แซ่เมี้ยง เขียนด้วยอักษรจีน 闵 (ตัวเต็ม 閔) จีนกลางอ่านว่า "หมิ่น" (Mǐn) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "เมี้ยง" (miang2) แซ่นี้เป็นแซ่ของ หมิ่นจื่อเชียน (闵子骞) ศิษย์ขงจื๊อผู้เป็นตัวเอกเรื่อง "เสื้อดอกอ้อ" ใน 24 ยอดกตัญญู อยู่ราว อันดับประมาณ ~224 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 4.6 แสนคน
แซ่เมี้ยง แซ่หมิ่น (闵) แต้จิ๋วอ่านเมี้ยง จีนกลางอ่านหมิ่น มาจากสมัญญาของหลู่หมิ่นกง เจ้ารัฐหลู่ที่ถูกลอบปลงพระชนม์ราว 660 ก่อน ค.ศ. ลูกหลานสายรองนำสมัญญานั้นมาเป็นแซ่ และเป็นแซ่ของหมิ่นจื่อเชียน ศิษย์ขงจื๊อในเรื่องเสื้อดอกอ้อ ปัจจุบันมีราว 4.6 แสนคน (ประมาณการปี 2026) มากที่สุดในหูเป่ย ไม่พบสายในแต้จิ๋วและไม่พบสมาคมในไทย
ประเด็นสำคัญ
- หมิ่นจื่อเชียน (闵子骞) ศิษย์ขงจื๊อ ตัวเอกเรื่อง 芦衣顺母 ใน 24 ยอดกตัญญู
- ต้นแซ่มาจากสมัญญา 闵 ของหลู่หมิ่นกง เจ้ารัฐหลู่ที่ถูกลอบปลงพระชนม์ราว 660 ก่อน ค.ศ.
- แต้จิ๋ว เมี้ยง ใกล้แซ่ 苗 (เมี้ยว) และเขตหมิ่นหางในเซี่ยงไฮ้ไม่ได้ตั้งตามแซ่ 闵
- ตระกูลมินแห่งยอฮึงของเกาหลีใช้อักษร 閔 ตัวเดียวกัน มีราชินีมินเป็นที่รู้จัก
- พบเรื่องหมิ่นจื่อเชียนในโคมตุ๊กตา 翁仔灯 เจียหยาง แต่ไม่พบสายตระกูลในแต้จิ๋ว
ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ
ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่
ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์
ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน
ข้อมูลด่วน: แซ่เมี้ยง แซ่หมิ่น (闵)
| หัวข้อ | ข้อมูล |
|---|---|
| อักษรจีน | ตัวย่อ 闵 · ตัวเต็ม 閔 ความหมายเดิมคือ "เวทนา สงสาร" |
| จีนกลาง | Mǐn (เสียง 3) · หมิ่น (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน) |
| แต้จิ๋ว | miang2 · เมี้ยง (สำเนียงซัวเถา · เตี่ยจิวออกเสียง miêng2) — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย |
| ฮกเกี้ยน | bín |
| กวางตุ้ง | man5 (ฮ่องกงและมาเก๊าสะกด Man) |
| ภาษาอังกฤษ | Min, Mun, Bin · เกาหลี 민 (Min) · เวียดนาม Mẫn |
| อันดับในจีน | อันดับประมาณ ~224 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) · ใน《百家姓》อยู่ลำดับที่ 132 |
