↑
HOME ครอบครัว ธุรกิจ แถวนี้ 101 แซ่อึ้ง บทความ ติดต่อครอบครัว
แซ่จีนหายาก · Gong Surname

แซ่เก็ง แซ่กง (宫) มาจากไหน? ประวัติตระกูลกง จากซานซีสู่ทั่วแผ่นดินจีน

แซ่เก็ง แซ่กง (宫) มาจากไหน? กงจือฉีเจ้าของวาทะริมฝีปากหายฟันหนาว ถิ่นใหญ่เจียวตง ซานตง และวิธีแยกจากแซ่กง 龚 คำอ่านแต้จิ๋ว จีนกลาง อังกฤษ

โดย · · อ่าน ~13 นาที
ภาพปกอักษร 宫 สีทองตัวใหญ่ พร้อมข้อความ แซ่เก็ง แซ่กง (宫) มาจากไหน? ประวัติตระกูลกง จากซานซีสู่ทั่วแผ่นดินจีน
ภาพปกอักษร 宫 สีทองตัวใหญ่ พร้อมข้อความ แซ่เก็ง แซ่กง (宫) มาจากไหน? ประวัติตระกูลกง จากซานซีสู่ทั่วแผ่นดินจีน (ภาพปกประกอบบทความ)

แซ่เก็ง เขียนด้วยอักษรจีน 宫 (ตัวเต็มเขียน 宮) อักษรเดียวกับที่แปลว่า "วัง ตำหนัก" จีนกลางอ่านว่า "กง" (Gōng) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "เก็ง" (gêng1) ต้องระวังมาก เพราะจีนกลางออกเสียง "กง" เหมือนแซ่ 龚 (กง) ทุกประการ แต่เป็นคนละแซ่ แซ่นี้อยู่ราว อันดับประมาณ ~208 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 5.5 แสนคน

คำตอบสั้น ๆ

แซ่เก็ง แซ่กง (宫) แปลว่าวัง ตำหนัก สายหลักสืบจากกงจือฉี ขุนนางรัฐอวี๋สมัยชุนชิว เจ้าของวาทะริมฝีปากหายฟันหนาว ตามพงศาวลีรุ่นหลัง ถิ่นตระกูลคือไท่หยวนและเหอตงในซานซี ลูกหลานตั้งรกรากที่เจียวตง ซานตง ปัจจุบันมีราว 5.5 แสนคน (ประมาณการปี 2026) มากที่สุดในซานตง ไม่พบสายในแต้จิ๋วหรือสมาคมในไทย และเป็นคนละแซ่กับ 龚 ที่จีนกลางอ่านกงเหมือนกัน

ประเด็นสำคัญ

  • จีนกลางกง (Gōng) ซ้ำกับแซ่ 龚 ทุกเสียงแต่คนละแซ่ ส่วนแต้จิ๋วเก็งต่างจาก 景 (เก๊ง) แค่วรรณยุกต์
  • สายหลักสืบจากกงจือฉี ขุนนางรัฐอวี๋ เจ้าของวาทะ 唇亡齿寒 (ริมฝีปากหายฟันหนาว)
  • ถิ่นตระกูลไท่หยวนและเหอตง ซานซี หอเฉพาะคือ 忠谏堂 (หอแห่งการทัดทานด้วยความภักดี)
  • ไก่ผัดกงเป่า (宫保鸡丁) ไม่ได้มาจากแซ่ 宫 แต่มาจากบรรดาศักดิ์ของผู้ว่าการแซ่ติง
  • บ้านใหญ่อยู่เจียวตง ซานตง และตระกูลบัณฑิตไท่โจว ไม่พบสายในแต้จิ๋วและสมาคมในไทย

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วน: แซ่เก็ง แซ่กง (宫)

