แซ่เปียง เขียนด้วยอักษรจีน 边 (ตัวย่อ) หรือ 邊 (ตัวเต็ม) อักษรเดียวกับคำว่า "ข้าง ริม ชายแดน" จีนกลางอ่านว่า "เปียน" (Biān) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "เปียง" (biang1) ต้องระวังไม่สับสนกับแซ่ 卞 (เปี๋ยง / เปี้ยน) ที่เสียงใกล้กันมาก แซ่ 边 อยู่ราว อันดับประมาณ ~227 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 4.5 แสนคน
แซ่เปียง แซ่เปียน (边) แต้จิ๋วอ่านเปียง จีนกลางอ่านเปียน สายหลักสืบจากลูกหลานโอรสซ่งผิงกง เจ้าแคว้นซ่งสมัยชุนชิว ผู้มีชื่อรองว่า 子边 ถิ่นตระกูลคือเฉินหลิว จินเฉิง และหล่งซี ปัจจุบันมีราว 4.5 แสนคน (ประมาณการปี 2026) มากที่สุดในเหอเป่ย ซึ่งมีตระกูลบัณฑิตแห่งเหรินชิว ไม่พบสายในแต้จิ๋วและไม่พบสมาคมในไทย และเป็นคนละแซ่กับ 卞
ประเด็นสำคัญ
- 边 (เปียง เปียน) กับ 卞 (เปี๋ยง เปี้ยน) เป็นคนละแซ่ ต่างกันที่วรรณยุกต์
- ชื่อสถานที่ในแต้จิ๋วที่มีอักษร 边 เช่น 浦边 厝边 แปลว่า ริม ข้าง ไม่ใช่แซ่
- เปียนเส้า (边韶) ตอบศิษย์ว่า พุงนี้คือหีบคัมภีร์ห้าเล่ม เป็นที่มาของหอ 腹笥堂
- ปี 1445 ถึง 1871 คนแซ่เปียนสอบได้จิ้นซื่อ 42 คน เป็นชาวเหรินชิว เหอเป่ย 29 คน
- ไม่พบสายตระกูลในแต้จิ๋วและไม่พบสมาคมแซ่ 边 ในไทย
ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ
ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่
ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์
ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน
ข้อมูลด่วน: แซ่เปียง แซ่เปียน (边)
| หัวข้อ | ข้อมูล |
|---|---|
| อักษรจีน | ตัวย่อ 边 / ตัวเต็ม 邊 (ญี่ปุ่นตัวใหม่เขียน 辺) ความหมายทั่วไปคือ "ข้าง ริม ขอบ ชายแดน" |
| จีนกลาง | Biān (เสียง 1) · เปียน (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน) |
| แต้จิ๋ว | biang1 · เปียง — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย · เสียงพูด ปี (bin1) ใช้ในความหมาย "ข้าง ริม" ไม่ใช่เสียงแซ่ |
| ฮกเกี้ยน | Pian (เสียงอ่านหนังสือที่ใช้กับแซ่) |
| กวางตุ้ง | bin1 · ฮ่องกงและมาเก๊าสะกด Pin |
| ภาษาอังกฤษ | Bian, Pien (ไต้หวัน), Pin, Bin · เกาหลี 변 (Byeon) · เวียดนาม Biên |
| อันดับในจีน | อันดับประมาณ ~227 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) · ลำดับที่ 313 ใน《百家姓》 |