| ประชากร | ราว 4.6 แสนคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 3.9–5.3 แสนคน) |
| มณฑลที่มีมากที่สุด | หูเป่ย (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013) แหล่งพงศาวลีว่าราว 23% |
| 郡望 (ถิ่นตระกูล) | 陇西 หล่งซี (กานซู่) · 太原 ไท่หยวน (ซานซี) |
| 堂号 (ชื่อหอ) | 孝悌堂 / 孝友堂 · 两訚堂 · 陇西堂 · 太原堂 · 骊兴堂 (สายเกาหลี) |
| ระวังสับสน | แต้จิ๋ว "เมี้ยง" ใกล้แซ่ 苗 (เมี้ยว) · เขต 闵行 ในเซี่ยงไฮ้ไม่ได้มาจากแซ่นี้ |
แซ่เมี้ยง ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)
แซ่เมี้ยงเขียนว่า 闵 ในจีนแผ่นดินใหญ่ และ 閔 ในไต้หวัน ฮ่องกง และพงศาวลีรุ่นเก่า ด้านนอกเป็นรูป "ประตู" (门/門) ด้านในเป็นอักษร 文 ความหมายเดิมของอักษรนี้คือ "เวทนา สงสาร" แบบเดียวกับ 悯 จึงเคยใช้เป็นสมัญญาของผู้ปกครองที่สิ้นชีวิตก่อนวัยอันควร (ดูหัวข้อถัดไป)
ชื่อเรียกแซ่นี้เปลี่ยนไปตามสำเนียง
- หมิ่น มาจากภาษาจีนกลาง (Mǐn เสียงที่ 3) ตรงกับการสะกด "Min"
- เมี้ยง — สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า เมี้ยง (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย) พจนานุกรมแต้จิ๋วให้เสียง miang2 ในซัวเถา เท่งไฮ้ เตี่ยเอี๊ย กิ๊กเอี๊ย และเหรียวเพ้ง ส่วนเตี่ยจิวออกเสียงใกล้เคียงคือ miêng2
- Bin มาจากฮกเกี้ยน (bín) ส่วนกวางตุ้งสะกด Man
- มิน (민) คือชื่อแซ่เดียวกันในภาษาเกาหลี คนไทยที่ดูซีรีส์เกาหลีอาจคุ้นกับ "ราชินีมิน" ซึ่งใช้อักษร 閔 ตัวเดียวกันนี้
ข้อควรระวัง:
- ชื่อแต้จิ๋ว "เมี้ยง" (闵) ใกล้กับ "เมี้ยว" ซึ่งเป็นชื่อแต้จิ๋วของแซ่ 苗 (จีนกลาง เหมียว) เป็นคนละแซ่ ต้องดูอักษรจีนประกอบ
- เขตหมิ่นหาง (闵行区) ในเซี่ยงไฮ้ ชื่อเดิมในบันทึกท้องถิ่นเขียนว่า 敏行 ไม่ได้ตั้งตามแซ่ 闵
- การสะกดอังกฤษ "Min" ก็ใช้กับแซ่อื่นได้ ควรดูอักษรจีนเป็นหลัก
แซ่เมี้ยง มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลหมิ่น
สายหลัก — สมัญญาของหลู่หมิ่นกง (鲁闵公): หลู่หมิ่นกงเป็นเจ้ารัฐหลู่ (ซานตงปัจจุบัน) ราชสกุลจี (姬) ขึ้นครองรัฐตั้งแต่ยังเด็ก ครองได้ราว 2 ปี ก็ถูก ชิ่งฟู่ (庆父) ขุนนางผู้กุมอำนาจลอบปลงพระชนม์ราวปี 660 ก่อน ค.ศ. จึงได้สมัญญาว่า "闵" ซึ่งแปลว่า "น่าเวทนา" ลูกหลานสายรองนำสมัญญานี้มาเป็นแซ่ ตำรา《路史》บันทึกว่า "鲁后有闵氏" (ลูกหลานรัฐหลู่มีตระกูลหมิ่น)
