แซ่กุ่ย แซ่กุ้ย (桂) มาจากไหน? ประวัติตระกูลกุ้ย จากเทียนสุ่ยสู่จีนใต้

แซ่กุ่ย เขียนด้วยอักษรจีน 桂 (ตัวเต็มและตัวย่อเขียนเหมือนกัน) อักษรเดียวกับคำว่า "อบเชย" และ "ดอกหอมหมื่นลี้" จีนกลางอ่านว่า "กุ้ย" (Guì) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "กุ่ย" (gui3) แซ่นี้อยู่ราว อันดับประมาณ ~219 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 4.7 แสนคน

ข้อควรรู้ก่อนอ่าน: "หกตระกูล 六桂" ที่คนจีนในไทยคุ้นชื่อ ไม่มีแซ่ 桂 อยู่ในนั้น แม้ชื่อจะมีอักษร 桂 ก็ตาม

ประเด็นสำคัญ

• 六桂 หกตระกูลคือ 洪 江 翁 方 龚 汪 ไม่มีแซ่ 桂 อยู่ในนั้น
• 季 ที่แต้จิ๋วอ่านขุ่ยฟังใกล้กุ่ย ส่วน 贵 ออกเสียงเหมือนกันแต่เป็นคนละแซ่
• ตำนานเล่าว่า 姬季桢 ถูกฆ่าสมัยฉิน น้องชายเปลี่ยนแซ่หลานเป็น 桂 กุ้ยอี้ (桂奕) เป็นต้นแซ่
• ถิ่นตระกูลคือเทียนสุ่ย กานซู่ หอบรรพชน 天水堂 สายใต้มีบ้านเกิดที่กุ้ยซี เจียงซี
• ไม่พบสายตระกูลในแต้จิ๋วและไม่พบสมาคมในไทย มีสายชาวประมงที่หลินเกา ไหหลำ

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วน: แซ่กุ่ย แซ่กุ้ย (桂)

หัวข้อ	ข้อมูล
อักษรจีน	桂 (ตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน) แปลว่า ต้นอบเชย / ต้นหอมหมื่นลี้ และเป็นชื่อย่อของมณฑลกว่างซี
จีนกลาง	Guì (เสียง 4) · กุ้ย (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน)
แต้จิ๋ว	gui3 · กุ่ย — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย
ฮกเกี้ยน	kùi (เสียงใกล้ "กุ่ย")
กวางตุ้ง	gwai3 · ฮ่องกงสะกด Kwai
แคะ (ฮากกา)	kui
ภาษาอังกฤษ	Gui, Kwei, Kuei, Kwai · ไต้หวัน Kui · มาเก๊า Kuai · เวียดนาม Quế
อันดับในจีน	อันดับประมาณ ~219 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) · ลำดับที่ 308 ใน《百家姓》
ประชากร	ราว 4.7 แสนคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 4.0–5.4 แสนคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด	อานฮุย (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013) · หูหนาน หูเป่ย เจียงซี ก็มีมาก
郡望 (ถิ่นตระกูล)	天水 เทียนสุ่ย (กานซู่) · 幽州 โยวโจว · 桂林 กุ้ยหลิน
堂号 (ชื่อหอ)	天水堂 · 民祀堂 · 通儒堂 · 幽州堂 · 北燕堂 · 桂林堂
ระวังสับสน	六桂 / 六桂堂 = หกแซ่ 洪 江 翁 方 龚 汪 ไม่มีแซ่ 桂 · 季 (ขุ่ย) เสียงแต้จิ๋วใกล้กัน · 贵 เป็นอีกแซ่ที่ออกเสียงเหมือนกัน

แซ่กุ่ย ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)

แซ่กุ่ยเขียนว่า 桂 ทั้งในจีนแผ่นดินใหญ่ ไต้หวัน และป้ายบรรพชนรุ่นเก่า เพราะอักษรนี้ไม่มีรูปย่อ ความหมายทั่วไปคือต้นไม้ตระกูลอบเชยและดอกหอมหมื่นลี้ (桂花) และยังเป็นชื่อย่อของ มณฑลกว่างซี ซึ่งมาจากชื่อเมืองโบราณ "桂林郡"

