แซ่ซือ (师) มาจากไหน? ประวัติตระกูลซือ จากแคว้นจิ้น ซานซีสู่ทั่วแผ่นดินจีน

แซ่ซือ เขียนด้วยอักษรจีน 师 (ตัวย่อ) หรือ 師 (ตัวเต็ม) อักษรเดียวกับคำว่า 老师 ที่แปลว่า "ครู" แซ่นี้พิเศษตรงที่ จีนกลางกับแต้จิ๋วอ่านว่า "ซือ" เหมือนกัน ต้นแซ่มาจากตำแหน่ง "นักดนตรีราชสำนัก" ในสมัยโบราณ อยู่ราว อันดับประมาณ ~230 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 4.4 แสนคน

ประเด็นสำคัญ

• จีนกลางกับแต้จิ๋วอ่านซือเหมือนกัน แต่ถิ่นเตี่ยเอี๊ย ผู่หนิง หุ้ยไล้อ่านซู
• ต้นแซ่มาจากตำแหน่งขุนนางดูแลดนตรี ตำราแซ่นับซือคว่างนักดนตรีแคว้นจิ้นเป็นบรรพชน
• หอ 授琴堂 ระลึกถึงซือเซียง ครูสอนพิณของขงจื๊อ ตามบันทึกใน《史记·孔子世家》
• ถิ่นตระกูลคือไท่หยวน ซานซี กับหลางหยาและผิงหยวน ซานตง ปัจจุบันมีมากที่สุดในเหอหนาน
• 师 เป็นคนละแซ่กับ 施 (แต้จิ๋ว ซี) ไม่พบสายในแต้จิ๋วและไม่พบสมาคมในไทย

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วน: แซ่ซือ (师)

หัวข้อ	ข้อมูล
อักษรจีน	师 (ตัวย่อ) / 師 (ตัวเต็ม) ความหมายทั่วไปคือ "ครู อาจารย์" และ "กองทัพ"
จีนกลาง	Shī (เสียง 1) · ซือ (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน)
แต้จิ๋ว	se1 · ซือ — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย · ถิ่นเตี่ยเอี๊ย ผู่หนิง หุ้ยไล้อ่าน su1 ซู
ฮกเกี้ยน	su / si
กวางตุ้ง	si1 · ฮ่องกงสะกด Sze
แคะ (ฮากกา)	sṳ̂
ภาษาอังกฤษ	Shi, Shih (ไต้หวัน), Sze (ฮ่องกง), See
อันดับในจีน	อันดับประมาณ ~230 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) · ลำดับที่ 369 ใน《百家姓》
ประชากร	ราว 4.4 แสนคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 3.7–5.1 แสนคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด	เหอหนาน (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013)
郡望 (ถิ่นตระกูล)	太原 ไท่หยวน (ซานซี) · 琅琊 หลางหยา (ซานตง) · 平原 ผิงหยวน (ซานตง)
堂号 (ชื่อหอ)	授琴堂 · 太原堂 · 平原堂 · 琅琊堂
ระวังสับสน	施 (จีนกลาง ซือ เหมือนกัน แต่แต้จิ๋ว ซี) · 司 (ซี/ซือ) · 时 (ซี้) · 史 / 徐 (แต้จิ๋ว ซื้อ) · 帅 (Shuài) ต่างจาก 师 ขีดเดียว

แซ่ซือ ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)

แซ่ซือเขียนว่า 师 ในจีนแผ่นดินใหญ่ และ 師 ในไต้หวัน ฮ่องกง และป้ายบรรพชนรุ่นเก่า อักษรนี้คนจีนคุ้นในคำทั่วไป เช่น 老师 (ครู) 师范 (ครุศาสตร์) 律师 (ทนายความ) 工程师 (วิศวกร) หลายคนจึงไม่คิดว่าเป็นแซ่ แต่ในฐานะแซ่ มาจากตำแหน่ง "ซือ" หรือขุนนางดูแลดนตรี ในสมัยโบราณ

ชื่อเรียกแซ่นี้ตามสำเนียง

• ซือ ในจีนกลางคือ Shī (เสียงที่ 1) และในแต้จิ๋วคือ se1 (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย) พจนานุกรมเสียงแต้จิ๋วระบุว่าเสียงนี้ใช้กับแซ่ บังเอิญว่าทั้งสองสำเนียงเขียนเป็นไทยได้ตรงกันว่า "ซือ" บทความนี้จึงใช้ชื่อเดียว
• ซู คือเสียง su1 ของถิ่นเตี่ยเอี๊ย (潮阳) ผู่หนิง และหุ้ยไล้
• ไซ คือเสียงพูด sai1 ที่ใช้ในคำว่า 师父 (อาจารย์) เท่านั้น ไม่ใช้กับแซ่
• Sze มาจากกวางตุ้ง (si1) ส่วน Shih เป็นการสะกดแบบไต้หวัน

