แซ่ฮุ้น เขียนด้วยอักษรจีน 云 (ตัวเต็ม 雲) แปลว่า "เมฆ" จีนกลางอ่านว่า "อวิ๋น" (Yún) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ฮุ้น" (hung5) คนไทยรู้จักแซ่นี้ผ่าน ชาวไหหลำจากเหวินชาง (文昌) และตระกูล "ฮุนตระกูล" ที่มีรัฐมนตรีหลายท่าน แซ่นี้อยู่ราว อันดับประมาณ ~323 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 1.7 แสนคน
แซ่ฮุ้น แซ่อวิ๋น (云) แปลว่าเมฆ แซ่ 雲 สืบจากจิ้นอวิ๋นซื่อตามตำนานสมัยหวงตี้ มีถิ่นตระกูลที่หลางหยาและเหอหนาน สายที่คนไทยรู้จักมาจากอวิ๋นฉงหลง ขุนนางชาวหล่งซีที่ข้ามทะเลมาปกครองไหหลำต้นราชวงศ์หยวน ลูกหลานอยู่ที่เหวินชางแล้วมาไทยจนเป็นที่มาของฮุนตระกูล ปัจจุบันมีราว 1.7 แสนคน (ประมาณการปี 2026) ไม่พบสายในแต้จิ๋วและไม่พบสมาคมตระกูลฮุ้นในไทย
ประเด็นสำคัญ
- 雲 กับ 云 เคยเป็นสองแซ่ ตัวย่อทำให้เขียนเหมือนกัน ตระกูลฮุ้นไหหลำและในไทยใช้ 雲 มาตลอด
- อวิ๋นฉงหลง (云从龙) ข้ามทะเลมาไหหลำต้นราชวงศ์หยวน จารึกถ้ำลั่วปี่ปี 1283 เป็นหลักฐาน
- ศาลใหญ่ที่เหิงซาน เหวินชาง มีคู่คำ 人来陇右 族衍天南 เล่าเส้นทางตระกูลจากตะวันตกสู่แดนใต้
- ในไทยมีฮุนตระกูล ต้นตระกูลมาจากหมู่บ้านหลงหม่า เหวินชาง ลูกหลานรับราชการระดับสูงหลายท่าน
- ฝูซีนับมองโกเลียในมีคนแซ่ 云 มากที่สุด เพราะรวมชาวมองโกลแซ่ 云 ซึ่งเป็นคนละสาย
ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ
ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่
ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์
ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน
ข้อมูลด่วน: แซ่ฮุ้น แซ่อวิ๋น (云)
| หัวข้อ | ข้อมูล |
|---|---|
| อักษรจีน | 云 (ตัวย่อ) / 雲 (ตัวเต็ม) แปลว่า "เมฆ" — ตัวย่อ 云 ซ้ำกับแซ่ 云 ดั้งเดิมซึ่งมีที่มาต่างกัน |
| จีนกลาง | Yún (เสียง 2) · อวิ๋น (รูปที่ใช้ทั่วไป) · ตามหลักราชบัณฑิตฯ: ยฺหวิน |
| แต้จิ๋ว | hung5 · ฮุ้น — พบการใช้ "แซ่ฮุ้น" ในเอกสารไทย · รูปอื่น: ฮุ้ง (ถอดตรงจากเสียง hung5) |
| ไหหลำ / ในไทย | ชาวไหหลำโพ้นทะเลสะกด Hun, Hoon, Hung, Woon · ในไทยพบรูป ฮุ่น (ชื่อจีนของพระยาศรีวิสารวาจา) และ ฮุน (นามสกุลฮุนตระกูล) |
| ฮกเกี้ยน / กวางตุ้ง / แคะ | ฮกเกี้ยน hûn · กวางตุ้ง wan4 (วั่น) · แคะ yùn |
