แซ่อาวเอี๊ยง เขียนด้วยอักษรจีน 欧阳 (ตัวเต็ม 歐陽) เป็น แซ่จีนสองพยางค์ (复姓) ที่มีคนใช้มากที่สุดของจีน จีนกลางอ่านว่า "โอวหยาง" (Ōuyáng) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "อาวเอี๊ยง" (ao1 iang5) คนไทยคุ้นชื่อนี้จาก อาวเอี๊ยงฮง ในนิยายมังกรหยก แซ่นี้อยู่ราว อันดับประมาณ ~169 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 9.7 แสนคน
แซ่อาวเอี๊ยง แซ่โอวหยาง (欧阳) เป็นแซ่สองพยางค์ที่มีคนใช้มากที่สุดของจีน ตำรา《新唐书》เล่าว่าสืบจากถี โอรสพระเจ้าอู๋เจียงแห่งแคว้นเยว่ ผู้ได้ครองด้านใต้ของเขาโอวอวี๋ ลูกหลานจึงนำชื่อมาเป็นแซ่ ถิ่นตระกูลคือปั๋วไห่ ศูนย์กลางต่อมาคือฉางซาและหลูหลิง ปัจจุบันมีราว 9.7 แสนคน (ประมาณการปี 2026) มากที่สุดในหูหนาน ในแต้จิ๋วบางสายตัด 阳 เหลือ 欧 และในไทยพบสมาคมตระกูลที่กรุงเทพฯ
ประเด็นสำคัญ
- จีนกลางอ่านโอวหยาง แต้จิ๋วอ่านอาวเอี๊ยง ต่างจากแซ่ 欧 (อาว) และ 区 ที่เป็นแซ่พยางค์เดียว
- ตำรา《新唐书》เล่าว่าสืบจากถี โอรสพระเจ้าอู๋เจียงแห่งแคว้นเยว่ ผู้ครองด้านใต้ของเขาโอวอวี๋
- ถิ่นตระกูลคือ 渤海 ปั๋วไห่ ศูนย์กลางจริงคือฉางซาและหลูหลิง ชื่อหอเช่น 渤海堂 画荻堂 六一堂
- บุคคลสำคัญคือโอวหยางซิว (欧阳修) ปราชญ์สมัยซ่งเหนือ หนึ่งในแปดปราชญ์ร้อยแก้วถัง–ซ่ง
- หมู่บ้านโอวเปียน เหลี่ยวเพ้ง ในแต้จิ๋วตัด 阳 เหลือ 欧 และในไทยมีสมาคม 泰国欧阳氏宗亲总会
ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ
ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่
ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์
ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน
ข้อมูลด่วน: แซ่อาวเอี๊ยง แซ่โอวหยาง (欧阳)
| หัวข้อ | ข้อมูล |
|---|---|
| อักษรจีน | 欧阳 (ตัวย่อ) / 歐陽 (ตัวเต็ม) — 欧 คือชื่อเขาโอวอวี๋ (欧余山) ส่วน 阳 แปลว่า "ด้านใต้ของภูเขา" |
| จีนกลาง | Ōuyáng (เสียง 1 + เสียง 2) · โอวหยาง (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน) |
| แต้จิ๋ว | ao1 iang5 · อาวเอี๊ยง — พบการใช้ในเอกสารไทย (วิกิพีเดียไทยใช้กับ 欧阳 เช่น อาวเอี๊ยงฮง 欧阳锋) · รูปอื่น: อาวเอี้ยง |
| ฮกเกี้ยน | Au-iông (จางโจว Au-iâng) |
| กวางตุ้ง | au1 joeng4 (ฮ่องกงสะกด Au Yeung) |
| แคะ (ฮากกา) | Êu-yòng |
| ภาษาอังกฤษ | Ouyang, Au-Yeung / Au Yeung, Au Yang, Ou Yang, Auyong / Au Yong, Owyang |
| อันดับในจีน | อันดับประมาณ ~169 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) · เป็นแซ่สองพยางค์แซ่เดียวที่ติด 400 อันดับแรก |