ชื่อเรียกแซ่นี้เปลี่ยนไปตามสำเนียง

• กุ้ย มาจากภาษาจีนกลาง (Guì เสียงที่ 4) ตรงกับการสะกด "Gui" รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปทั่วไปตรงกัน
• กุ่ย คือเสียงแต้จิ๋ว gui3 (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย) พจนานุกรมแต้จิ๋ว (mogher) ให้เสียง gui3 เพียงเสียงเดียวในทุกถิ่น ทั้งเตี่ยจิว แต้เอี๊ย เท่งไฮ้ กิ๊กเอี๊ย เหรียวเพ้ง และซัวเถา วิกิพจนานุกรมก็ให้เสียงเดียวกัน
• kùi คือเสียงฮกเกี้ยน ซึ่งฟังใกล้ "กุ่ย" มาก
• gwai3 คือเสียงกวางตุ้ง ฮ่องกงจึงสะกดว่า Kwai

ข้อควรระวัง:

• 桂 กับ 六桂 (หกตระกูล) — "六桂堂" เป็นหอร่วมของหกแซ่ คือ 洪 江 翁 方 龚 汪 ซึ่งเล่ากันว่าสืบจากเวิงเฉียนตู้ (翁乾度) ขุนนางแคว้นหมิ่นที่ผูเถียน บุตรทั้งหกสอบได้จิ้นซื่อ จึงเรียกว่า "六桂联芳" ในไทยคือ มูลนิธิหกตระกูลสงเคราะห์ ซึ่ง ไม่ใช่สมาคมของแซ่ 桂 คำว่า 桂 ในที่นี้เป็นคำเปรียบ ไม่ใช่ชื่อแซ่
• 桂 กับ 季 แซ่ 季 (จี้) แต้จิ๋วอ่านว่า "ขุ่ย" (kui3) ต่างจาก "กุ่ย" แค่ลมหายใจของพยัญชนะต้น ถ้าเห็นคำว่า "แซ่กุ่ย" ในเอกสารเก่า ต้องดูอักษรจีนประกอบ
• 桂 กับ 贵 แซ่ 贵 ออกเสียง Guì ในจีนกลาง และ gui3 ในแต้จิ๋ว เหมือนกันทุกอย่าง แต่เป็นคนละแซ่
• ชื่อที่มีอักษร 桂 แต่ไม่ใช่แซ่ เช่น เมืองกุ้ยหลิน (桂林) ขุนนางแมนจู 阿桂 (桂 เป็นชื่อตัว) และแม่ทัพ 吴三桂 (แซ่ 吴)

แซ่กุ่ย มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลกุ้ย

ที่มาของแซ่ 桂 ที่เล่ากันมากที่สุดคือ "เปลี่ยนแซ่หนีภัย" เรื่องนี้มีหลายฉบับ แต่ทุกฉบับเล่าตรงกันว่า 桂 炅 昋 炔 เป็นแซ่พี่น้องที่ออกเสียง "กุ้ย" เหมือนกัน

ฉบับที่ 1 — หนีภัยจิ๋นซีฮ่องเต้ (ตามบันทึกของตระกูล): คำนำพงศาวลี《桂氏家乘序》ที่ซ่งเหลียน (宋濂) นักปราชญ์ต้นราชวงศ์หมิงเขียนไว้ เล่าว่า จีจี้เจิน (姬季桢) ลูกหลานราชวงศ์โจว เป็นบัณฑิตในราชสำนักฉิน และถูกฆ่าในเหตุการณ์ "เผาตำรา ฝังบัณฑิต" (焚书坑儒) ของจิ๋นซีฮ่องเต้ น้องชายชื่อ จีจี้ซุย (姬季眭) กลัวภัยถึงลูกหลาน จึงเปลี่ยนแซ่หลานทั้งสี่คนเป็นอักษรที่ออกเสียงเหมือน "眭" ได้แก่ 桂 昋 炅 炔 บุตรคนโตคือ กุ้ยอี้ (桂奕) ไปเฝ้าสุสานที่โยวโจว (แถบปักกิ่ง–เหอเป่ย) จึงนับเป็นต้นแซ่กุ่ย

