แซ่ซี้ แซ่สือ (时) มาจากไหน? ประวัติตระกูลสือ จากเหอหนานสู่ทั่วแผ่นดินจีน

แซ่ซี้ เขียนด้วยอักษรจีน 时 (ตัวเต็ม 時) อักษรเดียวกับที่แปลว่า "เวลา" จีนกลางอ่านว่า "สือ" (Shí) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ซี้" (si5) เป็นแซ่ของคนจีนภาคเหนือเป็นหลัก อยู่ราว อันดับประมาณ ~187 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 7.1 แสนคน และคนรักชาจะคุ้นชื่อ สือต้าปิน (时大彬) ช่างปั้นกาน้ำชาดินม่วงอี๋ซิงชั้นครู

ประเด็นสำคัญ

• 时 จีนกลางอ่านสือ แต้จิ๋วอ่านซี้ ซ้ำกับแซ่ 石 และใกล้แซ่ 施 ที่แต้จิ๋วอ่านซี
• สายเก่าสุดมาจากราชสกุลจื่อของราชวงศ์ซางและแคว้น 时 อีกสายคือเซินซูสือแห่งแคว้นฉู่
• ถิ่นตระกูลคือหล่งซี เฉินหลิว และจวี้ลู่ ส่วนหอ 留犊堂 มาจากเรื่องสือเหมียวทิ้งลูกวัว
• สือต้าปิน (时大彬) ช่างปั้นกาน้ำชาดินม่วงอี๋ซิง เป็นคนแซ่นี้
• เป็นแซ่ภาคเหนือเป็นหลัก ไม่พบสายในแต้จิ๋วและไม่พบสมาคมในไทย

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วน: แซ่ซี้ แซ่สือ (时)

หัวข้อ	ข้อมูล
อักษรจีน	ตัวย่อ 时 / ตัวเต็ม 時 ความหมายทั่วไปคือ "เวลา ฤดูกาล"
จีนกลาง	Shí (เสียง 2) · สือ (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน)
แต้จิ๋ว	si5 · ซี้ — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย
ฮกเกี้ยน	sî
กวางตุ้ง	si4
แคะ (ฮากกา)	sṳ̀ (สำเนียงเหมยเซี่ยน)
ภาษาอังกฤษ	Shi (จีนแผ่นดินใหญ่), Shih (ไต้หวัน), See หรือ Sze (ฮ่องกง), Si (มาเก๊า)
อันดับในจีน	อันดับประมาณ ~187 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก)
ประชากร	ราว 7.1 แสนคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 6.0–8.2 แสนคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด	เหอหนาน (河南) (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013 — แหล่งรอง) · เว็บของตระกูลว่าเหอหนานกับซานตงรวมกันราว 66%
郡望 (ถิ่นตระกูล)	陇西 หล่งซี (กานซู่) · 陈留 เฉินหลิว (ไคเฟิง เหอหนาน) · 钜鹿 จวี้ลู่ (เหอเป่ย)
堂号 (ชื่อหอ)	陇西堂 · 陈留堂 · 钜鹿堂 · 留犊堂 · 留牛堂 · 寿春堂
ลำดับใน《百家姓》	ลำดับที่ 83
ระวังสับสน	จีนกลาง "สือ" ซ้ำกับแซ่ 石 · แต้จิ๋ว "ซี้" ใกล้กับแซ่ 施 และ 司 (ซี) · "ซี้" ยังพ้องกับคำไทยที่แปลว่าเพื่อนสนิท

แซ่ซี้ ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)

แซ่ซี้เขียนว่า 时 ในจีนแผ่นดินใหญ่ และ 時 ในไต้หวัน ฮ่องกง และป้ายบรรพชนรุ่นเก่า อักษรนี้แปลว่า "เวลา" แต่ในฐานะแซ่มาจากชื่อแคว้นและชื่อเมืองโบราณ (ดูหัวข้อถัดไป)