| ประชากร | ราว 9.7 แสนคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 8.2 แสน–1.12 ล้านคน) · รายงานชื่อแซ่ของกระทรวงความมั่นคงสาธารณะจีน ปี 2020 ระบุราว 1.11 ล้านคน |
| มณฑลที่มีมากที่สุด | หูหนาน (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013) |
| 郡望 (ถิ่นตระกูล) | 渤海 ปั๋วไห่ (หลัก) · 千乘 เชียนเซิ่ง · ศูนย์กลางจริง: 长沙 ฉางซา และ 庐陵 หลูหลิง |
| 堂号 (ชื่อหอ) | 渤海堂 · 画荻堂 · 六一堂 · 传经堂 · 聚德堂 · 载德堂 |
| ระวังสับสน | ต่างจากแซ่ 欧 (อาว) และ 区 (อาว/เอา) ซึ่งเป็นแซ่พยางค์เดียว · ลูกหลาน 欧阳 ในแต้จิ๋วส่วนใหญ่ใช้แซ่ 欧 แล้ว |
แซ่อาวเอี๊ยง ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)
แซ่นี้เขียนด้วยอักษร สองตัว คือ 欧阳 ในจีนแผ่นดินใหญ่ และ 歐陽 ในไต้หวัน ฮ่องกง และป้ายบรรพชนรุ่นเก่า
ที่มาของชื่อตรงไปตรงมา 欧 คือชื่อ "เขาโอวอวี๋" ส่วน 阳 แปลว่า "ด้านใต้ของภูเขา" รวมกันจึงหมายถึง "ดินแดนทางใต้ของเขาโอวอวี๋" ซึ่งเป็นที่ดินที่บรรพชนได้รับพระราชทาน (ดูหัวข้อถัดไป)
ชื่อเรียกแซ่นี้เปลี่ยนไปตามสำเนียง
- โอวหยาง มาจากภาษาจีนกลาง (Ōuyáng) เป็นรูปที่สื่อไทยใช้กับบุคคลในประวัติศาสตร์ เช่น โอวหยางซิว
- อาวเอี๊ยง คือเสียงแต้จิ๋ว ao1 iang5 วิกิพีเดียภาษาไทยใช้รูปนี้กับอักษร 欧阳 แล้ว เช่น อาวเอี๊ยงฮง (欧阳锋) และ อาวเอี๊ยงโคก (欧阳克) ในมังกรหยก และพี่น้องอาวเอี๊ยงในเรื่อง "สิบคนโฉด" บทความนี้จึงใช้ "อาวเอี๊ยง" เป็นชื่อหลัก บางคนเขียน "อาวเอี้ยง" ซึ่งเป็นแซ่เดียวกัน
- Au Yeung มาจากกวางตุ้งแบบฮ่องกง ส่วน Au-iông มาจากฮกเกี้ยน
ข้อควรระวัง: 欧阳 (อาวเอี๊ยง) เป็นแซ่สองพยางค์ ส่วน 欧 (อาว) และ 区 (อาว หรือ เอา) เป็นแซ่พยางค์เดียว ในทะเบียนถือเป็นคนละแซ่ แม้ทั้งสามจะเล่าว่ามาจากต้นสายเดียวกัน และพยางค์ "เอี๊ยง" ก็คล้ายแซ่ 杨 (เอี้ย) จึงควรดูอักษรจีนประกอบเสมอ
แซ่อาวเอี๊ยง มาจากไหน: ลูกหลานกษัตริย์แคว้นเยว่
ตำรา《新唐书·宰相世系表》(ตารางสายตระกูลอัครเสนาบดีในพงศาวดารถังฉบับใหม่) เล่าว่าแซ่นี้มาจาก ราชสกุลแคว้นเยว่ (越) ทางใต้ของจีน
เมื่อแคว้นฉู่ (楚) ตีแคว้นเยว่แตกในยุคจั้นกั๋ว ถี (蹄) โอรสของ พระเจ้าอู๋เจียง (无疆) ได้ครองดินแดน ด้านใต้ของเขาโอวอวี๋ ที่อูเฉิง (乌程 ปัจจุบันแถบเมืองหูโจว มณฑลเจ้อเจียง) และได้บรรดาศักดิ์ "欧阳亭侯" ลูกหลานจึงนำชื่อนี้มาเป็นแซ่ เรื่องนี้เกิดราว 2,300 ปีก่อน