ฉบับที่ 2 — ปลายราชวงศ์ฮั่น (ตามตำรา《广韵》): ตำราเสียงอ่านสมัยซ่งอ้างจารึกสมัยฮั่นตะวันออกว่า 炅横 ชาวเฉิงหยางถูกประหารในปลายฮั่น บุตรทั้งสี่จึงแยกใช้แซ่ 炅 昋 桂 炔 ฉบับนี้มีเอกสารเก่าที่สุด

สายอื่น ๆ:

• ชาวหุย (回族) ที่เวยหนิง กุ้ยโจว ตระกูลหม่าสาขาหนึ่งเปลี่ยนมาใช้แซ่ 桂
• ชาวแมนจู หลายตระกูลใช้แซ่จีนว่า 桂 เช่น ลูกหลานของขุนนาง 阿桂 (ตระกูลจางเจีย 章佳氏) ที่นำชื่อบรรพชนมาเป็นแซ่
• เกาหลี มีตระกูล 遂安桂氏 (ตามวิกิพีเดียภาษาจีน)

สาย	บรรพชน / เหตุการณ์	ยุค	ตำนานหรือประวัติศาสตร์
เปลี่ยนแซ่หนีภัย (ฉิน)	姬季桢 ถูกฆ่า → หลาน 桂奕	ราชวงศ์ฉิน	บันทึกของตระกูล เขียนสมัยหมิง ห่างจากเหตุการณ์ราว 1,500 ปี
เปลี่ยนแซ่หนีภัย (ฮั่น)	炅横 ถูกประหาร บุตรสี่คนแยกแซ่	ปลายฮั่นตะวันออก	มีในตำรา《广韵》สมัยซ่ง
ชาวหุย	ตระกูลหม่าสาขาเวยหนิง	ไม่ระบุ	มีเอกสาร (แหล่งรอง)
ชาวแมนจู	ลูกหลาน 阿桂 และตระกูลอื่น	ชิง–สาธารณรัฐ	มีเอกสาร

ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)

郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล ถิ่นตระกูลหลักของแซ่กุ่ยคือ เทียนสุ่ย (天水) ในมณฑลกานซู่ คำกลอนที่ศาลบรรพชนแซ่กุ่ยในไหหลำก็เขียนว่า "派分天水" คือ "แยกสายมาจากเทียนสุ่ย"

ชื่อ	ประเภท	ที่มา
天水 เทียนสุ่ย / 天水堂	郡望 + หอ	กานซู่ เป็นถิ่นตระกูลหลัก
幽州 โยวโจว / 北燕堂	郡望 + หอ	แถบปักกิ่ง–เหอเป่ย ที่กุ้ยอี้ไปเฝ้าสุสานตามตำนาน
桂林 กุ้ยหลิน / 桂林堂	郡望 + หอ	กว่างซี
民祀堂	หอ	"หอที่ราษฎรตั้งบูชา" ระลึกถึงกุ้ยชิง (桂卿) ขุนนางที่ราษฎรสร้างศาลให้ (ดูหัวข้อถัดไป)
通儒堂	หอ	จากพระดำรัสของหมิงไท่จู่ที่เรียกกุ้ยเยี่ยนเหลียง (桂彦良) ว่า "通儒" หรือ "ปราชญ์ผู้แตกฉาน"
天香堂	หอ	ชื่อที่พิมพ์บนพงศาวลีสายหวงกัง หูเป่ย (ปี 1991)

เส้นทางลงใต้: จากเจียงซีสู่ไหหลำและกวางตุ้ง

เจียงซี: บ้านเกิดของสายใต้

ช่วงปลายถังถึงห้าราชวงศ์ ตระกูล 桂 หนีศึกลงใต้ไปอยู่แถบ กว่างซิ่น–ซ่างเหรา ทางตะวันออกของเจียงซี ขุนนางแคว้นหนานถังชื่อ กุ้ยชิง (桂卿) ไม่ยอมรับราชการกับราชวงศ์ซ่ง จึงไปอยู่ที่ กุ้ยซี (贵溪) ปัจจุบันอยู่ในเมืองอิงถาน ชาวบ้านสร้างศาลบูชาท่าน และราชสำนักพระราชทานชื่อศาลว่า "威显祠" แหล่งของตระกูลจึงเรียกเจียงซีว่า "ถิ่นกำเนิดของแซ่กุ่ย" สายหูหนาน หูเป่ย และไหหลำส่วนใหญ่ก็นับกุ้ยชิงเป็นบรรพชน