| ภาษาอังกฤษ | Yun, Hun, Hoon, Hung, Woon, Wan (ฮ่องกง มาเก๊า), Voon |
| อันดับในจีน | อันดับประมาณ ~323 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) · 雲 อยู่ลำดับที่ 41 ใน《百家姓》 |
| ประชากร | ราว 1.7 แสนคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 1.4–2.0 แสนคน) รวมทั้ง 雲 云 ดั้งเดิม และชาวมองโกลแซ่ 云 |
| มณฑลที่มีมากที่สุด | มองโกเลียใน (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013) · กลุ่มชาวฮั่นที่ใหญ่ที่สุดอยู่ที่ ไหหลำ (เหวินชาง) |
| 郡望 (ถิ่นตระกูล) | 琅琊郡 หลางหยา (ซานตง) · 河南郡 เหอหนาน (ลั่วหยาง) |
| 堂号 (ชื่อหอ) | 琅琊堂 · 河南堂 · ศาลไหหลำใช้คำขวัญ "人来陇右 · 族衍天南" |
| ระวังสับสน | แซ่ 文 (บุ้ง) และ 温 (อุ่น) เสียงใกล้แต่คนละแซ่ · คำว่า 运 (Yùn) · 云 ในชื่อสถานที่ เช่น 白云 云南 |
แซ่ฮุ้น ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)
แซ่ฮุ้นเขียนว่า 云 ในจีนแผ่นดินใหญ่ และ 雲 ในไต้หวัน ฮ่องกง ไทย และป้ายบรรพชนรุ่นเก่า อักษร 雲 แปลว่า "เมฆ" ซึ่งเป็นความหมายที่ตระกูลฮุ้นในไทยรู้จักดี
ชื่อเรียกแซ่นี้เปลี่ยนไปตามสำเนียง
- ฮุ้น คือเสียงแต้จิ๋ว hung5 พจนานุกรมแต้จิ๋วจัดแซ่นี้ไว้ในหมวดเสียง hung5 และคนไทยใช้รูปนี้จริง วิกิพีเดียภาษาไทยหน้า "แจ่มฟ้า" บันทึกว่า "นามสกุลเดิมตระกูลคือ แซ่ฮุ้น ซึ่งฮุ้นในภาษาจีน แปลว่าเมฆ" บทความนี้จึงใช้ "ฮุ้น" เป็นชื่อหลัก ถ้าถอดตรงจากตัวสะกดจะได้ ฮุ้ง ก็เป็นแซ่เดียวกัน
- ฮุ่น / ฮุน เป็นรูปที่ตระกูลเชื้อสายไหหลำในไทยใช้ เช่น ชื่อจีน "ฮุ่นเซ็กเตี่ยน" ของพระยาศรีวิสารวาจา และนามสกุล ฮุนตระกูล เสียงไหหลำและฮกเกี้ยน (hûn) ใกล้กับแต้จิ๋วมาก
- อวิ๋น มาจากภาษาจีนกลาง (Yún) ตรงกับการสะกด "Yun" ส่วนรูปตามหลักราชบัณฑิตฯ เขียนว่า "ยฺหวิน"
- วั่น มาจากสำเนียงกวางตุ้ง (wan4) ฮ่องกงจึงสะกดว่า "Wan"
ข้อควรระวัง: อักษร 云 ยังมีเสียง "อุ้ง" ในแต้จิ๋ว ซึ่งใช้กับความหมายว่า "กล่าว" ไม่ใช่เสียงของแซ่ ส่วนแซ่ 文 (บุ้ง) และ 温 (อุ่น) มีเสียงใกล้เคียงแต่เป็นคนละแซ่ และอย่าสับสนกับคำว่า 运 (Yùn แปลว่าโชค ขนส่ง)
雲 กับ 云: สองแซ่ที่กลายเป็นตัวเดียว
เรื่องนี้สำคัญมากสำหรับแซ่ฮุ้น เพราะ แต่เดิม 雲 กับ 云 เป็นสองแซ่ที่ต่างกัน
