แซ่ปี่ เขียนด้วยอักษรจีน 费 (ตัวเต็ม 費) อักษรเดียวกับคำว่า "ค่าใช้จ่าย" จีนกลางอ่านว่า "เฟ่ย" (Fèi) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ปี่" (bi3) คนไทยที่อ่านสามก๊กรู้จักแซ่นี้ผ่าน "บิฮุย" อัครเสนาบดีแห่งจ๊กก๊ก แซ่นี้อยู่ราว อันดับประมาณ ~209 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 5.4 แสนคน มากที่สุดที่มณฑลเจียงซู
แซ่ปี่ แซ่เฟ่ย (费) ตัวเต็ม 費 มีต้นสายหลายสาย สายที่มีบันทึกชัดมาจากเมืองเฟ่ยของรัฐหลู่ในซานตง ซึ่งเจ้ารัฐพระราชทานแก่จี้โหย่วเมื่อ 659 ปีก่อน ค.ศ. ลูกหลานจึงใช้ชื่อเมืองเป็นแซ่ อีกสายเป็นตำนานจากป๋ออี้ ถิ่นตระกูลคือเจียงเซี่ยในหูเป่ยกับหลางหยาในซานตง ปัจจุบันมีราว 5.4 แสนคน (ประมาณการปี 2026) มากที่สุดในเจียงซู ไม่พบสายในแต้จิ๋วและไม่พบสมาคมในไทย
ประเด็นสำคัญ
- จีนกลางอ่านเฟ่ย แต้จิ๋วอ่านปี่ (bi3) ส่วนสามก๊กไทยเรียกบิฮุย (费祎) ตรงกับเสียงฮกเกี้ยน pì
- ต้นแซ่มีสี่สาย คือป๋ออี้ (ตำนาน) เชื้อพระวงศ์รัฐหลู่ จี้โหย่ว และชาวเซียนเปยสกุล 费连
- ถิ่นตระกูลคือ 江夏 เจียงเซี่ย (หูเป่ย) กับ 琅琊 หลางหยา (ซานตง) ชื่อหอมี 江夏堂 และ 孝友堂
- เฟ่ยซิ่น (费信) ล่ามในกองเรือเจิ้งเหอ เขียน《星槎胜览》บันทึก 22 ประเทศ รวมสยามด้วย
- อย่าสับสนกับ 毕 และ 闭 ที่เสียงไทยใกล้กัน ส่วนเฟ่ยหง (费宏) สอบได้จอหงวนปี 1487
ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ
ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่
ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์
ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน
ข้อมูลด่วน: แซ่ปี่ แซ่เฟ่ย (费)
| หัวข้อ | ข้อมูล |
|---|---|
| อักษรจีน | 费 (ตัวย่อ) / 費 (ตัวเต็ม) ความหมายทั่วไปคือ "ค่าใช้จ่าย สิ้นเปลือง" |
| จีนกลาง | Fèi (เสียง 4) · เฟ่ย (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน) · ตำราโบราณมีเสียง Bì สำหรับชื่อเมืองเฟ่ยของรัฐหลู่ |
| แต้จิ๋ว | bi3 · ปี่ — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย · อีกเสียงคือ hui3 (ฮุ่ย) ซึ่งเป็นเสียงของคำว่า "ค่าใช้จ่าย" |
| รูปไทยในสามก๊ก | บิ — ในชื่อ บิฮุย (費禕) |
| ฮกเกี้ยน | pì (ใช้เป็นแซ่ในจีนแผ่นดินใหญ่) · hùi (ใช้เป็นแซ่ในไต้หวัน) |