หัวข้อ ข้อมูล
อักษรจีน ตัวย่อ 宫 · ตัวเต็ม 宮 แปลว่า "วัง ตำหนัก" และ "ศาลเจ้า"
จีนกลาง Gōng (เสียง 1) · กง (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน) — เสียงซ้ำกับแซ่ 龚
แต้จิ๋ว gêng1 · เก็ง — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย
ฮกเกี้ยน keng (เสียงพูด) · kiong (เสียงอ่านหนังสือ)
กวางตุ้ง gung1 (ฮ่องกงสะกด Kung)
แคะ (ฮากกา) kiûng
ภาษาอังกฤษ Gong, Kung (ไต้หวัน ฮ่องกง), Kong (มาเก๊า), Keng · เวียดนาม Cung · เกาหลี 궁
อันดับในจีน อันดับประมาณ ~208 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) · ลำดับที่ 240 ใน《百家姓》
ประชากร ราว 5.5 แสนคน หรือราว 0.039% (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 4.7–6.3 แสนคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด ซานตง (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013)
郡望 (ถิ่นตระกูล) 太原 ไท่หยวน · 河东 เหอตง (ทั้งสองอยู่ในมณฑลซานซี)
堂号 (ชื่อหอ) 忠谏堂 · 太原堂 · 河东堂
ระวังสับสน 龚 (กง) จีนกลางเสียงเดียวกัน · 景 (เก๊ง) แต้จิ๋วต่างแค่วรรณยุกต์ · 官 (กวน) ตัวอักษรคล้ายกัน · ไก่ผัด 宫保 ไม่ใช่แซ่
ทิวทัศน์เขาคุนอวี๋ 昆嵛山 ซานตง ถิ่นตั้งรกรากของบรรพชนตระกูลกง แซ่เก็ง แซ่กง (宫) แห่งเจียวตง
ทิวทัศน์ เขาคุนอวี๋ (昆嵛山) บนคาบสมุทรเจียวตง มณฑลซานตง ในเดือนพฤษภาคม ภูเขาป่าเขียวครึ้มมีหมอกคลุมยอด สะท้อนเงาในสระน้ำนิ่งที่ล้อมด้วยต้นหลิว ตามพงศาวลีของตระกูล บรรพชนตระกูลกงแห่งเจียวตงตั้งรกรากที่หมู่บ้านเชิงเขานี้ ภาพไม่มีตัวอักษร ระบุสถานที่ตามคำอธิบายไฟล์ · ภาพ: Xyli2005 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

แซ่เก็ง ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)

แซ่เก็งเขียนว่า 宫 ในจีนแผ่นดินใหญ่ ส่วนไต้หวัน ฮ่องกง และป้ายบรรพชนรุ่นเก่าเขียนเป็นตัวเต็ม 宮 (ข้างในเป็นสี่เหลี่ยมสองช่องต่อกันด้วยขีดเล็ก) ความหมายทั่วไปคือ "วัง" เช่น 故宫 (พระราชวังต้องห้าม) และยังใช้กับชื่อศาลเจ้า เช่น 天后宫 (ศาลเจ้าแม่ม่าจ้อ)

ชื่อเรียกแซ่นี้เปลี่ยนไปตามสำเนียง

  • กง มาจากภาษาจีนกลาง (Gōng เสียงที่ 1) ตรงกับการสะกด "Gong"
  • เก็ง คือเสียงแต้จิ๋ว gêng1 (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย) พจนานุกรมแต้จิ๋วและวิกิพจนานุกรมให้เสียงนี้ตรงกัน
  • keng / kiong มาจากฮกเกี้ยน (เสียงพูด / เสียงอ่านหนังสือ)
  • Kung มาจากกวางตุ้ง (gung1) ใช้ในไต้หวันและฮ่องกง

บทความนี้ใช้ชื่อแต้จิ๋ว "เก็ง" ขึ้นก่อน เพราะชื่อจีนกลาง "กง" ซ้ำกับแซ่ 龚 ที่คนไทยรู้จักมากกว่า

ข้อควรระวัง:

