แซ่เชียะ เขียนด้วยอักษรจีน 席 (ตัวเต็มและตัวย่อเขียนเหมือนกัน) อักษรเดียวกับที่แปลว่า "เสื่อ ที่นั่ง งานเลี้ยง" จีนกลางอ่านว่า "สี" (Xí) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "เชียะ" (cioh8) แซ่นี้เกิดจากเรื่องแปลก คือต้อง "เปลี่ยนแซ่หนีชื่อ" ของเซี่ยงอวี่ แม่ทัพผู้ยิ่งใหญ่ปลายราชวงศ์ฉิน อยู่ราว อันดับประมาณ ~213 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 5.1 แสนคน
แซ่เชียะ แซ่สี (席) ตามตำราแซ่รุ่นหลัง สายหลักเกิดจากการเปลี่ยนแซ่ 籍 เป็น 席 เพื่อเลี่ยงชื่อเซี่ยงอวี่ปลายราชวงศ์ฉิน สืบจากจี๋ถาน ขุนนางแคว้นจิ้น ถิ่นตระกูลคืออันติ้ง ต่อมามีสายใหญ่ที่เหอหนานและตระกูลพ่อค้าตงซาน ซูโจว ปัจจุบันมีราว 5.1 แสนคน (ประมาณการปี 2026) มากที่สุดในเหอหนาน ไม่พบสายในแต้จิ๋วและไม่พบสมาคมในไทย
ประเด็นสำคัญ
- จีนกลางอ่านสี (Xí) แต้จิ๋วอ่านเชียะ (cioh8) ส่วนเสียะ (siah8) คือเสียงคำว่างานเลี้ยง ไม่ใช่เสียงแซ่
- อย่าสับสนกับ 石 เจี๊ยะ ส่วนแซ่ 籍 มีต้นสายเดียวกับ 席
- ถิ่นตระกูลคืออันติ้ง (安定) ตระกูลแขวนป้าย 安定世家 และพูดว่า 天下席姓出安定
- ตระกูลสีแห่งตงซาน ซูโจว เป็นแกนของพ่อค้าตงถิง จักรพรรดิคังซีเสด็จมาปี 1699
- สีเจิ้งฝู่ (席正甫) เป็นคอมประโดร์ HSBC เซี่ยงไฮ้ปี 1874 ตำแหน่งสืบต่อสามรุ่นถึงปี 1929
ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ
ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่
ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์
ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน
ข้อมูลด่วน: แซ่เชียะ แซ่สี (席)
| หัวข้อ | ข้อมูล |
|---|---|
| อักษรจีน | 席 (ตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน) ความหมายทั่วไปคือ "เสื่อ ที่นั่ง งานเลี้ยง" |
| จีนกลาง | Xí (เสียง 2) · สี (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน) |
| แต้จิ๋ว | cioh8 · เชียะ — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย · สำเนียงเมืองแต้จิ๋วและเท่งไฮ้อ่าน ciêh8 (เขียนเป็นไทยได้ใกล้เคียง "เชียะ") |
| คำว่า "งานเลี้ยง" | แต้จิ๋วอ่าน เสียะ (siah8) — เป็นเสียงของคำทั่วไป ไม่ใช่เสียงแซ่ |
| กวางตุ้ง | zik6 · สะกด Chik · ฮ่องกง Tsik · มาเก๊า Chek |
| ภาษาอังกฤษ | Xi, Hsi (ไต้หวัน), Chik (กวางตุ้ง) · เวียดนามเขียน Tịch · เกาหลี 석 (Seok) |