| กวางตุ้ง / แคะ | กวางตุ้ง fai3 (ฮ่องกงสะกด Fai, Pei · มาเก๊า Pai) · แคะ fi |
| ภาษาอังกฤษ | Fei, Fai, Fee · สิงคโปร์–มาเลเซีย Hwee / Hui · เวียดนาม Phí · เกาหลี 비 |
| อันดับในจีน | อันดับประมาณ ~209 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) · ลำดับที่ 65 ใน《百家姓》 |
| ประชากร | ราว 5.4 แสนคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 4.6–6.2 แสนคน) |
| มณฑลที่มีมากที่สุด | เจียงซู (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013) |
| 郡望 (ถิ่นตระกูล) | 江夏 เจียงเซี่ย (หูเป่ย — สามก๊กไทยเรียก "กังแฮ") · 琅琊 หลางหยา (ซานตง) |
| 堂号 (ชื่อหอ) | 江夏堂 · 琅琊堂 · 孝友堂 · 念本堂 · 敦睦堂 ฯลฯ |
| ระวังสับสน | "ปี่" ใกล้ 毕 (ปิ๊ก / ปี้) และ 闭 (ปี๋ / ปี้) · "ปี่" ยังเป็นชื่อเครื่องดนตรีไทย · 费县 เป็นชื่ออำเภอ ไม่ใช่ตัวแซ่ |
แซ่ปี่ ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)
แซ่ปี่เขียนว่า 费 ในจีนแผ่นดินใหญ่ และ 費 ในไต้หวัน ฮ่องกง และป้ายบรรพชนรุ่นเก่า
แซ่นี้มีเรื่องเสียงอ่านที่น่าสนใจ เพราะในประวัติศาสตร์มี สองเสียง
- เฟ่ย (Fèi) คือเสียงแซ่มาตรฐานในภาษาจีนกลางปัจจุบัน ตรงกับการสะกด "Fei"
- Bì คือเสียงโบราณของชื่อ เมืองเฟ่ย (费邑) ของรัฐหลู่ ตำราเสียงสมัยซ่ง《广韵》ให้เสียงพ้องกับคำว่า 秘 และตำราแซ่ว่าสายของ "จี้โหย่ว" ที่ได้เมืองนี้ควรอ่าน Bì แต่ในการใช้จริงทุกวันนี้ คนแซ่นี้แทบทั้งหมดอ่าน Fèi แม้แต่ชื่ออำเภอ 费县 ในซานตง ซึ่งเป็นที่ตั้งเมืองเฟ่ยโบราณ ปัจจุบันก็อ่าน Fèi Xiàn
ส่วนในภาษาจีนถิ่นใต้
- ปี่ คือเสียงแต้จิ๋ว bi3 (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย) พจนานุกรมแต้จิ๋ว (mogher) ระบุว่าเสียงนี้ใช้เป็นแซ่ในทุกถิ่น และวิกิพจนานุกรมก็ระบุว่า bi3 เป็นเสียงแซ่
- ฮุ่ย (hui3) เป็นเสียงแต้จิ๋วของคำว่า "ค่าใช้จ่าย" ทั่วไป ส่วนในไต้หวัน เสียงฮกเกี้ยน hùi ใช้เป็นแซ่ด้วย และสิงคโปร์–มาเลเซียสะกดแซ่นี้ว่า Hwee หรือ Hui
- บิ คือรูปที่คนไทยเห็นในวรรณคดี สามก๊ก ในชื่อ บิฮุย (費禕) ตรงกับเสียงฮกเกี้ยน pì ของแซ่นี้
- Fai มาจากกวางตุ้ง (fai3)
ข้อควรระวัง:
- 费 ปี่ กับ 毕 ปิ๊ก และ 闭 ปี๋ เสียงไทยใกล้กัน แซ่ 毕 จีนกลางอ่าน "ปี้" แต่เป็นคนละแซ่ทั้งหมด
- "ปี่" เป็นชื่อเครื่องดนตรีไทย เวลาค้นหาควรพิมพ์คำว่า "แซ่ปี่" คู่กับอักษร 费 เสมอ
