↑
HOME ครอบครัว ธุรกิจ แถวนี้ 101 แซ่อึ้ง บทความ ติดต่อครอบครัว
แซ่จีนหายาก · Chu Surname

แซ่ซู้ แซ่ฉู่ (褚) มาจากไหน? ประวัติตระกูลฉู่ จากเหอหนาน–เฉียนถังสู่ทั่วแผ่นดินจีน

แซ่ซู้ แซ่ฉู่ (褚) มาจากไหน? แซ่ลำดับ 11 ในร้อยแซ่ จากตำแหน่งผู้คุมตลาด ตระกูลฮองเฮาสมัยจิ้น และปรมาจารย์อักษรฉู่ซุ่ยเหลียง คำอ่านแต้จิ๋ว จีนกลาง อังกฤษ

โดย · · อ่าน ~12 นาที
ภาพปกอักษร 褚 สีทองตัวใหญ่ พร้อมข้อความ แซ่ซู้ แซ่ฉู่ (褚) มาจากไหน? ประวัติตระกูลฉู่ จากเหอหนาน–เฉียนถังสู่ทั่วแผ่นดินจีน
ภาพปกอักษร 褚 สีทองตัวใหญ่ พร้อมข้อความ แซ่ซู้ แซ่ฉู่ (褚) มาจากไหน? ประวัติตระกูลฉู่ จากเหอหนาน–เฉียนถังสู่ทั่วแผ่นดินจีน (ภาพปกประกอบบทความ)

แซ่ซู้ เขียนด้วยอักษรจีน 褚 (ตัวเต็มและตัวย่อเขียนเหมือนกัน) จีนกลางอ่านว่า "ฉู่" (Chǔ) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ซู้" (su2) เป็นแซ่ลำดับที่ 11 ใน 《百家姓》(ร้อยแซ่) ในวรรคที่เด็กจีนท่องกันว่า "冯陈褚卫" และเป็นแซ่ของ ฉู่ซุ่ยเหลียง ปรมาจารย์อักษรจีนสมัยถัง อยู่ราว อันดับประมาณ ~201 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 5.8 แสนคน

คำตอบสั้น ๆ

แซ่ซู้ แซ่ฉู่ (褚) เป็นแซ่ลำดับที่ 11 ในร้อยแซ่ ตำราแซ่เล่าสองสาย คือลูกหลานขุนนางตำแหน่ง 褚师 ผู้คุมตลาดสมัยชุนชิว กับผู้อยู่ในเมืองชื่อ 褚 สมัยโจว ถิ่นตระกูลคือเหอหนาน (ลั่วหยาง) หยางจ้าย และเฉียนถัง หางโจว เป็นแซ่ของฉู่ซุ่ยเหลียง ปรมาจารย์อักษรสมัยถัง ปัจจุบันมีราว 5.8 แสนคน (ประมาณการปี 2026) มากที่สุดในซานตง ไม่พบสายในแต้จิ๋วหรือสมาคมในไทย

ประเด็นสำคัญ

  • แต้จิ๋วซู้ (su2) ใกล้แซ่ 舒 ที่ต่างแค่วรรณยุกต์ ส่วน 储 จีนกลางอ่านฉู่เหมือนกันแต่เป็นอีกแซ่
  • เป็นแซ่ลำดับที่ 11 ใน《百家姓》ในวรรคที่เด็กจีนท่องว่า 冯陈褚卫
  • ที่มา 2 สาย: ตำแหน่ง 褚师 ผู้คุมตลาดสมัยชุนชิว และชื่อเมือง 褚 สมัยโจว
  • ฉู่ซุ่ยเหลียง ปรมาจารย์อักษรไข่สมัยถัง ทูลคัดค้านการตั้งบูเช็คเทียนเป็นฮองเฮา
  • ไม่พบสายในแต้จิ๋วและสมาคมในไทย ส้มฉู่ (褚橙) เป็นแบรนด์สมัยใหม่ ไม่ใช่อาหารของตระกูล