ชื่อเรียกแซ่นี้เปลี่ยนไปตามสำเนียง

• สือ มาจากภาษาจีนกลาง (Shí) ตรงกับการสะกด "Shi" ส่วนไต้หวันสะกด "Shih"
• ซี้ คือเสียงแต้จิ๋ว si5 (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย) พจนานุกรมแต้จิ๋ว (mogher) และวิกิพจนานุกรมให้เสียงนี้ตรงกัน
• See / Sze มาจากการสะกดแบบฮ่องกง และ Si แบบมาเก๊า
• ที่อำเภอจี๋โม่ (即墨) มณฑลซานตง คนแซ่นี้ในท้องถิ่นอ่านว่า "ฉือ" (chí) เป็นเสียงเฉพาะถิ่น

ข้อควรระวัง: ชื่อจีนกลาง "สือ" ซ้ำกับแซ่ 石 (สือ) ซึ่งเป็นคนละแซ่ บทความนี้จึงขึ้นต้นด้วยชื่อแต้จิ๋ว "ซี้" แต่ "ซี้" เองก็ใกล้กับแซ่ 施 และ 司 ที่แต้จิ๋วอ่านว่า "ซี" ต่างกันแค่วรรณยุกต์ ถ้าที่บ้านเรียกตัวเองว่าแซ่ซีหรือแซ่ซี้ จึงควรดูอักษรจีนบนป้ายบรรพชนก่อนเสมอ

แซ่ซี้ มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลสือ

แซ่ 时 มีหลายต้นสาย สายที่มีหลักฐานเก่าที่สุดสืบจากราชวงศ์ซาง (商)

สายที่ 1 — ราชสกุลจื่อ (子) และแคว้น "时": ตำรา《世本》ซึ่งตำราสมัยฮั่นและถังยกมาอ้าง ระบุว่า 时 เป็นหนึ่งในสกุลย่อยที่แตกจากราชสกุลจื่อของราชวงศ์ซาง "皆汤后也" คือล้วนเป็นลูกหลานของพระเจ้าทัง (汤) ผู้ตั้งราชวงศ์ซาง มีแคว้นเล็กชื่อ "时" ซึ่งถูกแคว้นฉู่ (楚) ผนวกในปลายยุคชุนชิว ลูกหลานจึงใช้ชื่อแคว้นเป็นแซ่

สายที่ 2 — เมืองสือของแคว้นซ่ง: แคว้นซ่ง (宋) ซึ่งสืบจากราชวงศ์ซาง มีเรื่องเล่าสืบกันมาว่า ขุนนางคนหนึ่งได้รับเมือง "时邑" เป็นที่ดินกินส่วย ลูกหลานจึงใช้ชื่อเมืองเป็นแซ่

สายที่ 3 — เซินซูสือ (申叔时): ขุนนางแคว้นฉู่สมัยชุนชิว ผู้ทัดทานพระเจ้าฉู่จวงหวางไม่ให้ยุบแคว้นเฉินเป็นเมืองขึ้น (598 ปีก่อน ค.ศ.) ตำราแซ่รุ่นหลังอย่าง《姓氏考略》ว่าลูกหลานนำอักษรท้ายชื่อมาเป็นแซ่ และ "望出陇西 陈留" สายนี้จึงเป็นที่มาของถิ่นตระกูลหล่งซีและเฉินหลิว ตัวท่านเองเป็นราชสกุลหมี่ (芈) ของแคว้นฉู่ คนละสกุลกับสายที่ 1

สายที่ 4 — ปราชญ์ "สือจื่อ (时子)": ปราชญ์ในแคว้นฉีที่ปรากฏในคัมภีร์《孟子》 พงศาวลีตระกูลสือแห่งหวงชวน (ค.ศ. 1867) ถือว่าเป็นต้นตระกูล

ชนกลุ่มน้อย: เว็บของตระกูลระบุว่าแซ่นี้มีทั้งในชาวฮั่น ชาวแมนจู และชาวลีซอ (僳僳族)

