แซ่จัง แซ่จาง (臧) มาจากไหน? ประวัติตระกูลจาง จากรัฐหลู่สู่ทั่วแผ่นดินจีน

แซ่จัง ในบทความนี้คือแซ่ที่เขียนด้วยอักษรจีน 臧 (ตัวเต็มและตัวย่อเขียนเหมือนกัน) อักษรที่แปลว่า "ดี งาม" จีนกลางอ่านว่า "จาง" (Zāng) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "จัง" (zang1) แซ่นี้เป็นตระกูลขุนนางเก่าแก่ของรัฐหลู่ บ้านเกิดของขงจื๊อ อยู่ราว อันดับประมาณ ~223 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 4.6 แสนคน

อ่านก่อน: "จัง" และ "จาง" ในบทความนี้คือแซ่ 臧 เท่านั้น

• แซ่จังที่คนไทยเชื้อสายแต้จิ๋วรู้จัก ส่วนใหญ่คือแซ่ 曾 (จีนกลาง เจิง) ไม่ใช่แซ่ 臧
• แซ่จางในภาษาจีนกลาง ส่วนใหญ่คือแซ่ 张 (แต้จิ๋ว เตีย) หรือ 章 (แต้จิ๋ว เจีย) ไม่ใช่แซ่ 臧
• ทั้งสี่แซ่นี้เป็นคนละแซ่ ต้นตระกูลคนละสาย ก่อนสรุปว่าบ้านเราเป็นแซ่ไหน ให้ดูอักษรจีนบนป้ายบรรพชนหรือในพงศาวลีเป็นหลัก

ประเด็นสำคัญ

• แต้จิ๋ว จัง ตรงกับแซ่ 曾 ส่วนจีนกลาง จาง ตรงกับแซ่ 张 และ 章 แต่เป็นคนละแซ่
• ต้นแซ่คือเมือง 臧 ของรัฐหลู่ จางซีปั๋ว (臧僖伯) ผู้ทักท้วงเจ้ารัฐหลู่ไม่ให้ไปดูจับปลา
• 东莞 ในถิ่นตระกูลคือจวี่เซี่ยน ซานตง ไม่ใช่เมืองตงกว่านในกวางตุ้ง
• จางหง (臧洪) ผู้นำกล่าวคำสาบานปราบตั๋งโต๊ะ ยอมตายเพื่อสหายยุคสามก๊ก
• ไม่พบสายตระกูลในแต้จิ๋วและไม่พบสมาคมแซ่ 臧 ในไทย

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วน: แซ่จัง แซ่จาง (臧)

หัวข้อ	ข้อมูล
อักษรจีน	臧 (ตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน) ความหมายในตำราโบราณคือ "ดี งาม"
จีนกลาง	Zāng (เสียง 1) · จาง (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน)
แต้จิ๋ว	zang1 · จัง — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย
กวางตุ้ง	zong1 (ฮ่องกงสะกด Chong)
ภาษาอังกฤษ	Zang, Tsang (ไต้หวัน), Chong (ฮ่องกง) · เกาหลี 장 (Jang) · เวียดนาม Tang
อันดับในจีน	อันดับประมาณ ~223 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) · ใน《百家姓》อยู่ลำดับที่ 112
ประชากร	ราว 4.6 แสนคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 3.9–5.3 แสนคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด	ซานตง (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013) แหล่งพงศาวลีว่าราว 23%
郡望 (ถิ่นตระกูล)	东海 ตงไห่ · 东莞 ตงกว่าน (จวี่เซี่ยน ซานตง ไม่ใช่ตงกว่านในกวางตุ้ง)
堂号 (ชื่อหอ)	东海堂 · 郯城堂
ระวังสับสน	แต้จิ๋ว "จัง" = แซ่ 曾 · จีนกลาง "จาง" = แซ่ 张 และ 章 · รูปอักษรคล้าย 庄/莊 — คนละแซ่ทั้งหมด

แซ่จัง ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)