- แซ่ 雲 (เมฆ) สืบจาก จิ้นอวิ๋นซื่อ (缙云氏) ตำนานเล่าว่าสมัยจักรพรรดิหวงตี้ (黄帝) ตั้งชื่อตำแหน่งขุนนางตามเมฆ และขุนนางประจำฤดูร้อนชื่อจิ้นอวิ๋นซื่อ ลูกหลานใช้ "缙云" เป็นแซ่แล้วตัดเหลือ 雲 ตำรา《姓苑》และ《通志·氏族略》บันทึกเรื่องนี้ไว้
- แซ่ 云 ดั้งเดิม มาจากอีกสาย ตำรา《通志·氏族略》ว่าเมื่อแคว้นอวิ๋น (䢵 หรือ 郧) ถูกแคว้นฉู่ตีในยุคชุนชิว ลูกหลานตัดส่วนประกอบของอักษรออกเหลือ 云 อีกสายมาจากชาว เซียนเปย (鲜卑) ที่ใช้แซ่ 牒云 เมื่อจักรพรรดิเสี้ยวเหวินตี้แห่งเว่ยเหนือปฏิรูปให้ใช้แซ่จีนพยางค์เดียวราวปี 493–495 จึงกลายเป็นแซ่ 云
เมื่อจีนแผ่นดินใหญ่ใช้อักษรตัวย่อในศตวรรษที่ 20 อักษร 雲 ถูกย่อเป็น 云 สองแซ่จึงเขียนเหมือนกันทุกประการ ถ้าอยากรู้ว่าบ้านตัวเองมาจากสายไหน ให้ดูป้ายบรรพชนหรือพงศาวลีรุ่นเก่า ตระกูลฮุ้นไหหลำและในไทยใช้ 雲 มาตลอด
แซ่ฮุ้น มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลอวิ๋น
นอกจากสายจิ้นอวิ๋นซื่อ แคว้นอวิ๋น และชาวเซียนเปยแล้ว แซ่ 云 ยังเป็นแซ่ของชนชาติอื่นอีกหลายกลุ่ม
ชาวมองโกลแซ่ 云: ชาวมองโกลเผ่าถู่โม่เท่อ (土默特) แถบโฮฮอต มองโกเลียใน จำนวนมากใช้ 云 เป็นแซ่จีน ส่วนใหญ่เริ่มใช้ช่วงปลายราชวงศ์ชิงถึงยุคสาธารณรัฐ เมื่อทางการให้จดชื่อแบบจีน คำอธิบายของคนท้องถิ่นมีหลายแบบ บ้างว่ามาจากชื่อเผ่า บ้างว่ามาจากคำมองโกลที่แปลว่า "เมฆ" ชาวมองโกลแซ่ 云 มีประวัติและวัฒนธรรมของตนเอง เป็นคนละสายกับแซ่ฮุ้นไหหลำ และเป็นเหตุผลที่ฐานข้อมูลฝูซีนับว่ามองโกเลียในมีคนแซ่ 云 มากที่สุด ยังมีชาวแมนจู ต๋าหูร์ และชนกลุ่มน้อยทางใต้บางกลุ่มที่ใช้แซ่นี้ด้วย
| สาย | บรรพชน / เหตุการณ์ | ยุค | ตำนานหรือประวัติศาสตร์ |
|---|---|---|---|
| จิ้นอวิ๋นซื่อ → 雲 | ขุนนางฤดูร้อนสมัยหวงตี้ | ยุคตำนาน | ตำนานที่บันทึกใน《姓苑》《通志》 |
| แคว้นอวิ๋น (䢵) → 云 | ลูกหลานแคว้นที่ถูกฉู่ตี | ชุนชิว | บันทึกใน《通志》 · เป็นคนละแซ่กับ 雲 ในอดีต |
| ชาวเซียนเปย 牒云 → 云 | การปฏิรูปของเสี้ยวเหวินตี้ | เว่ยเหนือ | มีเอกสาร《魏书》 |
| ชาวมองโกลถู่โม่เท่อ | ใช้ 云 เป็นแซ่จีน | ปลายชิง–สาธารณรัฐ | มีเอกสาร |
| สายไหหลำ | อวิ๋นไห่และอวิ๋นฉงหลง จากหล่งซี | ต้นราชวงศ์หยวน | มีเอกสาร (ดูหัวข้อถัดไป) |
ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)
郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล ตำราแซ่《姓氏考略》เขียนว่า "缙云氏之后,望出琅琊、河南"