สมัยซ่ง แหล่งของตระกูลประมาณว่าคนแซ่นี้มีราว 2.7 หมื่นคน เกินครึ่งอยู่เจียงซี สมัยหยวน–หมิงเพิ่มเป็นราว 8.3 หมื่นคน และแตกสายจากเจียงซีเข้าหูหนาน (ฉีหยาง หยวนเจียง เถาหยวน) กับหูเป่ย (หวงกัง)

ไหหลำ: หมู่บ้านชาวประมงที่หลินเกา

ตามบันทึกของตระกูล บรรพชนชื่อ กุ้ยเพียวเซียง (桂飘香) ย้ายจากเจียงซีเข้ากวางตุ้ง ผ่านคาบสมุทรเหลยโจว ข้ามทะเลมาตั้งรกรากที่ หมู่บ้านเตียวโหลว (调楼村) อำเภอหลินเกา (临高) ทางตะวันตกของเกาะไหหลำ

• อาชีพ: ลูกหลานเป็น ชาวประมงชายฝั่งตะวันตก กระจายไปหลายหมู่บ้านประมง บางส่วนไปซานย่าและอำเภอชางเจียง
• ศาลบรรพชน: สร้างปี 1931 ที่หมู่บ้านคุนเซ่อ (昆社村) ตำบลซินอิ๋ง
• ขนาด: ปลายปี 2010 อำเภอหลินเกามีคนแซ่กุ่ย 536 ครัวเรือน 2,838 คน ใน 13 หมู่บ้าน (ตัวเลขของตระกูล)

ข้อควรรู้สำหรับคนไทยเชื้อสายไหหลำ: ชาวหลินเกาพูด ภาษาหลินเกา (临高话) ซึ่งต่างจากภาษาไหหลำของเหวินชางและฉงไห่ที่คนไหหลำในไทยส่วนใหญ่ใช้ และไม่พบหลักฐานว่าคนแซ่กุ่ยจากหลินเกาอพยพมาไทย

กวางตุ้ง: ปราชญ์แห่งหนานไห่

สายกวางตุ้งที่มีหลักฐานชัดคือ กุ้ยเหวินช่าน (桂文灿 ค.ศ. 1823–1884) ชาวหนานไห่ (ฝอซานในปัจจุบัน) ศิษย์ของปราชญ์เฉินหลี่ (陈澧) สอบได้จวี่เหรินปี 1849 ปี 1862 ถวายตำรา《经学丛书》 และปีต่อมาถวายข้อเสนอ 40 ข้อ เช่น การต่อเรือกลไฟและการขนส่งทางทะเล ท่านมีงานเขียน 46 เรื่อง กว่า 200 เล่ม ปลายชีวิตเป็นนายอำเภอที่หูเป่ย ไม่พาคนในบ้านไปช่วยงาน ทำงานเองทุกอย่าง และเสียชีวิตในตำแหน่ง

แต้จิ๋ว: ไม่พบสายตระกูล

ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบหมู่บ้าน ศาลบรรพชน หรือสมาคมแซ่กุ่ยในแต้จิ๋ว (เตี่ยจิว ซัวเถา กิ๊กเอี๊ย) ค้นแผนที่จีนด้วยคำว่า 桂氏 桂氏宗祠 และ 桂厝 ได้แต่ร้านแคะหูที่ชื่อ "桂氏采耳" ในเท่งไฮ้ และศาลของแซ่อื่นที่มีคำว่า 桂林 หรือ 桂峰 ในชื่อ ไม่มีศาลแซ่ 桂 จริงเลย

แซ่กุ่ย (กุ้ย 桂) ในประเทศไทย

ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบสมาคมแซ่กุ่ยในประเทศไทย ไม่มีชื่ออยู่ในรายชื่อสหสมาคมตระกูลแซ่ ค้นด้วยคำว่า "กุ่ย" และอักษร 桂 ก็ไม่พบ ไม่พบบุคคลไทยหรือนามสกุลไทยที่ระบุว่าสืบจากแซ่นี้ด้วย