| อันดับในจีน | อันดับประมาณ ~213 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) · ลำดับที่ 133 ใน《百家姓》 |
| ประชากร | ราว 5.1 แสนคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 4.3–5.9 แสนคน) |
| มณฑลที่มีมากที่สุด | เหอหนาน (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013) |
| 郡望 (ถิ่นตระกูล) | 安定 อันติ้ง (แถบกู้หยวน หนิงเซี่ย – เจิ้นหยวน กานซู่) · รองลงมา 襄阳 เซียงหยาง (หูเป่ย) |
| 堂号 (ชื่อหอ) | 安定堂 · 敦睦堂 · 襄阳堂 · 嘉会堂 · 澹峙堂 · 德慎堂 · 奉思堂 |
| ระวังสับสน | แต้จิ๋ว "เชียะ" ใกล้กับ 石 (เจี๊ยะ) แต่เป็นคนละแซ่ · แซ่ 籍 มีต้นสายเดียวกับ 席 |
แซ่เชียะ ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)
แซ่เชียะเขียนว่า 席 เป็นอักษรที่คนจีนเห็นบ่อยมากในคำทั่วไป เช่น 主席 (ประธาน) 出席 (เข้าร่วมประชุม) และ 酒席 (งานเลี้ยงโต๊ะจีน) อักษรนี้ไม่มีรูปย่อ จึงเขียนเหมือนกันทุกที่
ชื่อเรียกแซ่นี้เปลี่ยนไปตามสำเนียง
- สี มาจากภาษาจีนกลาง (Xí เสียงที่ 2) ตรงกับการสะกด "Xi" ส่วนไต้หวันสะกด "Hsi"
- เชียะ คือเสียงแต้จิ๋ว cioh8 ตามสำเนียงซัวเถา เตี่ยเอี๊ย และกิ๊กเอี๊ย (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย) พจนานุกรมแต้จิ๋ว (mogher) ระบุว่าเสียงนี้ใช้เป็นแซ่ ส่วนคนเมืองแต้จิ๋วและเท่งไฮ้ออกเสียง ciêh8 ซึ่งเขียนเป็นอักษรไทยได้ใกล้เคียงกัน
- เสียะ (siah8) คือเสียงแต้จิ๋วของคำว่า 席 ที่แปลว่างานเลี้ยง ไม่ใช่เสียงแซ่ อักษรเดียวกันจึงอ่านสองแบบตามความหมาย
- Chik มาจากกวางตุ้ง (zik6) ฮ่องกงสะกด Tsik มาเก๊าสะกด Chek
ข้อควรระวัง:
- 席 เชียะ กับ 石 เจี๊ยะ เสียงแต้จิ๋วใกล้กัน แต่เป็นคนละแซ่ แซ่ 石 จีนกลางอ่านว่า "สือ"
- 席 กับ 籍 สองแซ่นี้มีต้นสายเดียวกัน (ดูหัวข้อถัดไป)
- เวลาค้นหาคำว่า "แซ่สี" ในภาษาไทย อาจปนกับคำว่า "สี" ที่มีความหมายอื่น ควรพิมพ์คู่กับอักษร 席 เสมอ
แซ่เชียะ มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลสี
สายที่ 1 — เปลี่ยนแซ่ 籍 เป็น 席 เพื่อเลี่ยงชื่อเซี่ยงอวี่: นี่คือสายหลักที่ตำราแซ่ส่วนใหญ่ใช้ เริ่มจาก จี๋ถาน (籍谈) ขุนนางแคว้นจิ้นในยุคชุนชิว ตระกูลนี้ดูแลตำราและเอกสารของแคว้น (典籍) จึงใช้แซ่ 籍
