แซ่เขวะ แซ่เชวีย (阙) มาจากไหน? ประวัติตระกูลเชวีย จากย่านเชวี่ยหลี่บ้านขงจื่อสู่จีนใต้

แซ่เขวะ เขียนด้วยอักษรจีน 阙 (ตัวเต็ม 闕) จีนกลางอ่านว่า "เชวีย" (Quē) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "เขวะ" (kuêh4) เป็นแซ่เล็กที่มีที่มาน่าสนใจ เพราะตำราโบราณบอกว่ามาจาก ย่านที่ขงจื่อเคยอาศัย แซ่นี้อยู่ราว อันดับประมาณ ~332 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 1.5 แสนคน ส่วนใหญ่อยู่ฝูเจี้ยน และสายใหญ่ทางใต้เป็น ชาวแคะ (ฮากกา)

ประเด็นสำคัญ

• 阙 จีนกลางอ่านเชวีย (Quē) แต้จิ๋วอ่านเขวะ (kuêh4) ความหมายเดิมคือหอประตูคู่หน้าวัง
• 《论语》มีคำว่า 阙党童子 และตำรา《风俗通》ว่าแซ่ 阙 สืบจากเด็กหนุ่มแห่งย่านเชวี่ยหลี่
• ตระกูลภูมิใจว่าเป็นเพื่อนบ้านขงจื่อ ถิ่นตระกูล 下邳 เซี่ยพี หอหลักคือ 下邳堂
• ปี 1260 阙悬慰 ถูกเจี่ยซื่อเต้าใส่ร้ายและประหาร หลานที่รอดสืบสกุลต่อ (ตามบันทึกของตระกูล)
• ในกวางตุ้งมี 41 หมู่บ้านแซ่เชวีย กว่า 7,000 คน แต่ไม่พบสายในแต้จิ๋วและไทย

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วน: แซ่เขวะ แซ่เชวีย (阙)

หัวข้อ	ข้อมูล
อักษรจีน	阙 (ตัวย่อ) / 闕 (ตัวเต็ม) ความหมายเดิมคือ "หอประตูคู่หน้าวัง ศาล หรือสุสาน" อีกความหมายคือ "ขาด บกพร่อง"
จีนกลาง	Quē (เสียง 1) · เชวีย · ตามหลักราชบัณฑิตฯ: เชฺวีย
แต้จิ๋ว	kuêh4 · เขวะ — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย
ฮกเกี้ยน	Khoat
กวางตุ้ง	kyut3 (ฮ่องกง/มาเก๊าสะกด Kuet)
ภาษาอังกฤษ	Que (จีนแผ่นดินใหญ่), Chueh (ไต้หวัน), Kuet (ฮ่องกง/มาเก๊า), Kuek (มาเลเซีย), Khoat (ฮกเกี้ยน)
อันดับในจีน	อันดับประมาณ ~332 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) · ใน《百家姓》อยู่ลำดับที่ 359
ประชากร	ราว 1.5 แสนคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 1.3–1.7 แสนคน) · ไต้หวัน 8,937 คน (ปี 2018)
มณฑลที่มีมากที่สุด	ฝูเจี้ยน (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013)
郡望 (ถิ่นตระกูล)	下邳 เซี่ยพี (ทางเหนือของมณฑลเจียงซู)
堂号 (ชื่อหอ)	下邳堂 · 铨仙堂 · 邳州堂 · 追圣堂 ฯลฯ
ระวังสับสน	缺 (ขาด) ใช้แทน 阙 ได้เฉพาะความหมาย "บกพร่อง" ไม่ใช่แซ่ · 闋 หน้าตาคล้ายตัวเต็ม 闕 แต่เป็นคนละอักษร · 阙里 เป็นชื่อสถานที่ ไม่ใช่ชื่อคน

แซ่เขวะ ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)

แซ่เขวะเขียนว่า 阙 ในจีนแผ่นดินใหญ่ ส่วนไต้หวันและพงศาวลีรุ่นเก่าเขียนตัวเต็ม 闕 ทั้งสองแบบคือแซ่เดียวกัน

อักษรนี้มีความหมายเดิมว่า "เชวี่ย" หอประตูคู่ ที่สร้างไว้หน้าพระราชวัง ศาลเจ้า หรือสุสาน (ดูภาพหอประตูหินสมัยฮั่นด้านล่าง) ส่วนอีกความหมายหนึ่งคือ "ขาด บกพร่อง" ซึ่งใช้แทนกันได้กับอักษร 缺