ด้วยเหตุนี้ แซ่ 欧阳 · 欧 · 区 จึงถือว่ามาจากต้นเดียวกัน ทุกวันนี้ทั้งสามแซ่ยังรวมตัวกันเป็นเครือข่าย "สามโอว" (三欧) ระดับโลก
ต่อมา ชื่อแซ่สองพยางค์นี้ถูก "ตัด" เหลือพยางค์เดียวในหลายท้องถิ่น
| สาย | เหตุการณ์ | ยุค | ตำนานหรือประวัติศาสตร์ |
|---|---|---|---|
| ราชสกุลเยว่ | ถี โอรสพระเจ้าอู๋เจียง ได้ครองด้านใต้ของเขาโอวอวี๋ ได้ยศ 欧阳亭侯 | ปลายจั้นกั๋ว | มีบันทึกในพงศาวดาร《新唐书》 |
| ตัด 阳 เหลือ 欧 (去阳存欧) | ลูกหลานโอวหยางซิวที่เล่อชาง (乐昌) กวางตุ้ง ใช้แซ่ 欧 มาหลายร้อยปี · คน 欧阳 ในไต้หวันและจินเหมินถูกทางการญี่ปุ่นบังคับเปลี่ยนเป็น 欧 สมัยอาณานิคม | หลายยุค–ศตวรรษที่ 20 | มีข่าวและเอกสาร |
| ตัด 欧 เหลือ 阳 | ตำนานท้องถิ่นในหูหนานเล่าว่า ต้นราชวงศ์หมิง ตระกูล 欧阳 ที่ไม่ยอมสวามิภักดิ์ต่อจูหยวนจางต้องหนีภัย บางส่วนเปลี่ยนเป็นแซ่ 阳 | ต้นหมิง | ตำนานท้องถิ่น (《宁远县志》) |
ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)
郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล ตำรา《郡望百家姓》กล่าวว่า "欧阳氏望出渤海" คือถิ่นตระกูลอยู่ที่ ปั๋วไห่ (渤海) แต่ในทางปฏิบัติ ศูนย์กลางของตระกูลคือ ฉางซา และต่อมา หลูหลิง
| ชื่อ | ประเภท | ที่มา |
|---|---|---|
| 渤海 ปั๋วไห่ | 郡望หลัก | ชายฝั่งอ่าวปั๋วไห่สมัยฮั่น (วิกิพีเดียจีนเทียบกับอำเภอชางเซี่ยน 沧县 เหอเป่ย) |
| 千乘 เชียนเซิ่ง | 郡望 | อำเภอกวงเหรา ซานตง บ้านเกิดของปราชญ์โอวหยางเซิงสมัยฮั่น |
| 长沙 ฉางซา | ศูนย์กลาง | หูหนาน ตำราเสียงอ่าน《唐韵》《广韵》เขียนว่า "复姓出长沙" (แซ่สองพยางค์นี้มาจากฉางซา) |
| 庐陵 หลูหลิง | ศูนย์กลาง | เมืองจี๋อาน เจียงซี ถิ่นของโอวหยางซิว ผู้เรียกตัวเองว่า "庐陵欧阳修" |
| 渤海堂 | หอ | จากถิ่นตระกูลปั๋วไห่ เช่น ศาล 欧阳氏渤海堂 ที่อำเภอหรู่เฉิง หูหนาน |
| 画荻堂 | หอ | มารดาของโอวหยางซิวยากจน ไม่มีเงินซื้อกระดาษพู่กัน จึงใช้ก้านต้นอ้อ (荻) ขีดบนทรายสอนลูกเขียนหนังสือ |
| 六一堂 | หอ | จากฉายา "六一居士" ของโอวหยางซิว คือ หนังสือหมื่นเล่ม จารึกโบราณพันชิ้น พิณหนึ่ง หมากหนึ่ง สุราหนึ่งไห และตัวท่านอีกหนึ่ง |
| 传经堂 | หอ | ระลึกถึงโอวหยางเซิงที่สอนคัมภีร์《尚书》สืบต่อกันแปดชั่วคน |
ป้ายคู่ที่ศาลหรู่เฉิงสรุปความภูมิใจของตระกูลไว้ว่า "六一堂中兰桂秀，九成宫醴翰墨香" ครึ่งแรกพูดถึงโอวหยางซิว ครึ่งหลังพูดถึงจารึก《九成宫醴泉铭》ที่เป็นลายมือของโอวหยางสวิน
เส้นทางลงใต้: จากฉางซาสู่กวางตุ้ง ฝูเจี้ยน และแต้จิ๋ว
ตระกูลใหญ่แห่งฉางซา ผู้ปกครองกวางตุ้ง