| ประชากร | ราว 4.5 แสนคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 3.8–5.2 แสนคน) |
| มณฑลที่มีมากที่สุด | เหอเป่ย (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013) |
| 郡望 (ถิ่นตระกูล) | 陈留 เฉินหลิว (ไคเฟิง เหอหนาน) · 金城 จินเฉิง (กานซู่) · 陇西 หล่งซี (กานซู่) |
| 堂号 (ชื่อหอ) | 腹笥堂 · 陈留堂 · 金城堂 · 陇西堂 · สาขา: 贻谋堂 (เฟิงชิว เหอหนาน) |
| ระวังสับสน | 卞 (แต้จิ๋ว เปี๋ยง · จีนกลาง เปี้ยน) · ชื่อสถานที่ที่มีอักษร 边 เช่น 河边 浦边 厝边 แปลว่า "ริม/ข้าง" ไม่ใช่แซ่ |
แซ่เปียง ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)
แซ่เปียงเขียนว่า 边 ในจีนแผ่นดินใหญ่ และ 邊 ในไต้หวัน ฮ่องกง และป้ายบรรพชนรุ่นเก่า อักษรนี้เป็นคำที่ใช้บ่อยมากในภาษาจีน แปลว่า "ข้าง ริม ขอบ" เช่น 河边 (ริมแม่น้ำ) และ 边境 (ชายแดน)
ชื่อเรียกแซ่นี้ตามสำเนียงต่าง ๆ
- เปียน จีนกลาง Biān เสียงที่ 1 ตรงกับการสะกด "Bian"
- เปียง แต้จิ๋ว biang1 เป็น "เสียงอ่านหนังสือ" ของอักษรนี้ (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย) บทความนี้เลือกเสียงอ่านหนังสือ ตามหลักทั่วไปที่แซ่จีนมักใช้เสียงอ่านหนังสือ และฮกเกี้ยนก็ใช้เสียงอ่านหนังสือ "Pian" กับแซ่นี้เช่นกัน
- ปี แต้จิ๋ว bin1 เป็น "เสียงพูด" ใช้ในความหมาย "ข้าง ริม" ในชีวิตประจำวัน ไม่ใช่เสียงที่ใช้เรียกแซ่
- Pin กวางตุ้งแบบฮ่องกง ส่วน Pien เป็นตัวสะกดแบบไต้หวัน
ข้อควรระวัง:
- 边 กับ 卞 เป็นคนละแซ่ ชื่อไทยใกล้กันมาก แต้จิ๋ว 边 = เปียง (เสียงสามัญ) ส่วน 卞 = เปี๋ยง (ไม้จัตวา) จีนกลาง 边 = เปียน ส่วน 卞 = เปี้ยน ตัวสะกดอังกฤษก็ใช้ Bian และ Pin เหมือนกัน จึงต้องดูอักษรจีนกำกับเสมอ (ดูบทความแซ่ 卞 ในลิงก์ท้ายบท)
- ชื่อสถานที่ที่มี 边 ส่วนใหญ่ไม่ใช่แซ่ ในแต้จิ๋วมีหมู่บ้านและถนนจำนวนมากที่มีอักษร 边 เช่น หมู่บ้าน 浦边 (ปู่เปียน) ในแต้อัว ซึ่งมีศาลบรรพชนของแซ่ 吴 หรือ 港边 และ 厝边 ซึ่งแปลว่า "ริมท่า" และ "ข้างบ้าน" ทั้งหมดใช้ 边 ในความหมาย "ข้าง/ริม" ไม่เกี่ยวกับตระกูลเปียง
แซ่เปียง มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลเปียน
สายที่ 1 — ลูกหลานเจ้าแคว้นซ่ง (สายหลัก): ตำรา《通志·氏族略》บันทึกว่า โอรสของ ซ่งผิงกง (宋平公) เจ้าแคว้นซ่งสมัยชุนชิว มีชื่อรองว่า "子边" หลานของท่านนำ "边" จากชื่อรองของปู่มาเป็นแซ่ แคว้นซ่งตั้งอยู่แถบซางชิว (商丘) มณฑลเหอหนาน