แซ่จังเขียนว่า 臧 อักษรนี้ไม่มีรูปย่อ จึงเขียนเหมือนกันทุกที่ ความหมายในตำราโบราณคือ "ดี งาม" คนที่เคยอ่านสามก๊กอาจเคยเห็นอักษรนี้ใน 《出师表》 ฎีกาออกศึกของขงเบ้ง (诸葛亮 จูเก่อเลี่ยง) ในวลี "陟罚臧否" แปลว่า "ยกย่องหรือลงโทษตามความดีความชั่ว" คำว่า "臧" ในวลีนี้ก็คือ "ความดี"

ชื่อเรียกแซ่นี้เปลี่ยนไปตามสำเนียง

• จาง มาจากภาษาจีนกลาง (Zāng เสียงที่ 1) ตรงกับการสะกด "Zang"
• จัง — สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า จัง (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย) พจนานุกรมแต้จิ๋ว (mogher) ให้เสียง zang1 และระบุว่าเป็นเสียงที่ใช้กับ "แซ่" ทุกถิ่นของแต้จิ๋ว
• Tsang คือการสะกดแบบไต้หวัน ส่วน Chong มาจากกวางตุ้งแบบฮ่องกง

ข้อควรระวัง — ชื่อไทยชนกับแซ่อื่นทั้งสองสำเนียง:

• สำเนียงแต้จิ๋ว: แซ่ 臧 อ่าน "จัง" (zang1) ตรงกับแซ่ 曾 ซึ่งแต้จิ๋วก็อ่าน "จัง" (zang1) เหมือนกันทุกตัวอักษร แซ่ 曾 เป็นแซ่ใหญ่ที่มีสมาคมในไทย คนไทยที่ใช้ "แซ่จัง" จึงมักเป็นแซ่ 曾
• สำเนียงจีนกลาง: แซ่ 臧 อ่าน "จาง" ตรงกับแซ่ 张 (แซ่ใหญ่อันดับต้น ๆ ของจีน แต้จิ๋วอ่าน เตีย) และ แซ่ 章 (แต้จิ๋ว เจีย)
• รูปอักษร: วิกิพีเดียภาษาจีนเตือนว่า 臧 อย่าสับสนกับแซ่ 庄/莊
• เพราะเหตุนี้ บทความนี้จึงใส่อักษร 臧 กำกับไว้ทุกครั้งที่เอ่ยชื่อแซ่

แซ่จัง มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลจาง (臧)

สายหลัก — เมืองจัง (臧邑) ของรัฐหลู่: ตำราแซ่สมัยถัง《元和姓纂》และ《通志·氏族略》บันทึกตรงกันว่า กงจื่อโค่ว (公子彄) โอรสของ หลู่เซี่ยวกง (鲁孝公) เจ้ารัฐหลู่ ได้รับเมือง "臧" เป็นที่กินส่วย ลูกหลานจึงนำชื่อเมืองมาเป็นแซ่ ท่านได้สมัญญาว่า "จางซีปั๋ว" (臧僖伯) และสิ้นชีวิตในปี 718 ก่อน ค.ศ. รัฐหลู่อยู่ในมณฑลซานตงปัจจุบัน

จางซีปั๋วเป็นที่รู้จักจากเรื่อง "臧僖伯谏观鱼" ใน《左传》 ท่านกล้าทักท้วงเจ้ารัฐหลู่ (หลู่หยินกง) ที่จะเดินทางไปดูชาวประมงจับปลาเพื่อความสำราญ ว่าไม่ใช่กิจของผู้ปกครอง เรื่องนี้ถูกเก็บเป็นบทเรียนในตำราจีนมาจนทุกวันนี้

ตระกูลจางซุน (臧孙氏): ลูกหลานของจางซีปั๋วเป็นขุนนางสืบตำแหน่งในรัฐหลู่หลายชั่วคน คนที่มีชื่อเสียงคือ จางเหวินจ้ง (臧文仲) และ จางอู่จ้ง (臧武仲) ซึ่ง ขงจื๊อ กล่าวถึงไว้ใน《论语》 (ดูหัวข้อบุคคลสำคัญ)