| ชื่อ | ประเภท | ที่มา |
|---|---|---|
| 琅琊郡 หลางหยา | 郡望 | ตั้งสมัยฉิน แถบจูเฉิง–หลินอี๋ ซานตงตะวันออกเฉียงใต้ |
| 河南郡 เหอหนาน | 郡望 | ลั่วหยาง ตรงกับที่ชาวเซียนเปยแซ่ 牒云 ย้ายไปอยู่สมัยเว่ยเหนือ |
| 琅琊堂 · 河南堂 | หอ | ตั้งตามถิ่นตระกูล |
| "人来陇右 · 族衍天南" | คำขวัญ | คู่คำหน้าศาลใหญ่ตระกูลอวิ๋นที่เหวินชาง แปลว่า "คนมาจากหล่งโหย่ว (ตะวันตก) ตระกูลแพร่ขยายในแดนใต้" |
พงศาวลีไหหลำบันทึกถิ่นเดิมของบรรพชนว่า "陕西巩昌府陇西县之琅琊郡" คือผูกชื่อถิ่นตระกูลหลางหยาเข้ากับถิ่นจริงที่ หล่งซี (陇西) ในมณฑลกานซู่ปัจจุบัน
เส้นทางลงใต้: จากหล่งซีข้ามทะเลสู่ไหหลำ
แหล่งข้อมูลทุกชิ้นเห็นตรงกันว่า แซ่ฮุ้นในไหหลำเข้ามาช่วง ปลายราชวงศ์ซ่งต่อต้นราชวงศ์หยวน กว่า 700 ปีมาแล้ว และลูกหลานส่วนใหญ่อยู่ที่ เหวินชาง กับ ประเทศไทย
อวิ๋นไห่ (云海): สอบได้จิ้นซื่อปลายสมัยซ่ง เคยเป็นขุนนางทหารในส่านซี เมื่อราชวงศ์ซ่งล่มสลายก็ไม่รับราชการอีก ตามบันทึกของตระกูล ครอบครัวของท่านตั้งรกรากที่ หมู่บ้านโถวย่วน (头苑村) เหวินชาง
อวิ๋นฉงหลง (云从龙 ฉายา 维山): บุตรของอวิ๋นไห่ เกิดที่หล่งซี กานซู่ ต้นราชวงศ์หยวนได้รับแต่งตั้งเป็น 琼州安抚使 ข้ามทะเลมาปกครองไหหลำและดูแลชาวหลี (黎) ต่อมาเป็นข้าหลวง 海北海南道宣慰使 ตำราท้องถิ่น《崖州志》บันทึกว่าท่าน "字无心,陇西人…后为海北海南道宣慰使" ที่ ถ้ำลั่วปี่ (落笔洞) เมืองซานย่า ยังมีจารึก "至元癸未" (ค.ศ. 1283) คู่กับ "维山云从龙" เป็นหลักฐานร่วมสมัยชิ้นสำคัญ ท่านถึงแก่กรรมที่กว่างโจว และหลุมศพยังอยู่ที่นั่นจนทุกวันนี้
อวิ๋นเสวียน (云铉): ตามบันทึกของตระกูล อวิ๋นฉงหลงมีบุตร 4 คน สองคนอยู่เหวินชาง อีกสองคนไปซุ่นเต๋อและหนานไห่ในกวางตุ้ง บุตรชื่อ อวิ๋นเสวียน เกิดในไหหลำ เป็นเจ้าเมืองว่านอาน และแต่งงานกับหญิงไหหลำ ตระกูลถือว่า "文昌云姓全由云铉承先启后" คือแซ่ฮุ้นทั้งเหวินชางสืบต่อจากท่าน
ศาลบรรพชน: สมัยหย่งเล่อ (ราชวงศ์หมิง) ลูกหลานสร้างศาล 维山公祠 ที่โถวย่วน ต่อมาปี 1684–1685 อวิ๋นจื้อเกา (云志高) ลูกหลานรุ่นที่ 16 ซื้อที่ดินและย้ายศาลมาที่ หมู่บ้านต้าจง เหิงซาน (横山) บูรณะอีกในปี 1829, 1915 และ 2004 ปัจจุบันเป็นหนึ่งในศาลใหญ่ที่สุดของเหวินชาง พื้นที่กว่า 3,700 ตารางเมตร