สายที่ 2 — แคว้นเปียนสมัยราชวงศ์ซาง: ตำรา《元和姓纂》สมัยถังเขียนว่า "实则商有边氏" คือสมัยซางมีตระกูลเปียนอยู่แล้ว เจ้าผู้ครองแคว้นเปียนมียศ "伯" จึงเรียกว่า 边伯 ลูกหลานใช้ชื่อแคว้นเป็นแซ่ ต่อมาในราชสำนักโจวก็มีขุนนางชื่อ 边伯 ซึ่งตำราเล่มเดียวกันถือว่าเป็นลูกหลานของตระกูลนี้
สายที่ 3 — ชนกลุ่มน้อยทางเหนือ: เว็บไซต์ของตระกูลอ้างตำราสมัยชิงว่า ชาวแมนจูหลายสกุล (เช่น 边佳氏) ชาวมองโกลบางสาย รวมถึงสายลูกหลานของ ฮูเกอชื่อ (忽哥赤) โอรสของกุบไลข่าน ชาวดาอูร์ (达斡尔) และชาวเกาหลีที่อยู่เมืองอี้โจว (易州) สมัยชิง ต่างก็ใช้แซ่ฮั่น 边 ในเกาหลีเองก็มีแซ่ 변 (邊)
| สาย | บรรพชน / เหตุการณ์ | ยุค | ตำนานหรือประวัติศาสตร์ |
|---|---|---|---|
| แคว้นซ่ง | โอรสซ่งผิงกง ชื่อรอง 子边 | ชุนชิว | มีเอกสาร (《通志·氏族略》) |
| แคว้นเปียน | 边伯 เจ้าแคว้นสมัยซาง | ราชวงศ์ซาง | มีในตำราแซ่สมัยถัง (《元和姓纂》) |
| ขุนนางโจว | 边伯 ในราชสำนักโจว | โจวตะวันออก | มีเอกสาร |
| ชนกลุ่มน้อย | แมนจู มองโกล ดาอูร์ ชาวเกาหลีที่อี้โจว | หยวน–ชิง | มีในตำราสมัยชิง (อ้างผ่านเว็บไซต์ของตระกูล) |
ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)
郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล
ถิ่นตระกูลแรกของแซ่เปียงคือ เฉินหลิว (陈留) แถบไคเฟิง เหอหนาน ใกล้แคว้นซ่งเดิม สมัยฮั่นตะวันออกมีคนแซ่เปียนชาวเฉินหลิวที่มีชื่อเสียงสามคน คือ เปียนเฟิ่ง (边凤) เปียนรั่ง (边让) และเปียนเส้า (边韶) ส่วนทางตะวันตก เปียนจาง (边章) ชาวจินเฉิง เป็นผู้นำกบฏเหลียงโจวปลายราชวงศ์ฮั่น แสดงว่ามีตระกูลเปียนในกานซู่ตั้งแต่สมัยนั้น ต่อมาตระกูลจากจินเฉิงย้ายไปหล่งซี
| ชื่อ | ประเภท | ที่มา |
|---|---|---|
| 陈留 เฉินหลิว / 陈留堂 | 郡望 + หอ | ไคเฟิง เหอหนาน ถิ่นของเปียนเส้าและเปียนรั่ง |
| 金城 จินเฉิง / 金城堂 | 郡望 + หอ | แถบหย่งจิ้ง–หลานโจว กานซู่ |
| 陇西 หล่งซี / 陇西堂 | 郡望 + หอ | แถบหลินเถา กานซู่ |
| 腹笥堂 | หอเฉพาะของแซ่ | "หอหีบในพุง" จากเรื่องเปียนเส้า (ดูด้านล่าง) |
| 贻谋堂 | หอสาขา | พงศาวลีสายเฟิงชิว (封丘) เหอหนาน |