  • 宫 กับ 龚 จีนกลางออกเสียง "กง" เหมือนกันทุกอย่าง แต่เป็นคนละอักษรและคนละต้นตระกูล แซ่ 龚 อยู่ในกลุ่ม "หกแซ่ 六桂" ที่คนจีนในไทยคุ้นเคย ส่วนแซ่ 宫 ไม่เกี่ยวกับหกแซ่ และคนฮกเกี้ยนบางบ้านก็เรียกแซ่ 龚 ว่า "เก็ง" (kéng) ด้วย เวลาเจอคำว่า "แซ่เก็ง" หรือ "แซ่กง" จึงต้องดูอักษรจีนประกอบเสมอ
  • 宫 กับ 景 แซ่ 景 แต้จิ๋วอ่านว่า "เก๊ง" ต่างจาก "เก็ง" แค่วรรณยุกต์
  • 宫 กับ 官 หน้าตาคล้ายกัน 官 (กวน) ข้างบนเป็นหลังคาเหมือนกัน แต่ข้างล่างต่างกัน
  • ชื่อญี่ปุ่น ที่ขึ้นต้นด้วย 宮 เช่น 宮崎 (มิยาซากิ) 宮本 (มิยาโมโตะ) เป็นนามสกุลญี่ปุ่น ไม่ใช่แซ่จีน 宫

แซ่เก็ง มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลกง

แซ่ 宫 มีหลายต้นสาย สายที่ตำราแซ่ทุกแห่งยกเป็นสายหลักคือขุนนางผู้ซื่อตรงในสมัยชุนชิว

สายที่ 1 — กงจือฉี (宫之奇) แห่งรัฐอวี๋: กงจือฉีเป็นขุนนางของ รัฐอวี๋ (虞国) ในสมัยชุนชิว (ศตวรรษที่ 7 ก่อนคริสต์ศักราช) ถิ่นเดิมอยู่แถบผิงลู่ (平陆) มณฑลซานซี เมื่อรัฐจิ้นขอ "ยืมทาง" ผ่านรัฐอวี๋ไปตีรัฐกั๋ว (假道伐虢) ท่านทัดทานเจ้าครองรัฐด้วยวาทะที่โด่งดังจนถึงวันนี้ว่า

"辅车相依,唇亡齿寒" — กระดูกแก้มกับขากรรไกรพึ่งพากัน ริมฝีปากหายไป ฟันก็หนาว

ความหมายคือ รัฐกั๋วเปรียบเหมือนริมฝีปากที่ปกป้องรัฐอวี๋ ถ้ากั๋วล่ม อวี๋ก็ต้องล่มตาม เจ้าครองรัฐไม่ฟัง ท่านจึงพาครอบครัวหนีไปรัฐเฉา (曹国) แล้วรัฐอวี๋ก็ถูกจิ้นทำลายจริงในปีเดียวกัน (655 ปีก่อนคริสต์ศักราช) เรื่องนี้บันทึกในพงศาวดาร《左传》ลูกหลานของท่านถือเป็นสายหลักของแซ่ 宫 ตามพงศาวลีรุ่นหลัง

เว็บแซ่จีนยังมีเรื่องเล่าว่า เดิมท่านเป็นเชื้อสายของรัฐเล็กชื่อ 𨜳 เมื่อรัฐล่มสลาย จึงตัดส่วน "阝" (หมายถึงบ้านเมือง) ออกจากชื่อรัฐ เหลือเป็นอักษร 宫 เพื่อแสดงว่าเสียบ้านเมืองแล้ว เรื่องนี้เป็นคำอธิบายรุ่นหลัง

สายที่ 2 — ขุนนาง "宫人": ราชสำนักโจวมีตำแหน่ง "宫人" ดูแลความสะอาดและซ่อมแซมวัง ลูกหลานนำชื่อตำแหน่งมาเป็นแซ่

สายที่ 3 — ตระกูลหนานกง (南宫): ตระกูลสองพยางค์ 南宫 บางสายตัดเหลือ 宫 ตำราท้องถิ่น《泰州志》บันทึกว่าตระกูลกงแห่งไท่โจว เจียงซู สืบจาก หนานกงจิ้งซู (南宫敬叔) ศิษย์ของขงจื๊อ

สายที่ 4 — ชนชาติอื่น: สมัยหมิง ผู้นำชาวหุยชื่อ 宫火因 สวามิภักดิ์ราชสำนักในปี 1429 แล้วใช้แซ่ 宫 สมัยชิง ชาวแมนจูสกุล 恭佳氏 (Gunggiya) และชาวมองโกลบางสกุลก็เปลี่ยนมาใช้แซ่ 宫