ต่อมา ลูกหลานรุ่นที่ 13 ของจี๋ถานเป็นแม่ทัพในกองทัพของ เซี่ยงอวี่ (项羽) แม่ทัพใหญ่แห่งแคว้นฉู่ปลายราชวงศ์ฉิน ที่คนไทยรู้จักจากเรื่องไซ่ฮั่นในชื่อ ห้างอี๋ หรือ ฌ้อปาอ๋อง ชื่อตัวของเซี่ยงอวี่คือ "籍" (项籍) ตามธรรมเนียมจีนโบราณ ผู้น้อยห้ามใช้ชื่อเดียวกับผู้เป็นนาย ภาษาจีนเรียกว่า 避讳 (เลี่ยงชื่อต้องห้าม) ตระกูลนี้จึงเปลี่ยนแซ่ 籍 เป็น 席 ซึ่งเสียงใกล้กัน
หลังเซี่ยงอวี่แพ้สงคราม (202 ปีก่อน ค.ศ.) ไม่ต้องเลี่ยงชื่ออีกแล้ว บางส่วนกลับไปใช้แซ่ 籍 ตามเดิม บางส่วนใช้แซ่ 席 ต่อมาจนถึงวันนี้
สายที่ 2 — ตำนานผู้เฒ่า "席师": ตำรา《万姓统谱》เล่าว่าสมัยพระเจ้าเหยา มีชายชราแซ่ 席 เล่นเกมโยนไม้ "击壤" พลางร้องเพลง พระเจ้าเหยาเลื่อมใสจึงขอเป็นศิษย์ คนแซ่ 席 ในเหอหนานจำนวนมากนับถือสายนี้ แต่เป็นตำนาน
สายที่ 3 — ชนกลุ่มน้อย: ตามแหล่งของตระกูล ชาวมองโกลและแมนจูบางสกุลใช้ 席 เป็นแซ่จีนในสมัยชิง และปัจจุบันพบคนแซ่ 席 ในชนชาติหุย ม้ง สุ่ย และถู่ ด้วย
| สาย | บรรพชน / เหตุการณ์ | ยุค | ตำนานหรือประวัติศาสตร์ |
|---|---|---|---|
| 籍 → 席 | ลูกหลานจี๋ถาน (籍谈) เลี่ยงชื่อเซี่ยงอวี่ | ปลายฉิน ราว 206 ปีก่อน ค.ศ. | จี๋ถานมีชื่อในพงศาวดาร《左传》 เรื่องเปลี่ยนแซ่มาจากตำราแซ่รุ่นหลัง |
| 席师 อาจารย์ของพระเจ้าเหยา | ชายชราผู้ร้องเพลงกลางทุ่ง | ยุคตำนาน | ตำนาน |
| ชนกลุ่มน้อย | มองโกล แมนจู หุย ถู่ | ชิง–ปัจจุบัน | แหล่งของตระกูล |
ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)
郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล ถิ่นตระกูลหลักของแซ่เชียะคือ อันติ้ง (安定) เขตปกครองที่ตั้งเมื่อปี 114 ก่อน ค.ศ. สมัยฮั่นอู่ตี้ ศูนย์กลางเดิมอยู่ที่กู้หยวน (หนิงเซี่ย) ต่อมาย้ายไปเจิ้นหยวน (กานซู่) ทางตะวันตกเฉียงเหนือของจีน
หลังเปลี่ยนแซ่ ลูกหลานย้ายไปอยู่ที่อันติ้งจนเป็นตระกูลใหญ่ของที่นั่น ตระกูลจึงมีคำพูดว่า "天下席姓出安定" (คนแซ่ 席 ทั้งแผ่นดินมาจากอันติ้ง) และนิยมแขวนป้าย "安定世家" ไว้หน้าบ้าน
| ชื่อ | ประเภท | ที่มา |
|---|---|---|
| 安定 อันติ้ง | 郡望หลัก | กู้หยวน (หนิงเซี่ย) – เจิ้นหยวน (กานซู่) |
| 襄阳 เซียงหยาง | 郡望 | หูเป่ย สมัยจิ้นตะวันออก 席衡 พาครอบครัวลงใต้มาอยู่ที่นี่ |
| 安定堂 | หอ | ตั้งตามถิ่นตระกูล ใช้กว้างที่สุด |
| 敦睦堂 | หอ | สายหลงโหยว เจ้อเจียง (พงศาวลีปี 1850 หน้าปกเขียน "安定席氏宗谱") |
| 襄阳堂 | หอ | ตั้งตามถิ่นตระกูลเซียงหยาง |
| 嘉会堂 · 澹峙堂 · 德慎堂 · 奉思堂 | หอ | ชื่อหอของสาขาต่าง ๆ |
เส้นทางของตระกูล: จากอันติ้งสู่เกาะตงซาน ซูโจว
จากตะวันตกเฉียงเหนือลงสู่ภาคกลาง