ที่มาของ 腹笥堂: เปียนเส้า (边韶 ชื่อรอง 孝先) สอนศิษย์หลายร้อยคน วันหนึ่งท่านงีบหลับกลางวัน ศิษย์จึงแต่งกลอนล้อว่า "边孝先,腹便便,懒读书,但欲眠" (เปียนเซี่ยวเซียน พุงพลุ้ย ขี้เกียจอ่าน เอาแต่นอน) ท่านตอบกลับทันทีว่า "腹便便,五经笥" คือ "พุงพลุ้ยนี้คือหีบเก็บคัมภีร์ห้าเล่ม" หลับก็เพราะฝันไปพบโจวกง ศิษย์ที่ล้อจึงละอายใจ คำว่า "经笥" (หีบคัมภีร์) จึงกลายเป็นสำนวนหมายถึงคนที่รู้คัมภีร์มาก และเป็นชื่อหอของตระกูลเปียนมาจนถึงวันนี้
เส้นทางลงใต้: จากเหอหนาน–เหอเป่ยสู่เจ้อเจียง
ภาพรวมตามยุค
ตระกูลเปียนอยู่แถบเหอหนานนานตั้งแต่สมัยชุนชิว สมัยฉิน–ฮั่นกระจายไปเหอเป่ย ซานตง อานฮุย เจียงซู และส่านซี สมัยสุย–ถังสงครามทำให้บางส่วนลงใต้ไปหูเป่ย เจียงซู เจ้อเจียง เจียงซี แต่ศูนย์กลางยังอยู่ทางเหนือ สมัยหมิงชาวเปียนจากซานซีถูกย้ายผ่าน ต้นไหวใหญ่หงต้ง (洪洞大槐树) ไปเหอหนาน เหอเป่ย ซานตง และปักกิ่ง
ตระกูลบัณฑิตแห่งเหรินชิว (任丘) เหอเป่ย
ถิ่นที่โด่งดังที่สุดของแซ่นี้คือ เหรินชิว มณฑลเหอเป่ย ตามเว็บไซต์ของตระกูล
- เปียนฟู่ชู (边复初) รับราชการทหารสมัยหย่งเล่อ ได้ที่ดิน 300 หมู่ แต่ถูกดูแคลนเพราะเป็นทหาร จึงสั่งลูกหลานให้ตั้งใจเรียนหนังสือ
- บุตรชื่อ เปียนหย่ง (边永) สอบได้จิ้นซื่อ (进士 ผู้สอบผ่านขั้นสูงสุดของการสอบขุนนาง) ในปี 1445 เป็นจุดเริ่มต้นของ "ตระกูลบัณฑิต"
- นับตั้งแต่ปี 1445 ถึงปี 1871 คนแซ่เปียนทั่วประเทศสอบได้จิ้นซื่อ 42 คน เป็นชาวเหรินชิวถึง 29 คน จนมีคำกล่าวว่า "无边不开考" คือ "ไม่มีคนแซ่เปียน ก็ไม่เปิดสอบ"
- ตระกูลนี้มีพงศาวลี《任邱边氏族谱》ถึง 22 เล่ม
สายจูจี้ (诸暨) เจ้อเจียง
ตามบันทึกของตระกูล ปลายศตวรรษที่ 12 เปียนจิ่น (边谨) ขุนนางสมัยซ่งใต้ ชอบท่องเที่ยวภูเขา เห็นทิวทัศน์ตำบลถงซาน (同山) งดงาม จึงย้ายจากซงเหมิน (松门) มาตั้งรกราก ปัจจุบัน หมู่บ้านเปียน (边村) ตำบลถงซาน เมืองจูจี้ มีชาวเปียนราว 2 หมื่นคน และมีศาลบรรพชนเป็นโบราณสถานระดับมณฑล (รายละเอียดในหัวข้อวัฒนธรรม)
จีนใต้และแต้จิ๋ว: ไม่พบสายตระกูล
ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบหมู่บ้าน ศาลบรรพชน หรือสมาคมแซ่เปียงในแต้จิ๋ว (เตี่ยจิว ซัวเถา กิ๊กเอี๊ย) สถานที่ที่มีอักษร 边 ในแผนที่แต้จิ๋วทั้งหมดใช้ในความหมาย "ข้าง/ริม" ส่วนในฝูเจี้ยนพบเพียงจิตรกร เปียนจิ่งเจา (边景昭) ชาวซาเซี่ยน (沙县) ฝูเจี้ยนตอนกลาง ไม่พบสายตระกูลที่สืบต่อมา ในกวางตุ้ง แคะ และไหหลำก็ไม่พบข้อมูลหมู่บ้านหรือบรรพชน แซ่นี้จึงกระจายอยู่ทั่วแผ่นดินจีน โดยเฉพาะทางเหนือ