สายรอง — ลูกหลานหมิ่นจื่อหม่า (闵子马): ตำรา《路史》ยังระบุอีกสายว่า มาจากลูกหลานของ หมิ่นจื่อหม่า ขุนนางสมัยชุนชิว เจ้าของคำพูดที่คนจีนยังใช้ว่า "祸福无门，唯人所召" (เคราะห์และโชคไม่มีประตู คนเราเรียกมาเอง)
| สาย | บรรพชน / เหตุการณ์ | ยุค | ตำนานหรือประวัติศาสตร์ |
|---|---|---|---|
| สมัญญาหลู่หมิ่นกง | เจ้ารัฐหลู่ที่ถูกลอบปลงพระชนม์ตั้งแต่เยาว์วัย | ชุนชิว (สิ้น 660 ก่อน ค.ศ.) | มีเอกสาร (《左传》《史记》《路史》) |
| หมิ่นจื่อหม่า | ขุนนางสมัยชุนชิวและลูกหลาน | ชุนชิว | มีเอกสาร (《路史》) |
หมิ่นจื่อเชียน: ศิษย์ขงจื๊อผู้กตัญญู
คนที่ทำให้แซ่นี้เป็นที่รู้จักมากที่สุดคือ หมิ่นจื่อเชียน (闵子骞 ชื่อตัว 损 ราว 536–487 ก่อน ค.ศ.) ชาวรัฐหลู่ ศิษย์ใกล้ชิดของ ขงจื๊อ และเป็นหนึ่งใน "สิบปราชญ์สำนักขงจื๊อ" (孔门十哲) ในด้าน คุณธรรม
เรื่อง "เสื้อดอกอ้อ" ใน 24 ยอดกตัญญู
เรื่องของหมิ่นจื่อเชียนอยู่ในหนังสือ 《二十四孝》 (24 ยอดกตัญญู) ชื่อตอน "芦衣顺母" (สวมเสื้อดอกอ้อ แต่ยังเชื่อฟังแม่)
เรื่องเล่าว่า แม่แท้ ๆ ของเขาเสียชีวิตตั้งแต่เขายังเล็ก พ่อแต่งงานใหม่และมีลูกชายอีกสองคน หน้าหนาวแม่เลี้ยงตัดเสื้อบุ นุ่น ให้ลูกของตัวเอง แต่เสื้อของหมิ่นจื่อเชียนกลับบุด้วย ดอกอ้อ (芦花) ซึ่งดูฟูเหมือนกันแต่ไม่อุ่นเลย วันหนึ่งเขาขับรถให้พ่อ หนาวจนมือสั่นจับบังเหียนไม่อยู่ ฉบับที่เล่ากันแพร่หลายว่าพ่อโกรธจึงตีด้วยแส้ เสื้อขาด ดอกอ้อปลิวออกมา พ่อจึงรู้ความจริงและจะไล่แม่เลี้ยงออกจากบ้าน
หมิ่นจื่อเชียนกลับคุกเข่าขอร้องพ่อด้วยประโยคที่คนจีนจำได้จนทุกวันนี้
"母在一子寒，母去三子单" ถ้าแม่ยังอยู่ ลูกหนาวแค่คนเดียว ถ้าแม่จากไป ลูกจะหนาวทั้งสามคน
พ่อจึงยอมให้แม่เลี้ยงอยู่ต่อ ส่วนแม่เลี้ยงก็สำนึกผิดและรักเขาเหมือนลูกแท้ ๆ นับแต่นั้น
ขงจื๊อชมเขาไว้ใน《论语》ว่า "孝哉闵子骞！" (หมิ่นจื่อเชียนกตัญญูจริง ๆ) จนไม่มีใครพูดแย้งคำชมของพ่อแม่และพี่น้องเขาได้ และยังบรรยายว่าเขาเป็นคน "訚訚如也" คืออ่อนโยนแต่ตรงไปตรงมา อีกตอนหนึ่งขงจื๊อว่า "夫人不言，言必有中" คือ "คนนี้ไม่ค่อยพูด แต่พูดทีไรตรงประเด็น"