สมัยราชวงศ์จิ้น ตระกูลอาวเอี๊ยงย้ายลงใต้มาอยู่ฉางซา โอวหยางเสวียน นักประวัติศาสตร์สมัยหยวน บันทึกว่าบรรพชน "อยู่ที่ปั๋วไห่ ภายหลังตามราชสำนักจิ้นลงใต้ไปอยู่ฉางซา"
สมัยราชวงศ์ใต้ ตระกูลนี้เป็นตระกูลใหญ่ของฉางซา โอวหยางหย่ง (欧阳頠) ได้เป็นเจ้าเมืองกว่างโจว ปกครองดินแดนหลิ่งหนาน (กวางตุ้ง–กว่างซี) บุตรชื่อ โอวหยางเหอ (欧阳纥) สืบตำแหน่งต่อ แต่ก่อกบฏต่อราชวงศ์เฉินและถูกประหารในปี ค.ศ. 570 นี่คือ หลักฐานเก่าที่สุดของแซ่อาวเอี๊ยงในกวางตุ้ง ตระกูลนี้ยังเป็นต้นสายของนักอักษรศิลป์ โอวหยางสวิน (欧阳询) หลานปู่ของโอวหยางหย่ง
ฝูเจี้ยน: จางโจวและฉวนโจว
ต้นราชวงศ์ถัง เมื่อแม่ทัพเฉินหยวนกวง (陈元光) นำคนหลายแซ่ไป "เปิดจางโจว" ในฝูเจี้ยน บันทึก《漳州府志》ระบุว่ามีทั้งแซ่ 欧 และ 欧阳 ติดตามไปด้วย ส่วนที่ฉวนโจว ตระกูลอาวเอี๊ยงที่จิ้นเจียง (晋江) มี โอวหยางจาน (欧阳詹) สอบได้จิ้นซื่อในปี 792 เป็นจิ้นซื่อคนแรกของฉวนโจว
กวางตุ้งและแคะ
ปัจจุบันแซ่อาวเอี๊ยงในภาคใต้พบมากในหมู่ชาวกวางตุ้งและชาวแคะ แผนที่ Amap พบศาลบรรพชน 欧阳氏宗祠 ในกว่างโจว ฝอซาน และเจียงเหมิน รวมทั้ง 欧阳氏祖堂 ที่ซิงหนิง (兴宁) ถิ่นชาวแคะในเหมยโจว
ที่ เล่อชาง (乐昌) กวางตุ้งตอนเหนือ ข่าวปี 2004 รายงานว่าลูกหลานโอวหยางซิวราว 4–5 พันคน ที่ตำบลหวงผู่ (黄圃) ใช้แซ่ 欧 มาหลายร้อยปี ทั้งที่พงศาวลียังบันทึกเป็น 欧阳 ปีนั้นจึงมีคนยื่นขอเปลี่ยนกลับเป็นแซ่เดิม ศาลบรรพชนของสายนี้สร้างในปี 1807
แต้จิ๋ว: สายที่ "ตัด 阳 เหลือ 欧"
เรื่องนี้สำคัญกับผู้อ่านเชื้อสายแต้จิ๋ว เพราะ ในแต้จิ๋วแทบไม่มีใครใช้แซ่ 欧阳 แล้ว ลูกหลานใช้แซ่ 欧 (อาว) แทน
ตัวอย่างที่ชัดที่สุดคือ หมู่บ้านโอวเปียน (欧边村) ตำบลไห่ซาน อำเภอเหลี่ยวเพ้ง (饶平) ปัจจุบันรวมกับหมู่บ้านข้างเคียงเป็น หมู่บ้านโอวสือ (欧石村) สารานุกรมออนไลน์ของจีนระบุว่า คนแซ่ 欧阳 จากผูเถียน (莆田) ฝูเจี้ยน มาตั้งหมู่บ้านนี้ราวปลายราชวงศ์ซ่งถึงต้นหยวน ต่อมาตัดอักษร 阳 ออก ปัจจุบันชาวบ้านเกือบทั้งหมดใช้แซ่ 欧 และเป็นหมู่บ้านประมงริมทะเล
ผนังศาลบรรพชน 欧氏宗祠 ของหมู่บ้านยังจารึกกลอน 《得姓歌》 (บทเพลงว่าด้วยการได้แซ่) บรรทัดแรกว่า "因封受姓曰欧阳" แปลว่า "ได้แซ่ 欧阳 เพราะได้รับศักดินา" แล้วไล่สายบรรพชนไปถึงกษัตริย์แคว้นเยว่
แต่ไม่ควรเหมาว่าแซ่อาว (欧) ในแต้จิ๋ว ทุกสาย เคยเป็น 欧阳 บทความของตระกูล 欧 ระบุว่าสายโอวเปียนใช้ลำดับชื่อรุ่นต่างจากสายเตี่ยเอี๊ย โผวเล้ง และเท่งไฮ้มาก เรื่องของแซ่อาวทั้งเจ็ดสายในแต้จิ๋ว อ่านต่อได้ที่ แซ่อาว แซ่โอว (欧) มาจากไหน?
