แซ่ไง่ แซ่อ้าย (艾) มาจากไหน? ประวัติตระกูลอ้าย จากเทียนสุ่ยสู่ทั่วแผ่นดินจีน

แซ่ไง่ เขียนด้วยอักษรจีน 艾 แปลว่า "ต้นอ้าย" หรือโกฐจุฬาลำพาจีน (mugwort) จีนกลางอ่านว่า "อ้าย" (Ài) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ไง่" (ngai6) คอสามก๊กคุ้นอักษรนี้ดีจากชื่อ เตงงาย (鄧艾) แม่ทัพวุยก๊ก แซ่นี้อยู่ราว อันดับประมาณ ~184 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 7.4 แสนคน

ประเด็นสำคัญ

• 艾 จีนกลางอ่านอ้าย แต้จิ๋วอ่านไง่ ส่วน งาย ในเตงงาย (鄧艾) เป็นชื่อตัว ไม่ใช่แซ่
• ต้นแซ่ตามตำนานคือหรู่อ้าย ขุนนางของพระเจ้าเส้าคัง ถิ่นตระกูลหลักคือเทียนสุ่ย
• อีกสายมาจากขุนนางแคว้นฉีที่อ้ายหลิง ซานตง ยังมีสายเซียนเปยและชาวยิวไคเฟิง
• อ้ายชิง (艾青) กวีจีนยุคใหม่ ใช้ 艾 เป็นนามปากกา แล้วลูกหลานใช้เป็นแซ่
• ไม่พบสายตระกูลในแต้จิ๋ว และไม่พบสมาคมแซ่นี้ในไทย

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วน: แซ่ไง่ แซ่อ้าย (艾)

หัวข้อ	ข้อมูล
อักษรจีน	艾 (ตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน) แปลว่าต้นอ้าย หรือโกฐจุฬาลำพาจีน (Artemisia argyi) ใบใช้ทำโมกซ่าสำหรับรมยา
จีนกลาง	Ài (เสียง 4) · อ้าย (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน)
แต้จิ๋ว	ngai6 · ไง่ — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว (ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย)
ฮกเกี้ยน	ngāi · คนไทยรู้จักในรูป งาย จากชื่อเตงงาย (鄧艾) ในสามก๊ก
กวางตุ้ง	ngaai6 (ฮ่องกงและมาเก๊าสะกด Ngai)
แคะ (ฮากกา)	ngie · เหมยเซี่ยน ngai4 (เสียงอ่านหนังสือ)
ภาษาอังกฤษ	Ai, Ngai
อันดับในจีน	อันดับประมาณ ~184 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก)
ประชากร	ราว 7.4 แสนคน หรือราว 0.052% (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 6.3–8.5 แสนคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด	หูเป่ย (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013 — แหล่งรอง)
郡望 (ถิ่นตระกูล)	天水 เทียนสุ่ย (หลัก) · 陇西 หล่งซี · 汝南 หรู่หนาน · 河南 เหอหนาน
堂号 (ชื่อหอ)	爱民堂 · 天水堂 · 玺书堂 · 衍庆堂 · 隆本堂
ระวังสับสน	จีนกลาง "อ้าย" พ้องกับคำไทยว่า "อ้าย" (พี่ชายคนโต) ควรค้นคู่กับอักษร 艾 · "งาย" ในเตงงายเป็นชื่อตัว ไม่ใช่แซ่

แซ่ไง่ ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)

แซ่ไง่เขียนว่า 艾 ตัวเดียวกันทั้งจีนแผ่นดินใหญ่และไต้หวัน มีหัวหญ้า (艹) อยู่ด้านบน เพราะเป็นชื่อพืช คือ ต้นอ้าย ที่ใบใช้ทำโมกซ่า (艾绒) สำหรับรมยาในการแพทย์แผนจีน ในภาษาจีนปัจจุบัน อักษรนี้ยังเป็นพยางค์แรกของคำว่า 艾滋病 (โรคเอดส์) ด้วย ซึ่งเป็นการยืมเสียงมาเขียน ไม่เกี่ยวกับแซ่

ชื่อเรียกแซ่นี้ในแต่ละสำเนียง

• อ้าย มาจากจีนกลาง Ài
• ไง่ คือเสียงแต้จิ๋ว ngai6 สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า ไง่ (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย)
• งาย มาจากฮกเกี้ยน ngāi เป็นรูปที่คนไทยรู้จักจากสามก๊ก
• Ngai มาจากกวางตุ้ง เป็นการสะกดแบบฮ่องกงและมาเก๊า