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วน: แซ่ซู้ แซ่ฉู่ (褚)

หัวข้อ ข้อมูล
อักษรจีน 褚 (ตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน) · อักษรเดียวกันถ้าอ่าน zhǔ แปลว่า "นุ่นบุเสื้อ ถุงผ้า" ซึ่งไม่ใช่เสียงของแซ่
จีนกลาง Chǔ (เสียง 3) · ฉู่ (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน)
แต้จิ๋ว su2 · ซู้ — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย
ฮกเกี้ยน Thú (ทู้) — มาเลเซียสะกด Too หรือ Toh
กวางตุ้ง cyu2 (สะกด Chu)
ภาษาอังกฤษ Chu, Choo, Chue (เวียดนาม Chử)
อันดับในจีน อันดับประมาณ ~201 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) · ใน《百家姓》อยู่ลำดับที่ 11
ประชากร ราว 5.8 แสนคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 4.9–6.7 แสนคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด ซานตง (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013)
郡望 (ถิ่นตระกูล) 河南郡 (ลั่วหยาง) · 阳翟 หยางจ้าย (อวี่โจว เหอหนาน) · 钱塘 เฉียนถัง (หางโจว)
堂号 (ชื่อหอ) 河南堂 · 忠孝堂 · 四伦堂 · 忠清堂 · 敦本堂
ระวังสับสน แต้จิ๋ว "ซู้" ใกล้แซ่ 舒 (ซู) · 储 จีนกลางอ่าน chǔ เหมือนกันแต่เป็นอีกแซ่ · การสะกด "Chu" ใช้กับแซ่ 朱 楚 储 ด้วย · บางเว็บพิมพ์ผิดเป็น 楮
จารึกเยี่ยนถ่าเซิ่งเจี้ยวซวี่ 雁塔圣教序 ลายมืออักษรไข่ของฉู่ซุ่ยเหลียง 褚遂良 ปรมาจารย์อักษรแซ่ซู้ แซ่ฉู่ (褚)
ภาพพิมพ์ส่วนหนึ่งของจารึก 《雁塔圣教序》 อักษรสีขาวบนพื้นดำ เขียนด้วยอักษรไข่ (楷书) ลายเส้นเรียวบางแต่หนักแน่น อ่านได้ว่า "唐 太宗 製 三藏聖…" คือส่วนต้นของบทพระราชนิพนธ์ของจักรพรรดิถังไท่จง จารึกนี้เป็นลายมือของ ฉู่ซุ่ยเหลียง (褚遂良) ปัจจุบันยังอยู่ที่เจดีย์ห่านป่าใหญ่ เมืองซีอาน · ภาพ: Wiseworm / Wikimedia Commons, Public domain (ผลงานอักษรสมัยถัง)

แซ่ซู้ ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)

แซ่ซู้เขียนว่า 褚 ทั้งในจีนแผ่นดินใหญ่ ไต้หวัน และป้ายบรรพชนรุ่นเก่า เพราะอักษรนี้ไม่มีรูปย่อ อักษรตัวนี้มีสองเสียง ถ้าเป็นแซ่อ่าน chǔ แต่ถ้าอ่าน zhǔ จะหมายถึงนุ่นที่ใช้บุเสื้อหรือถุงผ้า ซึ่งไม่เกี่ยวกับแซ่

ชื่อเรียกแซ่นี้เปลี่ยนไปตามสำเนียง

  • ฉู่ มาจากภาษาจีนกลาง (Chǔ เสียงที่ 3) ตรงกับการสะกด "Chu"
  • ซู้ คือเสียงแต้จิ๋ว su2 (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย)
  • ทู้ มาจากฮกเกี้ยน (Thú) ตรงกับการสะกด Too หรือ Toh ในมาเลเซีย

ข้อควรระวัง:

  • 褚 (ซู้) กับ 舒 (ซู) เสียงแต้จิ๋วใกล้กันมาก ต่างกันแค่วรรณยุกต์ แต่เป็นคนละแซ่ แซ่ 舒 จีนกลางอ่านว่า "ซู"
  • 褚 กับ 储 จีนกลางอ่าน chǔ เหมือนกันทุกเสียง แต่เป็นคนละแซ่
  • การสะกดอังกฤษ "Chu" ใช้กับหลายแซ่ เช่น นักฟิสิกส์รางวัลโนเบล Steven Chu มีชื่อจีนว่า 朱棣文 จึงเป็นแซ่ 朱 ไม่ใช่แซ่ 褚
  • บางเว็บพิมพ์ผิดเป็น 楮 (ต้นปอกระดาษ) เช่นเขียนชื่อ "楮遂良" ซึ่งผิด

แซ่ซู้ มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลฉู่

ตำราแซ่เล่าที่มาของแซ่ 褚 ไว้สองสายหลัก

สายที่ 1 — ตำแหน่ง "ผู้คุมตลาด" (褚师): สมัยชุนชิว แคว้นซ่ง แคว้นเว่ย และแคว้นเจิ้ง มีขุนนางตำแหน่ง "褚师" (เรียกอีกชื่อว่า 市令) ทำหน้าที่ดูแลตลาด ชื่อตำแหน่งนี้ปรากฏในพงศาวดาร《左传》 ลูกหลานของผู้ดำรงตำแหน่งนำชื่อตำแหน่งมาเป็นแซ่ แล้วตัดคำว่า "师" ออก เหลือแต่ "褚"

สายที่ 2 — ชื่อถิ่น "褚": สมัยราชวงศ์โจวมีเมืองชื่อ "褚" ผู้อยู่อาศัยใช้ชื่อถิ่นเป็นแซ่ พงศาวดาร《后汉书》ยังบันทึกว่าที่ลั่วหยางมีชุมชนชื่อ "褚氏聚" (ชุมชนตระกูลฉู่)

สาย บรรพชน / เหตุการณ์ ยุค ตำนานหรือประวัติศาสตร์
ตำแหน่ง 褚师 ลูกหลานขุนนางผู้คุมตลาด ชุนชิว ตำแหน่งมีในพงศาวดาร การกลายเป็นแซ่อ้างผ่านตำราแซ่
ชื่อถิ่น 褚 ผู้อยู่อาศัยในเมือง 褚 โจว – ฮั่นตะวันออก มีเอกสาร (แหล่งรอง)

ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)

郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล แซ่ฉู่มีถิ่นตระกูลสำคัญสามแห่ง

ชื่อ ประเภท ที่มา
河南郡 (ลั่วหยาง) 郡望 ที่ตั้งชุมชน "褚氏聚" สมัยฮั่นตะวันออก · ฉู่ซุ่ยเหลียงได้บรรดาศักดิ์ "河南郡公"
阳翟 หยางจ้าย (อวี่โจว เหอหนาน) 郡望 ฐานของตระกูลขุนนางสมัยจิ้น–ราชวงศ์ใต้ ตามพงศาวดาร《新唐书》
钱塘 เฉียนถัง (หางโจว) 郡望 ปลายฮั่น 褚泰 รับราชการง่อก๊ก ได้บรรดาศักดิ์ 钱塘临平侯 ลูกหลานจึงตั้งรกรากที่นี่ เป็นถิ่นของฉู่เลี่ยงและฉู่ซุ่ยเหลียง
河南堂 หอหลัก ตั้งตามถิ่นตระกูลเหอหนาน
忠孝堂 · 四伦堂 · 忠清堂 · 敦本堂 หอ ชื่อหอในพงศาวลีสายหลานหลิง (ซานตง) ผู่เจียง และอวี๋เหยา (เจ้อเจียง)

ปี 868 ราชสำนักถังยังสั่งให้หาลูกหลานของฉู่ซุ่ยเหลียง เพื่อ นำศพของท่านกลับไปฝังที่หยางจ้าย บ้านเดิมของตระกูล