สาย บรรพชน / เหตุการณ์ ยุค ตำนานหรือประวัติศาสตร์
กงจือฉี ขุนนางรัฐอวี๋ ผู้กล่าว "唇亡齿寒" ชุนชิว ตัวบุคคลมีใน《左传》 การเป็นต้นแซ่มาจากพงศาวลีรุ่นหลัง
ตัด 阝 จากชื่อรัฐ 𨜳 เชื้อสายรัฐเล็กที่ล่มสลาย ชุนชิว เรื่องเล่ารุ่นหลัง
ตำแหน่ง 宫人 ขุนนางดูแลวังของโจว โจวตะวันตก ตามตำราแซ่
ตระกูลหนานกง หนานกงจิ้งซู ศิษย์ขงจื๊อ ชุนชิวตอนปลาย มีในตำราท้องถิ่น《泰州志》
ชาวหุย แมนจู มองโกล 宫火因 · 恭佳氏 ฯลฯ หมิง–ชิง แหล่งของตระกูลและแหล่งรอง

ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)

郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล ถิ่นตระกูลของแซ่เก็งทั้งสองแห่งอยู่ใน มณฑลซานซี ใกล้ถิ่นเดิมของรัฐอวี๋

ชื่อ ประเภท ที่มา
太原 ไท่หยวน 郡望 เมืองไท่หยวน ซานซี
河东 เหอตง 郡望 ตะวันตกเฉียงใต้ของซานซี ใกล้ผิงลู่ ถิ่นเดิมของรัฐอวี๋
忠谏堂 หอ "หอแห่งการทัดทานด้วยความภักดี" ระลึกถึงกงจือฉีที่กล้าค้านเจ้าครองรัฐ เป็นชื่อหอเฉพาะของแซ่นี้
太原堂 · 河东堂 หอ ตั้งตามถิ่นตระกูล

ชื่อหอ 忠谏堂 จึงเป็นเหมือนคำสอนประจำตระกูลในตัว คือ "ซื่อตรง กล้าพูดความจริงต่อผู้มีอำนาจ"

เส้นทางของตระกูล: จากซานซีสู่ซานตงและทั่วแผ่นดิน

ยุคโบราณถึงฮั่น

หลังสมัยชุนชิว ตระกูลกงกระจายอยู่ในซานซี แล้วเข้าไปอยู่ไท่หยวน ปลายสมัยฮั่นตะวันออกมีคนแซ่กงในซานตงแล้ว เช่น 宫崇 ชาวหลางหยา (琅邪) จากนั้นค่อย ๆ กระจายไปตามลุ่มแม่น้ำฮวงโหตอนกลางและตอนล่าง

เจียวตง: บ้านใหญ่ของแซ่เก็ง

ตามพงศาวลีของตระกูล บรรพชนชื่อ 宫熙儒 ตั้งรกรากที่หมู่บ้านหลิ่วหลิน (柳林庄) อำเภอเหวินเติง (文登) เชิง เขาคุนอวี๋ ในต้นราชวงศ์ซ่ง ลูกหลานนับท่านเป็น "บรรพชนตระกูลกงแห่งตงไหล" (东莱宫氏鼻祖) ปลายซ่งเหนือ ลูกหลานสายหนึ่งย้ายไปหมู่บ้านจั๋วชุน (濯村) อำเภอไหลหยาง แล้วแตกสาขาไปทั่วคาบสมุทรเจียวตง

ศาลบรรพชนตระกูลกงหลายแห่งในเจียวตงยังมีกลอนคู่ว่า "柳林旧族,桃岭分支" แปลว่า "ตระกูลเก่าจากหลิ่วหลิน แตกสาขาจากเนินเถา" บอกที่มาของตระกูลไว้ชัดเจน ข้อมูลท้องถิ่นระบุว่าสิ้นปี 2007 เมืองเหวินเติงมีคนแซ่กง 5,127 คน