- 费县 (อำเภอเฟ่ย) ในซานตงเป็นชื่อสถานที่ ไม่ใช่ตัวแซ่ และชื่อ 黄飞鸿 ใช้อักษร 飞 (บิน) ไม่ใช่ 费
แซ่ปี่ มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลเฟ่ย
แซ่ 费 มีต้นสายหลายสาย ทั้งตำนานและที่มีบันทึก
สายที่ 1 — ลูกหลานป๋ออี้ (伯益) สกุลอิ๋ง (嬴): ตำนานเล่าว่าป๋ออี้ หรือ "ต้าเฟ่ย" (大费) ช่วยพระเจ้าอวี่ปราบน้ำท่วม บุตรคนรองชื่อ 若木 ใช้ชื่อบิดา "费" เป็นแซ่ ลูกหลานชื่อ 费昌 เป็นสารถีของพระเจ้าทังผู้ตั้งราชวงศ์ซาง เรื่องนี้เป็นตำนานที่บันทึกในตำรารุ่นหลัง
สายที่ 2 — เชื้อพระวงศ์รัฐหลู่ สกุลจี (姬): ตำรา《通志·氏族略》บันทึกว่าราวปี 827 ก่อน ค.ศ. หลานของเจ้ารัฐหลู่ได้ปกครองเมืองเฟ่ย เรียกว่า "费伯" ลูกหลานจึงใช้ชื่อเมืองเป็นแซ่
สายที่ 3 — จี้โหย่ว (季友) แห่งรัฐหลู่: พงศาวดาร《左传》บันทึกว่าปี 659 ก่อน ค.ศ. เจ้ารัฐหลู่พระราชทานที่ดินและ เมืองเฟ่ย แก่จี้โหย่ว ศิลาจารึกสมัยฮั่นก็เขียนว่าจี้โหย่ว "ได้เมืองเฟ่ยจึงใช้เป็นแซ่" สายนี้คือสายที่ตำราแซ่ว่าอ่าน Bì ตามเสียงชื่อเมือง
สายที่ 4 — ชาวเซียนเปย: ตำรา《魏书·官氏志》บันทึกว่าสกุล 费连氏 ของชาวเซียนเปย ตามจักรพรรดิเว่ยเสี้ยวเหวินตี้ย้ายลงมาลั่วหยาง แล้วเปลี่ยนเป็นแซ่ 费 ในปลายศตวรรษที่ 5
| สาย | บรรพชน / เหตุการณ์ | ยุค | ตำนานหรือประวัติศาสตร์ |
|---|---|---|---|
| ลูกหลานป๋ออี้ (嬴) | 若木 ใช้ชื่อบิดาเป็นแซ่ · 费昌 สารถีพระเจ้าทัง | เซี่ย–ซาง | ตำนาน (บันทึกรุ่นหลัง) |
| 费伯 (姬) | หลานเจ้ารัฐหลู่ปกครองเมืองเฟ่ย | ต้นชุนชิว ราว 827 ปีก่อน ค.ศ. | มีเอกสาร |
| จี้โหย่ว (姬) | ได้เมืองเฟ่ยปี 659 ก่อน ค.ศ. | ชุนชิว | มีเอกสาร (《左传》 ศิลาจารึกสมัยฮั่น) |
| ชาวเซียนเปย | 费连氏 เปลี่ยนเป็น 费 | เว่ยเหนือ | มีเอกสาร (《魏书》) |
ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)
郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล แซ่ปี่มีถิ่นตระกูลสองแห่ง
| ชื่อ | ประเภท | ที่มา |
|---|---|---|
| 江夏 เจียงเซี่ย | 郡望 | หูเป่ย สามก๊กไทยเรียก "กังแฮ" บ้านเกิดของบิฮุย ตำราแซ่ว่าเป็นต้นสายของตระกูลเฟ่ยในเจียงหนาน |
| 琅琊 หลางหยา | 郡望 | ตะวันออกเฉียงใต้ของซานตง ใกล้อำเภอเฟ่ย ถิ่นเดิมของสายรัฐหลู่ พงศาวลีสายอู่จิ้นยังใช้ชื่อ《琅琊费氏武进支谱》(1916) |
| 江夏堂 · 琅琊堂 | หอ | ตั้งตามถิ่นตระกูล |