สาย	บรรพชน / เหตุการณ์	ยุค	ตำนานหรือประวัติศาสตร์
ราชสกุลจื่อ / แคว้น 时	ลูกหลานพระเจ้าทังแห่งราชวงศ์ซาง	ซาง – ปลายชุนชิว	มีเอกสาร (《世本》)
เมือง 时邑 ของแคว้นซ่ง	ขุนนางแคว้นซ่งได้ที่ดินกินส่วย	ชุนชิว	เรื่องเล่าสืบกันมา
เซินซูสือ (申叔时)	ขุนนางแคว้นฉู่	ชุนชิว	ตัวบุคคลมีใน《左传》 การเป็นต้นแซ่มาจากตำราแซ่รุ่นหลัง
สือจื่อ (时子)	ปราชญ์แคว้นฉี	จั้นกั๋ว	ตามพงศาวลีของตระกูล
ชนกลุ่มน้อย	แมนจู ลีซอ	ปัจจุบัน	แหล่งของตระกูล

ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)

郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล เว็บของตระกูลสรุปว่า แซ่สือทั่วประเทศส่วนใหญ่แตกสาขามาจาก สามถิ่น คือ จวี้ลู่ เฉินหลิว และหล่งซี

ชื่อ	ประเภท	ที่มา
陇西 หล่งซี	郡望	แถบหลินเถา (临洮) กานซู่ วิกิพีเดียจีนให้เป็นถิ่นตระกูลหลัก
陈留 เฉินหลิว	郡望	แถบไคเฟิง เหอหนาน รุ่งเรืองสมัยเว่ย–จิ้น และสมัยซ่งเหนือที่ไคเฟิงเป็นเมืองหลวง
钜鹿 จวี้ลู่	郡望	เหอเป่ย บ้านเกิดของสือเหมียว
陇西堂 · 陈留堂 · 钜鹿堂	หอ	ตั้งตามถิ่นตระกูล
留犊堂 · 留牛堂 · 寿春堂	หอ	ระลึกถึงเรื่อง "สือเหมียวทิ้งลูกวัว" ที่โซ่วชุน · พงศาวลีอำเภอเพ่ย (沛县) สวีโจว ฉบับปี 1878 ใช้ชื่อ 留犊堂
崇德堂	หอ	พงศาวลีหมู่บ้านสือหู ตำบลหวงชวน อำเภอตงไห่ เจียงซู (1867)
孝思堂	หอ	สาขาอำเภอกว้านหยาง กว่างซี

เรื่องของหอ "留犊堂": ขุนนางผู้ไม่เอาแม้ลูกวัว

ชื่อหอนี้มีเรื่องเล่าที่น่ารักที่สุดของแซ่สือ ตามบันทึก《魏略》ที่อ้างในอรรถกถา《三国志》 สือเหมียว (时苗) ชาวจวี้ลู่ ได้รับแต่งตั้งจากโจโฉ (曹操) ให้เป็น นายอำเภอโซ่วชุน (寿春) ท่านเดินทางไปรับตำแหน่งด้วยเกวียนวัวเก่า ๆ กับห่อผ้าห่มเท่านั้น

อยู่ในตำแหน่งได้ปีเศษ แม่วัวก็คลอดลูก เมื่อพ้นตำแหน่ง ท่าน ทิ้งลูกวัวไว้ให้ท้องถิ่น เพราะถือว่าลูกวัวเกิดบนแผ่นดินหวยหนาน ไม่ใช่สมบัติของท่าน จึงได้ชื่อว่าเป็นขุนนางสุจริต

คำว่า "留犊" (ทิ้งลูกวัวไว้) จึงกลายเป็นสำนวนจีนหมายถึงขุนนางผู้มือสะอาด สมัยเฉิงฮว่า (ค.ศ. 1465–1487) เจ้าเมืองโซ่วโจวสร้าง ศาลสือกง (时公祠) หรือ 留犊祠 ขึ้น และมีการบูรณะใหม่เมื่อปี 1990 ในตรอก 留犊祠巷 อำเภอโซ่ว มณฑลอานฮุย ตระกูลสือหลายสายจึงนำชื่อ 留犊堂 มาเป็นชื่อหอบรรพชน