สาย	บรรพชน / เหตุการณ์	ยุค	ตำนานหรือประวัติศาสตร์
เมืองจัง (臧邑) รัฐหลู่	กงจื่อโค่ว (จางซีปั๋ว) โอรสหลู่เซี่ยวกง	ชุนชิว (ศตวรรษที่ 8 ก่อน ค.ศ.)	มีเอกสาร (《左传》《元和姓纂》《通志》)
ตระกูลจางซุน	จางเหวินจ้ง จางอู่จ้ง และลูกหลาน	ชุนชิว	มีเอกสาร (《左传》《论语》)

ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)

郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล หลังรัฐหลู่ล่มสลาย ตระกูลจาง (臧) ตั้งหลักอยู่ระหว่าง จวี่เซี่ยน–ถานเฉิง (ซานตง) และเหลียนสุ่ย (เจียงซู) จนกลายเป็นถิ่นตระกูลสองแห่ง

ชื่อ	ประเภท	ที่มา
东海 ตงไห่	郡望หลัก	เดิมมีที่ทำการที่ถานเฉิง (郯) ซานตง ภายหลังย้ายไปเหลียนสุ่ย เจียงซู วิกิพีเดียภาษาจีนระบุเป็นถิ่นตระกูลหลัก
东莞 ตงกว่าน	郡望	ที่ทำการอยู่ที่ จวี่ (莒) หรือจวี่เซี่ยน ซานตง สมัยราชวงศ์หลิวซ่ง ตระกูลจาง (臧) แห่งตงกว่านรุ่งเรืองมาก
东海堂	หอ	ตั้งตามถิ่นตงไห่ พบในพงศาวลีตระกูลจาง (臧) สายอี้หยาง หูหนาน (ฉบับ 1933)
郯城堂	หอ	ตั้งตามที่ทำการเก่าของตงไห่

ข้อควรระวังสำหรับคนจีนใต้: "东莞" ในชื่อถิ่นตระกูลของแซ่ 臧 คือ จวี่เซี่ยนในซานตง ไม่ใช่ เมืองตงกว่าน มณฑลกวางตุ้ง ที่คนไทยรู้จัก ชื่อเหมือนกันโดยบังเอิญ ไม่ได้แปลว่าแซ่นี้มีรากในกวางตุ้ง

เส้นทางของตระกูลจาง (臧): จากซานตงกระจายทั่วประเทศ

ยุค	เหตุการณ์สำคัญ
ชุนชิว	ตระกูลจางซุนเป็นขุนนางสืบตำแหน่งในรัฐหลู่
หลังรัฐหลู่ล่ม – ฉิน	ตั้งหลักระหว่างจวี่เซี่ยน ถานเฉิง (ซานตง) และเหลียนสุ่ย (เจียงซู)
ต้นฮั่น	จางถู (臧荼) เคยได้เป็นอ๋องแคว้นเยียน แล้วถูกหลิวปังปราบในปี 202 ก่อน ค.ศ. แต่ตระกูลกลับมามีเกียรติอีกครั้ง เพราะหลานสาวของท่านคือ จางเอ๋อร์ (臧儿) เป็น ยายของจักรพรรดิฮั่นอู่ตี้
ฮั่นตะวันออก	จางกง (臧宫) ขุนพลของฮั่นกวางอู่ ได้บรรดาศักดิ์ 朗陵侯 ลูกหลานขยายเป็นสาขาอิ่งชวน (颍川)
จิ้น – ราชวงศ์ใต้	ตามแหล่งของตระกูล สาขาตงกว่านจำนวนมากข้ามแม่น้ำแยงซีลงใต้ เข้าเจียงซู เจ้อเจียง อานฮุย ยุคราชวงศ์หลิวซ่งเป็นยุครุ่งเรือง
ซ่ง	ปี 961 ตระกูลจาง (臧) ตั้งรกรากริมโค้งแม่น้ำในอำเภอฝูเหลียง เจียงซี เกิดเป็นหมู่บ้าน 臧湾 (จางวาน)
ต้นหมิง	ตามแหล่งของตระกูล คนแซ่นี้จากซานซีถูกย้ายถิ่นตามนโยบาย "ต้นหวยใหญ่หงต้ง" (洪洞大槐树) ไปเหอหนาน เหอเป่ย ซานตง และที่อื่น
ชิง – ปัจจุบัน	คนแซ่นี้จากเหอเป่ย เหอหนาน ซานตง ย้ายไปภาคตะวันออกเฉียงเหนือ บางส่วนไปไต้หวัน