ชื่อเรียกแซ่นี้เปลี่ยนไปตามสำเนียง

• เชวีย มาจากภาษาจีนกลาง Quē (เสียง 1) ตรงกับการสะกด "Que" ตามหลักราชบัณฑิตฯ เขียนว่า "เชฺวีย" พจนานุกรมแต้จิ๋ว (潮州字典) แยกไว้ว่า เมื่อใช้เป็นแซ่จะอ่าน quē ส่วนเสียง què ใช้กับความหมาย "ประตูวัง" และชื่อสถานที่อย่าง 阙里 (เชวี่ยหลี่)
• เขวะ คือเสียงแต้จิ๋ว kuêh4 (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย)
• Khoat คือเสียงฮกเกี้ยน ส่วน Kuet มาจากกวางตุ้ง (kyut3) และ Kuek เป็นการสะกดในมาเลเซีย

ข้อควรระวัง: อย่าสับสนแซ่ 阙 กับอักษร 闋 (เพลง บทกลอน) ซึ่งหน้าตาคล้ายตัวเต็ม 闕 มาก ต่างกันที่ส่วนในประตู และคำว่า 阙里 ที่เจอในตำราเกี่ยวกับขงจื่อเป็นชื่อย่าน ไม่ใช่ชื่อคนแซ่ 阙

แซ่เขวะ มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลเชวีย

สายหลัก: คนจากย่านเชวี่ยหลี่ ข้างบ้านขงจื่อ

ที่มาที่ตำราอ้างถึงมากที่สุดคือ ชื่อสถานที่ ในเมืองชวีฟู่ แคว้นหลู่ (ซานตงปัจจุบัน) มีย่านชื่อ 阙党 (เชวี่ยตั่ง) ภายหลังเรียกว่า 阙里 (เชวี่ยหลี่) เป็นย่านที่ขงจื่อเคยอาศัย

คัมภีร์《论语·宪问》(หลุนอี่ว์ บทเซี่ยนเวิ่น) มีประโยคว่า

"阙党童子将命"

แปลว่า "เด็กหนุ่มจากย่านเชวี่ยรับส่งข่าวสาร" ต่อมาตำรา《风俗通》สมัยฮั่นตะวันออกเขียนว่าแซ่ 阙 "สืบจากเด็กหนุ่มแห่งย่านเชวี่ย" (阙氏承阙党童子之后) คือคนในย่านนี้นำชื่อย่านมาเป็นแซ่

พงศาวลีของตระกูล: 阙弁 เพื่อนบ้านขงจื่อ

พงศาวลีของตระกูลเล่าเรื่องที่ละเอียดกว่านั้น ว่าบรรพชนรุ่นที่ 1 คือ 阙弁 (弁公) อพยพตามแม่น้ำเหลืองมาถึงย่านเชวี่ยหลี่ราว 550 ปีก่อนคริสตกาล ไม่นานมารดาของขงจื่อก็พาขงจื่อวัย 3 ขวบมาอยู่ในย่านเดียวกัน ตระกูลจึงภูมิใจว่า "เป็นเพื่อนบ้านขงจื่อ" พงศาวลียังอ้างว่าสืบเชื้อสายจาก 关龙逄 ขุนนางผู้กล้าทัดทานกษัตริย์เจี๋ยแห่งราชวงศ์เซี่ย ส่วนนี้เป็นเรื่องเล่าของตระกูล ควรอ่านแบบตำนาน

สายอื่น ๆ

แคว้นเชวี่ยก่ง (阙巩): คัมภีร์《左传·昭公十五年》(จั่วจ้วน) เขียนว่า "阙巩之甲，武所以克商也" แปลว่า "เกราะแห่งเชวี่ยก่ง คือสิ่งที่พระเจ้าอู่ใช้พิชิตราชวงศ์ซาง" ตำราแซ่ยุคหลังเล่าว่าคนแคว้นนี้ใช้ชื่อแคว้นเป็นแซ่ แล้วย่อเหลือ 阙

แซ่สองพยางค์ 阙门: ย่อเหลือ 阙 ตัวอย่างบุคคลคือ 阙门庆忌 ขุนนางสมัยฮั่นที่มีชื่อในประวัติศาสตร์ราชวงศ์ฮั่น

