แซ่เอี๊ยง เขียนด้วยอักษรจีน 阳 (ตัวเต็ม 陽) แปลว่า "พระอาทิตย์" จีนกลางอ่านว่า "หยาง" (Yáng) สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "เอี๊ยง" (iang5) เป็น คนละแซ่ กับแซ่ 杨 (เอี้ย) ที่คนไทยรู้จักกันดี แซ่นี้อยู่ราว อันดับประมาณ ~186 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 7.1 แสนคน
แซ่เอี๊ยง แซ่หยาง (阳) แปลว่าพระอาทิตย์ เกิดขึ้นหลายทาง สายที่มีเอกสารเก่าที่สุดคือเชื้อพระวงศ์โจวที่ได้ที่ดินหยางฝานในเหอหนาน แล้วย้ายไปอู๋จง ตั้งเป็นถิ่นตระกูลเป่ยผิง ยังมีสายที่ย่อจากแซ่ซ้อน เช่น 欧阳 ปัจจุบันมีราว 7.1 แสนคน (ประมาณการปี 2026) มากที่สุดในหูหนาน ไม่พบสายในแต้จิ๋วและไม่พบสมาคมในไทย และเป็นคนละแซ่กับ 杨 羊
ประเด็นสำคัญ
- 阳 จีนกลางอ่านหยาง แต้จิ๋วอ่านเอี๊ยง เป็นคนละแซ่กับ 杨 羊 (เอี้ย) และ 欧阳 (อาวเอี๊ยง)
- สายเก่าสุดคือเชื้อพระวงศ์โจวที่ได้ที่ดินหยางฝาน แล้วย้ายไปอู๋จง ถิ่นตระกูลเป่ยผิง
- บางสายย่อมาจากแซ่ซ้อน เช่น หยางฮั่นเซิง (阳翰笙) ชื่อเดิม 欧阳本义
- หยางเฉิง (阳城) เจ้าเมืองเต้าโจวสมัยถัง ตำนานพื้นบ้านบางสายนับเป็นเทพฮก
- ไม่พบสายในแต้จิ๋ว ไม่พบสมาคมแซ่ 阳 ในไทย (สมาคมที่มีคือแซ่ซ้อน 欧阳)
ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ
ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่
ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์
ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน
ข้อมูลด่วน: แซ่เอี๊ยง แซ่หยาง (阳)
| หัวข้อ | ข้อมูล |
|---|---|
| อักษรจีน | 阳 (ตัวย่อ) / 陽 (ตัวเต็ม) แปลว่า "พระอาทิตย์" หรือ "ด้านที่ได้แดด" |
| จีนกลาง | Yáng (เสียง 2) · หยาง (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน) |
| แต้จิ๋ว | iang5 · เอี๊ยง — พบรูปนี้ในเอกสารไทยผ่านแซ่ซ้อน 欧阳 "อาวเอี๊ยง" · รูปอื่น: เอี้ยง (ตามกฎวรรณยุกต์) · เอี๋ยง (สามก๊กฉบับไทย) |
| ฮกเกี้ยน | iông / iâng (เสียงอ่านหนังสือ) |
| กวางตุ้ง | joeng4 — ฮ่องกงสะกด Yeung (ซ้ำกับแซ่ 杨) |
| แคะ (ฮากกา) | yòng |
| ภาษาอังกฤษ | Yang, Yeung, Yong, Iang |
| อันดับในจีน | อันดับประมาณ ~186 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) · ไต้หวันอันดับ 184 มี 2,692 คน (ปี 2018) |