หมู่บ้านจิ้นซื่อ "臧湾"

หมู่บ้าน 臧湾 อำเภอฝูเหลียง (浮梁) เมืองจิ่งเต๋อเจิ้น เจียงซี ได้ชื่อจากแซ่ 臧 รวมกับคำว่า "โค้งแม่น้ำ" (湾) พงศาวลีของตระกูลระบุว่าตั้งแต่สมัยซ่งถึงชิง หมู่บ้านนี้มีผู้สอบได้ จิ้นซื่อ 20 คน และจวี่เหริน 26 คน จนได้ฉายาว่า "尚书之族，进士之村" (ตระกูลเสนาบดี หมู่บ้านจิ้นซื่อ) ศาลบรรพชนของหมู่บ้านบูรณะเสร็จในปี 2018

ไม่พบสายแต้จิ๋ว

ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบสายแซ่จัง (臧) ในแต้จิ๋ว การค้นแผนที่ Amap ในเตี่ยจิว ซัวเถา และเจียหยาง ไม่พบจุดใดที่มีอักษร 臧 เลย และไม่พบบรรพชนผู้เข้าแต้จิ๋ว ร่องรอยในจีนใต้ที่พบมีเพียงขุนนางสมัยหยวน จางเมิ่งเจี่ย (臧梦解) ที่เคยเป็นข้าหลวงตรวจการกวางตุ้งในปี 1305 ซึ่งเป็นการมารับราชการ ไม่ใช่การตั้งรกราก

แซ่จัง (臧) ในประเทศไทย

ไม่พบสมาคมแซ่ 臧 ในประเทศไทย แซ่นี้ไม่อยู่ในรายชื่อสหสมาคมตระกูลแซ่ ไม่พบบุคคลไทยเชื้อสายแซ่ 臧 ที่มีชื่อเสียงพร้อมแหล่งยืนยัน และไม่พบนามสกุลไทยที่ระบุว่าสืบจากแซ่นี้

ข้อควรระวัง: สมาคมที่ใช้คำว่า "จัง" ในรายชื่อสมาคมตระกูลแซ่ของไทย ไม่ใช่ของแซ่ 臧 ส่วนสมาคมแซ่ 张 และ 章 ก็ไม่ใช่แซ่นี้เช่นกัน

ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่ 臧 จริง ๆ (ดูจากอักษรจีน) ที่บ้านเรียกชื่อแซ่ว่าอะไร? อากงอาม่ามาจากถิ่นไหน? เล่าให้ฟังได้เลย เพราะเรื่องของแซ่นี้ในเมืองไทยยังไม่มีใครบันทึกไว้

ปัจจุบันคนแซ่จาง (臧) อยู่ที่ไหนในจีน

ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า ซานตง มีคนแซ่นี้มากที่สุด แหล่งพงศาวลีประมาณว่าราว 23% ของคนแซ่นี้อยู่ในซานตง

พื้นที่	ความสำคัญ
ซานตง (山东)	มากที่สุดตามฝูซี 2013 · จูเฉิง (诸城) เป็นศูนย์กลางสำคัญ · จวี่เซี่ยน (หมู่บ้าน 臧家庄) · จี๋โม่ · เกาหมี่ · เหยี่ยนโจว
เจียงซู (江苏)	ตงไห่ · ซินอี๋ · ซู่เชียน · เป่าอิ้ง · เจียงตู
เหอเป่ย · เฮยหลงเจียง · เหลียวหนิง	ภาคตะวันออกเฉียงเหนือมาจากการย้ายถิ่นสมัยชิง
เจียงซี (江西)	หมู่บ้าน 臧湾 ฝูเหลียง
เจ้อเจียง (浙江)	ฉางซิง (หูโจว) มีศาล 臧氏宗祠 · เล่อชิง (蒲岐) มีพงศาวลีหลายเล่ม
หูหนาน · เหอหนาน · อานฮุย · ยูนนาน	มีสาขาและอักษรลำดับรุ่นของแต่ละถิ่น
ไต้หวัน · ฮ่องกง	สะกด Tsang, Chong