| 孝友堂 | หอ | ตระกูลเฟ่ยแห่งเยียนซาน เจียงซี อัครเสนาบดีหลี่ตงหยาง (李东阳) สมัยหมิง เขียนบทความ《孝友堂记》ยกย่องความกตัญญูของตระกูลนี้ |
| 念本堂 · 敦睦堂 · 授易堂 · 志远堂 · 德懋堂 | หอ | ชื่อหอบนพงศาวลีสายอู่จิ้น เจียงอิน ถงเฉิง ฉางโจว และเหอเฝย |
เส้นทางของตระกูล: จากซานตงสู่เจียงหนาน
ยุคแรก: ซานตงและหูเป่ย
ตระกูลเริ่มต้นในซานตง (เมืองเฟ่ยของรัฐหลู่) แล้วแพร่ไปหูเป่ย สมัยฮั่นมีคนแซ่ 费 หลายถิ่น เช่น 费直 ชาวซานตง นักคัมภีร์อี้จิง และ 费长房 ชาวเหอหนาน ช่วงสามก๊ก ตระกูลเฟ่ยแห่งเจียงเซี่ยเข้าเสฉวนผ่านสายเครือญาติ เพราะป้าของ 费伯仁 เป็นมารดาของ เล่าเจี้ยง (刘璋 หลิวจาง) บิฮุยจึงติดตามเข้าเสฉวน
สมัยหมิง–ชิง: ตระกูลบัณฑิตแห่งเจียงหนาน
พงศาวลีแซ่ 费 ส่วนใหญ่กระจุกอยู่ใน เจียงหนาน (ลุ่มแม่น้ำแยงซีตอนล่าง) เช่น เจียงอิน อู่จิ้น เจิ้นเจียง ในเจียงซู เซียวซานและจูจี้ในเจ้อเจียง ถงเฉิงและเหอเฝยในอานฮุย คนดังของแซ่นี้ในเจียงหนานก็มีมาก ตรงกับข้อมูลฝูซีที่ว่าเจียงซูมีคนแซ่นี้มากที่สุด
ตระกูลเฟ่ยแห่งเยียนซาน (铅山) เจียงซี เป็นตัวอย่างที่ตระกูลเล่าภูมิใจ ตามบันทึกของตระกูล ปลายราชวงศ์หยวน 费有常 หนีภัยสงครามมาสร้างกระท่อม รุ่นที่สองเป็นพ่อค้าเร่ตั้งแต่อายุ 13 รุ่นที่สามเริ่มส่งลูกเรียนหนังสือ รุ่นที่สี่ตั้งโรงเรียนของตระกูล จนรุ่นที่หกมี เฟ่ยหง (费宏) สอบได้ จอหงวน (ที่หนึ่งของการสอบขุนนางทั้งประเทศ) ในปี 1487
สมัยชิง คนแซ่ 费 จากเส้าซิง เจ้อเจียง ทำงานเป็น "师爷" (ที่ปรึกษาของขุนนาง) จำนวนมาก และหลังกลางราชวงศ์ชิงมีบางส่วนข้ามไปไต้หวัน
แต้จิ๋ว: ไม่พบสายตระกูล
ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบหมู่บ้าน ศาลบรรพชน หรือสมาคมแซ่ปี่ในแต้จิ๋ว (แต้จิ๋ว ซัวเถา กิ๊กเอี๊ย) ค้นแผนที่จีนด้วยคำว่า 费氏宗祠 费氏祖祠 费氏宗亲会 และ 费氏 ในสามเมืองนี้ ไม่พบสถานที่ที่มีชื่อ "费氏" เลย ไม่พบสายฮกเกี้ยนหรือกวางตุ้งที่ระบุที่ตั้งได้ด้วย ร่องรอยที่พบมีเพียงการสะกด Hwee / Hui ของคนแซ่นี้ในสิงคโปร์และมาเลเซีย ซึ่งมาจากเสียงฮกเกี้ยน
แซ่ปี่ (เฟ่ย 费) ในประเทศไทย
ไม่พบสมาคมแซ่ปี่ในประเทศไทย ไม่มีชื่ออยู่ในรายชื่อสหสมาคมตระกูลแซ่ ไม่พบบุคคลไทยหรือนามสกุลไทยที่ระบุว่าสืบจากแซ่นี้