หมิ่นจื่อเชียนยังเคยปฏิเสธตำแหน่งเจ้าเมืองเฟ่ย (费) ที่ตระกูลจี้ (季氏) ผู้กุมอำนาจในรัฐหลู่เสนอให้ โดยตอบว่าถ้ามาเชิญอีก เขาจะหนีไปอยู่ริมแม่น้ำเวิ่น ภายหลังราชสำนักจีนแต่งตั้งท่านย้อนหลังเป็น 费侯 (ค.ศ. 739) 琅琊公 (ค.ศ. 1008) และ 费公 (ค.ศ. 1267) ป้ายบนภาพเปิดบทความจึงเขียนว่า "費公"
เรื่องของแซ่หมิ่นในศิลปะแต้จิ๋ว
ภาพข้างบนมีความหมายกับคนแต้จิ๋วเป็นพิเศษ 翁仔灯 คือประเพณีโคมตุ๊กตาช่วงเทศกาลหยวนเซียวของเมืองเจียหยาง (กิ๊กเอี๊ย) ชาวบ้านจัดตู้ตุ๊กตาเล่าฉากงิ้วและนิทานโบราณให้คนมาชม เช่นที่ย่านประตูเมืองจิ้นเสียน (进贤门) เขตหรงเฉิง ซึ่งจัดทุกวันที่ 11–16 เดือนอ้าย
ต้องบอกให้ชัดว่า โคมตุ๊กตานี้เป็นวัฒนธรรมของชาวแต้จิ๋วทั่วไป ไม่ใช่หลักฐานว่ามีตระกูลแซ่เมี้ยงตั้งรกรากในแต้จิ๋ว แต่ก็แสดงว่าเรื่องกตัญญูของบรรพชนแซ่นี้เป็นที่รู้จักในบ้านเกิดของคนจีนแต้จิ๋วในไทยด้วย
ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)
郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล วิกิพีเดียภาษาจีนระบุว่าถิ่นตระกูลของแซ่หมิ่นคือ หล่งซี (陇西) ชื่อหอของแซ่นี้หลายชื่อตั้งตามคุณธรรมของหมิ่นจื่อเชียน
| ชื่อ | ประเภท | ที่มา |
|---|---|---|
| 陇西 หล่งซี | 郡望หลัก | ตั้งสมัยฉิน ที่ทำการอยู่หลินเถา (临洮) กานซู่ |
| 太原 ไท่หยวน | 郡望 | ซานซี สมัยกลางฮั่นตะวันออก สาขาหนึ่งย้ายจากหล่งซีมาเป็นตระกูลใหญ่ที่นี่ |
| 孝悌堂 / 孝友堂 | หอ | สะท้อนความกตัญญูและความรักพี่น้องของหมิ่นจื่อเชียน มีพงศาวลี 孝友堂 ของสาขาอี๋ซิง–อู่จิ้น เจียงซู (ฉบับปี 2014) |
| 两訚堂 | หอ | มาจากคำของขงจื๊อ "闵子侍侧，訚訚如也" (หมิ่นจื่อยืนข้างอาจารย์ อ่อนโยนแต่ตรงไปตรงมา) |
| 陇西堂 · 太原堂 | หอ | ตั้งตามถิ่นตระกูล |
| 骊兴堂 | หอ | ของสายเกาหลี (骊兴 คือเมืองยอจู) |
เส้นทางของตระกูลหมิ่น: จากซานตงกระจายทั่วประเทศ
| ยุค | เหตุการณ์สำคัญ |
|---|---|
| ชุนชิว | กำเนิดในรัฐหลู่ (ซานตง) |
| จั้นกั๋ว – ฮั่น | กระจายในซานตง แล้วไปส่านซี เหอเป่ย เหอหนาน ซานซี ตั้งตัวเป็นตระกูลใหญ่ที่หล่งซี และสาขาหนึ่งไปไท่หยวน |
| สามก๊ก – ราชวงศ์เหนือใต้ | ย้ายลงใต้เข้าอานฮุย เจียงซู เจียงซี เจ้อเจียง หูเป่ย |
| ซ่ง | หมิ่นเจา (闵诏) ตามจักรพรรดิซ่งเกาจงลงใต้ ตั้งรกรากที่อูเฉิง หูโจว เจ้อเจียง (ตามพงศาวลี 孝友堂) · หมิ่นเฉิงเต้า (闵称道) ไปเกาหลี (ดูด้านล่าง) |