ข้อควรระวัง:

• 师 กับ 施 เป็นคนละแซ่ แซ่ 施 จีนกลางก็อ่านว่า Shī "ซือ" เหมือนกัน แต่แต้จิ๋วอ่านว่า "ซี" แซ่ 施 ใหญ่กว่าและมีคนจีนในไทยใช้มากกว่า เวลาเห็นป้ายหรือสมาคมชื่อไทยว่า "ซือ" อาจเป็นแซ่ 施 ก็ได้ ต้องดูอักษรจีนก่อนเสมอ
• แซ่ที่เสียงใกล้กัน ได้แก่ 司 (ซี/ซือ) 时 (ซี้) และ 史 / 徐 ที่แต้จิ๋วอ่านว่า "ซื้อ" ล้วนเป็นคนละแซ่
• 帅 (Shuài) เขียนต่างจาก 師 แค่ขีดเดียว และแยกออกมาจากแซ่ 师 จริง ๆ (ดูหัวข้อถัดไป)

แซ่ซือ มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลซือ

สายที่ 1 — ตำแหน่งขุนนางดนตรี (สายหลัก): สมัยเซี่ย ซาง และโจว ขุนนางผู้ดูแลดนตรีเรียกว่า "师" ลูกหลานจึงนำชื่อตำแหน่งมาเป็นแซ่ ตำรา《风俗通义》สมัยฮั่นตะวันออก เป็นบันทึกแซ่ 师 ที่เก่าที่สุด ส่วนตำราแซ่《通志》อธิบายว่า "师 คือคำเรียกนักดนตรีตาบอด" เพราะนักดนตรีราชสำนักโบราณจำนวนมากเป็นคนตาบอด

สายที่ 2 — นักดนตรีผู้ชำนาญยุคชุนชิว: ตำราแซ่สมัยถัง《元和姓纂》เล่าว่า สมัยโจวถึงชุนชิว ผู้เชี่ยวชาญดนตรีถูกเรียกว่า 师 นำหน้าชื่อ เช่น ซือคว่าง (师旷) และ 师服 แห่งแคว้นจิ้น ซือเซียง (师襄) แห่งแคว้นหลู่ ตำราแซ่จึงนับท่านเหล่านี้เป็นบรรพชน แต่ควรรู้ว่าคำว่า "师" ในชื่อของพวกท่านคือ ตำแหน่ง ไม่ใช่แซ่ในความหมายปัจจุบัน

สายที่ 3 — ผู้คุมประตูวัง: คัมภีร์《周礼》บันทึกตำแหน่ง "师氏" ที่ประจำประตูวังของราชวงศ์โจว ลูกหลานใช้ชื่อตำแหน่งเป็นแซ่

สายที่ 4 — ชนกลุ่มน้อยในยูนนาน: ชาวอี๋ น่าซี และลีซอในยูนนานบางส่วนใช้แซ่ 师 ตามชื่อ อำเภอซือจง (师宗县) ที่ตั้งขึ้นปี 621 สมัยถัง ชื่ออำเภอมาจากชื่อหัวหน้าเผ่า มีชาวมองโกลและแมนจูบางสกุลใช้แซ่นี้ด้วย

สายที่ 5 — เปลี่ยนจากแซ่อื่นมาเป็น 师: ศิลาจารึก《师氏族谱记》ปี 1308 ที่หมู่บ้านซื่อจวง (柿庄村) อำเภอจิ่งสิง เหอเป่ย บันทึกว่าตระกูลหนึ่งเปลี่ยนจากแซ่ 尹 มาเป็น 师 ในสมัยราชวงศ์จิน (金) ส่วนที่อำเภอชิงเจี้ยน (清涧) ส่านซี ตามบันทึกของตระกูล บรรพชนแซ่ 杨 ถูกเรียกขานว่า "杨老师" (อาจารย์หยาง) ลูกหลานจึงเปลี่ยนมาใช้แซ่ 师 จนกลายเป็นตระกูลใหญ่ของถิ่น มีคำพูดว่า "师一千，惠八百" คือ "แซ่ซือพันครัว แซ่ฮุ่ยแปดร้อย"