สาย	บรรพชน / เหตุการณ์	ยุค	ตำนานหรือประวัติศาสตร์
ย่าน阙党 / 阙里	คนในย่านชวีฟู่ใช้ชื่อย่านเป็นแซ่	ชุนชิว	คำว่า "阙党童子" มีจริงใน《论语》 ส่วนการโยงเป็นต้นแซ่มาจาก《风俗通》สมัยฮั่น
阙弁 (弁公)	ลูกหลาน关龙逄 มาอยู่ย่านเชวี่ยหลี่	ปลายชุนชิว	พงศาวลีของตระกูล / ตำนาน
แคว้น阙巩	แคว้นที่ขึ้นชื่อเรื่องเกราะ	ซาง–โจว	ชื่อแคว้นมีใน《左传》 ส่วนการเป็นต้นแซ่เป็นคำอธิบายของตำรายุคหลัง
แซ่ 阙门	ย่อเหลือ 阙	ฮั่น	มีชื่อบุคคลในเอกสาร
ขุนนางแคว้นฉี 阙止	ตำรา《万姓统谱》สมัยหมิงเล่า	ชุนชิว	ตำราแซ่เล่มเดียว
ชาวเซียนเปย	หัวหน้าเผ่าชื่อ阙机 阙居 ใน《三国志》 ตำราแซ่บางเล่มเล่าว่าลูกหลานบางส่วนใช้แซ่ 阙	ฮั่นตะวันออก	ชื่อมีในเอกสาร ส่วนการกลายเป็นแซ่เป็นเรื่องเล่าของตำราแซ่

ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)

郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล

ถิ่นตระกูลของแซ่เชวียคือ เซี่ยพี (下邳) อยู่แถบพีโจว–สุยหนิง ทางเหนือของมณฑลเจียงซู ตามบันทึกของตระกูล บรรพชนรุ่นที่ 10 阙安承 เป็นแม่ทัพสมัยพระเจ้าฮั่นเหวินตี้ ได้เมืองเซี่ยพีเป็นที่ดินกินส่วย ตระกูลจึงย้ายมาตั้งหลักที่นี่ ต่อมารุ่นที่ 26 阙宣 เป็นเจ้าเมืองเซี่ยพีแล้วย้ายไปเป็นเจ้าเมืองฉางซา ตระกูลถือว่าเป็นจุดเริ่มต้นการลงใต้

ชื่อ	ประเภท	ที่มา
下邳 เซี่ยพี	郡望หลัก	ทางเหนือของเจียงซู
下邳堂	หอ	ตั้งตามถิ่นตระกูล ใช้ทั่วไป
铨仙堂	หอ	ระลึกถึง 阙士琦 สมัยหมิง ผู้ลาออกจากราชการกลับบ้านเขียนหนังสือ มีผลงาน《铨仙草》
邳州堂	หอ	สาขาซ่างหาง–หย่งติ้ง ฝูเจี้ยนตะวันตก (สายแคะหลัก)
追圣堂	หอ	สาขาเหมยโจว กวางตุ้ง
三韩堂 · 荆州堂 · 叙伦堂 · 节高堂 · 思荣堂	หอ	สาขาฝูโจว · เจียงซี · หูหนาน

คู่กลอนประจำตระกูล: ศาลแซ่เชวียนิยมใช้คู่กลอน "内侍名高宋室；编修望重明廷" ท่อนแรกยกย่อง 阙礼 ขันทีผู้มีชื่อในราชสำนักซ่ง ท่อนหลังยกย่อง 阙士琦 ที่ราชสำนักหมิงจะตั้งเป็นผู้เรียบเรียงตำรา (编修) แต่ท่านปฏิเสธ

เส้นทางลงใต้: จากเจียงซีสู่ฝูเจี้ยนตะวันตกและแดนแคะ

บรรพชนผู้เข้าฝูเจี้ยน 阙仲仁

ตามบันทึกของตระกูล 阙仲仁 ฉายา 文山 (เหวินซาน) ชาวจี๋อาน (吉安) มณฑลเจียงซี มารับราชการที่เฉวียนโจวในสมัยพระเจ้าซ่งฮุยจง (ค.ศ. 1100–1126) แล้วพาครอบครัวเข้าฝูเจี้ยน ตระกูลนับท่านเป็น "บรรพชนผู้เข้าฝูเจี้ยน" สมัยซ่งใต้ท่านลาออกไปอยู่ที่ประตูตะวันตกของเมือง หลงเหยียน (龙岩)