| หยวน – หมิง | ปลายหยวน หมิ่นรุ่ย (闵瑞) จากเล่อผิง เจียงซี ย้ายไปหวงผี หูเป่ย (ตามพงศาวลีของตระกูล) · สมัยหมิงแหล่งข้อมูลประมาณว่าคนแซ่หมิ่นราว 47% อยู่ในเจ้อเจียง |
| ชิง | สมัยคังซี ลูกหลานรุ่นที่ 65 ชื่อ หมิ่นเหยี่ยนเจิ้ง (闵衍政) กลับไปตั้งหมู่บ้าน ต้าหมิ่น (大闵村) ที่อำเภออวี๋ไถ ซานตง |
ตระกูลมินแห่งเกาหลี
ในเกาหลีมีตระกูลใหญ่ชื่อ ตระกูลมินแห่งยอฮึง (骊兴闵氏) ซึ่งใช้อักษร 閔 ตัวเดียวกัน ตามพงศาวลีของตระกูลเกาหลี บรรพชนต้นตระกูลคือ หมิ่นเฉิงเต้า (闵称道) ทูตสมัยซ่งเหนือที่เดินทางไปอาณาจักรโครยอแล้วตั้งรกรากที่นั่น และตระกูลนับสายย้อนไปถึงหมิ่นจื่อเชียน
ตระกูลนี้มีพระมเหสีหลายพระองค์ ที่คนไทยรู้จักมากที่สุดคือ พระมเหสีมย็องซ็อง (明成皇后) หรือ "ราชินีมิน" (ค.ศ. 1851–1895) มเหสีของพระเจ้าโกจงแห่งราชวงศ์โชซ็อน ผู้ถูกลอบปลงพระชนม์ในพระราชวังคย็องบก
ไม่พบสายแต้จิ๋ว
ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบสายตระกูลแซ่เมี้ยงในแต้จิ๋ว การค้นแผนที่ Amap ในเตี่ยจิว ซัวเถา และเจียหยาง ไม่พบศาลบรรพชน หมู่บ้าน หรือสมาคมที่มีอักษร 闵 เลย ความเชื่อมโยงกับแต้จิ๋วที่พบมีเพียงเรื่องหมิ่นจื่อเชียนในโคมตุ๊กตาเจียหยาง ซึ่งเป็นวัฒนธรรม ไม่ใช่สายตระกูล
แซ่เมี้ยง (หมิ่น) ในประเทศไทย
ไม่พบสมาคมแซ่เมี้ยงในประเทศไทย แซ่นี้ไม่อยู่ในรายชื่อสหสมาคมตระกูลแซ่ ไม่พบบุคคลไทยเชื้อสายแซ่นี้ที่มีชื่อเสียงพร้อมแหล่งยืนยัน และไม่พบนามสกุลไทยที่ระบุว่าสืบจากแซ่ 闵
ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่ 闵 (閔) ที่บ้านเรียกชื่อแซ่ว่าอะไร? อากงอาม่ามาจากถิ่นไหน? เล่าให้ฟังได้เลย เพราะเรื่องของแซ่นี้ในเมืองไทยยังไม่มีใครบันทึกไว้
ปัจจุบันคนแซ่หมิ่นอยู่ที่ไหนในจีน
ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า หูเป่ย มีคนแซ่หมิ่นมากที่สุด แหล่งพงศาวลีประมาณว่าราว 23%
| พื้นที่ | ความสำคัญ |
|---|---|
| หูเป่ย (湖北) | มากที่สุดตามฝูซี 2013 · หวงผี (อู่ฮั่น) หวงกัง หงอัน เอินซือ เสียนหนิง |
| ส่านซี · เจียงซี | กลุ่มรองตามแหล่งพงศาวลี |
| เจียงซู · เซี่ยงไฮ้ | เจียงอิน อี๋ซิง อู่จิ้น หนานจิง |
| เจ้อเจียง (浙江) | ถิ่นใหญ่สมัยหมิง · อูเฉิง หูโจว บ้านของตระกูลช่างพิมพ์หมิ่นฉีจี๋ |