| ประชากร | ราว 7.1 แสนคน หรือราว 0.050% (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 6.0–8.2 แสนคน) |
| มณฑลที่มีมากที่สุด | หูหนาน (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013 — แหล่งรอง) |
| 郡望 (ถิ่นตระกูล) | 北平 เป่ยผิง (อำเภออู๋จง 无终 ปัจจุบันคือเขตจี้โจว เทียนจิน) |
| 堂号 (ชื่อหอ) | 谏议堂 · 崇本堂 |
| ระวังสับสน | 杨 (เอี้ย / หยาง) · 羊 (เอี้ย / หยาง) · 欧阳 (อาวเอี๊ยง / โอวหยาง) |
แซ่เอี๊ยง ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)
แซ่เอี๊ยงเขียนว่า 阳 ส่วนป้ายบรรพชนรุ่นเก่า ไต้หวัน และฮ่องกงใช้ตัวเต็ม 陽 อักษรนี้คือ "หยาง" ในคำว่า หยินหยาง (阴阳) ความหมายเดิมคือ "ด้านทิศใต้ของภูเขา" หรือ "ด้านที่ได้แดด" แล้วจึงหมายถึงพระอาทิตย์
ชื่อเรียกแซ่นี้เปลี่ยนไปตามสำเนียง
- หยาง คือเสียงจีนกลาง (Yáng) ปัญหาคือ อักษร 杨 (ต้นหลิว) และ 羊 (แพะ) ก็อ่านว่า "หยาง" เหมือนกันทุกตัว ถ้าเขียนแค่ "แซ่หยาง" จึงไม่รู้ว่าเป็นแซ่ไหน บทความนี้จึงใช้ชื่อแต้จิ๋วขึ้นก่อน และกำกับอักษร 阳 ทุกครั้ง
- เอี๊ยง คือเสียงแต้จิ๋ว iang5 พจนานุกรมแต้จิ๋วระบุว่าเสียงนี้ใช้กับแซ่ ถ้าถอดตามกฎวรรณยุกต์ เสียงที่ 5 ควรเขียนว่า "เอี้ยง" (ไม้โท) แต่บทความนี้ คงรูป "เอี๊ยง" (ไม้ตรี) ให้ตรงกับที่คนไทยคุ้นตาในแซ่ซ้อน 欧阳 "อาวเอี๊ยง" เช่นชื่อ อาวเอี๊ยงฮง (欧阳锋) ในนิยายมังกรหยก ใครที่เขียนว่า "เอี้ยง" ก็คือแซ่ 阳 เดียวกัน
- เอี๋ยง เป็นอีกรูปที่พบในสามก๊กฉบับไทย เช่น 洛陽 "ลกเอี๋ยง" (เมืองลั่วหยาง) ซึ่งเป็นชื่อเมือง ไม่ใช่ชื่อแซ่
- ในแผ่นดินแต้จิ๋ว อักษร 阳 ที่พบบ่อยที่สุดคือ ชื่อเมือง ซึ่งมักอ่านอีกเสียงหนึ่ง เช่น 揭阳 "กิ๊กเอี๊ย"
- ภาษาอังกฤษสะกด Yang (จีนกลาง) และ Yeung (กวางตุ้งฮ่องกง) ซึ่งซ้ำกับแซ่ 杨 ทั้งคู่ จึงต้องดูอักษรจีนประกอบเสมอ
แยกให้ชัด — 4 แซ่ที่ชื่อไทยใกล้กัน
| อักษร | ความหมาย | แต้จิ๋ว | จีนกลาง |
|---|---|---|---|
| 阳 (陽) | พระอาทิตย์ | เอี๊ยง | หยาง |
| 杨 (楊) | ต้นหลิว ต้นป็อปลาร์ | เอี้ย | หยาง |
| 羊 | แพะ แกะ | เอี้ย | หยาง |
| 欧阳 (歐陽) | แซ่ซ้อนสองพยางค์ | อาวเอี๊ยง | โอวหยาง |
แซ่เอี๊ยง มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลหยาง
แซ่ 阳 เกิดขึ้นหลายทาง ทั้งจาก "ชื่อที่ดิน" ของขุนนางสมัยโจว จากการ "ย่อ" แซ่ซ้อน และจากการ "เปลี่ยนแซ่"
สายที่ 1 — ที่ดินหยางฝาน (阳樊): หนังสือภูมิศาสตร์โบราณ《水经注》อ้างพงศาวลีเก่าของตระกูลว่า เชื้อพระวงศ์ของ พระเจ้าโจวจิ่งหวาง (周景王) ได้ที่ดินกินส่วยที่ หยางฝาน (ปัจจุบันแถบจี้หยวน เหอหนาน) ปลายยุคชุนชิวย้ายไปอยู่ อู๋จง (无终) ทางเหนือ แล้วใช้ "阳" จากชื่อที่ดินเป็นแซ่ (คำว่า "ที่ดินกินส่วย" คือที่ดินที่กษัตริย์ให้ขุนนางเก็บภาษีเป็นรายได้)
สายที่ 2 — ขุนนางรัฐจิ้น: หยางฉู่ฟู่ (阳处父) ขุนนางรัฐจิ้นได้เมือง "阳" (แถบไท่กู่ ซานซี) ปรากฏในพงศาวดาร《左传》
สายที่ 3 — ย่อจากแซ่ซ้อน: แซ่สองพยางค์ที่มีคำว่า 阳 มีมากกว่า 40 แซ่ เช่น 欧阳 濮阳 襄阳 หลายสายย่อเหลือ 阳 ตัวอย่างที่ชัดในยุคใหม่คือนักเขียนบทละคร หยางฮั่นเซิง (阳翰笙) ซึ่งชื่อเดิมคือ 欧阳本义
สายที่ 4 — จาก 杨 เป็น 阳: ตามบันทึกของตระกูลสายกวาเซอ (瓜畲阳氏) ขุนพลปลายซ่งใต้ชื่อ 杨大巽 มีบุตรชื่อ 杨霖 ซึ่งหนีภัยช่วงต้นราชวงศ์หยวน แล้วเปลี่ยนแซ่เป็น 阳霖 ตั้งรกรากที่อันฝู เจียงซี พงศาวลีของสายนี้ฉบับพิมพ์ปี 1887 ยังเก็บอยู่ที่หอสมุดมณฑลหูหนาน
| สาย | บรรพชน / เหตุการณ์ | ยุค | ตำนานหรือประวัติศาสตร์ |
|---|---|---|---|
| ที่ดินหยางฝาน 阳樊 | เชื้อพระวงศ์โจวจิ่งหวาง ย้ายไปอู๋จง | ชุนชิวตอนปลาย | มีเอกสาร (《水经注》อ้างพงศาวลีเก่า) |
| ขุนนางรัฐจิ้น | หยางฉู่ฟู่ ได้เมือง阳 | ชุนชิว | มีเอกสาร (《左传》) |
| ลูกหลานหยางหู่ | ลูกหลานของ หยางหู่ (阳虎) แห่งรัฐหลู่ | ชุนชิว | ตัวบุคคลมีเอกสาร ส่วนการเป็นต้นแซ่มาจากแหล่งรอง |
| แคว้นหยาง 阳国 | แคว้นเล็กที่อี๋สุ่ย ซานตง ถูกรัฐฉีตีแตก | ชุนชิว | แหล่งรอง |
| ย่อจากแซ่ซ้อน | 欧阳 襄阳 濮阳 ฯลฯ → 阳 | ฉิน–ฮั่น ถึงปัจจุบัน | หลักการมาจากแหล่งรอง · กรณีหยางฮั่นเซิงมีเอกสาร |
| ชาวเซียนเปย์ | สกุล 莫胡卢 เปลี่ยนเป็น 阳 ราวปี 499 | เว่ยเหนือ | มีเอกสาร (《通志》) |
| 杨 → 阳 | 杨霖 เปลี่ยนเป็น 阳霖 สายกวาเซอ | ซ่งใต้–หยวน | บันทึกของตระกูล (มีพงศาวลีฉบับพิมพ์) |
| ชนกลุ่มน้อย | ชาวอามี่ในไต้หวันตระกูล Pacidal (แปลว่าพระอาทิตย์) ใช้แซ่ 阳 | ปัจจุบัน | วิกิพีเดียภาษาจีน |