วิธีสังเกตสำหรับลูกหลานในไทย: ถ้าป้ายบรรพชนหรือฮวงซุ้ยเขียนว่า 欧 แต่บรรพชนมาจาก ไห่ซาน เหลี่ยวเพ้ง หรือพงศาวลีของบ้านเรียกว่า "欧阳" ก็อาจเป็นสายอาวเอี๊ยงที่ตัด 阳 ออก
แซ่อาวเอี๊ยง (โอวหยาง) ในประเทศไทย
ในไทยมีองค์กรตระกูลแซ่นี้ที่ยืนยันได้จากข่าวภาษาจีนในไทย คือ 泰国欧阳氏宗亲总会 (สมาคมตระกูลแซ่อาวเอี๊ยงแห่งประเทศไทย — ไม่พบชื่อภาษาไทยทางการ) ตั้งอยู่ใน ซอยเจริญนคร 10 เขตคลองสาน กรุงเทพฯ
ข่าวเดือนสิงหาคม 2022 ระบุว่าสมาคม ก่อตั้งมากว่า 40 ปี ในปีนั้นสมาคมจัดงานสารทจีน (盂兰胜会) ที่ที่ตั้งสมาคม นิมนต์พระสงฆ์จากศรีราชามาสวดให้บรรพชนแซ่อาวเอี๊ยงและวิญญาณไร้ญาติ และแจกข้าวสารอาหารแห้งให้ชาวบ้านกว่า 2,000 คน ส่วนข่าวปี 2017 รายงานงานเลี้ยงตรุษจีนพร้อมมอบทุนการศึกษาแก่บุตรหลานสมาชิก
ไม่พบนามสกุลไทยที่ระบุว่าสืบจากแซ่นี้ และไม่พบตัวเลขจำนวนคนแซ่อาวเอี๊ยงในไทย
สมาคมและศาลบรรพชนตระกูลอาวเอี๊ยงในแต้จิ๋ว กวางตุ้ง และไทย
| ชื่อ (จีน / ไทย) | ที่อยู่ | แผนที่ | โทร |
|---|---|---|---|
| 泰国欧阳氏宗亲总会 / สมาคมตระกูลแซ่อาวเอี๊ยงแห่งประเทศไทย (ไม่พบชื่อไทยทางการ) | ซอยเจริญนคร 10 ถนนเจริญนคร เขตคลองสาน กรุงเทพฯ (แหล่งไม่ระบุเลขที่ · ข้อมูลปี 2022) | Google Maps | — |
| 欧石村 (欧边) / หมู่บ้านโอวสือ (โอวเปียน) — หมู่บ้านสายอาวเอี๊ยงที่ใช้แซ่ 欧 แล้ว (หมุดคือที่ทำการหมู่บ้าน ไม่ใช่ตัวศาล) | ตำบลไห่ซาน อำเภอเหลี่ยวเพ้ง เมืองแต้จิ๋ว | แผนที่ Amap · Google Maps | — |
| 欧阳氏宗祠 / ศาลบรรพชนตระกูลโอวหยาง (กวางตุ้ง) | 珠江村江夏北街9号 เขตไป๋หยุน กว่างโจว | แผนที่ Amap · Google Maps | — |
| 欧阳氏宗祠 / ศาลบรรพชนตระกูลโอวหยาง (กวางตุ้ง) | 镇东路21号 เขตซานสุ่ย ฝอซาน | แผนที่ Amap · Google Maps | — |
| 欧阳氏宗祠 / ศาลบรรพชนตระกูลโอวหยาง (กวางตุ้ง) | ทางตะวันออกของแยก 建安路–环山东路 80 เมตร เขตซุ่นเต๋อ ฝอซาน | แผนที่ Amap · Google Maps | — |
| 欧阳氏祖堂 / หอบรรพชนตระกูลโอวหยาง (ถิ่นแคะ) | ซิงหนิง (兴宁) เหมยโจว | แผนที่ Amap · Google Maps | — |