| ซานตง (山东) | ถิ่นกำเนิด · หมู่บ้านต้าหมิ่น อวี๋ไถ · สุสานหมิ่นจื่อเชียนที่จี่หนาน |
| อานฮุย · หูหนาน · เสฉวน · เหลียวหนิง | ศาลและสุสานที่ซู่โจว (อานฮุย) · เซียงอิน (หูหนาน) · เหลียวหยาง |
| เกาหลีใต้ | ตระกูลมินแห่งยอฮึง (骊兴闵氏) |
| ไต้หวัน · ฮ่องกง | สะกด Min, Man |
ที่อำเภอเซียว (萧县) อานฮุย ยังมีหมู่บ้านชื่อยาวมากว่า "孝哉闵子骞鞭打芦花车牛返村" ชื่อหมู่บ้านนี้เล่าเรื่องหมิ่นจื่อเชียนถูกตีด้วยแส้จนเห็นดอกอ้อไว้ทั้งเรื่อง
บุคคลสำคัญแซ่หมิ่น
| บุคคล | ยุค | บทบาท |
|---|---|---|
| หลู่หมิ่นกง (鲁闵公) | สิ้น 660 ก่อน ค.ศ. | เจ้ารัฐหลู่ ต้นแซ่ |
| หมิ่นจื่อหม่า (闵子马) | ชุนชิว | ขุนนาง ผู้กล่าว "祸福无门，唯人所召" |
| หมิ่นจื่อเชียน (闵子骞) | ราว 536–487 ก่อน ค.ศ. | ศิษย์ขงจื๊อในกลุ่ม 孔门十哲 ด้านคุณธรรม ตัวเอกเรื่อง "芦衣顺母" ใน 24 ยอดกตัญญู |
| หมิ่นเฉิงเต้า (闵称道) | ซ่งเหนือ | ทูตไปโครยอ ต้นตระกูลมินของเกาหลี (ตามพงศาวลีเกาหลี) |
| หมิ่นเมิ่งเต๋อ (闵梦得) | หมิง | ชาวอูเฉิง เสนาบดีกลาโหม พี่ชายของหมิ่นฉีจี๋ |
| หมิ่นฉีจี๋ (闵齐伋) | ค.ศ. 1580–1662 | ชาวอูเฉิง หูโจว ช่างพิมพ์หนังสือสองสีและหลายสีที่มีชื่อเสียง ภาพประกอบเรื่อง《西厢记》ฝีมือการพิมพ์ของเขาอยู่ที่พิพิธภัณฑ์ศิลปะตะวันออก เมืองโคโลญ เยอรมนี |
| หมิ่นเจิน (闵贞) | เกิด ค.ศ. 1730 | จิตรกรกลุ่ม "แปดประหลาดแห่งหยางโจว" (扬州八怪) กำพร้าตั้งแต่เล็ก วาดภาพพ่อแม่จากความจำไว้กราบไหว้ จนได้ฉายา "闵孝子" (หมิ่นลูกกตัญญู) |
| พระมเหสีมย็องซ็อง (明成皇后) | ค.ศ. 1851–1895 | "ราชินีมิน" มเหสีพระเจ้าโกจง ราชวงศ์โชซ็อนของเกาหลี จากตระกูลมินแห่งยอฮึง (เป็นชาวเกาหลี ใส่ไว้เพราะใช้แซ่ตัวเดียวกัน) |
| หมิ่นเอินเจ๋อ (闵恩泽) | ค.ศ. 1924–2016 | นักเคมีด้านตัวเร่งปฏิกิริยาปิโตรเคมี บ้านเดิมอู๋ซิง เจ้อเจียง ได้ รางวัลวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสูงสุดแห่งชาติของจีน ปี 2007 |
อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่
อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่เมี้ยงโดยตรง สิ่งที่เป็นสัญลักษณ์ของตระกูลคือ "ดอกอ้อ" (芦花) จากเรื่องหมิ่นจื่อเชียน ที่หมู่บ้านต้าหมิ่นมีอาคารชื่อ 芦花馆 และบทเซ่นไหว้ของตระกูลก็กล่าวถึงดอกอ้อ แต่ไม่ใช่อาหาร