ทำไมบทความนี้ใช้ "ไง่"

อักษร 艾 ในสำเนียงแต้จิ๋วมีสองเสียง คือ ngai6 ซึ่งเป็นเสียงอ่านหนังสือ และ hian7 ซึ่งเป็นเสียงพูดที่ใช้เรียกต้นอ้าย บทความนี้เลือก ngai6 (ไง่) ด้วยเหตุผลสองข้อ

1. ชื่อแซ่มักใช้เสียงอ่านหนังสือ
2. เสียงนี้ตรงกับเสียงฮกเกี้ยน ngāi ที่สามก๊กฉบับไทยใช้ถอดชื่อ เตงงาย (鄧艾) จึงใกล้กับเสียงที่คนไทยเคยได้ยิน

เตงงาย: อักษร 艾 ที่คนไทยคุ้นที่สุด

เตงงาย (鄧艾) คือแม่ทัพฝ่ายวุยก๊กในสามก๊ก ท่านแซ่ เติ้ง (邓) ส่วน "งาย" (艾) เป็น ชื่อตัว ไม่ใช่แซ่ แต่ชื่อนี้ก็ทำให้เห็นว่าคนไทยเคยถอดเสียงอักษร 艾 เป็น "งาย" มานานแล้ว เวลาเห็นอักษร 艾 นำหน้าชื่อจีน จึงเป็นแซ่ไง่ (อ้าย) ไม่ใช่คนแซ่เดียวกับเตงงาย

ข้อควรระวัง: คำว่า "อ้าย" ในภาษาไทยแปลว่าพี่ชายคนโต หรือใช้นำหน้าชื่อ เวลาค้นข้อมูลแซ่นี้จึงควรพิมพ์คู่กับอักษร 艾 หรือคำว่า "แซ่" เสมอ

แซ่ไง่ มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลอ้าย

แซ่ไง่มีที่มาหลายสาย ตำราแซ่《通志·氏族略》สมัยซ่ง บันทึกไว้สองสายหลัก

สายที่ 1 — หรู่อ้าย (汝艾) ขุนนางราชวงศ์เซี่ย: ตำนานเล่าว่า หรู่อ้าย เป็นขุนนางของ พระเจ้าเส้าคัง (少康) ผู้ฟื้นราชวงศ์เซี่ย《通志》เขียนว่า "夏少康臣汝艾之后" คือแซ่ไง่เป็นลูกหลานของหรู่อ้าย ตามประเพณีท่านเป็นชาวเทียนสุ่ย ตระกูลจึงยกเทียนสุ่ยเป็นถิ่นกำเนิด เรื่องนี้อยู่ในยุคตำนาน ราว 4,000 ปีก่อน

สายที่ 2 — ขุนนางแคว้นฉีที่อ้ายหลิง (艾陵): สมัยชุนชิว ขุนนางแคว้นฉีชื่อ อ้ายข่ง (艾孔) อยู่ที่ถิ่น 艾陵 ในซานตง ลูกหลานใช้ชื่อถิ่นเป็นแซ่《通志》เขียนว่า "春秋大夫孔艾之后"

สายที่ 3 — แคว้นอ้าย (艾国): วิกิพีเดียจีนและพงศาวดาร《宋史》ระบุว่า ถิ่น ซิวสุ่ย (修水) เจียงซี เป็น "ดินแดนอ้ายโบราณ" (古艾地) มีซากเมือง "艾城" และนักโบราณคดีจัดวัฒนธรรมของแคว้นนี้ไว้ในกลุ่มชนพื้นเมืองทางใต้ (三苗/百越)

สายที่ 4 — ชนเผ่าเซียนเปย: ปี ค.ศ. 496 สมัยเว่ยเหนือ ราชสำนักให้ชนเผ่าเปลี่ยนเป็นแบบชาวฮั่น ชาวเซียนเปยสกุลหนึ่งจึงเปลี่ยนมาใช้แซ่ 艾 และตั้งรกรากแถบลั่วหยาง