เกร็ดน่ารู้: 阳 กับ 杨 เขียนสลับกันมาแต่โบราณ วิกิพีเดียภาษาจีนระบุว่าในเอกสารเก่า อักษร 阳 กับ 杨 มักใช้แทนกัน ชื่อคนแซ่ 阳 บางคนจึงถูกบันทึกเป็น 杨 เช่น หนังสือเทพเจ้าสมัยหมิงเขียนชื่อหยางเฉิง (阳城) เป็น "杨成" ถ้าค้นพงศาวลีของบ้านตัวเองแล้วเจออักษร 杨 ในเอกสารเก่า จึงไม่ได้แปลว่าเป็นคนละสายเสมอไป
ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)
郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล
ถิ่นตระกูลของแซ่เอี๊ยงคือ เป่ยผิง (北平) ซึ่งมีที่ว่าการอยู่ที่อำเภออู๋จง (无终) ปัจจุบันคือ เขตจี้โจว เทียนจิน ตรงกับเรื่องที่บรรพชนสายหยางฝานย้ายมาอยู่อู๋จง ตระกูล "北平阳氏" เป็นตระกูลขุนนางชั้นสูงในสมัยสิบหกรัฐถึงราชวงศ์เหนือ
ตำนาน "ปลูกหยก": หนังสือ《搜神记》สมัยจิ้นเล่าว่า ชายกตัญญูชื่อ หยางป๋อยง (阳伯雍) ตั้งน้ำให้คนเดินทางดื่มฟรีบนเขาอู๋จงนาน 3 ปี ผู้วิเศษจึงให้เมล็ดหินไปปลูก ปรากฏว่างอกเป็นหยกขาว เขานำหยกไปสู่ขอภรรยาได้ ที่ปลูกหยกจึงได้ชื่อว่า "玉田" (นาหยก) และกลายเป็นชื่ออำเภอยวี่เถียนในเหอเป่ย์มาจนทุกวันนี้ ตระกูลเป่ยผิงรุ่นหลังนับท่านเป็นบรรพชน เรื่องนี้เป็นตำนาน
| ชื่อ | ประเภท | ที่มา |
|---|---|---|
| 北平 เป่ยผิง | 郡望 | อู๋จง (无终) ปัจจุบันคือเขตจี้โจว เทียนจิน |
| 谏议堂 | หอ | มาจากตำแหน่ง "谏议大夫" (ขุนนางผู้ถวายคำทัดทาน) ของหยางเฉิงสมัยถัง สายหนานคัง เจียงซี ใช้ชื่อนี้ |
| 崇本堂 | หอ | ของสายกวาเซอ–หลีหลิง หูหนาน |
เส้นทางลงใต้: จากเป่ยผิงสู่หูหนาน กว่างซี และเสฉวน
สมัยสิบหกรัฐถึงราชวงศ์เหนือ: ตระกูลเป่ยผิงรุ่งเรืองที่สุด หยางอู้ (阳骛) ได้ตำแหน่งสูงสุดถึง太尉 ของแคว้นเยียนตอนต้น ต่อมา หยางซิวจือ (阳休之) รับราชการต่อเนื่องถึง 5 ราชวงศ์
สมัยถัง: หยางเฉิง (阳城) ลูกหลานสายเป่ยผิงไปเป็นเจ้าเมือง เต้าโจว (道州) ทางใต้ของหูหนาน ในปี 799
สมัยซ่ง: มีสายในเสฉวน เช่น นักปราชญ์ หยางฟาง (阳枋) ชาวปาชวน (ฉงชิ่งปัจจุบัน)
ซ่งใต้ถึงหมิงชิง: สายกวาเซอ (จาก 杨 เป็น 阳) ตั้งรกรากที่อันฝู เจียงซี ราว 12 รุ่นต่อมาแยกเป็นสามสาย คือ หลีหลิง (醴陵) และโหยวเซี่ยน (攸县) ในหูหนาน กับอันฝูในเจียงซี
ปัจจุบัน: สถิติปี 2006 ระบุว่าคนแซ่ 阳 อยู่ใน กว่างซี หูหนาน เสฉวน และฉงชิ่ง รวมกันราว 81% แซ่นี้จึงเป็นแซ่ของจีนตอนกลางค่อนใต้ฝั่งตะวันตก ไม่ใช่พื้นที่ต้นทางของชาวจีนที่อพยพมาไทย
แล้วแต้จิ๋วล่ะ?
ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบสายแซ่เอี๊ยงในแต้จิ๋ว การค้นแผนที่จีน (Amap) ทั้งเตี่ยจิว ซัวเถา และกิ๊กเอี๊ย ด้วยคำว่า 阳氏宗祠 阳氏祖祠 阳厝 ฯลฯ ได้แต่ชื่อเมือง 揭阳 潮阳 แซ่ซ้อน 欧阳 หรือ 杨厝 杨氏 ซึ่งเป็นคนละแซ่ทั้งหมด
แซ่เอี๊ยง (阳) ในประเทศไทย
ไม่พบสมาคมตระกูลแซ่ 阳 ในไทย ไม่อยู่ในรายชื่อสมาชิกสหพันธ์สมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย (ข้อมูลราวปี 2009–2011) และรายชื่อสมาคมฉบับปี 2020 (ข้อมูลอาจไม่เป็นปัจจุบัน) และยังไม่พบนามสกุลไทยที่มีหลักฐานว่าสืบจากแซ่นี้
ในไทยมี สมาคมตระกูลแซ่ 欧阳 (泰国欧阳氏宗亲总会) แต่เป็นของแซ่ซ้อน 欧阳 "อาวเอี๊ยง" ซึ่งเป็นคนละแซ่กับ 阳
ถ้าบ้านคุณมีป้ายบรรพชนเขียนว่า 阳 หรือ 陽 ตัวเดียว ขอชวนมาเล่าให้ฟัง เพราะจะเป็นข้อมูลแซ่เอี๊ยงในเมืองไทยชิ้นแรก ๆ เลย
ปัจจุบันคนแซ่เอี๊ยงอยู่ที่ไหนในจีน
| พื้นที่ | ความสำคัญ |
|---|---|
| หูหนาน (湖南) | มากที่สุดตามฝูซี 2013 · เต้าเซี่ยน (เต้าโจวเดิม) หลีหลิง โหยวเซี่ยน |
| กว่างซี (广西) | ฐานใหญ่ตามสถิติปี 2006 · กุ้ยหลินและอำเภอรอบ ๆ |
| เสฉวน · ฉงชิ่ง | หนานชง กว่างหยวน ปาจง ว่านโจว ฯลฯ |
| เจียงซี (江西) | หนานคัง (สาย谏议堂) อันฝู (สายกวาเซอ) |
| อื่น ๆ | ซานตง (ไท่อาน ซินไท่) · เหอเป่ย์ (ยวี่เถียน) · กุ้ยโจว · หูเป่ย์ · ยูนนาน |
| ไต้หวัน | 2,692 คน อันดับ 184 (ปี 2018) รวมชาวอามี่ที่ใช้แซ่ 阳 |
บุคคลสำคัญแซ่หยาง (阳)
| บุคคล | ยุค | บทบาท |
|---|---|---|
| หยางฉู่ฟู่ (阳处父) | ชุนชิว (?–621 ปีก่อน ค.ศ.) | ขุนนางรัฐจิ้น ต้นแซ่สายหนึ่ง |
| หยางหู่ (阳虎 / 阳货) | ชุนชิว | ผู้ยึดอำนาจในรัฐหลู่ ปรากฏใน《论语》ตอน "阳货欲见孔子" ตาม《史记》ขงจื๊อเคยถูกชาวเมืองควงจับตัวเพราะหน้าเหมือนท่าน |
| หยางอู้ (阳骛) | สิบหกรัฐ | ขุนนางตระกูลเป่ยผิง ตำแหน่ง太尉 ของแคว้นเยียนตอนต้น |
| หยางซิวจือ (阳休之) | ค.ศ. 509–582 | ชาวอู๋จง รับราชการ 5 ราชวงศ์ ผู้รวบรวม《陶渊明集》ฉบับ 10 ม้วน ซึ่งเป็นต้นฉบับของฉบับรุ่นหลัง |
| หยางเฉิง (阳城) | ค.ศ. 736–805 | เจ้าเมืองเต้าโจวสมัยถัง ที่มาของ谏议堂 และตำนานเทพฮก (ดูหัวข้อวัฒนธรรม) |
| หยางฟาง (阳枋) | ค.ศ. 1187–1267 | นักปราชญ์สายจูซีชาวปาชวน ผลงาน《字溪集》 |
| หยางฮั่นเซิง (阳翰笙) | ค.ศ. 1902–1993 | นักเขียนบทละครและภาพยนตร์ชาวเสฉวน ชื่อเดิม 欧阳本义 |