- จิ้นตะวันออก: 席衡 พาครอบครัวลงใต้ไปเซียงหยาง หูเป่ย เกิดสายใหญ่สายหนึ่ง
- ราชวงศ์ถัง: สียวี่ (席豫 ค.ศ. 680–748) ชาวเซียงหยาง ย้ายไปลั่วหยาง เหอหนาน เป็นบรรพชนของสายเหอหนาน ซึ่งวันนี้เป็นมณฑลที่มีคนแซ่ 席 มากที่สุด
ตระกูลสีแห่งตงถิงตงซาน
สายที่มีบันทึกละเอียดที่สุดอยู่ที่ ตงถิงตงซาน (洞庭东山) ซูโจว ซึ่งเดิมเป็นเกาะในทะเลสาบไท่หู ตามบันทึกของตระกูล ปลายราชวงศ์ถังช่วงกบฏหวงเฉา สีเวิน (席温) แม่ทัพที่ไม่ยอมจำนนต่อกบฏ พาบุตรสามคนหนีมาอยู่บนเกาะนี้ บุตรทั้งสามตั้งบ้านเป็นสามสาขา เรียกว่า 上席 中席 下席 (สีบน สีกลาง สีล่าง) จุดที่ขึ้นฝั่งกลายเป็นหมู่บ้าน 席家湖 สืบลูกหลานมากว่า 40 รุ่น
ตระกูลอยู่บนเกาะอย่างสงบหลายร้อยปี จนสมัยหมิงคนล้นเกาะ ที่ทำกินไม่พอ ชาวตงซานจึงออกไปค้าขายทั่วลุ่มแม่น้ำแยงซี ไปจนถึงซานตงและเหอหนาน ตระกูลสีกลายเป็นแกนของ "พ่อค้าตงถิง" (洞庭商帮) คนสมัยนั้นเปรียบเทียบกับพ่อค้าฮุยโจวว่า "遍地徽商，钻天洞庭" (พ่อค้าฮุยโจวมีอยู่ทุกที่ พ่อค้าตงถิงเก่งจนเจาะฟ้าได้)
กลางสมัยหมิง สามสาขาแตกออกไปเหอหนาน อานฮุย หูเป่ย เจียงซู และเซี่ยงไฮ้ ตำราของตระกูลกล่าวว่าคนแซ่ 席 ในเจียงซู เจ้อเจียง อานฮุย และซานตง ส่วนใหญ่มาจากตงซาน ปี 1699 จักรพรรดิคังซี เสด็จตงซาน และประทับที่สวนของตระกูลนี้ ปัจจุบันบนตงซานเหลือคนแซ่ 席 อยู่ราว 400 กว่าคน
สามรุ่นผู้จัดการฝ่ายจีนของธนาคาร HSBC
ช่วงกบฏไท่ผิงยึดซูโจวปี 1860 ชาวตงซานจำนวนมากหนีเข้า เซี่ยงไฮ้ หนึ่งในนั้นคือ สีเจิ้งฝู่ (席正甫) ผู้เริ่มจากเป็นลูกมือในโรงเงิน จนปี 1874 ได้เป็น "คอมประโดร์" (买办) ของธนาคารฮ่องกงและเซี่ยงไฮ้ (HSBC) สาขาเซี่ยงไฮ้ คอมประโดร์คือคนจีนที่ธนาคารต่างชาติจ้างให้ดูแลธุรกิจและลูกค้าฝ่ายจีน ท่านได้รับยศขุนนางชั้นสอง จนคนเรียกว่า "红顶买办" (คอมประโดร์หมวกยอดแดง)
ตำแหน่งนี้ส่งต่อถึงบุตร 席立功 และหลาน 席鹿笙 รวมสามรุ่น ตั้งแต่ปี 1874 ถึง 1929 ข่าวสัมภาษณ์ลูกหลานระบุว่า ในธนาคารต่างชาติ 34 แห่งในเซี่ยงไฮ้ มีถึง 17 แห่งที่คอมประโดร์เป็นคนตระกูลนี้หรือเขยของตระกูล จึงได้ฉายาว่า "ตระกูลการเงินอันดับหนึ่งของจีนยุคใหม่"
แต้จิ๋ว: ไม่พบสายตระกูล
ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบหมู่บ้าน ศาลบรรพชน หรือสมาคมแซ่เชียะในแต้จิ๋ว (แต้จิ๋ว ซัวเถา กิ๊กเอี๊ย) ค้นแผนที่จีนด้วยคำว่า 席氏宗祠 席氏家庙 席厝 และ 席氏 ในสามเมืองนี้ ไม่พบสถานที่ที่มีอักษร 席 แม้แต่แห่งเดียว ไม่พบสายฮกเกี้ยน แคะ หรือไหหลำด้วย