"阙半城" ตระกูลเชวียครึ่งเมือง

ลูกหลานของ阙仲仁รับราชการต่อกันสี่รุ่น และเป็นที่รู้จักว่าใจบุญ ชาวเมืองจึงเรียกว่า "阙半城" (ตระกูลเชวียครึ่งเมือง) แต่ในปี ค.ศ. 1260 เหลนของท่านคือ 阙悬慰 ถูกเสนาบดีเจี่ยซื่อเต้า (贾似道) ใส่ร้าย ถูกประหารพร้อมบุตรและครอบครัว ตามบันทึกของตระกูล หลานที่ยังเล็กอยู่ที่ย่าน 岭下 จึงรอดชีวิต และสืบสกุลต่อมา

จากหย่งติ้งสู่เหมยเซี่ยน

ลูกหลานแตกสายไปทั่วฝูเจี้ยนตะวันตก ได้แก่ หย่งติ้ง (永定) ฉางทิง (长汀) และซ่างหาง (上杭) ซึ่งเป็นแดนของชาวแคะ ตามบันทึกของตระกูล 一郎 (应龙) เติบโตที่ย่าน岭下 ปัจจุบันคือหมู่บ้านเหลียนจง (联中) ตำบลหลงถาน (龙潭) อำเภอหย่งติ้ง

ปี ค.ศ. 1314 ป้อมดินของตระกูลถูกปล้น บุตรของ一郎สองคนคือ 五郎 และ 七郎 หนีภัยไป เฉิงเซียง (程乡) หรือเหมยเซี่ยน (梅县) ในกวางตุ้งตะวันออก ส่วนบุตรคนที่สาม 念三郎 อยู่ที่หย่งติ้ง เป็นบรรพชนร่วมของแซ่เชวียทั้งหย่งติ้ง

สายแคะในกวางตุ้ง

แหล่งของตระกูลสำรวจไว้ในปี 2012 ว่า ในกวางตุ้งมี หมู่บ้านที่คนแซ่เชวียอยู่สืบเนื่อง 41 แห่ง ใน 15 อำเภอ/เมือง รวมกว่า 7,000 คน สาขาสำคัญ เช่น

• เหมยเซี่ยน (梅县): 七郎 มีบุตร 5 คนที่ชื่อขึ้นต้นด้วยอักษร "友" แตกเป็นห้าสาขา มี ศาลรวม (总祠) สร้างสมัยหมิง ที่ตำบลฝูต้า (扶大)
• เฟิงซุ่น (丰顺): สายจากเหมยเซี่ยนออกมาสมัยเทียนซุ่น (ค.ศ. 1457–1464) ตั้งรกรากที่ หมู่บ้านซีซี (溪西) ตำบลถานเจียง ราว 700 คน
• ต้าปู้ (大埔): สายจากหย่งติ้งย้ายมาที่ อู่ถัง (武塘) ตำบลไป่โหว ในต้นราชวงศ์ชิง
• ยฺหวินฝู (云浮) และหยางชุน: สายหย่งติ้งย้ายมากลางราชวงศ์หมิง ราว 1,400 คน
• เกาโจว (高州): มาจากฝูเจี้ยนปลายหมิง ราว 650 คน และมีสายหนึ่งที่ เปลี่ยนจากแซ่ 阙 เป็นแซ่ 揭

ปลายราชวงศ์ชิง ลูกหลานจากเหมยเซี่ยนและยฺหวินฝูออกไปยัง มาเลเซีย สิงคโปร์ และมอริเชียส

สายฮกเกี้ยนและไต้หวัน

อีกสายหนึ่งพูดภาษาฮกเกี้ยน (หมิ่นหนาน) ตามพงศาวลี《南安蓝洋阙氏族谱》 บรรพชนผู้ข้ามไปไต้หวันมาจาก หนานอัน (南安) เฉวียนโจว ตั้งรกรากที่เขาไป๋อวิ๋นซาน เขต หนานก่าง (南港) ไทเป ปัจจุบันหนานก่างมีคนแซ่นี้เกินครึ่งของทั้งไต้หวัน

แล้วแต้จิ๋วล่ะ?

ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบสายแซ่เชวียในแต้จิ๋ว ทั้งศาลบรรพชน หมู่บ้าน และสมาคม ในเมืองแต้จิ๋ว ซัวเถา และกิ๊กเอี๊ย (เจียหยาง) การสำรวจ 41 หมู่บ้านของตระกูลก็ไม่มีหมู่บ้านในสามเมืองนี้ ที่ใกล้ที่สุดคือ เฟิงซุ่นและต้าปู้ ซึ่งอยู่ติดเขตแต้จิ๋ว แต่ขึ้นกับเมืองเหมยโจวและเป็นแดนชาวแคะ

แซ่เขวะ (เชวีย) ในประเทศไทย

ยังไม่พบสมาคมตระกูลเชวีย (阙) ในไทย จากรายชื่อสมาคมตระกูลแซ่ที่ตรวจ และไม่พบบุคคลไทยเชื้อสายแซ่นี้ที่มีชื่อเสียงพร้อมแหล่งยืนยัน

ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่ 阙 หรือ 闕 ไม่ว่าจะเรียกว่าแซ่เขวะ แซ่เชวีย หรือเรียกตามสำเนียงแคะหรือฮกเกี้ยน อยากชวนมาเล่าให้ฟังว่าอากงอาม่ามาจากหย่งติ้ง เหมยเซี่ยน เฟิงซุ่น ต้าปู้ หรือที่ไหน

สมาคมและศาลบรรพชนตระกูลเขวะ (阙) ในฝูเจี้ยนตะวันตก

ไม่พบองค์กรของแซ่นี้ในแต้จิ๋วและไทย ตารางนี้จึงเป็นศาลบรรพชนในถิ่นหลักของตระกูลที่ฝูเจี้ยนตะวันตก

ชื่อ (จีน / ไทย)	ที่อยู่	แผนที่	โทร
岭下阙氏文山公宗祠 / ศาลบรรพชน阙仲仁 (文山公) ย่าน岭下	龙潭镇联中村 หมู่บ้านเหลียนจง ตำบลหลงถาน เขตหย่งติ้ง เมืองหลงเหยียน ฝูเจี้ยน	แผนที่ Amap · Google Maps	—
阙氏宗祠 / ศาลบรรพชนตระกูลเชวีย ฉางทิง	汀州镇五通街35号 ถนนอู่ทง เลขที่ 35 ตำบลทิงโจว อำเภอฉางทิง เมืองหลงเหยียน ฝูเจี้ยน	แผนที่ Amap · Google Maps	—

พิกัดจาก Amap (高德地图) โปรดตรวจสอบก่อนเดินทาง/ติดต่อ · ไม่พบเบอร์โทรสำนักงานที่เผยแพร่ · ไม่พบสมาคมหรือศาลตระกูลเชวียในแต้จิ๋วและในไทย

ปัจจุบันคนแซ่เชวียอยู่ที่ไหนในจีน

ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า ฝูเจี้ยน มีคนแซ่เชวียมากที่สุด

พื้นที่	ความสำคัญ
ฝูเจี้ยน (福建)	มากที่สุดตามฝูซี 2013 · หย่งติ้ง หลงเหยียน ฉางทิง ซ่างหาง เสียผู่ หลงไห่ หนานจิ้ง
กวางตุ้ง (广东)	41 หมู่บ้าน 15 อำเภอ กว่า 7,000 คน (สำรวจโดยตระกูล ปี 2012) · เหมยเซี่ยน เฟิงซุ่น ต้าปู้ ยฺหวินฝู เกาโจว
หูหนาน · เจ้อเจียง · เจียงซู · อานฮุย	หูหนาน (เถาหยวน เหลียนหยวน หนิงหย่วน) · เจ้อเจียง (หางโจว ลี่สุ่ย) · เจียงซู (อู่จิ้น อู๋ซี สูโจว)
กว่างซี · เจียงซี · เหอหนาน · เสฉวน	กระจายเป็นกลุ่มเล็ก ๆ
ไต้หวัน	8,937 คน (ปี 2018) กระจุกที่หนานก่าง ไทเป
ต่างประเทศ	มาเลเซีย (สะกด Kuek) สิงคโปร์ อินโดนีเซีย มอริเชียส