แซ่เปียง (เปียน 边) ในประเทศไทย
ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบสมาคมแซ่เปียงในประเทศไทย ไม่มีชื่ออยู่ในรายชื่อสหสมาคมตระกูลแซ่ และไม่อยู่ในสมาคมรวมหลายแซ่ที่รู้จัก ค้นด้วยชื่อไทย เปียง เปียน และอักษร 边/邊 ก็ไม่พบ ไม่พบนามสกุลไทยหรือบุคคลไทยที่ระบุว่าสืบจากแซ่นี้ด้วย
ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่ 边 อากงอาม่ามาจากไหน? ที่บ้านเรียกว่าแซ่เปียง แซ่เปียน หรือชื่ออื่น? ลองดูป้ายบรรพชนให้แน่ใจว่าเขียน 边/邊 ไม่ใช่ 卞 แล้วเล่าให้ฟังได้เลย เรื่องของคุณจะช่วยเติมประวัติแซ่นี้ในเมืองไทยที่ยังว่างอยู่
ปัจจุบันคนแซ่เปียงอยู่ที่ไหนในจีน
ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า เหอเป่ย มีคนแซ่ 边 มากที่สุด ตรงกับถิ่นตระกูลบัณฑิตเหรินชิว
| พื้นที่ | ความสำคัญ |
|---|---|
| เหอเป่ย (河北) | มากที่สุด · เหรินชิว (หมู่บ้าน边各庄) สือเจียจวง ถังซาน ป้าโจว จัวโจว ติ้งโจว |
| ซานตง (山东) | จี่หนาน (ถิ่นของกวีเปียนก้ง) ชิงเต่า หลินอี๋ จือปั๋ว ฉางชิง |
| ซานซี มองโกเลียใน | ไท่หยวน · หมู่บ้าน边家庄 อำเภออู่ไถ · เปาโถว |
| เหอหนาน (河南) | เฟิงชิว สฺวี่ชาง ผิงติ่งซาน อวี่โจว |
| เจ้อเจียง (浙江) | หมู่บ้านเปียน ตำบลถงซาน จูจี้ (ราว 2 หมื่นคน) · จินหัว |
| ตะวันออกเฉียงเหนือ | เหลียวหยาง เปิ่นซี ฮาร์บิน ฉีฉีฮาร์ (รวมสายแมนจูและดาอูร์) |
บุคคลสำคัญแซ่เปียน (边)
| บุคคล | ยุค | บทบาท |
|---|---|---|
| เปียนเส้า (边韶) | ฮั่นตะวันออก | ชาวเฉินหลิว ครูผู้มีศิษย์หลายร้อยคน เจ้าของวาทะ "腹便便,五经笥" ต่อมาเป็นเสนาบดี 尚书令 |
| เปียนรั่ง (边让) | ฮั่นตะวันออก | ชาวเฉินหลิว นักประพันธ์เจ้าของ《章华赋》 ได้เป็นเจ้าเมืองจิ่วเจียง ดูแคลน โจโฉ (曹操 เฉาเชา) จนถูกสั่งประหาร |
| เปียนหลวน (边鸾) | ถัง | ชาวฉางอาน ผู้บุกเบิกภาพนกและดอกไม้ เคยวาดนกยูงที่อาณาจักรซิลลาส่งมาถวายจักรพรรดิถังเต๋อจง |
| เปียนซู่ (边肃) | ซ่งเหนือ | ขุนนางชาวฉู่ชิว รักษาเมืองสิงโจว (邢州) จากทัพชี่ตันไว้ได้ (《宋史》) |
| เปียนหย่ง (边永) | หมิง | ชาวเหรินชิว จิ้นซื่อปี 1445 ทูตไปอันนัม (เวียดนาม) และจามปา ตามเรื่องเล่าของตระกูล ท่านไม่รับทองที่อันนัมมอบให้ จนชาวอันนัมสร้าง "却金馆" (หอปฏิเสธทอง) ระลึกถึง |