เรื่องที่เกี่ยวกับคนกวางตุ้งมีเพียงทางประวัติศาสตร์ คือปี 1864 ขุนพล สีเป่าเถียน เป็นผู้จับ 洪天贵福 โอรสของหงซิ่วเฉวียน ผู้นำกบฏไท่ผิงชาวแคะจากกวางตุ้ง ได้ที่เจียงซี ซึ่งไม่เกี่ยวกับสายตระกูล
แซ่เชียะ (สี 席) ในประเทศไทย
ไม่พบสมาคมแซ่เชียะในประเทศไทย ไม่มีชื่ออยู่ในรายชื่อสหสมาคมตระกูลแซ่ อักษร 席 ที่พบในเอกสารสมาคมไทยเป็นคำว่า 主席 (ประธาน) หรือ 出席 (เข้าร่วม) ในข่าวของสมาคมอื่น ไม่พบบุคคลไทยหรือนามสกุลไทยที่ระบุว่าสืบจากแซ่นี้
ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่ 席 ลองดูป้ายบรรพชนให้แน่ใจว่าเขียน 席 ไม่ใช่ 石 แล้วเล่าให้ฟังได้เลย อากงอาม่ามาจากไหน? ที่บ้านเรียกว่าแซ่เชียะ แซ่สี หรือชื่ออื่น? เรื่องของคุณจะช่วยเติมประวัติแซ่นี้ในเมืองไทยที่ยังว่างอยู่
ปัจจุบันคนแซ่เชียะอยู่ที่ไหนในจีน
ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า เหอหนาน มีคนแซ่ 席 มากที่สุด แซ่นี้จึงเป็นแซ่ "ทางเหนือและภาคกลาง" เป็นหลัก
| พื้นที่ | ความสำคัญ |
|---|---|
| เหอหนาน (河南) | มากที่สุดตามฝูซี 2013 · สายเหยียนจิน ไท่คาง ลู่อี้ · สายที่นับถือตำนาน 席师 |
| ซานซี เหอเป่ย ปักกิ่ง เทียนจิน | กลุ่มใหญ่ทางเหนือ |
| เจียงซู – เซี่ยงไฮ้ | ตงซาน ซูโจว (ศาลบรรพชน หอ安定塔 สวนฉี่หยวน) · ลูกหลานตระกูลคอมประโดร์ในเซี่ยงไฮ้ |
| เสฉวน กว่างซี ยูนนาน | กลุ่มใหญ่ทางตะวันตกเฉียงใต้ |
| ชิงไห่ | ชาวถู่ (土族) แซ่ 席 |
| ไต้หวัน ฮ่องกง ยุโรป อเมริกา | ลูกหลานตระกูลตงซานย้ายไปช่วงปี 1948 เป็นต้นมา · ไต้หวันสะกด Hsi ฮ่องกงสะกด Tsik |
บุคคลสำคัญแซ่สี (席)
| บุคคล | ยุค | บทบาท |
|---|---|---|
| จี๋ถาน (籍谈) | ชุนชิว | ขุนนางแคว้นจิ้นผู้ดูแลตำรา บรรพชนสาย 籍 → 席 |
| สียวี่ (席豫) | ค.ศ. 680–748 | ขุนนางสมัยถัง เสนาบดีกระทรวงพิธีการ (礼部尚书) มีกวีนิพนธ์ใน《全唐诗》 |
| สีซู (席书) | ค.ศ. 1461–1527 | ชาวสุยหนิง เสฉวน ขณะเป็นข้าหลวงการศึกษาในกุ้ยโจว ได้เชิญ หวังหยางหมิง (王守仁) นักปรัชญาที่ถูกเนรเทศมาสอนหนังสือ |
| 席启寓 | ต้นชิง | ผู้แทนตระกูลตงซานรับเสด็จจักรพรรดิคังซี ปี 1699 |
| สีเพ่ยหลาน (席佩兰) | ค.ศ. 1762–หลัง 1829 | กวีหญิงและจิตรกร ได้ชื่อว่าเป็นศิษย์หญิงอันดับหนึ่งของกวีหยวนเหมย (袁枚) |
| สีเป่าเถียน (席宝田) | ค.ศ. 1829–1889 | ขุนพลกองทัพหูหนาน (湘军) จับโอรสของผู้นำไท่ผิงได้ปี 1864 |