เส้นทางของตระกูลสือ: เป็นแซ่ทางเหนือมาตลอด

จากเหอหนานใต้สู่สามศูนย์กลาง

ตามเว็บของตระกูล (中华时氏网) แซ่นี้เริ่มต้นที่ เหอหนานตอนใต้ ซึ่งสมัยชุนชิวเป็นดินแดนของแคว้นฉู่ ต่อมาสมัยเว่ย–จิ้นเกิดสามศูนย์กลางใหญ่ที่จวี้ลู่ เฉินหลิว และหล่งซี

ยุค	เหตุการณ์
ชุนชิว – จั้นกั๋ว	เริ่มที่เหอหนานใต้ · มีคนแซ่นี้ในแคว้นฉี (ซานตง) และแคว้นเยว่ (เจ้อเจียง)
ฮั่น – สามก๊ก	สือเหมียว ชาวจวี้ลู่ เป็นนายอำเภอโซ่วชุน
เว่ย – จิ้น	เกิดสามศูนย์กลาง จวี้ลู่ · เฉินหลิว · หล่งซี
สุย – ถัง	ขยายไปเจียงซู อานฮุย หูเป่ย ส่านซี ซานซี
ซ่ง	สายเฉินหลิวรุ่งเรืองเพราะไคเฟิงเป็นเมืองหลวง · ซ่งใต้มีคนแซ่นี้ในเจียงหนาน (เจ้อเจียง เจียงซู) มากขึ้น
หยวน	สาขาจี๋โม่ ซานตง ตั้งรกรากสมัยจื้อหยวน (ค.ศ. 1264–1294)
หมิง	แซ่สือจากซานซีถูกย้ายจาก "ต้นหวยใหญ่หงต้ง" (洪洞大槐树) ไปซานตง เหอหนาน เหอเป่ย ปักกิ่ง เจียงซู อานฮุย · หมู่บ้านสือโหลว (时楼村) อำเภอซั่น ซานตง ตั้งขึ้นสมัยเฉิงฮว่า
ชิง	คนแซ่สือจากเหอหนาน เหอเป่ย ซานตง ไปบุกเบิกแดนอีสานของจีน (闯关东) เช่น หมู่บ้านสือเจียถุน (时家屯) เฮย์หลงเจียง

ถิ่นที่คนแซ่นี้หนาแน่นที่สุดที่แหล่งกล่าวถึงคือ ตำบลสือโหลว (时楼镇) อำเภอซั่น (单县) ซานตง คนในตระกูลประมาณว่าอาจเกิน 5 หมื่นคน

ทางใต้: มีน้อยมาก

• กว่างซี: มีหมู่บ้านแซ่สือที่ตำบลสุ่ยเชอ (水车乡) อำเภอกว้านหยาง (灌阳) ใช้หอ 孝思堂 และถิ่นตระกูลหล่งซี บรรพชนย้ายมาจากมณฑลอานฮุยสมัยหงอู่ (ต้นราชวงศ์หมิง) มีพงศาวลี《灌阳大营时氏宗谱》 นอกจากนี้ยังพบที่อำเภอเฉวียนโจวและเถียนหลินในกว่างซี
• ฝูเจี้ยน: พบเพียงขุนนางสมัยหมิงชื่อ 时瑞 ชาวเส้าอู่ (邵武) ไม่พบหมู่บ้านหรือสายตระกูลในถิ่นฮกเกี้ยนใต้
• แต้จิ๋ว: ไม่พบสายแซ่ซี้ การค้นแผนที่ Amap ในเตี่ยจิว (潮州) ซัวเถา (汕头) และกิ๊กเอี๊ย (揭阳) ด้วยคำค้นหกแบบ และการค้นเว็บจีน ไม่พบศาลบรรพชน หมู่บ้าน หรือสมาคมของแซ่ 时 เลย ที่ขึ้นมามีแต่ร้านค้าชื่อคล้าย และศาลของแซ่ 石 หรือ 施