ย้ำอีกครั้งว่า มูลนิธิหกตระกูลสงเคราะห์ (六桂堂) ไม่ใช่สมาคมแซ่ 桂 แต่เป็นองค์กรของหกแซ่ 洪 江 翁 方 龚 汪

ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่ 桂 อากงอาม่ามาจากไหน? มาจากไหหลำ กวางตุ้ง หรือมณฑลอื่น? ที่บ้านเรียกว่าแซ่กุ่ย แซ่กุ้ย หรือชื่ออื่น? ลองดูป้ายบรรพชนให้แน่ใจว่าเขียน 桂 ไม่ใช่ 季 หรือ 贵 แล้วเล่าให้ฟังได้เลย เรื่องของคุณจะช่วยเติมประวัติแซ่นี้ในเมืองไทยที่ยังว่างอยู่

ปัจจุบันคนแซ่กุ่ยอยู่ที่ไหนในจีน

ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า อานฮุย มีคนแซ่ 桂 มากที่สุด ส่วนแหล่งของตระกูลชี้ว่าหูหนาน อานฮุย และหูเป่ย เป็นสามมณฑลหลัก

พื้นที่	ความสำคัญ
อานฮุย (安徽)	มากที่สุดตามฝูซี 2013
หูหนาน (湖南)	ฉีหยาง หนิงเซียง หยวนเจียง เถาหยวน (ศาลบรรพชนปี 1935)
หูเป่ย (湖北)	หวงกัง (สาย 桂重益 หอ 天香堂) อู่ชาง
เจียงซี (江西)	กุ้ยซี–อิงถาน (ศาล 威显祠) ซ่างเหรา หลินชวน — ถิ่นกำเนิดสายใต้
เจ้อเจียง (浙江)	ฉือซี เมืองหนิงปัว
ไหหลำ (海南)	หลินเกา (2,838 คน ปี 2010 ตัวเลขของตระกูล) ชางเจียง ซานย่า
กวางตุ้ง กว่างซี	หนานไห่ (สายกุ้ยเหวินช่าน)
กุ้ยโจว (贵州)	เวยหนิง (สายชาวหุย)
ไต้หวัน ฮ่องกง มาเก๊า	สะกด Kui / Kwai / Kuai

บุคคลสำคัญแซ่กุ้ย (桂)

บุคคล	ยุค	บทบาท
กุ้ยชิง (桂卿)	ศตวรรษที่ 10	ขุนนางหนานถังที่ไม่ยอมรับใช้ราชวงศ์ซ่ง ชาวกุ้ยซีสร้างศาล "威显祠" บูชา บรรพชนของหลายสาขาทางใต้
กุ้ยว่านหรง (桂万荣)	ซ่งใต้	ชาวฉือซี ผู้รวบรวม 《棠阴比事》 หนังสือรวมคดีความและการตัดสินคดีของจีนโบราณ
กุ้ยเยี่ยนเหลียง (桂彦良)	?–ค.ศ. 1386	ชาวฉือซี อาจารย์ของรัชทายาทต้นราชวงศ์หมิง หมิงไท่จู่ตรัสว่า "江南大儒，惟卿一人" (ปราชญ์ใหญ่แห่งเจียงหนาน มีเพียงท่านผู้เดียว)
กุ้ยเอ้อ (桂萼)	?–ค.ศ. 1531	ชาวเจียงซี สมัยเป็นนายอำเภอสำรวจที่ดินใหม่เพื่อเกลี่ยภาษีให้เป็นธรรม ต่อมาเป็นแกนนำฝ่ายจักรพรรดิเจียจิ้งใน "กรณีพิธีใหญ่" (大礼议) จนขึ้นเป็นมหาเสนาบดี
กุ้ยฟู่ (桂馥)	ค.ศ. 1736–1805	ชาวชวีฟู่ ซานตง เขียน《说文解字义证》50 เล่ม มีชื่อคู่กับต้วนอวี้ไฉว่า "段桂" และเป็นนักเขียนอักษรลี่ซูฝีมือสูง
กุ้ยเหวินช่าน (桂文灿)	ค.ศ. 1823–1884	ชาวหนานไห่ กวางตุ้ง ปราชญ์คัมภีร์ ถวายข้อเสนอ 40 ข้อเรื่องเรือกลไฟและการขนส่งทางทะเล
กุ้ยจงสิง (桂中行)	?–ค.ศ. 1895	เจ้าเมืองสวีโจว 12 ปี สร้างคันกั้นน้ำ ต่อมาเป็นข้าหลวงยุติธรรมกว่างซีและหูหนาน
กุ้ยจื้อถิง (桂质廷)	ค.ศ. 1895–1961	ชาวอู่ชาง นักฟิสิกส์ จบปริญญาเอกมหาวิทยาลัยพรินซ์ตันปี 1924 บุกเบิกงานวิจัยการแพร่คลื่นวิทยุในชั้นบรรยากาศที่มหาวิทยาลัยอู่ฮั่น
กุ้ยหลุนเหม่ย (桂纶镁 / Gwei Lun-mei)	เกิด ค.ศ. 1983	นักแสดงหญิงไต้หวัน ผลงานเด่น Blue Gate Crossing (2002) และ Secret (2007)

อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่

อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่กุ่ยโดยตรง แต่อักษร 桂 อยู่ในครัวคนไทยเชื้อสายจีนทุกบ้าน เพราะ 桂皮 คืออบเชย เครื่องเทศหลักของ พะโล้ (คู่กับกานพลูและโป๊ยกั้ก) และเป็นหนึ่งในห้าเครื่องเทศของ ผงพะโล้ (五香粉) ส่วน 桂花 คือดอกหอมหมื่นลี้ ใช้แต่งกลิ่นขนม ชา และเหล้า และผูกกับเทศกาลไหว้พระจันทร์ผ่านตำนาน "อู๋กังตัดต้นกุ้ย" (吴刚伐桂) บนดวงจันทร์ ซึ่งต้นไม้ตัดแล้วงอกคืนทุกครั้ง ทั้งหมดนี้เกี่ยวกับ "คำ" ไม่ใช่กับตระกูล

คำสอนประจำตระกูล: เว็บไซต์ของตระกูลเผยแพร่ "家风家训" ฉบับสมัยใหม่เป็นกลอนสี่คำ ขึ้นต้นว่า "桂氏族人，厚德为本；勤劳治家，不违宪禁" แปลได้ว่า "คนแซ่กุ้ยถือคุณธรรมเป็นรากฐาน ขยันดูแลบ้าน ไม่ทำผิดกฎหมาย" และยังสอนให้ดูแลคนเปลี่ยวเหงา ช่วยเหลือญาติเมื่อมีเรื่อง ซื่อสัตย์เมื่อรับราชการ และค้าขายอย่างเป็นธรรม

ลำดับชื่อรุ่น (字辈): ตัวอย่างจากพงศาวลีสายหวงกัง หูเป่ย (ปี 1991)

重华开盛世，文治继年昌，时月自如一，二永万寿康

ชื่อบรรพชนในพงศาวลีก็ตรงกับลำดับนี้ เช่น 桂重益 → 桂华健 ใครที่ยังมีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดู แต่ควรตรวจกับพงศาวลีของบ้านตัวเองอีกครั้ง

การไหว้บรรพชน: มีศาลบรรพชนแซ่กุ่ยที่หมู่บ้านคุนเซ่อ หลินเกา (ปี 1931) และที่เถาหยวน หูหนาน (ปี 1935) ปี 2001 ตัวแทนแซ่กุ่ยจากหลินเกาเดินทางไปร่วมงานสัมมนาวัฒนธรรมแซ่กุ่ยระดับประเทศที่อิงถาน เจียงซี เพื่อ "寻根问祖" (ตามหารากเหง้า)

คำถามที่พบบ่อย

แซ่กุ่ย ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 桂 ซึ่งตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน เป็นอักษรเดียวกับคำว่าอบเชย (桂皮) และดอกหอมหมื่นลี้ (桂花)

แซ่กุ่ย แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "กุ่ย" (gui3) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย พจนานุกรมแต้จิ๋วให้เสียงนี้เสียงเดียวในทุกถิ่น ระวังอย่าสับสนกับแซ่ 季 ที่แต้จิ๋วอ่านว่า "ขุ่ย"

แซ่กุ่ย จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า "กุ้ย" (Guì เสียงที่ 4) แซ่กุ่ยกับแซ่กุ้ยจึงเป็นแซ่ 桂 เดียวกัน

แซ่กุ่ย มาจากไหน?