เส้นทางของตระกูลฉู่: จากที่ราบภาคกลางสู่เจ้อเจียง

ขอบอกตรง ๆ ก่อนว่า ไม่พบสายตระกูลฉู่ที่ลงมาแต้จิ๋ว ส่วนเส้นทางของตระกูลตามแหล่งของตระกูลเป็นดังนี้

ยุค เหตุการณ์
ชุนชิว ต้นกำเนิดในเหอหนานปัจจุบัน (ดินแดนแคว้นซ่ง เจิ้ง เว่ย)
จั้นกั๋ว–ฮั่น สายหนึ่งไปซานตง สายหนึ่งไปหยิงชวน อีกสายไปเฉียนถังและซูโจว
ฮั่นตะวันออก–จิ้น ตั้งฐานที่หยางจ้าย แล้วย้ายลงใต้ไปตันหยาง (แถบนานกิง) พร้อมราชสำนักจิ้นตะวันออก
ราชวงศ์ใต้–ถัง สายหยางจ้ายและตันหยางมีขุนนางต่อเนื่อง จนถึงฉู่เลี่ยงและฉู่ซุ่ยเหลียง
ซ่งใต้ 褚邦英 ย้ายไปตั้งรกรากที่อวี๋เหยา (余姚) เจ้อเจียง
ต้นหมิง คนแซ่ฉู่จากซานซีอยู่ในกลุ่มผู้อพยพจาก "ต้นหวยใหญ่หงต้ง" ไปเหอเป่ย เหอหนาน ซานตง เจียงซู อานฮุย
ชิง กระจายไปภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ตะวันตกเฉียงเหนือ และตะวันตกเฉียงใต้

ยุคทองสมัยจิ้นตะวันออกและราชวงศ์ใต้

ตระกูลฉู่แห่งหยางจ้ายรุ่งเรืองที่สุดในช่วงนี้ มี ฮองเฮาถึงสองพระองค์ โดยเฉพาะ ฉู่ซ่วนจื่อ (褚蒜子) ฮองเฮาของจักรพรรดิจิ้นคังตี้ ผู้ ว่าราชการแทนจักรพรรดิที่ยังทรงพระเยาว์ ในช่วงสามรัชกาล บิดาของพระนางคือแม่ทัพใหญ่ ฉู่โผว (褚裒) ต่อมาตระกูลยังมีมหาเสนาบดี ฉู่เยวียน (褚渊) ในต้นราชวงศ์ฉีใต้

ฉู่ซุ่ยเหลียง: ปรมาจารย์อักษรผู้กล้าทูลคัดค้านจักรพรรดิ

ฉู่ซุ่ยเหลียง (褚遂良) เกิดปี ค.ศ. 596 บิดาคือ ฉู่เลี่ยง (褚亮) ชาวเฉียนถัง หนึ่งใน "สิบแปดบัณฑิต" ของจักรพรรดิถังไท่จง

พงศาวดาร《新唐书》เล่าเรื่องของท่านไว้หลายตอน

  • ผู้ตรวจลายมือหวังซีจือ: เมื่อจักรพรรดิถังไท่จงกว้านซื้อลายมือของ หวังซีจือ (王羲之) ยอดนักอักษรจากทั่วแผ่นดิน มีแต่ฉู่ซุ่ยเหลียงที่ชี้ได้ว่าชิ้นไหนจริง ชิ้นไหนปลอม โดยไม่ผิดเลย
  • "君举必书": ตอนเป็นราชเลขาบันทึกรัชกาล จักรพรรดิถามว่า "ถ้าข้าทำผิด เจ้าจะบันทึกด้วยหรือ" ท่านตอบว่าหน้าที่ของท่านคือ "ทุกการกระทำของเจ้าแผ่นดินต้องบันทึก"
  • คัดค้านการตั้งบูเช็คเทียน: ท่านเป็นผู้รับพระราชโองการคู่กับจางซุนอู๋จี้ เมื่อราชสำนักจะตั้ง บูเช็คเทียน เป็นฮองเฮา ท่านคัดค้าน วางป้ายฮู่ (笏) แล้วโขกศีรษะจนเลือดออก จึงถูกเนรเทศไปทางใต้หลายครั้ง สุดท้ายไปถึง อ้ายโจว (爱州 ในเวียดนามเหนือ) และสิ้นชีวิตที่นั่นเมื่ออายุ 63 ปี