แต้จิ๋ว: การค้นแผนที่ Amap 18 ครั้งในเตี่ยจิว ซัวเถา และกิ๊กเอี๊ย ไม่พบศาลหรือสมาคมตระกูลฮุ้น แต่ตามแหล่งของตระกูล ชาวไหหลำแซ่ 云 ชื่อ อวิ๋นจื้อต๋า (云志达) เคยเป็นอาจารย์ประจำจวนแต้จิ๋ว (潮州府教授) สมัยเฉียนหลง
ศาลบรรพชนตระกูลฮุ้น (云) ในไหหลำ
ในแต้จิ๋วไม่พบศาลหรือสมาคมของตระกูลนี้ และในไทยไม่พบสมาคมตระกูลในทะเบียนสมาคมตระกูลแซ่ ตารางนี้จึงใส่ศาลใหญ่ที่บ้านเกิดของตระกูลในไหหลำแทน
| ชื่อ (ไทย / จีน) | ที่อยู่ | แผนที่ | โทร |
|---|---|---|---|
| ศาลใหญ่ตระกูลอวิ๋น เหิงซาน / 横山云氏大宗祠 | หมู่บ้านต้าจง (大宗村) หมู่เหิงซาน ตำบลเหวินเฉิง (文城镇) เมืองเหวินชาง ไหหลำ | แผนที่ Amap · Google Maps | — |
พิกัดจาก Amap (高德地图) โปรดตรวจสอบก่อนเดินทาง/ติดต่อ · ไม่พบเบอร์โทรที่เผยแพร่ (ข้อมูลปี 2026) · ที่ไหโข่วยังมีอาคารสมาคมตระกูล "海南云氏会馆" ที่ถนนอี้ซิง (义兴街) เลขที่ 178 ซึ่งเป็นองค์กรระดับมณฑล
แซ่ฮุ้นในประเทศไทย
แซ่ฮุ้นมีเรื่องราวในไทยที่ชัดเจน ข่าวของสื่อจีนโพ้นทะเลที่เว็บของตระกูลคัดมาระบุว่า ลูกหลานตระกูลอวิ๋นไหหลำในต่างประเทศ มีมากที่สุดในไทย สิงคโปร์ และมาเลเซีย
ตระกูลฮุนตระกูล: แหล่งจีนเล่าว่าต้นตระกูลคือ อวิ๋นฉงตุ้ย (云崇对 ค.ศ. 1840–1903) จาก หมู่บ้านหลงหม่า (龙马) เหวินชาง ไปทำงานที่สิงคโปร์ก่อนมากรุงเทพฯ เริ่มจากค้าข้าวและทำขนมปังกรอบขายในตลาด แล้วแต่งงานกับหญิงไทย มีบุตร 7 ชาย 3 หญิง ลูกหลานรุ่นต่อมารับราชการระดับสูงจนแหล่งจีนเรียกว่า "ตระกูลรัฐมนตรี" (部长家族) ส่วนวิกิพีเดียภาษาไทยระบุว่าพระยาศรีวิสารวาจาเป็นบุตรของนายอุ่นตุ้ยกับนางทองคำ และมีเชื้อสายไหหลำ
- พระยาศรีวิสารวาจา (เทียนเลี้ยง ฮุนตระกูล, ค.ศ. 1896–1968) ชื่อจีน "ฮุ่นเซ็กเตี่ยน" นักกฎหมายจากมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด ร่วมร่างเค้าโครงรัฐธรรมนูญถวายรัชกาลที่ 7 เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง องคมนตรี และอธิการบดีคนแรกของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่
- สมหมาย ฮุนตระกูล (云逢松 ค.ศ. 1918–1993) เกิดที่ถนนสี่พระยา บางรัก เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังหลายสมัย และเป็นกรรมการผู้จัดการปูนซิเมนต์ไทยและธนาคารไทยพาณิชย์ แหล่งจีนบันทึกว่าท่านพาญาติไปไหว้บรรพชนที่กว่างโจวและไหหลำถึง 3 ครั้ง