ทางออก — จาก 师 กลายเป็น 帅: สมัยราชวงศ์จิ้นตะวันตก ขุนนางตำแหน่งเสนาบดี (尚书) แซ่ 师 ต้องเปลี่ยนแซ่เพื่อเลี่ยงพระนามของ จิ้นจิ่งตี้ ซือหม่าซือ (司马师) จึงตัดขีดออกกลายเป็นแซ่ 帅 พจนานุกรมเสียงโบราณ《广韵》บันทึกเรื่องนี้ไว้

สาย	บรรพชน / เหตุการณ์	ยุค	ตำนานหรือประวัติศาสตร์
ขุนนางดนตรี (以官为氏)	ตำแหน่ง "师" ผู้ดูแลดนตรี	เซี่ย–ซาง–โจว	มีเอกสาร (《风俗通义》《通志》)
นักดนตรีชุนชิว	ซือคว่าง 师服 ซือเซียง	ชุนชิว	ตัวบุคคลมีใน《左传》《史记》 การนับเป็นบรรพชนเป็นคำอธิบายของตำราแซ่
ผู้คุมประตูวัง (师氏)	ตำแหน่งในราชสำนักโจว	โจวตะวันตก	มีเอกสาร (《周礼》)
ชนกลุ่มน้อยยูนนาน	ชื่ออำเภอซือจง (621)	ถัง	ชื่ออำเภอมีเอกสาร (《元史》)
尹 → 师	ตระกูลที่จิ่งสิง เหอเป่ย	จิน (金)–หยวน	มีศิลาจารึก (1308)
杨 → 师	ตระกูลที่ชิงเจี้ยน ส่านซี	ซ่ง–จิน	ตามบันทึกของตระกูล
师 → 帅	เลี่ยงพระนามซือหม่าซือ	จิ้นตะวันตก	มีเอกสาร (《广韵》《通志》)

ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)

郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล แซ่ซือมีถิ่นตระกูลสามแห่ง

ชื่อ	ประเภท	ที่มา
太原 ไท่หยวน / 太原堂	郡望 + หอ	ซานซี ก่อตัวสมัยฮั่นตะวันออก ยกย่อง 师服 และซือคว่างแห่งแคว้นจิ้นเป็นบรรพชน
琅琊 หลางหยา / 琅琊堂	郡望 + หอ	ซานตงตะวันออกเฉียงใต้ ก่อตัวปลายฮั่นตะวันตก บรรพชนคือ ซือตาน (师丹)
平原 ผิงหยวน / 平原堂	郡望 + หอ	ซานตงตะวันตกเฉียงเหนือ (แถบเต๋อโจว)
授琴堂	หอ	"หอสอนพิณ" ระลึกถึงซือเซียงผู้สอนขงจื๊อดีดพิณ

เรื่องเล่าของหอ 授琴堂: พงศาวดาร《史记·孔子世家》เล่าว่า ขงจื๊อเรียนดีดพิณกับซือเซียงจื่อ (师襄子) ท่านฝึกเพลงเดียวอยู่สิบวันไม่ยอมขึ้นเพลงใหม่ ฝึกจนเข้าใจเพลง แล้วบอกได้ว่าผู้แต่งเพลงนี้คือ พระเจ้าโจวเหวิน ซือเซียงจื่อถึงกับลุกจากที่นั่งคำนับ แล้วบอกว่าครูของท่านเองก็เคยบอกว่านี่คือเพลง《文王操》ของพระเจ้าโจวเหวิน ตระกูลซือจึงตั้งชื่อหอว่า "授琴堂" เพื่อระลึกว่าบรรพชนเคยเป็นครูของปราชญ์ใหญ่