พิกัดจาก Amap (高德地图) โปรดตรวจสอบก่อนเดินทาง/ติดต่อ · ที่ตั้งสมาคมในไทยมาจากข่าวปี 2022 ระดับซอย ไม่พบเบอร์โทรที่เผยแพร่ · ไม่พบสมาคมหรือศาลที่ใช้ชื่อ "欧阳氏" ในสามเมืองแต้จิ๋ว (แต้จิ๋ว ซัวเถา กิ๊กเอี๊ย)
ปัจจุบันคนแซ่โอวหยางอยู่ที่ไหนในจีน
ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า หูหนาน มีคนแซ่โอวหยางมากที่สุด รองลงมาคือกวางตุ้งและเจียงซี
| พื้นที่ | ความสำคัญ |
|---|---|
| หูหนาน (湖南) | มากที่สุดตามฝูซี 2013 · ฉางซา หลิวหยาง (浏阳) หรู่เฉิง หนิงหย่วน |
| กวางตุ้ง (广东) | กว่างโจว ฝอซาน จั้นเจียง เหอหยวน เจ้าชิ่ง เล่อชาง · ศาลบรรพชนหลายแห่ง |
| เจียงซี (江西) | จี๋อาน (หลูหลิง) ถิ่นสายโอวหยางซิว |
| มณฑลอื่น | หูเป่ย เสฉวน ยูนนาน กุ้ยโจว กว่างซี (กุ้ยหลิน) เจ้อเจียงใต้ |
| ไต้หวัน / จินเหมิน | มีอยู่ แต่หลายครอบครัวถูกเปลี่ยนเป็นแซ่ 欧 สมัยญี่ปุ่นปกครอง |
| ฮ่องกง มาเลเซีย สิงคโปร์ | สะกด Au Yeung, Au Yang, Ou Yang |
| แต้จิ๋ว | แทบไม่มีผู้ใช้ 欧阳 ลูกหลานใช้แซ่ 欧 |
บุคคลสำคัญแซ่โอวหยาง
| บุคคล | ยุค | บทบาท |
|---|---|---|
| โอวหยางเซิง (欧阳生) | ฮั่นตะวันตก | ปราชญ์ชาวเชียนเซิ่ง ตั้งสำนักคัมภีร์《尚书》ที่สอนสืบกันแปดรุ่น |
| โอวหยางหย่ง (欧阳頠) | ราชวงศ์ใต้ ศตวรรษที่ 6 | ตระกูลใหญ่แห่งฉางซา เจ้าเมืองกว่างโจว ปกครองหลิ่งหนาน |
| โอวหยางสวิน (欧阳询) | ค.ศ. 557–641 | ชาวฉางซา หนึ่งในสี่ปรมาจารย์อักษรบรรจง (楷书四大家) ลายมือแบบ "欧体" · บุตรชื่อโอวหยางทง (欧阳通) ก็เป็นนักอักษรศิลป์ |
| โอวหยางจาน (欧阳詹) | ถัง | ชาวจิ้นเจียง จิ้นซื่อคนแรกของฉวนโจว (ปี 792) |
| โอวหยางซิว (欧阳修) | ค.ศ. 1007–1072 | ชาวหลูหลิง รองอัครเสนาบดีสมัยซ่งเหนือ หนึ่งใน "แปดปราชญ์ร้อยแก้วถัง–ซ่ง" (唐宋八大家) ร่วมเขียน《新唐书》และเขียน《新五代史》 เป็นคนรุ่นเดียวกับเปาบุ้นจิ้น (包拯) |
| โอวหยางเสวียน (欧阳玄) | ค.ศ. 1283–1358 | ชาวหลิวหยาง หูหนาน นักประวัติศาสตร์สมัยหยวน บรรณาธิการใหญ่พงศาวดารซ่ง เหลียว และจิน |
| โอวหยางอวี้เชี่ยน (欧阳予倩) | ค.ศ. 1889–1962 | ชาวหลิวหยาง ผู้บุกเบิกละครพูด (话剧) ของจีน อธิการบดีคนแรกของสถาบันการละครกลาง |