สมาคม: การตรวจรายชื่อสมาคมตระกูลแซ่ในไทย (เว็บสหสมาคมฯ ปี 2020) ไม่พบสมาคมตระกูลฮุ้นโดยเฉพาะ ชาวไหหลำในไทยรวมตัวกันใน สมาคมใหหนำแห่งประเทศไทย (泰國海南會館) ก่อตั้ง 17 ก.พ. 1946 ซึ่งเป็นสมาคมของชาวไหหลำทุกแซ่ ไม่ใช่สมาคมตระกูล
ปัจจุบันคนแซ่ฮุ้นอยู่ที่ไหนในจีน
ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า มองโกเลียใน มีคนแซ่ 云 มากที่สุด เพราะตัวเลขนี้รวมชาวมองโกลแซ่ 云 ไว้ด้วย ส่วนสายชาวฮั่นที่ใหญ่ที่สุดคือไหหลำ
| พื้นที่ | ความสำคัญ |
|---|---|
| มองโกเลียใน | มากที่สุดตามฝูซี 2013 · ชาวมองโกลถู่โม่เท่อแถบโฮฮอต |
| ไหหลำ (海南) | เหวินชาง (เหิงซาน โถวย่วน จิ่นซาน หลงหม่า) · ไหโข่ว ฉงซาน |
| กวางตุ้ง | ซุ่นเต๋อ หนานไห่ (สายบุตรของอวิ๋นฉงหลง) · ซินฮุ่ย · หลุมศพอวิ๋นฉงหลงที่กว่างโจว |
| ที่อื่นในจีน | ปักกิ่ง เทียนจิน เหอเป่ย ซานตง ซานซี หูเป่ย กว่างซี ยูนนาน — มีทั้งชาวฮั่น หุย มองโกล ไท ถู่เจีย และซีเป๋อ |
| ประเทศไทย | ชาวไหหลำแซ่ฮุ้นจากเหวินชาง · ตระกูลฮุนตระกูล |
| สิงคโปร์ มาเลเซีย | สะกด Hung, Hoon, Woon |
บุคคลสำคัญแซ่อวิ๋น
| บุคคล | ยุค | บทบาท |
|---|---|---|
| อวิ๋นฉ่าง (云敞) | ปลายฮั่นตะวันตก | ชาวผิงหลิง ขุนนางสมัยฮั่น (สายแซ่ 云 ดั้งเดิม) |
| อวิ๋นติ้งซิง (云定兴) | สุย–ถัง | แม่ทัพสุย ปี 615 ยกทัพช่วยจักรพรรดิสุยหยางตี้ที่เยี่ยนเหมิน หลี่ซื่อหมิน (ต่อมาคือถังไท่จง) ซึ่งยังหนุ่มอยู่ในกองทัพของท่านและเสนอกลยุทธ์ "ทัพลวง" ภายหลังท่านรับราชการราชวงศ์ถัง |
| อวิ๋นฉงหลง (云从龙) | หยวน | ขุนนางผู้เข้าไหหลำ ต้นสายแซ่ฮุ้นไหหลำ หลุมศพในกว่างโจวเป็นโบราณสถานระดับมณฑลกวางตุ้ง |
| อวิ๋นจื้อต๋า (云志达) | ชิง (เฉียนหลง) | ชาวฉงซาน ไหหลำ นักการศึกษา เคยเป็นอาจารย์ประจำจวนแต้จิ๋ว (ตามแหล่งของตระกูล) |
| อวิ๋นเม่าฉี (云茂琦) | ชิง | ชาวเหวินชาง จิ้นซื่อปี 1826 เป็นนายอำเภอหลายแห่ง มีชื่อใน "บันทึกขุนนางผู้ดูแลราษฎรดีเด่น" (循吏传) ของ《清史稿》 ศาลที่เหิงซานจึงแขวนป้าย "国史循吏" |
| อวิ๋นเจิ้นเฟย (云振飞) | ค.ศ. 1888–1912 | ชาวเหวินชาง สมาชิกพรรคถงเหมิงฮุ่ย (同盟会) ของซุนยัตเซ็น ร่วมก่อการปฏิวัติแถบเทียนจิน ถูกประหารเมื่ออายุ 24 |
| อูหลานฟู (乌兰夫 ชื่อจีน 云泽) | ค.ศ. 1906–1988 | ชาวมองโกลถู่โม่เท่อ ผู้นำมองโกเลียใน และรองประธานาธิบดีจีน |