| สีเจิ้งฝู่ (席正甫) | ถือตำแหน่ง 1874–1904 | คอมประโดร์ธนาคาร HSBC เซี่ยงไฮ้ "红顶买办" ต้นตระกูลการเงินสามรุ่น |
| สีเจ๋อจง (席泽宗) | ค.ศ. 1927–2008 | นักดาราศาสตร์ชาวซานซี รวบรวมบันทึกดาวระเบิด (ซูเปอร์โนวา) ในเอกสารจีนโบราณ (1955) จนใช้กันทั่วโลก มีดาวเคราะห์น้อยชื่อ 85472 Xizezong |
| สีมู่หรง (席慕蓉) | เกิด ค.ศ. 1943 | กวี นักเขียน และจิตรกรชาวไต้หวัน เชื้อสายมองโกล รวมบทกวี《七里香》(1981) ขายดีมาก |
อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่
อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารประจำแซ่เชียะ แต่มีสองเรื่องที่ผูกกับคำว่า "อาหาร"
- 席 คือคำว่างานเลี้ยง: ในภาษาจีน 酒席 หรือ 宴席 แปลว่างานเลี้ยงโต๊ะจีน และอยู่ในชื่อ "满汉全席" คนแต้จิ๋วอ่านคำนี้ว่า "เสียะ" ซึ่งคนละเสียงกับชื่อแซ่ "เชียะ"
- ร้านอาหาร "席家花园" ที่เซี่ยงไฮ้: บ้านเดิมของตระกูลคอมประโดร์ที่ถนนตงผิง เลขที่ 1 ปัจจุบันเป็นร้านอาหารเซี่ยงไฮ้ (本帮菜) แบรนด์ "席家花园" ซึ่งเปิดโดยคนนอกตระกูล เป็นแบรนด์ร้านอาหาร ไม่ใช่สูตรอาหารของตระกูล
คำสอนประจำตระกูล: พงศาวลีสายเหยียนจิน เหอหนาน (豫延席氏) มี "家训族规" ราว 24 ข้อ หัวใจคือ "敬亲爱友，孝父母，敬祖宗" แปลว่า "เคารพญาติ รักมิตร กตัญญูพ่อแม่ เคารพบรรพชน" และคำนำพงศาวลีย้ำว่า "อย่าลืมว่าเราคือ 安定世家" ส่วนตระกูลตงซานเน้น การค้าควบคู่การศึกษา ถึงขั้นเปิดร้านหนังสือ 扫叶山房 ที่อยู่มาหลายศตวรรษ
ลำดับชื่อรุ่น (字辈): ตัวอย่าง
เหยียนจิน เหอหนาน (รุ่นที่ 45–64): 贤绍铭源清，祥瑞国华荣，福鹤照干堃，胤子嘉传圣 ผู่หยาง เจ้อเจียง: 福寿康宁，法圣智信，仁义富奇，贵祯祥庆
ชุดของผู่หยางแปลได้ราวว่า "มีบุญ อายุยืน สุขภาพดี สงบสุข… มีเมตตา มีคุณธรรม มั่งคั่ง…" ใครที่ยังมีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดู แต่ควรตรวจกับพงศาวลีของบ้านตัวเองอีกครั้ง
การไหว้บรรพชน: ที่หมู่บ้านจูเซี่ยง (朱巷村) ตำบลตงซาน ซูโจว มี ศาลบรรพชน席氏支祠 สร้างปี 1911 ลูกหลานร่วมกันบูรณะปี 2016 และได้เป็นโบราณสถานระดับเมืองซูโจวปี 2019 ทุกเทศกาลเช็งเม้ง ลูกหลานจากที่ต่าง ๆ กลับมาไหว้บรรพชนที่ศาลนี้ ใกล้กันยังมี หอ安定塔 สูง 7 ชั้นริมทะเลสาบ (1916) ที่ลูกหลานนักการเงินสร้างเพื่อตอบแทนคุณมารดา และ สวน启园 ที่สร้างในทศวรรษ 1930 เพื่อระลึกการรับเสด็จคังซี ได้ฉายาว่า "太湖第一园" (สวนอันดับหนึ่งแห่งไท่หู)
คำถามที่พบบ่อย
แซ่เชียะ ภาษาจีนเขียนอย่างไร?