| หยางโหย่วเฮ่อ (阳友鹤) | ค.ศ. 1913–1984 | นักแสดงงิ้วเสฉวน (川剧) |
| หยางเจ่า (阳早) | ค.ศ. 1918–2003 | ชาวอเมริกันผู้เชี่ยวชาญโคนมในจีน (Erwin "Sid" Engst) ได้ชื่อจีนนี้เป็นกรณีเฉพาะตัว |
อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่
อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่เอี๊ยงโดยตรง
เทพฮกที่คนไทยรู้จัก: เรื่องเด่นที่สุดของแซ่นี้คือ หยางเฉิง (阳城) เมื่อเป็นเจ้าเมืองเต้าโจว ท่านไม่ยอมรีดภาษีชาวบ้าน จนประเมินผลงานตัวเองว่า "ต่ำสุด" ท่านยังถวายฎีกาให้เลิกประเพณีส่ง "คนแคระ" ไปเป็นเครื่องบรรณาการให้ราชสำนัก กวี ไป๋จวีอี้ (白居易) แต่งกลอน《道州民》ยกย่องว่า ชาวเต้าโจวตั้งชื่อลูกชายด้วยอักษร "阳" เพื่อระลึกถึงท่าน
ชาวเต้าโจวตั้งศาล วาดภาพบูชาท่านเป็น "เทพฮกของเมือง" ความเชื่อนี้แพร่ออกไป ตำนานพื้นบ้านบางสายจึงว่าเทพ "ฮก" ในชุด ฮก ลก ซิ่ว (福禄寿) ที่คนไทยเชื้อสายจีนแขวนภาพไว้ในบ้าน คือหยางเฉิง (อีกตำนานหนึ่งว่าเป็นเทพเทียนกวน 天官) ครั้งหน้าที่เห็นภาพฮก ลก ซิ่ว ก็นึกถึงคนแซ่เอี๊ยงท่านนี้ได้
คำสอนประจำตระกูล: ยังไม่พบ 家训 ฉบับเผยแพร่ของแซ่นี้ แต่คำประเมินตัวเองของหยางเฉิง "抚字心劳，追科政拙" (ดูแลราษฎรจนเหนื่อยใจ แต่เก็บภาษีไม่เก่ง) ถูกยกเป็นแบบอย่างของการรักราษฎรมากกว่าผลงาน และเป็นที่มาของชื่อหอ谏议堂
ลำดับชื่อรุ่น (字辈): ตามบันทึกของตระกูลสายหลีหลิง หูหนาน (崇本堂)
圣善方启阳 · 锡之名世继 · 其序绍先克 · 诚永守家法 · 在朝有声日 · 开文运维士 · 显荣
อักษรรุ่นที่ 5 คือ "阳" ตรงกับชื่อแซ่ ใครมีชื่อจีนสามพยางค์ลองเทียบอักษรกลางของชื่อ แต่ควรตรวจกับพงศาวลีของบ้านตัวเองอีกครั้ง
ศาลบรรพชน: ไม่พบศาลบรรพชนแซ่ 阳 ที่เป็นโบราณสถานมีชื่อ
คำถามที่พบบ่อย
แซ่เอี๊ยง ภาษาจีนเขียนอย่างไร?
เขียนว่า 阳 (ตัวย่อ) หรือ 陽 (ตัวเต็ม) แปลว่า "พระอาทิตย์" เป็นอักษรเดียวกับคำว่า หยินหยาง (阴阳)
แซ่เอี๊ยง แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?
สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "เอี๊ยง" (iang5) ตามกฎวรรณยุกต์อาจเขียนว่า "เอี้ยง" แต่บทความนี้ใช้ "เอี๊ยง" ให้ตรงกับรูปที่คนไทยคุ้นในแซ่ซ้อน 欧阳 "อาวเอี๊ยง" ทั้งสองรูปคือแซ่ 阳 เดียวกัน
แซ่เอี๊ยง จีนกลางอ่านว่าอะไร?