แต่แซ่นี้มี เรื่องเล่าทางประวัติศาสตร์กับสยาม ที่น่าสนใจ เฟ่ยซิ่น (费信) ชาวคุนซาน เจียงซู เป็นล่ามภาษาอาหรับในกองเรือของ เจิ้งเหอ (郑和) ตามกองเรือออกทะเลถึง 4 ครั้ง (ค.ศ. 1409–1430) แล้วเขียนหนังสือ 《星槎胜览》 (ค.ศ. 1436) บันทึกประเทศที่ไปด้วยตัวเอง 22 ประเทศ ซึ่งรวมถึง 暹罗 (สยาม) ด้วย นี่เป็นเรื่องประวัติศาสตร์การเดินเรือ ไม่ใช่สายตระกูลแซ่ปี่ในเมืองไทย
ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่ 费 ลองดูป้ายบรรพชนให้แน่ใจว่าเขียน 费 / 費 ไม่ใช่ 毕 หรือ 闭 แล้วเล่าให้ฟังได้เลย อากงอาม่ามาจากไหน? ที่บ้านเรียกว่าแซ่ปี่ แซ่ฮุ่ย แซ่เฟ่ย หรือชื่ออื่น? เรื่องของคุณจะช่วยเติมประวัติแซ่นี้ในเมืองไทยที่ยังว่างอยู่
ปัจจุบันคนแซ่ปี่อยู่ที่ไหนในจีน
ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า เจียงซู มีคนแซ่ 费 มากที่สุด
| พื้นที่ | ความสำคัญ |
|---|---|
| เจียงซู (江苏) | มากที่สุดตามฝูซี 2013 · เจียงอิน อู่จิ้น ฉางโจว เจิ้นเจียง อู๋เจียง คุนซาน หวยอาน |
| เซี่ยงไฮ้ · เจ้อเจียง · อานฮุย | เส้าซิง หูโจว เซียวซาน ถงเฉิง เหอเฝย |
| เหอเป่ย · หูเป่ย · เหอหนาน | กลุ่มที่มีคนแซ่นี้มากตามเว็บแซ่จีน |
| เจียงซี | ตระกูลบัณฑิตแห่งเยียนซาน |
| ไต้หวัน | มีแซ่นี้ อ่านแบบฮกเกี้ยนว่า hùi |
| สิงคโปร์ · มาเลเซีย | สะกด Hwee / Hui |
บุคคลสำคัญแซ่เฟ่ย (费)
| บุคคล | ยุค | บทบาท |
|---|---|---|
| 费直 | ฮั่นตะวันตก | ชาวตงไหล ซานตง นักคัมภีร์อี้จิง ต้นสำนัก "费氏易" |
| 费长房 | ฮั่นตะวันออก | ชาวหรู่หนาน นักพรต ต้นเรื่องสำนวน "悬壶济世" (ตำนาน) |
| บิฮุย (费祎 เฟ่ยอี) | ? – ค.ศ. 253 | ชาวเจียงเซี่ย อัครเสนาบดีจ๊กก๊ก หนึ่งใน "四相" ร่วมกับ ขงเบ้ง (诸葛亮 จูเก่อเลี่ยง) เจียวอ้วน (蒋琬 เจี่ยงหว่าน) และ ตั๋งอุ๋น (董允 ต่งอวิ่น) ถูกลอบสังหารกลางงานเลี้ยง |
| เฟ่ยซิ่น (费信) | ค.ศ. 1388 – ? | ล่ามในกองเรือเจิ้งเหอ ผู้เขียน《星槎胜览》 บันทึกประเทศที่ไปด้วยตัวเอง 22 ประเทศ รวมทั้งสยาม |
| เฟ่ยหง (费宏) | ค.ศ. 1468 – 1535 | ชาวเยียนซาน เจียงซี จอหงวนปี 1487 อัครเสนาบดีอันดับหนึ่ง (首辅) สมัยหมิง |
| เฟ่ยตานซวี่ (费丹旭) | สมัยชิง | ชาวหูโจว จิตรกรภาพสตรีงาม เรียกตัวเองว่า "长房后裔" (ลูกหลานของ费长房) |
| เฟ่ยเสี้ยวทง (费孝通) | ค.ศ. 1910 – 2005 | ชาวอู๋เจียง เจียงซู ผู้บุกเบิกสังคมวิทยาและมานุษยวิทยาจีน ผลงาน《乡土中国》《江村经济》 |