ตำนานของตระกูลเล่าว่าเกิดจากการเปลี่ยนแซ่หนีภัย สมัยจิ๋นซีฮ่องเต้หรือปลายราชวงศ์ฮั่น ถิ่นตระกูลหลักคือเทียนสุ่ย กานซู่ ต่อมาลงใต้ไปเจียงซี แล้วแตกสายไปหูหนาน หูเป่ย ไหหลำ และกวางตุ้ง ปัจจุบันมีมากที่สุดในอานฮุย

แซ่กุ่ย ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

Gui (จีนกลาง), Kwei หรือ Kuei (แบบเก่า), Kui (ไต้หวัน), Kwai (ฮ่องกง) และ Kuai (มาเก๊า)

"หกตระกูล 六桂" มีแซ่ 桂 อยู่ด้วยหรือไม่?

ไม่มี 六桂堂 คือหอร่วมของหกแซ่ 洪 江 翁 方 龚 汪 ที่สืบจากบุตรหกคนของเวิงเฉียนตู้ คำว่า 桂 ในชื่อเป็นคำเปรียบถึงบุตรทั้งหกที่สอบได้ ไม่ใช่ชื่อแซ่ มูลนิธิหกตระกูลสงเคราะห์ในไทยจึงไม่ใช่สมาคมของแซ่ 桂

อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่

แซ่ที่เกี่ยวข้อง (อย่าสับสน):

• แซ่เอง แซ่เวิง (翁) — ต้นตำนาน "หกตระกูล 六桂" ซึ่งไม่มีแซ่ 桂
• แซ่ขุ่ย แซ่จี้ (季) — เสียงแต้จิ๋วใกล้กับแซ่กุ่ย (桂)

ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ

บ้านคุณเป็นแซ่ 桂 หรือรู้จักใครที่ใช้แซ่นี้ไหม? อากงอาม่ามาจากไหหลำ กวางตุ้ง เจียงซี หรือที่ไหน? ที่บ้านมีป้ายหอ "天水堂" บ้างหรือเปล่า? ทุกเรื่องเล่าที่แชร์มาจะช่วยเติมประวัติแซ่กุ่ยในเมืองไทยให้ครบขึ้น

แหล่งอ้างอิง

• วิกิพีเดียภาษาจีน — 桂姓
• 族谱网 — 桂氏百科 (แหล่งของตระกูล)
• 族谱网 / 炎黄桂氏网 — 桂姓人口分布 (แหล่งของตระกูล, 2018)
• 搜狐 — 姓氏文化：桂姓 (2017)
• 族谱网 / 中华桂氏网 — 海南临高桂姓源流及发展 (แหล่งของตระกูล, 2016)
• 族谱网 — 湖南桂氏源流 (แหล่งของตระกูล)
• 中华家谱数据库 — 桂氏宗谱 (楚黄桂氏宗谱 天香堂 1991)
• 族谱网 — 桂文灿 (ฝอซาน)
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 桂彥良
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 桂萼
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 桂馥
• 族谱网 — 桂氏家风家训 (แหล่งของตระกูล, 2022)
• Wiktionary — 桂 (เสียงอ่านแต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน กวางตุ้ง แคะ)
• mogher.com — 桂
• วิกิพีเดียภาษาไทย — พะโล้
• วิกิพีเดียภาษาไทย — สหสมาคมตระกูลแซ่ – รายชื่อสมาคม (Wayback 2020)

หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปลายปี 2025 อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ส่วนตัวเลขคนแซ่กุ่ยในสมัยซ่ง–หมิงและที่หลินเกามาจากเว็บไซต์และพงศาวลีของตระกูล ซึ่งอาจมีหลายฉบับที่ไม่ตรงกัน