จีนกลางอ่านว่า "หยาง" (Yáng เสียงที่ 2) ซึ่งพ้องกับแซ่ 杨 และ 羊 จึงต้องกำกับอักษรจีนทุกครั้ง
แซ่เอี๊ยง มาจากไหน?
มีหลายสาย สายที่มีเอกสารเก่าที่สุดคือเชื้อพระวงศ์โจวที่ได้ที่ดินหยางฝาน (เหอหนาน) แล้วย้ายไปอู๋จง (เทียนจิน) จนเกิดตระกูลเป่ยผิง นอกจากนี้ยังมีสายที่ย่อจากแซ่ซ้อน เช่น 欧阳 และสายที่เปลี่ยนจาก 杨 ปัจจุบันอยู่มากในหูหนาน กว่างซี และเสฉวน
แซ่เอี๊ยง ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?
Yang (จีนกลาง), Yeung (กวางตุ้งฮ่องกง), Yong หรือ Iang ระวังว่า Yang และ Yeung ใช้กับแซ่ 杨 ด้วย
แซ่ 阳 ต่างจาก 杨 羊 และ 欧阳 อย่างไร?
เป็นคนละแซ่ทั้งสี่ 阳 (พระอาทิตย์) แต้จิ๋วอ่าน "เอี๊ยง" · 杨 (ต้นหลิว) และ 羊 (แพะ) แต้จิ๋วอ่าน "เอี้ย" · 欧阳 เป็นแซ่สองพยางค์ อ่าน "อาวเอี๊ยง" แม้บางครอบครัว 欧阳 จะย่อเหลือ 阳 ในภายหลัง แต่ก็ต้องดูอักษรบนป้ายบรรพชนประกอบ
อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่
บทความแซ่ที่เกี่ยวข้อง:
- แซ่เอี้ย แซ่หยาง (杨) — แซ่ใหญ่ที่จีนกลางอ่านว่า "หยาง" เหมือนกัน
- แซ่อาวเอี๊ยง แซ่โอวหยาง (欧阳) — แซ่ซ้อนที่บางสายย่อเหลือ 阳
ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ
บ้านคุณเป็นแซ่ 阳 ตัวเดียว หรือเคยเห็นป้ายบรรพชนเขียน 陽 บ้างไหม? อากงอาม่าเรียกตัวเองว่า "แซ่เอี๊ยง" หรือ "แซ่เอี้ยง" และมาจากถิ่นไหน? ทุกเรื่องเล่าที่แชร์มาจะช่วยเติมประวัติแซ่นี้ในเมืองไทยให้ครบขึ้น
แหล่งอ้างอิง
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 阳姓
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 北平陽氏
- [วิกิพีเดียภาษาจีน — 陽城 (唐朝)](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%99%BD%E5%9F%8E_(%E5%94%90%E6%9C%9D)
- 大家找 — 阳姓的来源 (รวมที่มาของแซ่)
- 族谱网 — 阳姓人口分布 (อ้างสถิติปี 2006, แหล่งของตระกูล)
- 族谱网 — 阳氏的堂号大全 (แหล่งของตระกูล)
- 23魔方 — 湖南株洲醴陵阳氏祖源分析 (崇本堂 และลำดับชื่อรุ่น)
- 搜狗问问 — 阳姓的家谱 (พงศาวลีสายกวาเซอ ฉบับ 1887)
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 陽休之 / 阳枋 / 阳翰笙
- วิกิพีเดียภาษาจีน — https://zh.wikipedia.org/wiki/阳枋
- วิกิพีเดียภาษาจีน — https://zh.wikipedia.org/wiki/阳翰笙
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 陽處父 / 阳虎
- วิกิพีเดียภาษาจีน — https://zh.wikipedia.org/wiki/阳虎
- Wiktionary — 陽 (เสียงอ่านแต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน กวางตุ้ง แคะ)
- 泰華各姓宗親總會聯合會 (ราว 2009–2011) และรายชื่อสมาคมตระกูลแซ่ thaicn (Wayback 2020)
- http://web.archive.org/web/20200522103350/http://www.thaicn.net:80/thai/zqh.html
หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปัจจุบัน อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ข้อมูลสายกวาเซอและลำดับชื่อรุ่นมาจากพงศาวลีและเว็บไซต์ของตระกูล