ในทางอักษรศิลป์ ท่านเป็นหนึ่งใน "สี่ปรมาจารย์อักษรต้นราชวงศ์ถัง" นักวิจารณ์สมัยถังยกย่องว่า "字里金生,行间玉润" (ในตัวอักษรมีทอง ระหว่างบรรทัดชุ่มชื่นดั่งหยก) ลายเส้นผอม เบา แต่หนักแน่น ผลงานที่ยังเห็นได้ เช่น《雁塔圣教序》《房玄龄碑》และม้วน《倪宽赞》

ภาพพิมพ์ศิลาจารึกฝางเสวียนหลิง 房玄龄碑 ลายมือฉู่ซุ่ยเหลียง ปรมาจารย์อักษรแซ่ซู้ แซ่ฉู่ (褚)
ภาพพิมพ์ศิลาจารึก 《房玄龄碑》 ฉบับพิมพ์สมัยหมิง สองหน้าคู่ อักษรสีขาวบนพื้นดำที่สึกกร่อนเป็นด่าง ด้านบนมีหมายเหตุบอกชื่อศิลาจารึกของ "梁文昭公" (คือฝางเสวียนหลิง) และหมายเหตุด้านขวาของผู้สะสมรุ่นหลังยกย่องว่าเป็น "褚書第一" (ผลงานอันดับหนึ่งของฉู่ซุ่ยเหลียง) มีตราประทับสีแดงหลายดวง · ภาพ: Wikimedia Commons, Public domain
ม้วนอักษรหนีควานจ้าน 倪宽赞 ที่เชื่อว่าเป็นลายมือฉู่ซุ่ยเหลียง แซ่ซู้ แซ่ฉู่ (褚)
ม้วนอักษร 《倪宽赞》 แบบยาว ทางขวาเป็นอักษรไข่ตัวเล็กเรียงเป็นแถว ที่เชื่อว่าเป็นลายมือฉู่ซุ่ยเหลียง ต่อด้วยบทวิจารณ์ของผู้สะสมรุ่นหลังและตราประทับสีแดงจำนวนมาก (ระบุตามคำบรรยายไฟล์) · ภาพ: Wikimedia Commons, Public domain

แซ่ซู้ (ฉู่) ในประเทศไทย

ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบสมาคมแซ่ซู้ในประเทศไทย ไม่มีชื่ออยู่ในรายชื่อสหสมาคมตระกูลแซ่ และค้นด้วยชื่อไทย ซู้ ฉู่ ทู้ ก็ไม่พบ ในแต้จิ๋ว (แต้จิ๋ว ซัวเถา กิ๊กเอี๊ย) ก็ ไม่พบศาลบรรพชน หมู่บ้าน หรือสมาคมแซ่นี้ เช่นกัน แซ่ฉู่เป็นแซ่ทางเหนือและทางเจ้อเจียงมากกว่าแซ่ทางใต้

คนไทยที่สนใจอักษรจีนอาจรู้จักแซ่นี้ผ่านลายมือของฉู่ซุ่ยเหลียง ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่ 褚 อากงอาม่ามาจากไหน? ที่บ้านเรียกว่าแซ่ซู้ แซ่ฉู่ หรือแซ่ทู้ตามสำเนียงฮกเกี้ยน? เล่าให้ฟังได้เลย เรื่องของคุณจะช่วยเติมประวัติแซ่นี้ในเมืองไทยที่ยังว่างอยู่