เส้นทางของตระกูลซือ: จากซานซีสู่ภาคเหนือของจีน

ภาพรวมตามยุค

• ชุนชิว: นักดนตรีราชสำนักอยู่ในแคว้นจิ้น หลู่ เจิ้ง และเว่ย ศูนย์กลางคือซานซีตอนใต้ ถิ่นของซือคว่าง
• ฮั่น: ถิ่นตระกูลก่อตัวที่ไท่หยวน ซานซี และที่หลางหยา ผิงหยวน ในซานตง
• ซ่ง: ตามข้อมูลบนเว็บพงศาวลี นักวิชาการประมาณว่ามีคนแซ่ 师 ราว 6.2 หมื่นคน มากกว่าครึ่งอยู่ที่เสฉวน
• หมิง: ตามข้อมูลเดียวกัน เหลือไม่ถึง 2 หมื่นคน ซานซีเป็นมณฑลอันดับหนึ่ง ต้นราชวงศ์หมิงมีการอพยพใหญ่ "ต้นหวยใหญ่หงต้ง" (洪洞大槐树) พาคนแซ่ 师 จากหงต้งและเจ้าเฉิงในซานซี ไปตั้งรกรากในเหอหนาน ซานตง เหอเป่ย ปักกิ่ง ส่านซี กานซู่ อานฮุย เจียงซู หูเป่ย หูหนาน
• ชิงถึงปัจจุบัน: สายชิงเจี้ยนแตกไปหลายอำเภอในส่านซี หนิงเซี่ย และกานซู่ ส่วนสายหูหนานมีที่ฉางซา (东山) และหลี่หลิง

หมู่บ้านซือ บ้านเกิดซือคว่าง

ที่ หมู่บ้านซือ (师村) ตำบลชฺวีถิง อำเภอหงต้ง ซานซี มีสถานที่ที่เรียกว่า "บ้านเกิดซือคว่าง" (师旷故里) พร้อมสุสานและศาลเจ้า เป็นโบราณสถานคุ้มครองระดับมณฑลซานซี ศาลข้างสุสานสร้างมาตั้งแต่ฮั่น–ถัง และขยายใหญ่ในสมัยชิง น่าสนใจว่าปัจจุบันชาวบ้านในหมู่บ้านนี้ส่วนใหญ่กลับเป็นแซ่ 李 และ 申

จีนใต้และแต้จิ๋ว: ไม่พบสายตระกูล

ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบบรรพชนผู้เข้าแต้จิ๋ว หมู่บ้าน หรือศาลบรรพชนแซ่ 师 ในแต้จิ๋ว (เตี่ยจิว ซัวเถา กิ๊กเอี๊ย) ค้นแผนที่จีนด้วยคำว่า 师氏 ได้แต่โรงเรียนครู (师范) และวิทยาลัยช่าง (技师) ค้นคำว่า 师厝 ได้หมู่บ้านแซ่ 施 กับ 石 ที่เสียงใกล้กัน ในกวางตุ้งพบเพียงรายการกระจายตัวที่เอ่ยชื่ออำเภอซินหุ่ย (新会) สั้น ๆ ไม่ทราบสาย ส่วนฮกเกี้ยน แคะ และไหหลำไม่พบข้อมูล แซ่ซือจึงเป็นแซ่ของ ที่ราบสูงดินเหลืองและที่ราบภาคเหนือ อย่างชัดเจน

แซ่ซือ (师) ในประเทศไทย

ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบสมาคมแซ่ 师 ในประเทศไทย ไม่มีชื่ออยู่ในรายชื่อสหสมาคมตระกูลแซ่ และค้นด้วยคำว่า "แซ่ซือ" กับอักษร 师 ก็ไม่พบเอกสารไทยที่ใช้เรียกแซ่นี้

ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่ 师 จริง อากงอาม่ามาจากไหน? ลองดูป้ายบรรพชนให้แน่ใจว่าเขียน 師/师 ไม่ใช่ 施 แล้วเล่าให้ฟังได้เลย เรื่องของคุณจะช่วยเติมประวัติแซ่นี้ในเมืองไทยที่ยังว่างอยู่

ปัจจุบันคนแซ่ซืออยู่ที่ไหนในจีน

ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า เหอหนาน มีคนแซ่ 师 มากที่สุด เว็บพงศาวลีระบุเขตที่คนแซ่นี้หนาแน่นไว้ดังนี้

พื้นที่	ความสำคัญ
เหอหนาน (河南)	มากที่สุด (ฝูซี 2013)
ซานซี ส่านซี หนิงเซี่ย	เขตหนาแน่น · หมู่บ้านซือ อำเภอหงต้ง · หมู่บ้านแซ่ 师 กว่า 30 แห่งในชิงเจี้ยน ส่านซี
เหอเป่ย ปักกิ่งตะวันตก	เขตหนาแน่น · ศิลาจารึกตระกูลปี 1308 ที่จิ่งสิง
กานซู่ ชิงไห่ตะวันออก มองโกเลียในตอนกลาง	เขตหนาแน่น
เสฉวน–ฉงชิ่งเหนือ หูเป่ย อานฮุยเหนือ ซานตงตะวันตก	เขตหนาแน่น
ยูนนาน	อำเภอซือจง และชนกลุ่มน้อยบางกลุ่ม
ไต้หวัน ฮ่องกง	สะกด Shih (ไต้หวัน) และ Sze (ฮ่องกง)