ไท่โจว: ตระกูลบัณฑิต

ต้นราชวงศ์หมิง 宫达智 ไปตั้งรกรากที่ ไท่โจว (泰州) มณฑลเจียงซู ตระกูลนี้มีชื่อเสียงช่วงปลายหมิงถึงต้นชิง ได้คำยกย่องว่า "两朝三翰林,五世七进士" คือ สองราชวงศ์มีบัณฑิตหลวง (ฮั่นหลิน) สามคน ห้าชั่วคนสอบได้จิ้นซื่อเจ็ดคน สามรุ่นที่ตำราท้องถิ่นบันทึกไว้คือ 宫继兰 (จิ้นซื่อปี 1637) บุตร 宫伟镠 (ฮั่นหลิน) และหลาน 宫梦仁 ผู้สอบได้ที่หนึ่งในการสอบระดับประเทศ (会元) ปี 1670 และได้เป็นผู้ว่าการมณฑลฝูเจี้ยนในปี 1697

สาขาของตระกูลไท่โจวยังแยกไปอยู่ที่หวยหยวน (怀远) มณฑลอานฮุย ซึ่งแหล่งของตระกูลระบุว่ามีราว 4,800 ครัวเรือน

ตราประทับสะสม 懷遠宮氏思無邪齋珍藏 ของตระกูลกงแห่งหวยหยวน อานฮุย แซ่เก็ง แซ่กง (宫)
ตราประทับสี่เหลี่ยมสีแดงชาด อักษรตราแบบโบราณสีขาว อ่านว่า "懷遠宮氏思無邪齋珍藏" แปลว่า "ของสะสมในห้อง 思無邪齋 ของตระกูลกงแห่งหวยหยวน" เป็นตราของตระกูลกงที่หวยหยวน มณฑลอานฮุย ซึ่งเป็นสาขาของตระกูลกงไท่โจว · ภาพ: Wikimedia Commons, Public domain

สายอื่นสมัยหมิง

สมัยหมิงยังมีคนแซ่กงย้ายไปตั้งหลักหลายแห่ง เช่น 宫德 ชาวโซ่วโจว อานฮุย ตามจูหยวนจางจนได้เป็นผู้บัญชาการทหาร (都指挥使) แล้วตั้งรกรากที่ฝานจื้อ (繁峙) ซานซี และ 宫友贤 ชาวจี๋โม่ ซานตง สอบได้ที่สามของประเทศ (探花) ปี 1404 แล้วไปอยู่ตงกวง (东光) เหอเป่ย

แต้จิ๋ว: ไม่พบสายตระกูล

ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบหมู่บ้าน ศาลบรรพชน หรือสมาคมแซ่เก็งในแต้จิ๋ว (แต้จิ๋ว ซัวเถา กิ๊กเอี๊ย) ค้นแผนที่จีนด้วยคำว่า 宫氏宗祠 และ 宫氏 ได้แต่ศาลเจ้าที่ชื่อลงท้ายด้วย "…宫" เช่น 天后宫 ซึ่งไม่เกี่ยวกับแซ่ ความเกี่ยวข้องกับจีนใต้ที่มีเอกสารคือ การมารับราชการ ไม่ใช่การตั้งรกราก เช่น 宫继兰 เคยเป็นขุนนางในกวางตุ้ง และ 宫梦仁 เป็นผู้ว่าการฝูเจี้ยน

แซ่เก็ง (กง 宫) ในประเทศไทย

ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบสมาคมแซ่เก็ง (宫) ในประเทศไทย ไม่มีชื่ออยู่ในรายชื่อสหสมาคมตระกูลแซ่ และค้นภาษาไทยก็ไม่พบเอกสารที่ใช้ "แซ่เก็ง" หมายถึงอักษร 宫 ไม่พบนามสกุลไทยหรือบุคคลไทยที่ระบุว่าสืบจากแซ่นี้ด้วย ส่วนมูลนิธิหกตระกูล (六桂堂) ในไทยเป็นองค์กรของหกแซ่ที่มีแซ่ 龚 อยู่ด้วย ไม่เกี่ยวกับแซ่ 宫

ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่ 宫 อากงอาม่ามาจากไหน? ที่บ้านเรียกว่าแซ่เก็ง แซ่กง หรือชื่ออื่น? ป้ายบรรพชนเขียนว่า 宮 หรือ 龔 ลองดูให้แน่ใจ แล้วเล่าให้ฟังได้เลย เรื่องของคุณจะช่วยเติมประวัติแซ่นี้ในเมืองไทยที่ยังว่างอยู่

ปัจจุบันคนแซ่เก็งอยู่ที่ไหนในจีน

ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า ซานตง มีคนแซ่กง (宫) มากที่สุด แซ่นี้จึงเป็นแซ่ของ ภาคเหนือและอีสานของจีน มากกว่าทางใต้

พื้นที่ ความสำคัญ
ซานตง (山东) มากที่สุด · ศูนย์กลางคาบสมุทรเจียวตง เหวินเติง หรู่ซาน ไหลหยาง เวยไห่ เยียนไถ ชิงเต่า · มีหมู่บ้านชื่อ 宫家村 หลายแห่ง
จี๋หลิน เหลียวหนิง เฮยหลงเจียง อีสานของจีน มีคนแซ่นี้มาก ชาวหุยแซ่กงก็อยู่ในเหลียวหนิง
เจียงซู · อานฮุย ตระกูลบัณฑิตไท่โจว · หวยหยวน หวยหนาน
ซานซี ถิ่นตระกูลเดิม · สายฝานจื้อ
เหอเป่ย · ส่านซี หมู่บ้าน 大宫家村 ตงกวง · 宫家堡 ในอำเภอหู้
ไต้หวัน / ฮ่องกง สะกด Kung

บุคคลสำคัญแซ่กง (宫)

บุคคล ยุค บทบาท
กงจือฉี (宫之奇) ชุนชิว ขุนนางรัฐอวี๋ เจ้าของวาทะ "唇亡齿寒" ต้นแซ่สายหลัก
宫崇 ฮั่นตะวันออก ชาวหลางหยา ศิษย์ของนักพรต อวี๋จี๋ (于吉) นำคัมภีร์《太平清领书》170 ม้วนถวายราชสำนัก ภายหลัง จางเจี่ยว (张角) ผู้นำกบฏโพกผ้าเหลืองได้ตำรานี้ไปใช้
宫天挺 หยวน นักเขียนงิ้ว (杂剧) ผลงาน《范张鸡黍》เรื่องมิตรภาพของสองสหาย
宫火因 หมิง (ค.ศ. 1429) ผู้นำชาวหุย บรรพชนชาวหุยแซ่กง
宫继兰 ปลายหมิง จิ้นซื่อปี 1637 ขุนนางในกวางตุ้ง ปู่ของ宫梦仁
宫梦仁 สมัยคังซี ชาวไท่โจว สอบได้ที่หนึ่ง (会元) ปี 1670 ผู้ว่าการมณฑลฝูเจี้ยนปี 1697
宫尔劝 ชิง เจ้าพนักงานการคลังมณฑลยูนนาน (云南布政使)
宫兆麟 ชิง (เสียชีวิต ค.ศ. 1781) ชาวหวยหยวน รับราชการจนเป็นข้าหลวงตุลาการมณฑลหูหนาน (湖南按察使) ปี 1766

หมายเหตุ: อวี๋จี๋ (于吉) คือนักพรตที่ซุนเซ็ก (孙策 ซุนเช่อ) สั่งประหารในเรื่องสามก๊ก

อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่

อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่เก็งโดยตรง และต้องระวังเมนูชื่อดัง "ไก่ผัดกงเป่า" (宫保鸡丁 / Kung Pao chicken) แม้จะมีอักษร 宫 แต่ ไม่ได้มาจากแซ่ 宫 ตามที่เล่ากันมา ชื่อนี้มาจาก 丁宝桢 (แซ่ติง) ผู้ว่าการเสฉวนสมัยกวางซวี่ ท่านมีบรรดาศักดิ์ "太子少保" ที่เรียกกันว่า "宫保" คนจึงเรียกท่านว่า "丁宫保" และเรียกเมนูไก่ของบ้านท่านว่า "宫保鸡丁" ส่วนอาหารทะเลเจียวตงก็เป็นอาหารประจำถิ่น ไม่ใช่อาหารประจำแซ่

