วนที่เซินฮู่ จิ้นเจียง มีกลุ่มบ้านโบราณเรียกว่า "尤厝" หลังคาโค้งแบบหางนางแอ่นของฮกเกี้ยนใต้ ลูกหลานจากไต้หวันเคยกลับมาไหว้บรรพชนที่นี่ในปี 1992

คำถามที่พบบ่อย

แซ่อิ้ว 尤 ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 尤 (4 ขีด) ตัวย่อและตัวเต็มเหมือนกัน รูปเก่าเขียน 尢 แปลว่า "ยิ่ง / เป็นพิเศษ"

แซ่อิ้ว 尤 แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "อิ้ว" (iu5) ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย ฮกเกี้ยนอ่านว่า "อิ๋ว"

แซ่อิ้ว 尤 จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า "โหยว" (Yóu เสียงที่ 2) เหมือนแซ่ 游 ทุกประการ

แซ่อิ้ว 尤 มาจากไหน?

สายหลักมาจากชาวหมิ่น (ฝูเจี้ยน) แซ่ 沈 ที่ตัดขีดน้ำออกเหลือ 尤 ในปี ค.ศ. 909 เพื่อเลี่ยงเสียงพ้องกับพระนามหวังเซิ่นจือ อ๋องแห่งหมิ่น ศูนย์กลางอยู่ที่เฉวียนโจว ต่อมาสายหนึ่งไปรุ่งเรืองที่อู๋ซี เจียงซู

แซ่อิ้ว 尤 ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

You (จีนกลาง), Yu (ไต้หวัน), Yau (ฮ่องกง), Iao (มาเก๊า), Yew (สิงคโปร์ มาเลเซีย) และ Iu ซึ่งหลายแบบใช้กับแซ่ 游 ด้วย จึงควรดูอักษรจีนประกอบ

แซ่อิ้ว 尤 กับแซ่อิ้ว 游 ต่างกันอย่างไร?

เป็นคนละแซ่กัน แม้อ่านเหมือนกันทั้งแต้จิ๋วและจีนกลาง 尤 ไม่มีขีดน้ำ เกิดจากแซ่ 沈 ในแคว้นหมิ่น ถิ่นตระกูลคืออู๋ซิง ส่วน 游 มีขีดน้ำ (氵) สืบจากจื่อโหยวแห่งแคว้นเจิ้ง ถิ่นตระกูลคือกว่างผิง วิธีแยกง่ายที่สุดคือดูอักษรจีนบนป้ายบรรพชน

อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่

บทความแซ่ที่เกี่ยวข้อง:

• แซ่อิ้ว แซ่โหยว (游) — แซ่ที่อ่านเหมือนกันทุกเสียง แต่คนละอักษร

ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ

บ้านคุณเป็น "แซ่อิ้ว" ไหม? ลองดูป้ายบรรพชนที่บ้านว่าเขียน 尤 หรือ 游 แล้วมาแชร์กันว่าอากงอาม่ามาจากเหรียวเพ้ง เท่งไฮ้ เฉวียนโจว หรือถิ่นไหน ทุกเรื่องเล่าที่แชร์มาจะช่วยแยกประวัติสองแซ่ที่อ่านเหมือนกันนี้ให้ชัดขึ้น

แหล่งอ้างอิง

• วิกิพีเดียภาษาจีน — 尤姓
• Wiktionary — 尤 (เสียงอ่านทุกถิ่น)
• Wiktionary — พจนานุกรมแต้จิ๋ว mogher
• 大家找 — 尤姓的来源 (สายต่าง ๆ, สำมะโน 2010)
• 族谱网 / 中华尤氏网 — 晋江深沪尤氏祖厝 (แหล่งของตระกูล — 沈→尤, เส้นทางไปเหรียวเพ้ง, 字辈)
• 闽台辞林 — 尤氏族谱 (《泉南卿田尤氏族谱》)
• 取名网 — 关于尤氏大宗祠及宗墓的资料大全 (คัดลอกพงศาวลี)
• 族谱网 — 遂初堂尤氏宗谱 (1935)
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 尤袤
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 尤侗
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 尢列
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 尤太忠
• 泰華各姓宗親總會聯合會 — รายชื่อสมาชิก (ราว 2009–2011)

หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปลายปี 2025 อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ข้อมูลบรรพชน ศาลตระกูล และเส้นทางไปเหรียวเพ้ง หลายส่วนมาจากพงศาวลีและเว็บไซต์ของตระกูล