สายที่ 5 — ชาวยิวไคเฟิง: เรื่องที่น่าทึ่งที่สุดของแซ่นี้ ชาวยิวที่มาตั้งรกรากในเมืองไคเฟิงตั้งแต่สมัยซ่ง รับแซ่จีนมาใช้ ต่อมาเหลือที่เรียกว่า "เจ็ดแซ่แปดตระกูล" คือ 艾 赵 张 石 金 高 และ 李 สองตระกูล ในปี 1605 ชาวยิวไคเฟิงแซ่อ้ายชื่อ 艾田 เดินทางไปพบบาทหลวงมัตเตโอ ริชชี (利玛窦) ที่ปักกิ่ง และการสำรวจในปี 1987 ยังพบลูกหลานแซ่ 艾 ในไคเฟิง 17 ครัวเรือน 32 คน

สาย	บรรพชน / เหตุการณ์	ยุค	ตำนานหรือประวัติศาสตร์
หรู่อ้าย (汝艾)	ขุนนางของพระเจ้าเส้าคัง	เซี่ย	ตำนาน (บันทึกใน《通志》สมัยซ่ง)
อ้ายข่ง (艾孔)	ขุนนางแคว้นฉีที่ 艾陵 ซานตง	ชุนชิว	มีบันทึก
แคว้นอ้าย (艾国)	ดินแดนอ้ายโบราณที่ซิวสุ่ย เจียงซี	ซาง	มีบันทึกใน《宋史》และหลักฐานโบราณคดี
เซียนเปย	เปลี่ยนเป็นแซ่ 艾 ปี 496	เว่ยเหนือ	มีบันทึก (แหล่งรอง)
ชาวยิวไคเฟิง	หนึ่งใน "เจ็ดแซ่แปดตระกูล"	ซ่ง–หมิง	มีบันทึก (จารึกและบันทึกคณะเยซูอิต)
เปลี่ยนจากแซ่ 蒋	กวีอ้ายชิง (ชื่อเดิม 蒋正涵) ใช้ 艾 เป็นนามปากกา ลูกหลานใช้เป็นแซ่	ศตวรรษที่ 20	มีบันทึก

ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)

郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล

ชื่อ	ประเภท	ที่มา
天水 เทียนสุ่ย / 天水堂	郡望หลัก + หอ	กานซู่ ถิ่นกำเนิดของหรู่อ้ายตามประเพณี · สายหูเป่ยใช้ชื่อหอนี้
陇西 หล่งซี	郡望	กานซู่ ต่อเนื่องกับเทียนสุ่ย
汝南 หรู่หนาน	郡望	เหอหนาน
河南 เหอหนาน	郡望	ลั่วหยาง เกิดหลังชาวเซียนเปยเปลี่ยนมาใช้แซ่ 艾
爱民堂 (หอรักราษฎร์)	หอ	ระลึกถึง 艾若讷 นายอำเภออู๋ซิงสมัยซ่ง ผู้รักราษฎรและเกลียดเสมียนทุจริต
玺书堂 (หอพระราชสาส์น)	หอ	สายซินอวี๋ (新余) เจียงซี บุตรของบรรพชนปราบกบฏได้ความดีจนได้รับพระราชสาส์น (ตามแหล่งของตระกูล)
衍庆堂 · 隆本堂	หอ	สายเส้าหยาง หูหนาน และสายฝานชาง อานฮุย

เว็บของตระกูลเล่าว่า นักวิจัยของตระกูลลงพื้นที่ช่วงปี 2008–2010 พบว่าอำเภอทงเว่ย ที่ตั้งเดิมของเทียนสุ่ยจวิ้น เหลือคนแซ่อ้ายเพียงครัวเรือนเดียว แปลว่า "郡望" เป็นสัญลักษณ์ทางประวัติศาสตร์ ไม่ได้บอกว่าคนแซ่นี้ทุกวันนี้มาจากที่นั่น