บุคคลสำคัญแซ่ซือ (师)

บุคคล	ยุค	บทบาท
ซือคว่าง (师旷 ชื่อรอง 子野)	ชุนชิว แคว้นจิ้น (ศตวรรษที่ 6 ก่อน ค.ศ.)	นักดนตรีตาบอดผู้ฟังเสียงแม่นยำ ขุนนางผู้กล้าเตือนเจ้าแคว้นจิ้น ชาวบ้านจิ้นใต้ยกเป็นปรมาจารย์ของนักดนตรีพื้นบ้าน
ซือเซียง (师襄 / 师襄子)	ชุนชิว แคว้นหลู่	ครูสอนพิณของขงจื๊อ ที่มาของหอ 授琴堂
ซือตาน (师丹)	ฮั่นตะวันตก (สิ้น ค.ศ. 3)	ชาวจูเฉิง ซานตง ได้เป็นต้าซือคง (大司空) เสนอนโยบาย "限田限奴" จำกัดที่ดินและจำนวนทาสของขุนนาง
ซืออี๋กวาน (师宜官)	ฮั่นตะวันออก	นักอักษรศิลป์ชาวหนานหยาง เลิศในอักษรแบบ 八分
ซือจ่วน (师纂)	สามก๊ก ฝ่ายวุยก๊ก (สิ้น ค.ศ. 264)	นายทัพในกองทัพของเตงงาย (邓艾)
ซืออานสือ (师安石)	ราชวงศ์จิน (金) (สิ้น ค.ศ. 1228)	ชาวชิงโจว เหอเป่ย สอบได้จิ้นซื่อปี 1200 ขึ้นถึงตำแหน่งเสนาบดี
ซือขุย (师逵)	หมิง (ค.ศ. 1366–1427)	ชาวตงเออ ซานตง ขึ้นชื่อเรื่องความกตัญญู ดูแลการขนไม้จากหูหนาน–หูเป่ยมาสร้างกรุงปักกิ่ง ภายหลังเป็นเสนาบดีคลังที่หนานจิง
ซือเจ๋อ (师哲)	ค.ศ. 1905–1998	ชาวหานเฉิง ส่านซี ล่ามภาษารัสเซียของเหมาเจ๋อตง
ซือชางซวี่ (师昌绪)	ค.ศ. 1918–2014	ชาวสวีสุ่ย เหอเป่ย นักโลหะวิทยา "บิดาแห่งโลหะผสมทนความร้อนสูงของจีน" ได้รางวัลวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสูงสุดแห่งชาติ ปี 2010

อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่

อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่ซือโดยตรง สิ่งที่ผูกกับแซ่นี้จริง ๆ คือ ดนตรี ตั้งแต่ชื่อแซ่ที่มาจากนักดนตรีราชสำนัก ไปจนถึงหอ "授琴堂" ที่ระลึกถึงครูพิณของขงจื๊อ

คำสอนประจำตระกูล: เว็บพงศาวลีเผยแพร่ระเบียบตระกูลชุดหนึ่งเป็นวลีสี่คำ 20 วลี เน้นเคารพบรรพชน กตัญญู สามัคคี สอนลูกหลาน ขยัน ประหยัด ส่งเสริมการเรียน ละเว้นสุรา และเลิกความเชื่องมงาย มีข้อหนึ่งให้ชำระพงศาวลีทุกไม่เกิน 4 รุ่น

ลำดับชื่อรุ่น (字辈): ตัวอย่างจากสายฉางซา หูหนาน (ตามแหล่งของตระกูล)

一元开万象，圣德立文明，孝友嘉声远，诗书利约芳

แปลได้ราวว่า "หนึ่งปฐมเปิดหมื่นสรรพสิ่ง คุณธรรมสร้างอารยะ กตัญญูและเอื้อเฟื้อให้นามหอมไกล บทกวีและตำราสืบความงาม" ใครที่ยังมีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดู แต่แต่ละสาขาใช้ชุดต่างกัน ควรตรวจกับพงศาวลีของบ้านตัวเองอีกครั้ง