บุคคลสำคัญแซ่เชวีย

บุคคล	ยุค	บทบาท
阙子	ยุครณรัฐ	นักการทูตสำนักจงเหิง (纵横家)
阙门庆忌	ฮั่นตะวันตก	ขุนนาง มีชื่อด้านกวีนิพนธ์ ตัวอย่างแซ่สองพยางค์ 阙门
阙礼	ซ่งใต้	ขันทีผู้ไม่อวดความชอบ ได้รับยกย่องในคู่กลอนประจำตระกูล
阙仲仁 (文山)	ซ่งเหนือ–ซ่งใต้	บรรพชนผู้เข้าฝูเจี้ยนและตั้งรกรากที่หลงเหยียน (ตามบันทึกของตระกูล)
阙悬慰	ซ่งใต้	ขุนนางผู้ถูกเจี่ยซื่อเต้าใส่ร้าย ถูกประหารปี 1260 (ตามบันทึกของตระกูล)
阙清	หมิง	ชาวเหอหนาน เจ้าเมืองผิงเหลียง (平凉) เลื่องชื่อเรื่องดูแลราษฎร
阙士琦	หมิง	ชาวเถาหยวน หูหนาน จิ้นซื่อสมัยฉงเจิน ลาออกจากราชการและปฏิเสธตำแหน่งในราชสำนัก เขียนหนังสือราว 10 เรื่อง
阙岚	ชิง	จิตรกรชาวถงเฉิง อานฮุย ถนัดภาพทิวทัศน์ ดอกไม้ บุคคล และภาพเหมือน
阙麟书	ปลายชิง–ต้นสาธารณรัฐ	ชาวลี่สุ่ย เจ้อเจียง นักปฏิวัติ สมาชิกถงเหมิงฮุ่ย ผู้ตั้งสาขาถงเหมิงฮุ่ยในเจ้อเจียง
阙汉骞	เกิด ค.ศ. 1901	ชาวหนิงหย่วน หูหนาน นายทหารศิษย์หวงผู่รุ่น 4 นำกองกรมป้องกันหลัวเตี้ยน (罗店) ในยุทธการเซี่ยงไฮ้ปี 1937 ภายหลังเป็นพลโท

อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่

อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่เชวียโดยตรง ถิ่นหลักอย่างหย่งติ้งและเหมยโจวเป็นแดนวัฒนธรรมแคะ แต่ไม่พบอาหารที่เป็นของตระกูลนี้

คำสอนประจำตระกูล: ยังไม่พบ "家训" ฉบับทางการ แต่เรื่องเล่าของตระกูลเน้นสามเรื่อง คือ ความใจบุญ ("四代簪缨，乐善好施，德泽岩城" รับราชการสี่รุ่น ใจบุญ เป็นคุณแก่เมืองหลงเหยียน) ความสุจริตไม่อวดความชอบ แบบ阙礼 และ การรักความรู้มากกว่าตำแหน่ง แบบ阙士琦 ตระกูลยังภูมิใจที่ได้ "เป็นเพื่อนบ้านขงจื่อ" ที่ย่านเชวี่ยหลี่

ลำดับชื่อรุ่น (字辈): ไม่พบชุดเต็ม พบเพียงว่าสายเหมยเซี่ยนนับรุ่นแรกด้วยอักษร "友" (5 คน) และสายหย่งติ้งใช้อักษร "元" (3 คน) โดยถือว่าเป็นรุ่นเดียวกัน

ศาลบรรพชน: ศาลรวมสายเหมยเซี่ยนที่ตำบลฝูต้าสร้างสมัยหมิง ส่วนที่ฝูเจี้ยนมีศาล 岭下阙氏文山公宗祠 ที่หย่งติ้ง ซึ่งตั้งชื่อตามฉายา "文山" ของบรรพชนผู้เข้าฝูเจี้ยน และ 阙氏宗祠 ที่ถนนอู่ทง เมืองฉางทิง ซึ่งบทความท้องถิ่นยืนยันว่ายังคงอยู่ ศาลสายชิงหย่วนมีคู่กลอน "应州祖德源流远，清邑孙枝世泽长" แปลราวว่า "คุณบรรพชนจากเจียอิงโจวสืบมายาวไกล ลูกหลานที่ชิงหย่วนได้รับสืบไปยาวนาน"

คำถามที่พบบ่อย

แซ่เขวะ ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

ตัวย่อเขียนว่า 阙 ตัวเต็มเขียนว่า 闕 ความหมายเดิมคือหอประตูคู่หน้าวังหรือสุสาน แต่ในฐานะแซ่ ตำราโบราณบอกว่ามาจากชื่อย่าน阙里ในเมืองชวีฟู่

แซ่เขวะ แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "เขวะ" (kuêh4) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย

แซ่เขวะ จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า "เชวีย" (Quē เสียงที่ 1) ตามหลักราชบัณฑิตฯ เขียนว่า "เชฺวีย" แซ่เขวะกับแซ่เชวียจึงเป็นแซ่ 阙 เดียวกัน

แซ่เขวะ มาจากไหน?