เส้นทางของตระกูล: จากตะวันตกเฉียงเหนือสู่ลุ่มแม่น้ำแยงซี

ยุค	เหตุการณ์
ฮั่น–ราชวงศ์เหนือใต้	กานซู่และเหอหนานเป็นสองมณฑลที่มีคนแซ่อ้ายมากที่สุด
ถัง	艾海清 อยู่ที่จินหัว เจ้อเจียง ลูกหลานย้ายไป ฝู่โจว (抚州) เจียงซี (ตามพงศาวลีสายหูเป่ย)
ซ่ง	หนีภัยกองทัพจิน คนแซ่อ้ายจากเจียงซีย้ายเข้า อู่ชาง และ ซีสุ่ย (浠水) หูเป่ย
หมิง	ต้นรัชศกหงอู่ คนแซ่อ้ายจากไท่เหอ (泰和) เจียงซี ย้ายไป เส้าหยาง หูหนาน · สายตงเซียง (东乡) แยกไปฝานชาง อานฮุย
ปัจจุบัน	ฐานใหญ่อยู่ลุ่มแม่น้ำแยงซีตอนกลาง คือ หูเป่ย เจียงซี หูหนาน และเสฉวน

พงศาวลีหลายสายในภาคกลางของจีนนับย้อนกลับไปที่ ฝู่โจว และตงเซียง มณฑลเจียงซี นักปราชญ์ อ้ายหนานอิง (艾南英) สมัยหมิง ก็เป็นชาวหมู่บ้าน 艾家村 ในตงเซียง

ในแต้จิ๋ว: ไม่พบสายตระกูล

ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบตระกูล ศาลบรรพชน หรือหมู่บ้านแซ่ไง่ในแต้จิ๋ว การค้นแผนที่ Amap ทั้งเมืองแต้จิ๋ว ซัวเถา และกิ๊กเอี๊ย ได้แต่ร้านค้าที่ชื่อพ้อง การค้นในกวางตุ้งถิ่นแคะ (เหมยโจว ฮุ่ยโจว) ก็ไม่พบศาลตระกูลแซ่นี้ แซ่ไง่เป็นแซ่ของจีนภาคกลางและภาคเหนือ หลักฐานทางใต้มีเพียงเรื่องภาษา คือกวางตุ้งอ่าน ngaai6 และฮ่องกงสะกด Ngai

แซ่ไง่ (อ้าย) ในประเทศไทย

ไม่พบสมาคมแซ่ไง่ (艾氏宗亲会) ในไทย ไม่อยู่ในรายชื่อสมาชิกสหพันธ์สมาคมตระกูลแซ่ และไม่พบนามสกุลไทยที่ระบุว่าสืบจากแซ่ 艾 การค้นสมาคมแซ่นี้ในไทย มาเลเซีย และสิงคโปร์ก็ไม่พบเช่นกัน

ความเชื่อมโยงที่คนไทยคุ้นที่สุดจึงเป็นชื่อ เตงงาย ในสามก๊ก ซึ่งใช้อักษร 艾 เป็นชื่อตัว

ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่ไง่ หรือเห็นอักษร 艾 บนป้ายบรรพชนที่บ้าน ช่วยเล่าให้ฟังหน่อยว่าที่บ้านเรียกแซ่นี้ว่าอะไร และอากงอาม่ามาจากถิ่นไหน จะช่วยยืนยันเสียงเรียกแซ่นี้ในหมู่คนไทยเชื้อสายจีนได้มาก

ปัจจุบันคนแซ่ไง่อยู่ที่ไหนในจีน

เว็บแซ่ของจีนระบุว่า หูเป่ย เจียงซี หูหนาน และเสฉวน รวมกันมีคนแซ่อ้ายราว 41.6% (อ้างข้อมูลปี 2009)

พื้นที่	ความสำคัญ
หูเป่ย (湖北)	มีมากที่สุดตามฐานข้อมูลฝูซี 2013 · พงศาวลีสายอู่ชางและซีสุ่ย
เจียงซี (江西)	ซิวสุ่ย (ดินแดนอ้ายโบราณ) · ตงเซียง (บ้านเกิดอ้ายหนานอิง) · ซินอวี๋ (สาย 玺书堂)
หูหนาน · เสฉวน	ฐานใหญ่ในลุ่มแม่น้ำแยงซี · สายเส้าหยาง หูหนาน
กานซู่ (甘肃)	หมู่บ้าน 艾家村 อำเภอกานกู่ ราว 4,000 คน (ลูกหลานผู้อพยพจากซานซีต้นราชวงศ์หมิง ตามแหล่งของตระกูล)
เหอหนาน (河南)	ไคเฟิง ลูกหลานชาวยิวแซ่ 艾
ซานตง (山东)	จี้หยาง บ้านเกิดอ้ายหยวนเจิง
ฮ่องกง / มาเก๊า	สะกด Ngai
แต้จิ๋ว	ไม่พบสายตระกูล