บุคคลสำคัญแซ่จาง (臧)

บุคคล	ยุค	บทบาท
จางซีปั๋ว (臧僖伯)	สิ้น 718 ก่อน ค.ศ.	ต้นตระกูล ผู้ทักท้วงเจ้ารัฐหลู่ไม่ให้ไปดูจับปลา
จางเหวินจ้ง (臧文仲)	สิ้น 617 ก่อน ค.ศ.	ขุนนางใหญ่รัฐหลู่ 4 รัชกาล ยกเลิกด่านเพื่อการค้า ไปขอซื้อข้าวจากรัฐฉีช่วยภัยแล้ง แต่ขงจื๊อตำหนิว่ารู้ว่าหลิ่วเซี่ยฮุ่ย (柳下惠) เก่งแต่ไม่เสนอชื่อ
จางอู่จ้ง (臧武仲)	ศตวรรษที่ 6 ก่อน ค.ศ.	ขุนนางรัฐหลู่ ขงจื๊อยก "ปัญญาของจางอู่จ้ง" เป็นคุณสมบัติหนึ่งของคนสมบูรณ์
จางกง (臧宫)	สิ้น ค.ศ. 58	ขุนพลของฮั่นกวางอู่ ลำดับที่ 14 ใน "28 ขุนพลแห่งหอหยุนไถ" (云台二十八将)
จางหง (臧洪)	ค.ศ. 160–196	ผู้นำกล่าวคำสาบานของหัวเมืองที่รวมกำลังปราบตั๋งโต๊ะ ยอมตายเพราะไม่ทิ้งสหาย (เล่าด้านล่าง)
จางป้า (臧霸)	ค.ศ. 164–231	ชาวไท่ซาน ซานตง เคยอยู่ฝ่ายลิโป้ (吕布 หลี่ว์ปู้) แล้วเป็นขุนพลคนสำคัญของโจโฉ คุมแถบชิงโจว–ซีโจว
จางอ้ายชิน (臧爱亲)	ค.ศ. 360–408	ชาวตงกว่าน (จวี่) ภรรยาเอกของหลิวอวี้ ผู้ตั้งราชวงศ์หลิวซ่ง
จางหรงซวี่ (臧荣绪)	ค.ศ. 415–488	นักประวัติศาสตร์ชาวตงกว่าน เขียน《晋书》110 เล่ม ที่ราชสำนักถังใช้เป็นต้นฉบับหลักในการเรียบเรียงประวัติศาสตร์ราชวงศ์จิ้นฉบับทางการ
จางเม่าสวิน (臧懋循)	ค.ศ. 1550–1620	ชาวฉางซิง เจ้อเจียง ผู้รวบรวมงิ้วสมัยหยวน 《元曲选》100 เรื่อง หนังสือรวมงิ้วหยวนที่แพร่หลายที่สุด
จางเค่อเจีย (臧克家)	ค.ศ. 1905–2004	กวีชาวจูเฉิง ซานตง ผู้แต่งกลอน《有的人》ที่คนจีนรู้จักกว้างขวาง

จางหง: ผู้ยอมตายเพื่อสหาย

ผู้อ่านสามก๊กคุ้นกับฉากที่หัวเมืองต่าง ๆ รวมกำลังปราบ ตั๋งโต๊ะ (董卓 ต่งจั๋ว) ในประวัติศาสตร์จริง ผู้ที่ขึ้นแท่นนำกล่าวคำสาบานของพันธมิตรที่ซวนเจ่า (酸枣) คือ จางหง (臧洪) ชาวกว่างหลิง (เป่าอิ้ง เจียงซูปัจจุบัน)