คำสอนประจำตระกูล: ไม่พบคำสอนฉบับกลางของทั้งแซ่ แต่ทุกสาขาใช้ ความกตัญญูของหมิ่นจื่อเชียน เป็นแกน ทั้งชื่อหอ 孝悌堂 / 孝友堂 ประโยคของขงจื๊อ "孝哉闵子骞" และเรื่อง "鞭打芦花" (ถูกตีด้วยแส้จนเห็นดอกอ้อ) ที่อ่านในพิธีไหว้ บทเซ่นไหว้ปี 2017 ที่อวี๋ไถสรุปคุณธรรมของตระกูลว่า 仁孝为本 (เมตตาและกตัญญูเป็นรากฐาน) · 中正诚信 (เที่ยงตรงและซื่อสัตย์)
ศาลและการไหว้บรรพชน:
- สุสานหมิ่นจื่อเชียน จี่หนาน ซานตง — ปี 1074 เจ้าเมืองสร้างศาลหน้าสุสาน โดย ซูเจ๋อ (苏辙) เขียนบันทึก และ ซูซื่อ (苏轼) กวีเอกสมัยซ่ง เขียนอักษร ปี 1331 ตั้งเป็นสำนักศึกษา ปัจจุบันเป็น พิพิธภัณฑ์วัฒนธรรมกตัญญูจี่หนาน ในวันเช็งเม้งปี 2012 ลูกหลานแซ่หมิ่นกว่า 100 คนมาไหว้ ถมดิน วางดอกไม้ จุดธูป ถวายธัญพืชห้าอย่าง อ่านบทเซ่นและเรื่อง "鞭打芦花" แล้วกราบและเดินรอบสุสานสามรอบ สาขาจี่หนานนับว่าสืบมาถึง รุ่นที่ 79 แล้ว
- ศาลหมิ่นจื่อ (闵子祠) หมู่บ้านต้าหมิ่น อวี๋ไถ — อาคารสมัยชิง เป็นโบราณสถานระดับมณฑลซานตง (2013) เดือนมีนาคม 2017 รัฐบาลอำเภออวี๋ไถจัดพิธีเซ่นไหว้สาธารณะ ครบรอบวันเกิด 2,553 ปี ของหมิ่นจื่อเชียน ร่วมกับลูกหลานแซ่หมิ่นทั้งในและนอกประเทศ
- ศาลและสุสานหมิ่นจื่อเชียน ซู่โจว อานฮุย — โบราณสถานระดับมณฑลอานฮุย
ลำดับชื่อรุ่น (字辈): ตัวอย่างจากสาขาอี๋ซิง–อู่จิ้น เจียงซู (พงศาวลี 孝友堂)
正大光明作肇开，忠信笃敬永相垂，富厚克余勤上得，荣华贵显读中来
วรรคแรกแปลได้ราวว่า "เที่ยงธรรม ยิ่งใหญ่ สว่างไสว เริ่มสร้างรากฐาน" ใครที่ยังมีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดู แต่ควรตรวจกับพงศาวลีของบ้านตัวเองอีกครั้ง
คำถามที่พบบ่อย
แซ่เมี้ยง ภาษาจีนเขียนอย่างไร?
ตัวย่อเขียนว่า 闵 ตัวเต็มเขียนว่า 閔 ความหมายเดิมคือ "เวทนา สงสาร" ในฐานะแซ่มาจากสมัญญาของหลู่หมิ่นกงเจ้ารัฐหลู่
แซ่เมี้ยง แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?
สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "เมี้ยง" (miang2 สำเนียงซัวเถา) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย ส่วนเตี่ยจิวออกเสียงใกล้เคียงคือ miêng2
แซ่เมี้ยง จีนกลางอ่านว่าอะไร?
จีนกลางอ่านว่า "หมิ่น" (Mǐn เสียงที่ 3) แซ่เมี้ยงและแซ่หมิ่นจึงเป็นแซ่ 闵 เดียวกัน ส่วนภาษาเกาหลีอ่านว่า "มิน"
แซ่เมี้ยง มาจากไหน?