บุคคลสำคัญแซ่อ้าย (艾)

บุคคล	ยุค	บทบาท
หรู่อ้าย (汝艾)	เซี่ย	ขุนนางของพระเจ้าเส้าคัง ต้นแซ่ตามตำนาน
อ้ายข่ง (艾孔)	ชุนชิว	ขุนนางแคว้นฉีที่อ้ายหลิง ต้นแซ่สายซานตง
อ้ายมู่ (艾穆)	ค.ศ. 1534–1598	ชาวผิงเจียง หูหนาน ขุนนางสายตรง ปฏิเสธตำแหน่งที่อัครเสนาบดีจางจวีเจิ้งเสนอให้ ตำแหน่งสูงสุดคือข้าหลวงตรวจการเสฉวน มีประวัติใน《明史》
อ้ายหนานอิง (艾南英)	ค.ศ. 1583–1646	ชาวตงเซียง เจียงซี นักเขียนร้อยแก้ว หนึ่งใน "สี่บัณฑิตแห่งหลินชวน" (临川四才子) ศิษย์ของทังเสี่ยนจู่ (汤显祖)
อ้ายเหนิงฉี (艾能奇)	?–1647	บุตรบุญธรรมของจางเซี่ยนจง หนึ่งในสี่แม่ทัพของต้าซี (大西) ปลายราชวงศ์หมิง
อ้ายหยวนเจิง (艾元徵)	ค.ศ. 1624–1676	ชาวจี้หยาง ซานตง ตำแหน่งสูงสุดเสนาบดีกรมอาญา (刑部尚书) ต้นราชวงศ์ชิง
อ้ายชิง (艾青)	ค.ศ. 1910–1996	กวีคนสำคัญของจีนยุคใหม่ ชาวจินหัว เจ้อเจียง ชื่อเดิม 蒋正涵 ใช้ 艾 เป็นนามปากกา แล้วลูกหลานใช้เป็นแซ่ ผลงานดัง《大堰河——我的保姆》
อ้ายจือเซิง (艾知生)	ค.ศ. 1928–1997	รัฐมนตรีกระทรวงวิทยุ ภาพยนตร์และโทรทัศน์ของจีน
อ้ายซิง (艾兴)	ค.ศ. 1924–2008	วิศวกรเครื่องกล สมาชิกสถาบันวิศวกรรมศาสตร์จีน

ระวัง: นักปรัชญา 艾思奇 (ค.ศ. 1910–1966) ใช้ 艾 เป็นนามปากกาเท่านั้น ชื่อเดิมคือ 李生萱 ท่านจึงไม่ได้เป็นคนแซ่อ้าย

อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่

อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่ไง่โดยตรง แต่ "ต้นอ้าย" ที่เป็นความหมายของอักษรนี้ คนจีนผูกพันมาก ใบแห้งใช้ทำโมกซ่า (艾绒) สำหรับรมยา และในเทศกาลไหว้บ๊ะจ่าง (端午) คนจีนแขวนใบอ้ายคู่กับว่านน้ำ (菖蒲) ไว้หน้าประตูเพื่อกันสิ่งไม่ดี

คำสอนประจำตระกูล: คติที่ถูกอ้างมากที่สุดคือคำของ 艾若讷 ต้นเรื่องหอ 爱民堂 ที่ว่า

爱民如恤血，挞吏胜看经

แปลได้ราวว่า "รักราษฎรดั่งถนอมเลือดเนื้อ ลงโทษเสมียนชั่วดีกว่านั่งสวดพระสูตร" คำนำพงศาวลีสายซินอวี๋ (ปี 2020) ยังสรุปค่านิยมของตระกูลว่า กตัญญูต่อพ่อแม่ พี่น้องรักใคร่ สามีภรรยาปรองดอง สั่งสอนลูกให้ดี ซื่อสัตย์ ประหยัด และรักเครือญาติ (ตามแหล่งของตระกูล)

ลำดับชื่อรุ่น (字辈): ตัวอย่างสายอู่ชาง หูเป่ย หอ 天水堂 (พงศาวลีปี 1941)

元亨承厚道 · 仁义振家声 · 国治名贤起 · 邦怀万代清

ใครมีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดู แต่ควรตรวจกับพงศาวลีของบ้านตัวเองอีกครั้ง