ต่อมาจางหงรับราชการกับ อ้วนเสี้ยว (袁绍 หยวนเช่า) เมื่อจางเชา (张超) ผู้มีพระคุณและสหายของเขา ถูก โจโฉ (曹操 เฉาเชา) ล้อม จางหงเดินเท้าเปล่าร้องไห้ขอทหารไปช่วย แต่อ้วนเสี้ยวไม่ยอม จางเชาถูกฆ่าทั้งตระกูล จางหงจึงตัดขาดกับอ้วนเสี้ยว และถูกล้อมที่เมืองตงอู่หยาง เขาตอบจดหมายเกลี้ยกล่อมของเฉินหลิน (陈琳) ด้วยจดหมายปฏิเสธที่กลายเป็นวรรณกรรมเลื่องชื่อ เมื่อเสบียงหมด ทหารในเมืองหลายพันคนอดตายโดยไม่มีใครทรยศ สุดท้ายจางหงถูกจับและถูกประหาร

ตันซิ่ว (陈寿 เฉินโซ่ว) ผู้เขียนจดหมายเหตุ《三国志》ยกย่องว่าเขามี "雄气壮节" (ความองอาจและความภักดีอันยิ่งใหญ่)

อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่

อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่ 臧 โดยตรง ในแหล่งที่ค้น

คำสอนประจำตระกูล: เว็บของตระกูลเผยแพร่ "臧氏家训九则" (คำสอน 9 ข้อของตระกูล) เช่น 崇德尚善 (ยึดคุณธรรม ทำความดี) · 治家有道 (ดูแลบ้านอย่างมีหลัก) · 教子有方 (สอนลูกให้ถูกวิธี) · 笃修勤学 (ขยันฝึกตนและเรียน) · 善言敏行 (พูดดี ทำจริง) · 广结善缘 (สร้างมิตรไมตรี) คำสอนนี้ยกเรื่อง "僖伯谏观鱼，哀伯谏纳鼎" สองบรรพชนที่กล้าทักท้วงผู้ปกครอง เป็นแบบอย่างของลูกหลาน

กลอนประจำศาล: ศาลบรรพชนที่หมู่บ้าน 臧湾 มีกลอนคู่กลางห้องโถง เล่าถึงปู่ หลาน พ่อ ลูก ที่สอบได้ต่อเนื่องกัน และเด็กที่สอบผ่านคัมภีร์ตั้งแต่อายุห้าขวบ

ลำดับชื่อรุ่น (字辈): แต่ละสาขาต่างกัน ตัวอย่าง

สายตงไห่ เจียงซู: 守书传家远，存仁继世长，宝德景兆广，万古庆吉祥 สายเกาหมี่ ซานตง: 玉照之传远，贻延灵须常，联承倍厚音，佑启祝同良

ชุดของสายตงไห่แปลได้ราวว่า "รักษาหนังสือ ส่งต่อครอบครัวให้ยืนยาว รักษาความเมตตา สืบรุ่นให้ยั่งยืน" ใครที่ยังมีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดู แต่ควรตรวจกับพงศาวลีของบ้านตัวเองอีกครั้ง

คำถามที่พบบ่อย

แซ่จัง 臧 ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 臧 ซึ่งตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน ความหมายในตำราโบราณคือ "ดี งาม" เช่นในวลี "陟罚臧否" ของ《出师表》

แซ่ 臧 แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "จัง" (zang1) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย และต้องระวังว่าเสียงนี้ตรงกับแซ่ 曾 ที่แต้จิ๋วก็อ่านว่าจังเหมือนกัน

แซ่ 臧 จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า "จาง" (Zāng เสียงที่ 1) ซึ่งตรงกับชื่อจีนกลางของแซ่ 张 และ 章 จึงต้องดูอักษรจีนประกอบเสมอ

แซ่จัง 臧 มาจากไหน?