| พระยาศรีวิสารวาจา (เทียนเลี้ยง ฮุนตระกูล) | ค.ศ. 1896–1968 | รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ องคมนตรี อธิการบดีคนแรกของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ |
| สมหมาย ฮุนตระกูล (云逢松) | ค.ศ. 1918–1993 | รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังหลายสมัย |
อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่
อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่ฮุ้นโดยตรง อาหารไหหลำที่คนไทยรู้จักอย่างข้าวมันไก่เป็นอาหารของชาวไหหลำทั่วไป ไม่ใช่ของแซ่นี้ เรื่องที่ใกล้ที่สุดคือต้นตระกูลฮุนตระกูลในไทยเริ่มต้นจากการ ทำขนมปังกรอบขาย ในตลาดกรุงเทพฯ
ป้ายและคำขวัญ: ศาลใหญ่ที่เหิงซานแขวนป้าย "国史循吏" ยกย่องอวิ๋นเม่าฉี และคู่คำ "人来陇右 · 族衍天南" ที่เล่าเส้นทางของตระกูลจากตะวันตกสู่แดนใต้ไว้ในแปดอักษร
สมาคมตระกูลที่ไหโข่ว: อาคาร "海南云氏会馆" เลขที่ 178 ถนนอี้ซิง เป็นตึกสามชั้นที่ตระกูลซื้อไว้ราวปี 1925 ให้คนแซ่ฮุ้นและนักเรียนที่เข้าเมืองได้พัก ช่วงปี 1928–1929 เคยเป็นที่ทำงานลับของคณะกรรมการพรรคคอมมิวนิสต์เขตฉงหยา (ไหหลำ) และเมืองไหโข่ว ตระกูลได้กรรมสิทธิ์คืนในปี 1997 ปัจจุบันจัดไหว้บรรพชนช่วงเชงเม้งและมอบทุนการศึกษาทุกเดือนสิงหาคม
การไหว้บรรพชนที่กว่างโจว: หลุมศพอวิ๋นฉงหลงอยู่ที่ภูเขาหม่าจ๋ายหลิ่ง (马仔岭) ย่านอู่เซียนเฉียว เขตเทียนเหอ กว่างโจว ได้ขึ้นทะเบียนเป็น โบราณสถานระดับมณฑลกวางตุ้ง ชุดที่ 5 ลูกหลานจากไทยอย่างสมหมาย ฮุนตระกูลเคยมาไหว้ที่นี่
ลำดับชื่อรุ่น (字辈): ไม่พบบทกลอนอักษรรุ่นครบชุดของตระกูลนี้
คำถามที่พบบ่อย
แซ่ฮุ้น ภาษาจีนเขียนอย่างไร?
เขียนว่า 云 (ตัวย่อ) หรือ 雲 (ตัวเต็ม) แปลว่า "เมฆ" ตระกูลฮุ้นไหหลำและในไทยใช้ตัวเต็ม 雲 มาตลอด
แซ่ฮุ้น แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?
สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ฮุ้น" (hung5) พบการใช้ในเอกสารไทย ตระกูลเชื้อสายไหหลำในไทยบางบ้านใช้รูป "ฮุ่น" หรือ "ฮุน" เช่น นามสกุลฮุนตระกูล ก็เป็นแซ่เดียวกัน
แซ่ฮุ้น จีนกลางอ่านว่าอะไร?
จีนกลางอ่านว่า "อวิ๋น" (Yún เสียงที่ 2) รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ เขียนว่า "ยฺหวิน"
แซ่ฮุ้น มาจากไหน?