| เปียนจิ่งเจา (边景昭) | หมิง | ชาวซาเซี่ยน ฝูเจี้ยน จิตรกรวังสมัยหย่งเล่อ–เซวียนเต๋อ หนึ่งใน "禁中三绝" (สามยอดฝีมือในวัง) ลงชื่อในภาพตามถิ่นตระกูลเก่าว่า "陇西" |
| เปียนก้ง (边贡) | ค.ศ. 1476–1532 | ชาวจี่หนาน ซานตง กวีหนึ่งใน "前七子" (เจ็ดกวีรุ่นแรกสมัยหมิง) สูงสุดเป็นเสนาบดีคลังแห่งหนานจิง ผลงาน《华泉集》 |
| เปียนเหลียนเป่า (边连宝) | ชิง | กวีชาวเหรินชิว ฉายา "随园" ถูกเรียกคู่กับกวีหยวนเหมย (袁枚) แห่งหางโจวว่า "南北两随园" |
| เปียนโซ่วหมิน (边寿民) | ค.ศ. 1684–1752 | จิตรกรหนึ่งใน "扬州八怪" (แปดจิตรกรประหลาดแห่งหยางโจว) วาดห่านป่าในพงอ้อจนได้ฉายา "边雁" (ห่านป่าเปียน) |
| เปียนเป่าเฉวียน (边宝泉) | ?–ค.ศ. 1898 | ชาวธงฮั่นจฺวิน (汉军旗) บรรพบุรุษจากเหลียวหยาง จิ้นซื่อปี 1863 ผู้ว่าการส่านซีและเหอหนาน แล้วเป็น อุปราชฝูเจี้ยน–เจ้อเจียง (闽浙总督) ปี 1894 |
อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่
อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่เปียงโดยตรง และมีคำที่มักทำให้เข้าใจผิด คือ "打边炉" หม้อไฟแบบกวางตุ้ง คำว่า 边炉 แปลว่า "ข้างเตา" เป็นคำสามัญ ไม่เกี่ยวกับแซ่
คำสอนประจำตระกูล: ยังไม่พบ "家训" ฉบับเต็มของแซ่เปียง คำสอนที่ชัดที่สุดคือคำสั่งเสียของเปียนฟู่ชูแห่งเหรินชิว ที่ให้ลูกหลาน "发奋读书" (ตั้งใจเรียนหนังสือ) จนตระกูลกลายเป็นตระกูลบัณฑิต ส่วนป้ายคู่ในศาลตระกูลที่จูจี้ (ตามเว็บไซต์ของตระกูล) ก็สะท้อนเรื่องเดียวกัน
家传经笥书香远,派衍任邱世泽长
แปลว่า "สืบทอดหีบคัมภีร์ (ของเปียนเส้า) กลิ่นหนังสือหอมไปไกล สายตระกูลแผ่ไปจากเหรินชิว บุญคุณบรรพชนยั่งยืน" และป้ายเหนือประตูสองบานเขียนว่า "履洁" กับ "怀清" แปลว่า "ประพฤติสะอาด" และ "ใจบริสุทธิ์"
ลำดับชื่อรุ่น (字辈): แต่ละสายต่างกัน ตัวอย่างจากสายฉางชิง ซานตง (ตามเว็บไซต์ของตระกูล)
绍清家培现,克孝延修长,金传开基业,诗书学温良
ใครที่ยังมีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดู แต่ควรตรวจกับพงศาวลีของบ้านตัวเองอีกครั้ง
ศาลบรรพชน: ศาลตระกูลเปียน (边氏宗祠) หมู่บ้านเปียน ตำบลถงซาน จูจี้ ห่างตัวเมืองราว 32 กิโลเมตร ชาวบ้านระดมทุนสร้างใหม่ทั้งหลังในปี 1896–1906 พื้นที่ 1,800 ตารางเมตร มีประตู โรงงิ้วที่มีเพดานโดมไม้ปิดทอง ระเบียงสองข้าง ห้องโถงหลัก และห้องหลัง งานแกะสลักไม้ละเอียด เป็นโบราณสถานระดับอำเภอ (1981) และ ระดับมณฑลเจ้อเจียง (1989)
คำถามที่พบบ่อย
แซ่เปียง ภาษาจีนเขียนอย่างไร?