ไก่ผัดกงเป่า 宫保鸡丁 อาหารเสฉวนที่ไม่ได้มาจากแซ่เก็ง แซ่กง (宫)
จาน ไก่ผัดกงเป่า (宫保鸡丁) ไก่หั่นเต๋าผัดกับถั่วลิสงทอด พริกแห้งสีแดง และต้นหอมญี่ปุ่นหั่นท่อน ราดซอสสีน้ำตาลแดง ในร้านอาหารเสฉวนที่เซี่ยงไฮ้ ใส่ไว้เพื่อเตือนว่าคำว่า "宫保" เป็นบรรดาศักดิ์ของขุนนางแซ่ติง ไม่ใช่อาหารของแซ่ 宫 · ภาพ: Steven G. Johnson / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

คำสอนประจำตระกูล: ไม่พบ "家训" ที่เป็นลายลักษณ์อักษรของแซ่นี้ แหล่งที่พบเล่าว่าตระกูลกงไหลหยางสมัยจิน–หยวนยึดหลัก "耕稼、诗书、礼义、清白" คือ ทำนา เรียนหนังสือ มีจารีต และซื่อสัตย์สุจริต ส่วนชื่อหอ 忠谏堂 สอนให้ภักดีและกล้าทัดทานในสิ่งที่ผิด

ลำดับชื่อรุ่น (字辈): แต่ละสาขาต่างกัน ตัวอย่างจากซานตง

หลินอี้ (临邑): 万邦恩照汝庆景 ชิงเต่า / จี่หนาน: 维作振甲文阳俊庆

อักษรประจำรุ่นเลือกคำมงคล เช่น 恩 (พระคุณ) 庆 (ความยินดี) 文 (ความรู้) ใครที่ยังมีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดู แต่ควรตรวจกับพงศาวลีของบ้านตัวเองอีกครั้ง

ศาลบรรพชน: ศาลตระกูลกงในเจียวตงใช้กลอนคู่ "柳林旧族,桃岭分支" และ "分支崮水,谱朔昆山" (แตกสาขาริมน้ำกู้ สืบพงศาวลีถึงเขาคุนอวี๋) ส่วนศาลตระกูลกงไท่โจวมีกลอน "三世两营台,五代七进士" ที่ภูมิใจในผู้สอบได้ของตระกูล

คำถามที่พบบ่อย

แซ่เก็ง ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

ตัวย่อเขียนว่า 宫 ตัวเต็มเขียนว่า 宮 แปลว่า "วัง" ระวังอย่าสับสนกับแซ่ 龚 ที่จีนกลางอ่าน "กง" เหมือนกัน และอักษร 官 ที่หน้าตาคล้ายกัน

แซ่เก็ง แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "เก็ง" (gêng1) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย เสียงนี้ใกล้กับแซ่ 景 (เก๊ง) ที่ต่างกันแค่วรรณยุกต์

แซ่เก็ง จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า "กง" (Gōng เสียงที่ 1) ซึ่งตรงกับแซ่ 龚 ทุกเสียง จึงต้องดูอักษรจีนเสมอว่าเป็น 宫 หรือ 龚

แซ่เก็ง มาจากไหน?

สายหลักสืบจากกงจือฉี (宫之奇) ขุนนางรัฐอวี๋สมัยชุนชิว ผู้กล่าววาทะ "ริมฝีปากหายฟันหนาว" ถิ่นตระกูลคือไท่หยวนและเหอตงในซานซี ปัจจุบันมีมากที่สุดในซานตง โดยเฉพาะคาบสมุทรเจียวตง

แซ่เก็ง ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

Gong (จีนแผ่นดินใหญ่), Kung (ไต้หวันและฮ่องกง), Kong (มาเก๊า) และ Keng ส่วนเวียดนามเขียน Cung และเกาหลีเขียน 궁

แซ่ 宫 กับแซ่ 龚 ต่างกันอย่างไร?