| เฟ่ยมู่ (费穆) | ค.ศ. 1906 – 1951 | ผู้กำกับภาพยนตร์ ผลงาน《小城之春》(1948) ต้นแบบ "ภาพยนตร์กวีนิพนธ์" ของจีน |
เรื่องเล่าของบิฮุยและ费长房
บิฮุย ได้ชื่อเป็นหนึ่งใน "四相" (สี่อัครเสนาบดี) ของจ๊กก๊ก ร่วมกับขงเบ้ง เจียวอ้วน และตั๋งอุ๋น ต่อมาเป็นแม่ทัพใหญ่ผู้ดูแลราชการ (大将军 录尚书事) จนปี 253 ถูกขุนนางฝ่ายวุยที่มาสวามิภักดิ์ลอบสังหารกลางงานเลี้ยง
ส่วน 费长房 มีตำนานว่าเป็นศิษย์ของ "เฒ่าน้ำเต้า" (壶翁) ผู้แขวนน้ำเต้าขายยา เรื่องนี้กลายเป็นสำนวน "悬壶济世" (แขวนน้ำเต้าช่วยโลก) ที่คนจีนใช้ยกย่องแพทย์มาจนทุกวันนี้
อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่
อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารประจำแซ่ปี่ ผลค้นคำว่า 费 คู่กับอาหาร ส่วนใหญ่เป็นคำว่า "ค่าใช้จ่าย" (费用) ไม่เกี่ยวกับแซ่
คำสอนประจำตระกูล: ตระกูลเฟ่ยแห่งเยียนซานมีกฎตระกูล 7 ข้อ คือ "同居、均财、奉先、训后、惇礼、守法、尚义" แปลว่า "อยู่รวมกัน แบ่งทรัพย์เท่ากัน บูชาบรรพชน สอนลูกหลาน รักษาจารีต เคารพกฎหมาย ยึดคุณธรรม"
ตระกูลยังเล่าเรื่องสอนใจว่า ตอนเฟ่ยหงเป็นจอหงวนอายุ 22 ปี ท่านทะเลาะกับเพื่อนขุนนางเพราะเรื่องหมากรุก บิดาจึงส่งคนถือไม้เรียวมาลงโทษ เฟ่ยหงก็ก้มรับโทษและไปขอโทษเพื่อน (เรื่องเล่าของตระกูล)
ลำดับชื่อรุ่น (字辈): ตัวอย่างจากหวยอาน เจียงซู
志在行仁厚,书香百世昌,大宗同善继,恩德庆延长
แปลได้ราวว่า "ตั้งใจทำความดี กลิ่นอายแห่งการเรียนรุ่งเรืองร้อยรุ่น ตระกูลใหญ่สืบความดีร่วมกัน คุณงามความดียืนยาว" ใครที่ยังมีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดู แต่ควรตรวจกับพงศาวลีของบ้านตัวเองอีกครั้ง
การไหว้บรรพชน: ตระกูลเฟ่ยแห่งเยียนซานมีหอ 孝友堂 และศาลประจำตระกูล บทความเรื่องคุณธรรมของตระกูลนี้ยังถูกเผยแพร่ในเว็บไซต์ของรัฐบาลอำเภอเยียนซานในหมวดวัฒนธรรมท้องถิ่น
คำถามที่พบบ่อย
แซ่ปี่ ภาษาจีนเขียนอย่างไร?
ตัวย่อเขียนว่า 费 ตัวเต็มเขียนว่า 費 เป็นอักษรเดียวกับคำว่า "ค่าใช้จ่าย"
แซ่ปี่ แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?
สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ปี่" (bi3) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย พจนานุกรมแต้จิ๋วระบุว่าเสียงนี้ใช้เป็นแซ่ ส่วนเสียง "ฮุ่ย" (hui3) เป็นเสียงของคำว่าค่าใช้จ่าย
แซ่ปี่ จีนกลางอ่านว่าอะไร?