ชาวยิวแซ่อ้าย: ลูกหลานชาวยิวไคเฟิงในอดีตไหว้บรรพชนแบบจีน แต่ไม่ใช้เนื้อหมูในพิธี ซึ่งเป็นตัวอย่างการผสมผสานวัฒนธรรมที่หาดูได้ยาก

คำถามที่พบบ่อย

แซ่ไง่ ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 艾 ตัวย่อและตัวเต็มเหมือนกัน แปลว่าต้นอ้าย หรือโกฐจุฬาลำพาจีน

แซ่ไง่ แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ไง่" (ngai6) ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย เสียงนี้ใกล้กับ "งาย" ในชื่อเตงงาย (鄧艾) ของสามก๊กฉบับไทย ซึ่งมาจากฮกเกี้ยน

แซ่ไง่ จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า "อ้าย" (Ài เสียงที่ 4) ระวังว่าพ้องกับคำไทยว่า "อ้าย" ควรเขียนอักษร 艾 กำกับ

แซ่ไง่ มาจากไหน?

ตำราแซ่《通志》บันทึกว่ามาจากหรู่อ้าย ขุนนางราชวงศ์เซี่ย (ตำนาน) ถิ่นตระกูลหลักคือเทียนสุ่ย และอีกสายมาจากขุนนางแคว้นฉีที่อ้ายหลิง ซานตง นอกจากนี้ยังมีชาวเซียนเปยและชาวยิวไคเฟิงที่ใช้แซ่นี้

แซ่ไง่ ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

Ai (จีนกลาง) และ Ngai (กวางตุ้ง ฮ่องกง มาเก๊า)

เตงงายในสามก๊กเป็นคนแซ่ไง่ไหม?

ไม่ใช่ เตงงาย (鄧艾) แซ่เติ้ง (邓) ส่วน "งาย" (艾) เป็นชื่อตัว แต่ชื่อนี้ช่วยให้คนไทยรู้ว่าอักษร 艾 ออกเสียงแบบฮกเกี้ยนว่า "งาย" ซึ่งใกล้กับเสียงแต้จิ๋ว "ไง่"

อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่

บทความแซ่ที่เกี่ยวข้อง:

• แซ่เต๋ง แซ่เติ้ง (邓) — แซ่ของเตงงาย 鄧艾 แม่ทัพวุยก๊ก
• แซ่เจี๊ย แซ่เจี่ยง (蒋) — แซ่เดิมของกวีอ้ายชิง ก่อนใช้ 艾

ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ

บ้านคุณเป็นแซ่ 艾 หรือเคยเห็นอักษรนี้บนป้ายบรรพชนบ้างไหม? ที่บ้านเรียกแซ่นี้ว่า "ไง่" "งาย" หรือเสียงอื่น? อากงอาม่ามาจากถิ่นไหน? แซ่นี้หายากมากในหมู่คนไทยเชื้อสายจีน ทุกเรื่องเล่าที่แชร์มาจึงมีค่ามาก

แหล่งอ้างอิง

• วิกิพีเดียภาษาจีน — 艾姓
• Wiktionary — 艾 (เสียงอ่านทุกถิ่น)
• Wiktionary — พจนานุกรมแต้จิ๋ว mogher
• วิกิพีเดียภาษาไทย — เตงงาย
• 紫微黄历网 — 艾姓起源 (อ้าง《通志·氏族略》)
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 艾國
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 开封犹太人
• 族谱网 — 艾氏艾姓郡望 (แหล่งของตระกูล)
• 族谱网 — 艾氏的郡望堂号以及宗祠楹联 (แหล่งของตระกูล)
• 中华家谱数据库 — 艾氏宗谱 天水堂 (1941)
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 艾南英 · 艾穆
• 艾元徵
• https://zh.wikipedia.org/wiki/艾穆
• https://zh.wikipedia.org/wiki/艾元徵
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 艾青
• 艾思奇
• https://zh.wikipedia.org/wiki/艾思奇
• [Wikipedia (English) — Ai (surname)](https://en.wikipedia.org/wiki/Ai_(surname)

หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปลายปี 2025 อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ข้อมูลหอบรรพชน ลำดับชื่อรุ่น และการอพยพบางส่วนมาจากเว็บไซต์และพงศาวลีของตระกูล