เป็นคนละแซ่ แม้จีนกลางจะอ่าน "กง" เหมือนกัน แซ่ 宫 (เก็ง) สืบจากกงจือฉีแห่งรัฐอวี๋ มีมากในซานตงและอีสานของจีน ส่วนแซ่ 龚 อยู่ในกลุ่มหกแซ่ 六桂 มีสายในฝูเจี้ยนและมีองค์กรหกแซ่ในไทย คนฮกเกี้ยนบางบ้านเรียกแซ่ 龚 ว่า "เก็ง" ด้วย จึงต้องดูอักษรจีนประกอบ

อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่

แซ่ที่เสียงคล้ายกัน (อย่าสับสน):

ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ

บ้านคุณเป็นแซ่ 宫 หรือรู้จักใครที่ใช้แซ่นี้ไหม? อากงอาม่ามาจากซานตง อีสานของจีน หรือที่ไหน? ที่บ้านมีป้ายหอ "忠谏堂" หรือ "太原堂" บ้างหรือเปล่า? ทุกเรื่องเล่าที่แชร์มาจะช่วยเติมประวัติแซ่เก็งในเมืองไทยให้ครบขึ้น

แหล่งอ้างอิง

หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปลายปี 2025 อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ส่วนข้อมูลสายเจียวตงและสายไท่โจว หลายส่วนมาจากพงศาวลีและเว็บไซต์ของตระกูล ซึ่งอาจมีหลายฉบับที่ไม่ตรงกัน

แซ่จีนหายาก 99 แซ่

แซ่อันดับประมาณ ~208 ของจีน

บทความชุดนี้เล่าประวัติแซ่จีนหายากทีละแซ่ ต่อจาก 168 แซ่ยอดนิยม เพื่อเป็นประโยชน์ต่อลูกหลานคนไทยเชื้อสายจีนที่อยากรู้รากเหง้าของตระกูลตัวเอง ดูอันดับและจำนวนคนของทุกแซ่หายากได้ที่บทความแม่ของชุด ทั้งชุดค้นคว้าและเขียนโดย MingPaPa ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (หวงปิ่งหมิง - 黄柄明) ลูกหลานคนแต้จิ๋วแซ่อึ้งจากเท่งไฮ้ หากข้อมูลตระกูลใดคลาดเคลื่อน แจ้งครอบครัวเราได้

ดูตาราง 99 แซ่หายาก →
ดูรายชื่อแซ่ทั้งชุด

เกี่ยวกับผู้เขียน

ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa)
黄柄明 - MingPaPa

เขียนโดย

ชื่อจีน หวงปิ่งหมิง - 黄柄明

นักธุรกิจโรงพิมพ์ ครูศิลปะการต่อสู้ และผู้ถ่ายทอดวัฒนธรรมจีน ศาสนา และความเชื่อ

ประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้: MingPaPa ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (หวงปิ่งหมิง - 黄柄明) เป็นผู้เลือกหัวข้อและเรียบเรียงบทความนี้ โดยใช้ผู้ช่วย AI ช่วยค้นแหล่งข้อมูลและร่างข้อความตามวิธีที่ระบุในนโยบายบรรณาธิการ เป็นส่วนหนึ่งของชุดแซ่จีนหายากที่ต่อจากชุด 168 แซ่ เขาเป็นคนแต้จิ๋วแซ่อึ้ง บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ เคยเขียนเรื่องแซ่อึ้งของตระกูลตัวเองและตาราง 168 แซ่จีนจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน บทความแซ่เก็งนี้ค้นคว้าจากหนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ ประกาศของทางการจีน และแหล่งที่ระบุไว้ท้ายบทความ เพื่อให้ลูกหลานแซ่เก็งใช้ค้นรากเหง้าต่อได้

ประวัติการแก้ไข

  • — เผยแพร่ครั้งแรก

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งได้ที่หน้าติดต่อ และอ่านวิธีตรวจสอบกับแก้ไขข้อผิดพลาดได้ที่นโยบายบรรณาธิการ

บทความที่เกี่ยวข้อง

ดูบทความทั้งหมดในหมวดแซ่จีนหายาก