ปัจจุบันคนแซ่ซู้อยู่ที่ไหนในจีน

ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า ซานตง มีคนแซ่ฉู่มากที่สุด แซ่นี้ "เหนือมาก ใต้น้อย" และมีศูนย์กลางเก่าแก่อีกแห่งที่เจ้อเจียง

พื้นที่ ความสำคัญ
ซานตง (山东) มากที่สุดตามฝูซี 2013 · หมู่บ้านฉู่ชุน (褚村) ตำบลเป้าโกว เมืองเถิงโจว · สายหลานหลิงมีพงศาวลีปี 1916
เจ้อเจียง (浙江) หางโจว อวี๋หาง เจียซิง อวี๋เหยา หนิงไห่ ผู่เจียง
เจียงซู · เหลียวหนิง แหล่งของตระกูลว่ามีมาก
เหอหนาน · เหอเป่ย ถิ่นดั้งเดิม (หยางจ้าย = อวี่โจว) · หนานเจ้ามีพงศาวลีปี 1996
มาเลเซีย / สิงคโปร์ สะกด Too หรือ Toh

บุคคลสำคัญแซ่ฉู่

บุคคล ยุค บทบาท
ฉู่เส้าซุน (褚少孙) ฮั่นตะวันตก ราชบัณฑิตชาวหยิงชวน ผู้ เขียนเติมส่วนที่หายไปของ《史记》 ข้อความ "褚先生曰" ในสื่อจี้คือส่วนของท่าน
ฉู่โผว (褚裒) จิ้นตะวันออก (303–350) ชาวหยางจ้าย แม่ทัพใหญ่ บิดาของฮองเฮาฉู่ซ่วนจื่อ
ฉู่ซ่วนจื่อ (褚蒜子) จิ้นตะวันออก (324–384) ฮองเฮาของจิ้นคังตี้ ว่าราชการแทนจักรพรรดิเยาว์ในสามรัชกาล
ฉู่เยวียน (褚渊) ซ่งใต้–ฉีใต้ (435–482) ชาวหยางจ้าย ราชบุตรเขย มหาเสนาบดีต้นราชวงศ์ฉีใต้
ฉู่เลี่ยง (褚亮) เฉิน–ถัง (560–647) ชาวเฉียนถัง หนึ่งในสิบแปดบัณฑิตของถังไท่จง บิดาของฉู่ซุ่ยเหลียง
ฉู่ซุ่ยเหลียง (褚遂良) ถัง (เกิด 596) อัครมหาเสนาบดี ปรมาจารย์อักษรไข่ หนึ่งในสี่ปรมาจารย์อักษรต้นถัง
ฉู่เหรินฮั่ว (褚人获) ชิง (เกิด 1635) ชาวซูโจว ผู้เรียบเรียงนิยาย 《隋唐演义》
ฉู่ฝู่เฉิง (褚辅成) ค.ศ. 1873–1948 ชาวเจียซิง หนึ่งในผู้ก่อตั้ง 九三学社 เคยช่วยซ่อน คิมกู (金九) ผู้นำขบวนการเอกราชเกาหลี รัฐบาลเกาหลีใต้มอบเหรียญสถาปนาประเทศให้ในปี 1996
ภาพถ่ายฉู่ฝู่เฉิง 褚辅成 ชาวเจียซิง บุคคลสำคัญแซ่ซู้ แซ่ฉู่ (褚)
ภาพถ่ายขาวดำครึ่งตัวของ ฉู่ฝู่เฉิง (褚辅成 ค.ศ. 1873–1948) ผมสั้นหวีเรียบ ไว้หนวดเหนือริมฝีปาก สวมเสื้อคอจีนผ้าลายดอก ใต้ภาพพิมพ์ว่า "褚慧僧先生" (慧僧 คือชื่อรองของท่าน) จากหนังสือที่ระลึกรุ่นจบมหาวิทยาลัยกฎหมายเซี่ยงไฮ้ ปี 1929 · ภาพ: 上海法科大學己巳畢業紀念刊 / Wikimedia Commons, Public domain

อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่

อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารดั้งเดิมที่ผูกกับแซ่ฉู่ หลายคนอาจเคยได้ยิน "ส้มฉู่" (褚橙) ของจีน ส้มนี้เป็น แบรนด์สินค้าสมัยใหม่ ของนักธุรกิจชื่อ 褚时健 (ค.ศ. 1928–2019) ซึ่งปลูกส้มในยูนนาน และเปลี่ยนชื่อแบรนด์เป็น "褚橙" ตามแซ่ของตนในปี 2005 จึงไม่ใช่อาหารประเพณีของตระกูล

คำสอนประจำตระกูล: พงศาวลี《余姚岚峰褚氏宗谱》(1933) บันทึก กฎตระกูล 13 ข้อ ที่ผู้อาวุโสประกาศเมื่อปี 1850 เน้นความกตัญญู ความสามัคคี และการเคารพผู้ใหญ่ มีข้อห้ามที่น่าสนใจ เช่น ห้ามขายหรือมอบสมุดพงศาวลีออกนอกตระกูลโดยไม่ได้รับอนุญาต ต้องดูแลซ่อมแซมศาลและสุสาน และ ห้ามตัดต้นไม้รอบสุสานบรรพชน

ลำดับชื่อรุ่น (字辈): แต่ละสาขาต่างกัน ตัวอย่าง

หลานหลิง (ซานตง): 化德光懋 廷文成明 慎修敬思 庆衍福宏 หนานเจ้า (เหอหนาน): 焕自世昌 景生元光 以克怀金 松青桂芳

วรรค "慎修敬思" แปลได้ราวว่า "ระวังตน ฝึกฝนตน มีความเคารพ และรู้คิด" ใครที่ยังมีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดู แต่ควรตรวจกับพงศาวลีของบ้านตัวเองอีกครั้ง

การไหว้บรรพชน: กฎตระกูลอวี๋เหยากำหนดให้ ไหว้หลุมบรรพชนรุ่นแรกก่อนวันเช็งเม้ง 2 วัน และรุ่นที่สองก่อนวันเช็งเม้ง 1 วัน ส่วน ศาลบรรพชนแซ่ฉู่ที่หมู่บ้านเสี่ยวอวิ๋น ตำบลลู่ถิง อวี๋เหยา สร้างสมัยเต้ากวง บูรณะสมัยกวางซวี่ และขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานระดับเมืองอวี๋เหยาในปี 2014

คำถามที่พบบ่อย

แซ่ซู้ ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 褚 ซึ่งตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน เป็นแซ่ลำดับที่ 11 ในร้อยแซ่ (冯陈褚卫) ระวังอย่าเขียนผิดเป็น 楮 หรือสับสนกับ 储

แซ่ซู้ แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ซู้" (su2) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย เสียงนี้ใกล้กับแซ่ 舒 (ซู) ซึ่งเป็นคนละแซ่ ส่วนสำเนียงฮกเกี้ยนอ่านว่า "ทู้"

แซ่ซู้ จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า "ฉู่" (Chǔ เสียงที่ 3) แซ่ซู้กับแซ่ฉู่ (褚) จึงเป็นแซ่เดียวกัน

แซ่ซู้ มาจากไหน?

มาจากชื่อตำแหน่ง "褚师" ผู้คุมตลาดในแคว้นซ่ง เว่ย และเจิ้ง สมัยชุนชิว และจากชื่อเมือง 褚 สมัยโจว ถิ่นตระกูลคือเหอหนาน (ลั่วหยาง) หยางจ้าย และเฉียนถัง (หางโจว) ปัจจุบันมีมากที่สุดในซานตง

แซ่ซู้ ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

Chu (จีนกลางและกวางตุ้ง), Choo, Chue และในมาเลเซียมี Too หรือ Toh (ฮกเกี้ยน) ระวังว่า Chu ใช้กับแซ่ 朱 楚 储 ด้วย จึงควรดูอักษรจีนประกอบ

ส้มฉู่ (褚橙) เป็นอาหารประจำตระกูลหรือเปล่า?