จีนกลางอ่านว่า "เฟ่ย" (Fèi เสียงที่ 4) ตำราโบราณมีเสียง Bì สำหรับชื่อเมืองเฟ่ยของรัฐหลู่ แต่ปัจจุบันคนแซ่นี้แทบทั้งหมดอ่าน Fèi
แซ่ปี่ มาจากไหน?
มีหลายสาย สายที่มีบันทึกชัดคือเชื้อพระวงศ์รัฐหลู่ (ซานตง) ที่ได้ปกครองเมืองเฟ่ย และจี้โหย่วที่ได้เมืองเฟ่ยในปี 659 ก่อน ค.ศ. ลูกหลานจึงใช้ชื่อเมืองเป็นแซ่ ถิ่นตระกูลคือเจียงเซี่ย (หูเป่ย) และหลางหยา (ซานตง) ปัจจุบันมีมากที่สุดในเจียงซู
แซ่ปี่ ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?
Fei (จีนกลาง), Fai (กวางตุ้ง), Hwee หรือ Hui (สิงคโปร์–มาเลเซีย ตามเสียงฮกเกี้ยน) และ Pei หรือ Pai (ฮ่องกง มาเก๊า)
บิฮุยในสามก๊กเป็นแซ่อะไร?
บิฮุย (費禕 เฟ่ยอี) เป็นแซ่ 费 คำว่า "บิ" มาจากเสียงฮกเกี้ยน pì ของแซ่นี้ จึงเป็นแซ่เดียวกับแซ่ปี่และแซ่เฟ่ย
อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่
แซ่ที่เสียงคล้ายกัน (อย่าสับสน):
- แซ่ปิ๊ก แซ่ปี้ (毕) — เสียงไทยใกล้แซ่ปี่ (费) แต่เป็นคนละแซ่
- แซ่ปี๋ แซ่ปี้ (闭) — อีกแซ่ที่เสียงไทยใกล้แซ่ปี่
ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ
บ้านคุณเป็นแซ่ 费 หรือรู้จักใครที่ใช้แซ่นี้ไหม? อากงอาม่ามาจากเจียงซู เจ้อเจียง หรือที่อื่น? ที่บ้านเรียกว่าแซ่ปี่ แซ่ฮุ่ย หรือแซ่เฟ่ย? มีป้ายหอ "江夏堂" บ้างหรือเปล่า? ทุกเรื่องเล่าที่แชร์มาจะช่วยเติมประวัติแซ่ปี่ในเมืองไทยให้ครบขึ้น
แหล่งอ้างอิง
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 費姓
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 费县 (ชื่อและเสียงอ่าน)
- Wiktionary — 費 (เสียงอ่านแต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน กวางตุ้ง)
- 汉程国学 — 费姓 (《通志·氏族略》《魏书·官氏志》)
- 取名网 — 费姓郡望堂号大全
- 取名网 — 费姓字辈排行
- 族谱网 — 文化铅山--孝友堂里的费氏家风 (แหล่งของตระกูล)
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 費禕
- วิกิพีเดียไทย — บิฮุย
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 费信
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 費宏
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 費丹旭
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 费孝通
- [วิกิพีเดียภาษาจีน — 费穆](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%B4%B9%E7%A9%86_(%E5%AF%BC%E6%BC%94)
- [วิกิพีเดียภาษาจีน — 費長房](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%B2%BB%E9%95%B7%E6%88%BF_(%E6%BC%A2%E6%9C%9D)
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 費直
- 云家谱 — 费氏 (รายชื่อพงศาวลี)
- 云家谱 — สหสมาคมตระกูลแซ่ – รายชื่อสมาคม (Wayback 2020)
หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปลายปี 2025 อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ส่วนเรื่องตระกูลเฟ่ยแห่งเยียนซาน กฎตระกูล และอักษรลำดับรุ่น มาจากพงศาวลีและเว็บไซต์ของตระกูล ซึ่งอาจมีหลายฉบับที่ไม่ตรงกัน