| โอวหยางจื้อหย่วน (欧阳自远) | เกิด ค.ศ. 1935 | ชาวจี๋อาน นักธรณีเคมี สมาชิกบัณฑิตยสถานวิทยาศาสตร์จีน ได้สมญา "บิดาแห่งฉางเอ๋อ" จากโครงการสำรวจดวงจันทร์ |
| (ตัวละคร) อาวเอี๊ยงฮง (欧阳锋) | นิยายกิมย้ง | ตัวละครในมังกรหยก ที่มาของรูปไทย "อาวเอี๊ยง" (ไม่ใช่บุคคลจริง) |
อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่
อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารหรือขนมที่ผูกกับแซ่อาวเอี๊ยงโดยตรง งานเขียนที่คนรู้จักมากที่สุดของโอวหยางซิวคือ《醉翁亭记》(บันทึกศาลาชายชราขี้เมา) ที่เล่าถึงการดื่มกินกับชาวบ้านที่ฉูโจว แต่เป็นวรรณกรรม ไม่ใช่สูตรอาหาร
คำสอนประจำตระกูล: ไม่พบ "家训" ฉบับทางการของทั้งแซ่ แต่เว็บพงศาวลีนิยมยกข้อเขียนของโอวหยางซิวว่า
玉不琢，不成器；人不学，不知道 หยกไม่เจียระไนก็ไม่เป็นภาชนะ คนไม่เรียนก็ไม่รู้หลักธรรม
ส่วนเรื่อง "画荻教子" ที่มารดาใช้ก้านอ้อขีดทรายสอนลูก ก็กลายเป็นชื่อหอ 画荻堂 สอนลูกหลานเรื่องความเพียรเรียนแม้ยากจน
ลำดับชื่อรุ่น (字辈): แต่ละสาขาต่างกัน ตัวอย่างจากพงศาวลีสายไท่หู (太湖) อานฮุย ปี 1934
友自彦万玉 · 绍文伯嘉良 · 世祥开正大 · 宗立永其光 · 盛德勤崇裕 · 先声克振扬
ใครที่ยังมีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดู แต่ควรตรวจกับพงศาวลีของบ้านตัวเองอีกครั้ง
การไหว้บรรพชน: สุสานตระกูลโอวหยางซิวที่ซินเจิ้ง เหอหนาน เป็นโบราณสถานระดับชาติ ศาลบรรพชนที่หวงผู่ เล่อชาง สร้างในปี 1807 ส่วนในแต้จิ๋ว ศาล 欧氏宗祠 ที่โอวเปียนยังเก็บกลอน《得姓歌》ไว้บนผนัง
คำถามที่พบบ่อย
แซ่อาวเอี๊ยง ภาษาจีนเขียนอย่างไร?
เขียนว่า 欧阳 (ตัวย่อ) หรือ 歐陽 (ตัวเต็ม) เป็นแซ่สองพยางค์ หมายถึง "ด้านใต้ของเขาโอวอวี๋" ซึ่งเป็นดินแดนที่บรรพชนได้รับพระราชทาน
แซ่อาวเอี๊ยง แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?
สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "อาวเอี๊ยง" (ao1 iang5) รูปนี้ใช้ในวิกิพีเดียภาษาไทยและในนิยายกิมย้ง เช่น อาวเอี๊ยงฮง (欧阳锋) บางคนเขียน "อาวเอี้ยง" ก็เป็นแซ่เดียวกัน
แซ่อาวเอี๊ยง จีนกลางอ่านว่าอะไร?