ไม่ใช่ ส้มฉู่เป็นแบรนด์สินค้าสมัยใหม่ที่นักธุรกิจ 褚时健 ตั้งชื่อตามแซ่ของตนในปี 2005 ไม่ใช่อาหารประเพณีของตระกูลฉู่

อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่

แซ่ที่ชื่อคล้ายกัน (อย่าสับสน):

ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ

บ้านคุณเป็นแซ่ 褚 หรือรู้จักใครที่ใช้แซ่นี้ไหม? อากงอาม่ามาจากไหน? ที่บ้านมีป้ายหอ "河南堂" บ้างหรือเปล่า? หรือเคยฝึกเขียนพู่กันตามแบบลายมือของฉู่ซุ่ยเหลียง? ทุกเรื่องเล่าที่แชร์มาจะช่วยเติมประวัติแซ่ซู้ในเมืองไทยให้ครบขึ้น

แหล่งอ้างอิง

หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปลายปี 2025 อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ส่วนข้อมูลเส้นทางของตระกูลและลำดับชื่อรุ่น หลายส่วนมาจากพงศาวลีและเว็บไซต์ของตระกูล ซึ่งอาจมีหลายฉบับที่ไม่ตรงกัน

แซ่จีนหายาก 99 แซ่

แซ่อันดับประมาณ ~201 ของจีน

บทความชุดนี้เล่าประวัติแซ่จีนหายากทีละแซ่ ต่อจาก 168 แซ่ยอดนิยม เพื่อเป็นประโยชน์ต่อลูกหลานคนไทยเชื้อสายจีนที่อยากรู้รากเหง้าของตระกูลตัวเอง ดูอันดับและจำนวนคนของทุกแซ่หายากได้ที่บทความแม่ของชุด ทั้งชุดค้นคว้าและเขียนโดย MingPaPa ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (หวงปิ่งหมิง - 黄柄明) ลูกหลานคนแต้จิ๋วแซ่อึ้งจากเท่งไฮ้ หากข้อมูลตระกูลใดคลาดเคลื่อน แจ้งครอบครัวเราได้

ดูตาราง 99 แซ่หายาก →
ดูรายชื่อแซ่ทั้งชุด

เกี่ยวกับผู้เขียน

ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa)
黄柄明 - MingPaPa

เขียนโดย

ชื่อจีน หวงปิ่งหมิง - 黄柄明

นักธุรกิจโรงพิมพ์ ครูศิลปะการต่อสู้ และผู้ถ่ายทอดวัฒนธรรมจีน ศาสนา และความเชื่อ

ประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้: MingPaPa ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (หวงปิ่งหมิง - 黄柄明) เป็นผู้เลือกหัวข้อและเรียบเรียงบทความนี้ โดยใช้ผู้ช่วย AI ช่วยค้นแหล่งข้อมูลและร่างข้อความตามวิธีที่ระบุในนโยบายบรรณาธิการ เป็นส่วนหนึ่งของชุดแซ่จีนหายากที่ต่อจากชุด 168 แซ่ เขาเป็นคนแต้จิ๋วแซ่อึ้ง บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ เคยเขียนเรื่องแซ่อึ้งของตระกูลตัวเองและตาราง 168 แซ่จีนจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน บทความแซ่ซู้นี้ค้นคว้าจากหนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ ประกาศของทางการจีน และแหล่งที่ระบุไว้ท้ายบทความ เพื่อให้ลูกหลานแซ่ซู้ใช้ค้นรากเหง้าต่อได้

ประวัติการแก้ไข

  • — เผยแพร่ครั้งแรก

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งได้ที่หน้าติดต่อ และอ่านวิธีตรวจสอบกับแก้ไขข้อผิดพลาดได้ที่นโยบายบรรณาธิการ

บทความที่เกี่ยวข้อง

ดูบทความทั้งหมดในหมวดแซ่จีนหายาก