แซ่ซี้ (สือ) ในประเทศไทย

ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบสมาคมตระกูลแซ่ซี้ (时) ในประเทศไทย ทั้งในรายชื่อสมาชิกสหสมาคมตระกูลแซ่ฯ และรายชื่อสมาคมที่เก็บไว้ในปี 2020 ไม่พบบุคคลไทยแซ่นี้ที่มีชื่อเสียงพร้อมแหล่งยืนยัน และ ไม่พบเอกสารภาษาไทยที่ใช้คำว่า "แซ่ซี้" คู่กับอักษร 时

ถ้าบ้านไหนมีป้ายบรรพชนที่เขียนว่า 时 หรือ 時 อยากชวนมาเล่าให้ฟังว่าบรรพบุรุษมาจากไหน เรื่องเล่าของคุณอาจเป็นบันทึกแรกของแซ่ซี้ในเมืองไทย

ปัจจุบันคนแซ่ซี้อยู่ที่ไหนในจีน

ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า เหอหนาน มีคนแซ่ 时 มากที่สุด เว็บของตระกูลว่าเหอหนานกับซานตงรวมกันราว 66% ของคนแซ่นี้ชาวฮั่น

พื้นที่	ความสำคัญ
เหอหนาน (河南)	มากที่สุดตามฝูซี 2013 · ไคเฟิง ซินเจิ้ง ลั่วเหอ สวี่ชาง หนานหยาง โจวโข่ว ฯลฯ
ซานตง (山东)	ตำบลสือโหลว อำเภอซั่น · จี๋โม่ (คนในถิ่นอ่านแซ่ว่า chí) · ผิงอี้ ชิงโจว
เจียงซู (江苏)	ตงไห่ เพ่ยเซี่ยน หยางโจว ซู่เชียน และอี๋ซิง บ้านเกิดสือต้าปิน
อานฮุย (安徽)	อำเภอโซ่ว ที่ตั้งศาล留犊祠 · ฉูโจว เปิ้งปู้ ฟู่หยาง
เหอเป่ย และภาคเหนืออื่น	ปักกิ่ง เทียนจิน มองโกเลียใน กานซู่ เหลียวหนิง เฮย์หลงเจียง
ทางใต้	เจียงซี หูหนาน กว่างซี (กว้านหยาง) กุ้ยโจว ยูนนาน
กวางตุ้ง / แต้จิ๋ว	ไม่พบ

บุคคลสำคัญแซ่สือ

บุคคล	ยุค	บทบาท
เซินซูสือ (申叔时)	ชุนชิว	ขุนนางแคว้นฉู่ ตำราแซ่รุ่นหลังนับเป็นต้นแซ่สายหนึ่ง
สือเหมียว (时苗)	ปลายฮั่น – วุยก๊ก	นายอำเภอโซ่วชุนสมัยโจโฉ เจ้าของเรื่อง "ทิ้งลูกวัว" ต้นชื่อหอ 留犊堂
สือผู่ (时溥)	ปลายถัง (เสียชีวิต ค.ศ. 893)	ชาวเผิงเฉิง (สวีโจว) แม่ทัพประจำภูมิภาค ได้บรรดาศักดิ์ "钜鹿郡王" หลังศึกปราบกบฏหวงเฉา
สือเยี่ยน (时彦)	ซ่งเหนือ (เสียชีวิต ค.ศ. 1107)	ชาวไคเฟิง สอบได้ จอหงวน (状元) ปี 1079 ต่อมาเป็นเจ้าเมืองไคเฟิงและเสนาบดีกรมโยธา
สือเส้าจาง (时少章)	ซ่งใต้	ชาวจินหัว เจ้อเจียง สอบได้จิ้นซื่อปี 1253 เมื่ออายุเกือบ 60 ปี เป็นอาจารย์ใหญ่สำนักศึกษาไป๋ลู่ต้ง (白鹿洞书院)
สือต้าปิน (时大彬)	ปลายหมิง – ต้นชิง	ชาวอี๋ซิง ช่างปั้นกาน้ำชาดินม่วงชั้นครู กาของท่านเรียกว่า "时壶" หรือ "大彬壶"
สือฉวนเสียง (时传祥)	ค.ศ. 1915–1975	ชาวฉีเหอ ซานตง พนักงานเก็บสิ่งปฏิกูลในปักกิ่ง ได้เป็น แรงงานดีเด่นแห่งชาติ ปี 1959
สือเชียน (时迁)	ตัวละครในนิยาย	โจรเบาตัวฉายา "鼓上蚤" (หมัดบนกลอง) หนึ่งใน 108 ผู้กล้าเขาเหลียงซานในนิยาย《水浒传》 — เป็นตัวละครสมมุติ ไม่ใช่บุคคลจริง

อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่

อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่ซี้โดยตรง แต่แซ่นี้มีเรื่องเกี่ยวกับ น้ำชา ที่น่าเล่า

สือต้าปิน (时大彬) ชาวอี๋ซิง บุตรของ 时朋 ช่างปั้นกาดินม่วงคนสำคัญ ตอนแรกท่านทำกาใบใหญ่ เรียบ หนัก ต่อมาได้ฟังแนวคิดการชิมชาของ เฉินเหมยกง (陈眉公) จึงหันมาทำ กาใบเล็ก กาของท่านมีชื่อเสียงจนเรียกกันว่า "时壶" นักเขียนร่วมสมัยชื่อ 陈贞慧 บันทึกใน《秋园杂佩》ว่าชื่อเสียงของกาสือไปไกลถึงถิ่นห่างไกลสุดขอบแดน งานของท่านที่หลงเหลือถึงปัจจุบันมีน้อยมาก และเก็บอยู่ในพิพิธภัณฑ์หลายแห่ง รวมถึงพิพิธภัณฑ์อุปกรณ์ชงชาฮ่องกง

คำสอนประจำตระกูล (家训): พงศาวลีตระกูลสือแห่งหวงชวน อำเภอตงไห่ เจียงซู (หอ 崇德堂 ค.ศ. 1867) สอนเรื่อง "พ่อเมตตา ลูกกตัญญู พี่รักน้อง น้องเคารพพี่" (父慈子孝 兄友弟恭) การเซ่นไหว้บรรพชน ให้ลูกหลานเรียนหนังสือ และส่งเสริมให้ตั้ง ศาลตระกูล โรงเรียนตระกูล และนาส่วนกลาง ส่วนคุณค่าที่ตระกูลยกย่องมากที่สุดคือ ความสุจริตแบบสือเหมียว ที่สะท้อนในชื่อหอ 留犊堂

ลำดับชื่อรุ่น (字辈): แต่ละสาขาต่างกัน ตัวอย่างเช่น

หมู่บ้านสือเจียถุน เฮย์หลงเจียง: 忠厚传家远，诗书继世长

แปลได้ราวว่า "ความซื่อสัตย์มีน้ำใจสืบทอดบ้านได้ยาวไกล การเรียนหนังสือสืบต่อตระกูลได้ยาวนาน" ใครที่มีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดู แต่ควรตรวจกับพงศาวลีของบ้านตัวเองอีกครั้ง

ศาลบรรพชน: ศาล 留犊祠 ที่อำเภอโซ่ว อานฮุย เป็นศาลระลึกถึงสือเหมียว และเป็นสัญลักษณ์ร่วมของคนแซ่นี้ ส่วนที่จี๋โม่ ซานตง มีพงศาวลีเก่า 4 เล่มเก็บไว้ที่หมู่บ้านสือเจียและจือฟาง