จีนกลางอ่านว่า "โอวหยาง" (Ōuyáng) แซ่อาวเอี๊ยงกับแซ่โอวหยางจึงเป็นแซ่ 欧阳 เดียวกัน
แซ่อาวเอี๊ยง มาจากไหน?
พงศาวดาร《新唐书》เล่าว่ามาจากถี โอรสของพระเจ้าอู๋เจียงแห่งแคว้นเยว่ ที่ได้ครองด้านใต้ของเขาโอวอวี๋ (แถบหูโจว เจ้อเจียง) ถิ่นตระกูลคือปั๋วไห่ ศูนย์กลางต่อมาคือฉางซาและหลูหลิง (จี๋อาน) ปัจจุบันมีมากที่สุดในหูหนาน
แซ่อาวเอี๊ยง ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?
Ouyang (จีนกลาง), Au Yeung หรือ Au-Yeung (กวางตุ้งฮ่องกง), Au Yang หรือ Ou Yang (มาเลเซีย), Auyong หรือ Au Yong (ฮกเกี้ยน) และ Owyang
แซ่อาวเอี๊ยง (欧阳) กับแซ่อาว (欧) ต่างกันอย่างไร?
欧阳 เป็นแซ่สองพยางค์ ส่วน 欧 เป็นแซ่พยางค์เดียว ในทะเบียนเป็นคนละแซ่ แต่ทั้งคู่เล่าว่ามาจากลูกหลานกษัตริย์เยว่ที่เขาโอวอวี๋เหมือนกัน และมีหลายสายที่ "ตัด 阳 เหลือ 欧" เช่น หมู่บ้านโอวเปียน เหลี่ยวเพ้ง ในแต้จิ๋ว และลูกหลานโอวหยางซิวที่เล่อชาง กวางตุ้ง ถ้าที่บ้านเขียน 欧 ตัวเดียว ให้อ่านบทความแซ่อาวประกอบ
อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่
บทความแซ่ที่เกี่ยวข้อง:
- แซ่อาว แซ่โอว (欧) — แซ่พยางค์เดียวต้นสายเดียวกัน ลูกหลาน 欧阳 ในแต้จิ๋วส่วนใหญ่ใช้แซ่นี้
- แซ่เอี๊ยง แซ่หยาง (阳) — แซ่พยางค์เดียวที่บางสายของ 欧阳 ตัดเหลือ
ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ
บ้านคุณเป็นแซ่อาวเอี๊ยง หรือเป็นแซ่อาว (欧) ที่พงศาวลีเรียกว่า "欧阳" หรือเปล่า? อากงอาม่ามาจากเหลี่ยวเพ้ง หรือจากกวางตุ้ง? ที่บ้านมีป้ายหอ "渤海堂" "画荻堂" หรือ "六一堂" บ้างไหม? ทุกเรื่องเล่าที่แชร์มาจะช่วยเติมประวัติแซ่อาวเอี๊ยงในเมืองไทยให้ครบขึ้น
แหล่งอ้างอิง
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 欧阳姓
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 欧阳修
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 欧阳询
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 欧阳頠
- 族谱网 / 炎黄欧氏网 — 潮汕欧氏的源流和衍蕃 (แหล่งของตระกูล, 2016)
- 搜狗百科 — 欧石村
- 搜狐新闻 — 欧阳修后裔 广东乐昌数千欧姓居民要恢复祖姓 (2004)
- 百祠堂网 — 欧阳氏渤海堂 (汝城)
- 名门修谱 — 欧阳氏起源/迁徙分布
- 泰华网 thaicn — 欧阳氏宗亲总会启建盂兰胜会 (2022)
- 泰华网 thaicn — ข่าวงานตรุษจีน (2017)
- 搜狐 — 2020年全国姓名报告发布
- วิกิพีเดียภาษาไทย — อาวเอี๊ยงฮง
- Wiktionary — 歐陽 (เสียงอ่านแต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน กวางตุ้ง แคะ)
- Amap (高德地图) — 欧阳氏宗祠
หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปัจจุบัน อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ส่วนข้อมูลหมู่บ้านโอวเปียนและสายแต้จิ๋วมาจากสารานุกรมออนไลน์และบทความของตระกูล ซึ่งอาจมีหลายฉบับที่ไม่ตรงกัน