ตัวย่อเขียนว่า 边 ตัวเต็มเขียนว่า 邊 ความหมายทั่วไปคือ "ข้าง ริม ชายแดน" แต่ในฐานะแซ่มาจากชื่อรอง "子边" ของโอรสเจ้าแคว้นซ่ง และจากแคว้นเปียนสมัยซาง
แซ่เปียง แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?
สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "เปียง" (biang1) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย ส่วนเสียง "ปี" (bin1) เป็นเสียงพูดที่แปลว่า "ข้าง ริม" ไม่ใช้เรียกแซ่
แซ่เปียง จีนกลางอ่านว่าอะไร?
จีนกลางอ่านว่า "เปียน" (Biān เสียงที่ 1) แซ่เปียงกับแซ่เปียนจึงเป็นแซ่ 边 เดียวกัน
แซ่เปียง มาจากไหน?
สายหลักมาจากลูกหลานโอรสของซ่งผิงกง เจ้าแคว้นซ่ง แถบซางชิว เหอหนาน ถิ่นตระกูลคือเฉินหลิว จินเฉิง และหล่งซี ปัจจุบันมีมากที่สุดในเหอเป่ย ซึ่งมีตระกูลบัณฑิตแห่งเหรินชิว และมีหมู่บ้านเปียนที่จูจี้ เจ้อเจียง
แซ่เปียง ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?
Bian (จีนกลาง), Pien (ไต้หวัน), Pin (ฮ่องกง มาเก๊า) และ Bin ส่วนเกาหลีสะกด Byeon ระวังว่า Bian และ Pin ใช้กับแซ่ 卞 ด้วย
แซ่ 边 กับแซ่ 卞 ต่างกันอย่างไร?
เป็นคนละแซ่ ต่างกันที่วรรณยุกต์ แต้จิ๋ว 边 อ่านว่า "เปียง" ส่วน 卞 อ่านว่า "เปี๋ยง" จีนกลาง 边 อ่านว่า "เปียน" ส่วน 卞 อ่านว่า "เปี้ยน" แซ่ 边 มาจากแคว้นซ่งและมีมากในเหอเป่ย ส่วน 卞 มาจากเมืองเปี้ยนในแคว้นหลู่ ซานตง และมีมากในเจียงซู
อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่
แซ่ที่เกี่ยวข้อง (อย่าสับสน):
ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ
บ้านคุณเป็นแซ่ 边 หรือรู้จักใครที่ใช้แซ่นี้ไหม? อากงอาม่ามาจากเหอเป่ย ซานตง เจ้อเจียง หรือที่ไหน? ที่บ้านมีป้ายหอ "腹笥堂" หรือ "陈留堂" บ้างหรือเปล่า? ทุกเรื่องเล่าที่แชร์มาจะช่วยเติมประวัติแซ่เปียงในเมืองไทยให้ครบขึ้น
แหล่งอ้างอิง
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 边姓
- 族谱网 / 炎黄边氏网 — 边氏百科 (แหล่งของตระกูล)
- 搜狐 — 姓氏文化:边姓_边氏
- 族谱网 — 边氏宗祠楹联选释 (แหล่งของตระกูล)
- 中华家谱数据库 — 边氏族谱 (任邱边氏族谱)
- 查谱网 — 封丘县边氏宗谱
- 锦秋文谱 — 山东淄博边氏字辈 (แหล่งของตระกูล)
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 边韶
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 邊讓
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 边章
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 边鸾
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 边景昭
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 边寿民
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 邊貢
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 邊連寶
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 邊寶泉
- Wiktionary — 邊
- mogher.com — 边
- สหสมาคมตระกูลแซ่ – รายชื่อสมาคม (Wayback 2020)
หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปลายปี 2025 อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ส่วนข้อมูลตระกูลบัณฑิตเหรินชิว สายจูจี้ และสายชนกลุ่มน้อย หลายส่วนมาจากพงศาวลีและเว็บไซต์ของตระกูล