คำถามที่พบบ่อย

แซ่ซี้ ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

ตัวย่อเขียนว่า 时 ตัวเต็มเขียนว่า 時 แปลว่า "เวลา" แต่ในฐานะแซ่มาจากชื่อแคว้นและเมืองโบราณ

แซ่ซี้ แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ซี้" (si5) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย

แซ่ซี้ จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า "สือ" (Shí เสียงที่ 2) แซ่ซี้และแซ่สือที่เขียนด้วย 时 จึงเป็นแซ่เดียวกัน

แซ่ 时 กับแซ่ 石 และแซ่ 施 ต่างกันอย่างไร?

เป็นสามแซ่ คนละอักษร คนละต้นสาย 时 กับ 石 จีนกลางอ่าน "สือ" เหมือนกัน แต่แต้จิ๋วต่างกันชัด (时 ซี้ / 石 เจี๊ยะ) ส่วน 施 แต้จิ๋วอ่าน "ซี" ใกล้กับ 时 ซี้ มาก ต่างกันแค่วรรณยุกต์ จึงต้องดูอักษรจีนประกอบเสมอ

แซ่ซี้ มาจากไหน?

สายที่มีหลักฐานเก่าที่สุดคือลูกหลานราชสกุลจื่อของราชวงศ์ซาง ผู้ใช้ชื่อแคว้น "时" เป็นแซ่ อีกสายนับขุนนางแคว้นฉู่ชื่อเซินซูสือเป็นต้นแซ่ ถิ่นตระกูลคือหล่งซี เฉินหลิว และจวี้ลู่ ปัจจุบันอยู่ในเหอหนานและซานตงเป็นส่วนใหญ่ ไม่พบสายในแต้จิ๋ว

แซ่ซี้ ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

Shi (จีนแผ่นดินใหญ่), Shih (ไต้หวัน), See หรือ Sze (ฮ่องกง) และ Si (มาเก๊า) ระวังว่า Shi และ Sze ใช้กับแซ่ 石 และ 施 ด้วย

อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่

บทความแซ่ที่เกี่ยวข้อง:

• แซ่เจี๊ยะ แซ่สือ (石) — แซ่ที่จีนกลางอ่าน "สือ" เหมือนกัน แต่คนละอักษร
• แซ่ซี แซ่ซือ (施) — แซ่ที่เสียงแต้จิ๋วใกล้กับ "ซี้"

ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ

บ้านคุณเขียนแซ่ด้วยอักษร 时 หรือ 時 ไหม? อากงอาม่ามาจากถิ่นไหนของจีน? ที่บ้านมีป้าย "留犊堂" หรือ "陇西堂" บ้างหรือเปล่า? ทุกเรื่องเล่าที่แชร์มาจะช่วยเติมประวัติแซ่ซี้ในเมืองไทยให้ครบขึ้น

แหล่งอ้างอิง

• วิกิพีเดียภาษาจีน — 时姓
• 族谱网 / 中华时氏网 — 时姓迁徙分布 (แหล่งของตระกูล)
• 族谱网 — 全国时氏分布 (แหล่งของตระกูล)
• 族谱网 — 时氏堂号 (แหล่งของตระกูล)
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 時苗 (อ้าง《三国志》注引《魏略》)
• 安徽农网 — 留犊祠巷的故事
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 申叔時
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 時溥
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 時彦
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 時大彬
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 時傳祥
• 搜狐 — 紫砂里程碑——时大彬 (2019)
• 简书 — 黄川崇德堂《时氏族谱》族训
• คำอ่าน — mogher
• คำอ่าน — Wiktionary
• สหสมาคมตระกูลแซ่ – รายชื่อสมาคม (Wayback 2020)

หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปลายปี 2025 อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ส่วนข้อมูลการอพยพและจำนวนคนในบางถิ่นมาจากเว็บไซต์ของตระกูล