มาจากรัฐหลู่ (ซานตง) ลูกหลานนำสมัญญา "闵" ของหลู่หมิ่นกงมาเป็นแซ่ คนที่มีชื่อที่สุดคือหมิ่นจื่อเชียน ศิษย์ขงจื๊อ ถิ่นตระกูลคือหล่งซีและไท่หยวน ปัจจุบันหูเป่ยมีคนแซ่นี้มากที่สุด
แซ่เมี้ยง ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?
Min (จีนกลางและเกาหลี), Man (กวางตุ้ง ฮ่องกง มาเก๊า), Bin (ฮกเกี้ยน) และ Mun ส่วนเวียดนามเขียน Mẫn
หมิ่นจื่อเชียนกับเรื่อง "เสื้อดอกอ้อ" คืออะไร?
คือเรื่อง "芦衣顺母" ใน 24 ยอดกตัญญู แม่เลี้ยงให้หมิ่นจื่อเชียนใส่เสื้อบุดอกอ้อที่ไม่อุ่น พ่อรู้ความจริงจะไล่แม่เลี้ยง แต่เขาขอร้องไว้ว่า "ถ้าแม่ยังอยู่ ลูกหนาวแค่คนเดียว ถ้าแม่จากไป ลูกจะหนาวทั้งสามคน" ในแต้จิ๋วยังมีฉากนี้ในโคมตุ๊กตา 翁仔灯 ที่เจียหยางด้วย
อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่
แซ่ที่ชื่อคล้ายกัน (อย่าสับสน):
ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ
บ้านคุณเป็นแซ่ 闵 (閔) หรือเปล่า? ที่บ้านเรียกว่าแซ่เมี้ยง แซ่หมิ่น หรือชื่ออื่น อากงอาม่ามาจากถิ่นไหน มีป้าย "孝友堂" หรือเคยได้ยินเรื่องเสื้อดอกอ้อจากผู้ใหญ่ในบ้านไหม? เล่าให้ฟังได้เลย ทุกเรื่องจะช่วยเติมประวัติแซ่นี้ในเมืองไทยให้ครบขึ้น
แหล่งอ้างอิง
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 闵姓 และ 魯閔公
- วิกิพีเดียภาษาจีน — https://zh.wikipedia.org/wiki/魯閔公
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 闵损 (闵子骞)
- 起名网 — 闵姓的来源 (อ้าง《路史》)
- 炎黄闵氏网 / 族谱网 — 闵姓堂号 (แหล่งของตระกูล)
- 族谱网 — 两訚堂闵氏族谱 / 闵氏宗谱 孝友堂 (แหล่งของตระกูล)
- 中国家谱网 — 闵氏家谱网 (ประชากรตามมณฑล)
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 驪興閔氏 และ 明成皇后
- วิกิพีเดียภาษาจีน — https://zh.wikipedia.org/wiki/明成皇后
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 閔齊伋 · 閔貞
- 闵恩泽
- https://zh.wikipedia.org/wiki/閔貞
- https://zh.wikipedia.org/wiki/闵恩泽
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 濟南閔子騫墓 และ 閔子祠
- วิกิพีเดียภาษาจีน — https://zh.wikipedia.org/wiki/閔子祠
- 新浪新闻 — 全国闵氏宗亲祭拜闵子骞 (2012)
- 齐鲁网 — 鱼台举行公祭 纪念闵子诞辰2553年 (2017)
- 南方网 — 元宵到揭阳破门楼郑看翁仔灯 (2024)
- 上海热线 — 从"敏行"到"闵行"
- 汉程国学 — 《二十四孝》六·芦衣顺母
- Wiktionary — 閔 (เสียงอ่านแต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน กวางตุ้ง)
- Wikimedia Commons — Weng Zai Deng 04
หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปัจจุบัน อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ข้อมูลการอพยพบางส่วนมาจากพงศาวลีและเว็บไซต์ของตระกูล ซึ่งอาจมีหลายฉบับที่ไม่ตรงกัน