เขียนว่า 席 ซึ่งตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน เป็นอักษรเดียวกับคำว่า 主席 (ประธาน) และ 酒席 (งานเลี้ยง)
แซ่เชียะ แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?
สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "เชียะ" (cioh8 ตามสำเนียงซัวเถา) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย ส่วนเสียง "เสียะ" (siah8) เป็นเสียงของคำว่างานเลี้ยง ไม่ใช่เสียงแซ่
แซ่เชียะ จีนกลางอ่านว่าอะไร?
จีนกลางอ่านว่า "สี" (Xí เสียงที่ 2) แซ่เชียะกับแซ่สีจึงเป็นแซ่ 席 เดียวกัน
แซ่เชียะ มาจากไหน?
ตำราแซ่เล่าว่าลูกหลานของจี๋ถาน (籍谈) ขุนนางแคว้นจิ้น เดิมใช้แซ่ 籍 แต่ต้องเปลี่ยนเป็น 席 ปลายราชวงศ์ฉิน เพราะชื่อตัวของเซี่ยงอวี่ (项籍) คือ 籍 ถิ่นตระกูลคืออันติ้ง (กานซู่–หนิงเซี่ย) ต่อมามีสายใหญ่ที่เหอหนาน และสายตงซาน ซูโจว
แซ่เชียะ ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?
Xi (จีนกลาง), Hsi (ไต้หวัน), Chik (กวางตุ้ง) ฮ่องกงสะกด Tsik และมาเก๊าสะกด Chek
แซ่ 席 กับแซ่ 籍 เกี่ยวข้องกันอย่างไร?
เป็นต้นสายเดียวกัน ตระกูล 籍 เปลี่ยนเป็น 席 เพื่อเลี่ยงชื่อเซี่ยงอวี่ หลังเซี่ยงอวี่แพ้สงคราม บางส่วนกลับไปใช้ 籍 บางส่วนใช้ 席 ต่อ จึงเกิดเป็นสองแซ่จนถึงวันนี้
อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่
แซ่ที่เกี่ยวข้อง:
- แซ่ฮ่าง แซ่เซี่ยง (项) — ตระกูลของเซี่ยงอวี่ ต้นเหตุที่แซ่ 籍 ต้องเปลี่ยนเป็น 席
- แซ่เจี๊ยะ แซ่สือ (石) — แต้จิ๋วเสียงใกล้แซ่เชียะ (席) แต่เป็นคนละแซ่
ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ
บ้านคุณเป็นแซ่ 席 หรือรู้จักใครที่ใช้แซ่นี้ไหม? อากงอาม่ามาจากเหอหนาน ซูโจว เซี่ยงไฮ้ หรือที่อื่น? ที่บ้านมีป้าย "安定堂" หรือ "安定世家" บ้างหรือเปล่า? ทุกเรื่องเล่าที่แชร์มาจะช่วยเติมประวัติแซ่เชียะในเมืองไทยให้ครบขึ้น
แหล่งอ้างอิง
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 席姓
- ibazi.cn — 席姓起源
- 族谱网 — 苏州席氏支祠 (อ้าง《苏州日报》, แหล่งของตระกูล)
- 族谱网 — 洞庭席氏迁徙 (แหล่งของตระกูล)
- 族谱网 — 延津县席氏家谱序言 (แหล่งของตระกูล)
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 席豫
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 席書
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 席宝田
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 席佩蘭
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 席澤宗
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 席慕蓉
- 道客巴巴 — 席正甫家族：中国近代金融第一家 (《金融档案》2013)
- 新浪 — 独家专访席家后人 (2004)
- 锦秋文谱 — 豫延席氏家训族规
- 族谱网 — 席氏宗谱 (字辈)
- mogher.com — "席" 潮州话
- mogher.com — สหสมาคมตระกูลแซ่ – รายชื่อสมาคม (Wayback 2020)
หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปลายปี 2025 อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ส่วนเรื่องสายตงซาน ศาลบรรพชน และอักษรลำดับรุ่น หลายส่วนมาจากพงศาวลีและเว็บไซต์ของตระกูล ซึ่งอาจมีหลายฉบับที่ไม่ตรงกัน