การไหว้บรรพชน: สถานที่สำคัญคือ บ้านเกิดและสุสานซือคว่าง ที่หมู่บ้านซือ อำเภอหงต้ง ซานซี ซึ่งมีศิลาจารึกสมัยหยวนและศูนย์ศึกษาวัฒนธรรมซือคว่าง ส่วนสายฉางซามีศาลตระกูลซือที่ถนนหลิวเจิ้ง (留正) ในเมืองฉางซา

คำถามที่พบบ่อย

แซ่ซือ ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

ตัวย่อเขียนว่า 师 ตัวเต็มเขียนว่า 師 อักษรเดียวกับคำว่า 老师 ที่แปลว่าครู แต่ในฐานะแซ่มาจากตำแหน่งขุนนางดูแลดนตรีสมัยโบราณ

แซ่ซือ แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ซือ" (se1) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย ถิ่นเตี่ยเอี๊ย ผู่หนิง และหุ้ยไล้อ่านว่า "ซู" (su1) ส่วนเสียง "ไซ" ใช้ในคำว่า 师父 เท่านั้น ไม่ใช้กับแซ่

แซ่ซือ จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า "ซือ" (Shī เสียงที่ 1) ตรงกับเสียงแต้จิ๋วพอดี

แซ่ซือ มาจากไหน?

มาจากตำแหน่ง "师" ขุนนางดูแลดนตรีสมัยเซี่ย–ซาง–โจว ตำราแซ่ยกนักดนตรีแคว้นจิ้นอย่างซือคว่างเป็นบรรพชน ถิ่นตระกูลคือไท่หยวน ซานซี กับหลางหยาและผิงหยวน ซานตง ปัจจุบันมีมากในเหอหนาน ซานซี และส่านซี

แซ่ซือ ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

Shi (จีนกลาง), Shih (ไต้หวัน), Sze (กวางตุ้ง ฮ่องกง) และ See

แซ่ 师 กับแซ่ 施 ต่างกันอย่างไร?

เป็นคนละแซ่ จีนกลางอ่าน Shī "ซือ" เหมือนกัน แต่แต้จิ๋วต่างกัน 师 อ่านว่า "ซือ" ส่วน 施 อ่านว่า "ซี" แซ่ 师 มาจากตำแหน่งนักดนตรีราชสำนักและมีคนอยู่ทางภาคเหนือของจีนเป็นหลัก เวลาเห็นชื่อไทยว่า "ซือ" จึงต้องดูอักษรจีนประกอบเสมอ

อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่

แซ่ที่เกี่ยวข้อง (อย่าสับสน):

• แซ่ซี แซ่ซือ (施) — จีนกลางอ่าน "ซือ" เหมือนแซ่ 师 แต่เป็นคนละแซ่
• แซ่ซี แซ่ซือ (司) — อีกแซ่ที่เสียงใกล้กัน

ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ

บ้านคุณเป็นแซ่ 师 หรือรู้จักใครที่ใช้แซ่นี้ไหม? อากงอาม่ามาจากซานซี ส่านซี เหอหนาน หรือที่ไหน? ที่บ้านมีป้ายหอ "授琴堂" หรือ "太原堂" บ้างหรือเปล่า? ทุกเรื่องเล่าที่แชร์มาจะช่วยเติมประวัติแซ่ซือในเมืองไทยให้ครบขึ้น

แหล่งอ้างอิง

• วิกิพีเดียภาษาจีน — 师姓
• 维基文库 —《史記·孔子世家》
• 族谱网 — 师氏百科 (แหล่งของตระกูล)
• 汉程国学 — 师姓 师氏起源
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 师旷
• 族谱网 — 山西师旷故里 (แหล่งของตระกูล)
• 族谱网 — 帅姓的来历
• 族谱网 — 师姓郡望堂号 / 湖南师氏源流 / 品读师氏家族的族训、族规 (แหล่งของตระกูล)
• 族谱网 — https://shi4.zupu.cn/yuanliu/338243.jhtml
• 族谱网 — https://shi4.zupu.cn/wenhua/415264.jhtml
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 师丹
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 师逵
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 师昌绪
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 师哲
• Wiktionary — 師 (เสียงอ่านแต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน กวางตุ้ง แคะ)
• 潮州音字典 — 师
• สหสมาคมตระกูลแซ่ – รายชื่อสมาคม (Wayback 2020)

หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปลายปี 2025 อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ส่วนตัวเลขคนแซ่ซือสมัยซ่ง–หมิง เขตที่คนแซ่นี้หนาแน่น และเรื่องสายชิงเจี้ยน มาจากเว็บไซต์พงศาวลีของตระกูล