ตำราโบราณบอกว่ามาจากคนในย่าน阙党 หรือ阙里 ข้างบ้านขงจื่อ ในเมืองชวีฟู่ ซานตง ถิ่นตระกูลคือเซี่ยพีในเจียงซู ต่อมาสมัยซ่ง阙仲仁เข้าฝูเจี้ยน ลูกหลานกลายเป็นสายแคะใหญ่ที่หย่งติ้งและเหมยเซี่ยน ไม่พบสายในแต้จิ๋ว

แซ่เขวะ ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

Que (จีนแผ่นดินใหญ่) Chueh (ไต้หวัน) Kuet (ฮ่องกง/มาเก๊า) Kuek (มาเลเซีย) และ Khoat (ฮกเกี้ยน)

แซ่ 阙 กับอักษร 缺 และ 闋 ต่างกันอย่างไร?

阙 (ตัวเต็ม 闕) คือแซ่ ส่วน 缺 แปลว่า "ขาด" ใช้แทน 阙 ได้เฉพาะในความหมาย "บกพร่อง" ไม่ใช่แซ่ และ 闋 (แปลว่าเพลงหรือบทกลอน) หน้าตาคล้ายตัวเต็ม 闕 แต่เป็นคนละอักษร เวลาดูป้ายบรรพชนหรือพงศาวลีจึงควรดูส่วนในประตูให้ดี

อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่

บทความแซ่ที่เกี่ยวข้อง:

• แซ่ขง แซ่ข่ง (孔) — ตระกูลของขงจื่อ ผู้เคยอาศัยในย่านเชวี่ยหลี่ 阙里
• แซ่เจีย (揭) — แซ่ที่คนแซ่เชวียสายหนึ่งในเกาโจวเปลี่ยนมาใช้

ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ

บ้านคุณเป็นแซ่ 阙 หรือ 闕 ไหม? ที่บ้านเรียกว่าแซ่เขวะ แซ่เชวีย หรือเรียกแบบแคะ แบบฮกเกี้ยน? อากงอาม่ามาจากหย่งติ้ง เหมยเซี่ยน เฟิงซุ่น ต้าปู้ หรือที่ไหน? ถ้าเคยเห็นป้าย "下邳堂" ที่บ้าน หรือมีพงศาวลีเก่าเก็บไว้ ลองแชร์มาเล่าให้ฟังได้ ทุกเรื่องเล่าจะช่วยเติมประวัติแซ่นี้ในเมืองไทยให้ครบขึ้น

แหล่งอ้างอิง

• วิกิพีเดียภาษาจีน — 阙姓
• วิกิซอร์ซ — 論語·憲問第十四 ("闕黨童子將命")
• วิกิซอร์ซ — 春秋左氏傳·昭公 ("闕鞏之甲")
• 族谱网 — 阙氏百科 (แหล่งของตระกูล)
• 族谱网 / 炎黄阙氏网 — 广东各地阙氏 (2012, แหล่งของตระกูล)
• 搜狐 — 【长汀百家姓】阙姓入闽还有这么一段故事 (2018)
• 大埔网 — 阙姓 (大埔姓氏, 2010)
• 族谱网 — 阙氏宗祠，姓氏的源流 (คู่กลอนประจำตระกูล)
• 今日头条 — 阙汉骞 国民革命军中将
• Wiktionary — 闕 (เสียงอ่านแต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน กวางตุ้ง)
• Amap — 岭下阙氏文山公宗祠
• Amap — 阙氏宗祠 (ฉางทิง)
• สหสมาคมตระกูลแซ่ – รายชื่อสมาคม (Wayback 2020)

หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปลายปี 2025 อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ส่วนเรื่องบรรพชน阙弁 การเข้าฝูเจี้ยน และการแตกสายในกวางตุ้ง หลายส่วนมาจากพงศาวลีและเว็บไซต์ของตระกูล