มาจากกงจื่อโค่ว โอรสของหลู่เซี่ยวกงแห่งรัฐหลู่ (ซานตง) ที่ได้เมือง "臧" เป็นที่กินส่วย ลูกหลานใช้ชื่อเมืองเป็นแซ่ ถิ่นตระกูลคือตงไห่และตงกว่าน (จวี่เซี่ยน ซานตง) ปัจจุบันซานตงมีคนแซ่นี้มากที่สุด

แซ่ 臧 ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

Zang (จีนกลาง), Tsang (ไต้หวัน), Chong (ฮ่องกง) ส่วนเกาหลีเขียน Jang และเวียดนามเขียน Tang ระวังว่า Tsang และ Chong ก็ใช้กับแซ่อื่นได้ด้วย

แซ่ 臧 กับแซ่ 曾 张 章 ต่างกันอย่างไร?

เป็นสี่แซ่ที่ต่างกัน ชื่อไทยชนกันเพราะเสียงพ้อง สำเนียงแต้จิ๋ว 臧 กับ 曾 อ่านว่า "จัง" เหมือนกัน ส่วนจีนกลาง 臧 กับ 张 และ 章 อ่านว่า "จาง" เหมือนกัน คนไทยที่ใช้แซ่จังส่วนใหญ่เป็นแซ่ 曾 ส่วนแซ่จางในจีนกลางส่วนใหญ่เป็นแซ่ 张

อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่

แซ่ที่ชื่อไทยชนกัน (อย่าสับสน):

• แซ่จัง แซ่เจิง (曾) — แต้จิ๋วอ่าน "จัง" เหมือนกัน แต่คนละแซ่
• แซ่เตีย แซ่จาง (张) — จีนกลางอ่าน "จาง" เหมือนกัน แต่คนละแซ่

ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ

บ้านคุณเป็นแซ่ 臧 หรือเปล่า? ลองดูอักษรจีนบนป้ายบรรพชนหรือในพงศาวลี ถ้าเป็น 臧 จริง ที่บ้านเรียกชื่อแซ่ว่าอะไร อากงอาม่ามาจากถิ่นไหน มีป้าย "东海堂" ไหม? เล่าให้ฟังได้เลย ทุกเรื่องจะช่วยเติมประวัติแซ่นี้ในเมืองไทยให้ครบขึ้น

แหล่งอ้างอิง

• วิกิพีเดียภาษาจีน — 臧姓
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 臧僖伯 · 臧文仲
• 臧武仲
• https://zh.wikipedia.org/wiki/臧文仲
• https://zh.wikipedia.org/wiki/臧武仲
• 汉程国学 — 臧姓 (อ้าง《通志·氏族略》)
• 族谱网 / 中华臧氏网 — 臧氏家族发展简史 (แหล่งของตระกูล)
• 族谱网 — 江西臧氏宗祠重修盛典 (浮梁臧湾 2018, แหล่งของตระกูล)
• 族谱网 — 臧氏家训九则 (แหล่งของตระกูล)
• 取名网 — 百家姓之臧姓文化 (郡望 堂号) และ 族谱网 — 臧姓字辈排行
• 取名网 — https://zang.zupu.cn/yuanliu/646973.jhtml
• 中国家谱网 — 臧姓源流 และ 湖南臧氏家谱
• 中国家谱网 — https://www.jiapu.tv/x/358/zangshim14/
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 臧洪 · 臧霸
• 臧宫
• https://zh.wikipedia.org/wiki/臧霸
• https://zh.wikipedia.org/wiki/臧宫
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 臧荼 · 臧儿 · 臧质
• 臧荣绪
• https://zh.wikipedia.org/wiki/臧儿
• https://zh.wikipedia.org/wiki/臧质
• https://zh.wikipedia.org/wiki/臧荣绪
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 臧懋循
• 臧克家
• https://zh.wikipedia.org/wiki/臧克家
• พจนานุกรม mogher — 臧 (เสียงแต้จิ๋ว)
• Wiktionary — 臧
• Wiktionary — https://en.wiktionary.org/wiki/臧
• Wiktionary — Wikimedia Commons (ภาพประกอบ)

หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปัจจุบัน อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ข้อมูลการอพยพและคำสอนประจำตระกูลบางส่วนมาจากพงศาวลีและเว็บไซต์ของตระกูล ซึ่งอาจมีหลายฉบับที่ไม่ตรงกัน