แซ่ 雲 สืบจากจิ้นอวิ๋นซื่อตามตำนานสมัยหวงตี้ มีถิ่นตระกูลที่หลางหยาและเหอหนาน สายที่คนไทยรู้จักมาจากอวิ๋นฉงหลง ขุนนางชาวหล่งซีที่ข้ามทะเลมาปกครองไหหลำต้นราชวงศ์หยวน ลูกหลานอยู่ที่เหวินชาง แล้วอพยพมาไทย
แซ่ฮุ้น ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?
Yun (จีนกลาง), Hun, Hoon, Hung, Woon (ไหหลำโพ้นทะเล), Wan (กวางตุ้ง ฮ่องกง) และ Voon
雲 กับ 云 ต่างกันอย่างไร?
แต่เดิมเป็นสองแซ่ 雲 สืบจากจิ้นอวิ๋นซื่อ ส่วน 云 ดั้งเดิมสืบจากแคว้นอวิ๋น (䢵) และชาวเซียนเปย เมื่อจีนใช้อักษรตัวย่อ 雲 กลายเป็น 云 สองแซ่จึงเขียนเหมือนกัน ชาวมองโกลแซ่ 云 ก็เป็นอีกสายหนึ่งที่มีประวัติของตนเอง
อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่
บทความแซ่ที่เกี่ยวข้อง:
- แซ่อุ่น แซ่เวิน (温) — เสียงแต้จิ๋วใกล้แซ่ฮุ้น แต่เป็นคนละแซ่
- แซ่บุ้ง แซ่เหวิน (文) — อีกแซ่ที่เสียงใกล้เคียง ควรดูอักษรจีนประกอบ
ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ
บ้านคุณเป็นแซ่ฮุ้นหรือเปล่า? อากงอาม่ามาจากเหวินชาง หมู่บ้านหลงหม่า เหิงซาน หรือที่ไหนในไหหลำ? ที่บ้านมีป้ายบรรพชนเขียนว่า 雲 หรือเคยไปงานที่สมาคมใหหนำบ้างไหม? ทุกเรื่องเล่าที่แชร์มาจะช่วยเติมประวัติแซ่ฮุ้นในเมืองไทยให้ครบขึ้น
แหล่งอ้างอิง
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 雲姓
- 云姓
- https://zh.wikipedia.org/wiki/云姓
- Wiktionary — 雲 (เสียงอ่าน จีนกลาง กวางตุ้ง แคะ ฮกเกี้ยน แต้จิ๋ว)
- 族谱网 — 云氏百科 (แหล่งของตระกูล)
- 族谱网 — 云姓从南宋末期元朝初期迁琼入籍文昌 (2021, แหล่งของตระกูล)
- 炎黄云氏网/族谱网 — 海南云氏大宗祠 (แหล่งของตระกูล)
- 族谱网 (คัดจาก 中国侨网) — 海口云氏会馆:连接海外琼籍云氏乡亲的联络站
- 海南史志网 — 中共琼崖特委、海口市委旧址
- 族谱网 — 内蒙古自治区云氏的由来
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 雲茂琦 · 雲定興
- 烏蘭夫
- https://zh.wikipedia.org/wiki/雲定興
- https://zh.wikipedia.org/wiki/烏蘭夫
- วิกิพีเดียภาษาไทย — พระยาศรีวิสารวาจา (เทียนเลี้ยง ฮุนตระกูล)
- [สมหมาย ฮุนตระกูล](https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%88%E0%B8%B2_(%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B5%E0%B9%89%E0%B8%A2%E0%B8%87_%E0%B8%AE%E0%B8%B8%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%B9%E0%B8%A5)
- https://th.wikipedia.org/wiki/สมหมาย_ฮุนตระกูล
- วิกิพีเดียภาษาไทย — แจ่มฟ้า
- 搜狗百科 — 泰国海南会馆
- 搜狗百科 — 南海网 (2015)
หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปลายปี 2025 ตัวเลขนี้รวมแซ่ 雲 แซ่ 云 ดั้งเดิม และชาวมองโกลแซ่ 云 ไว้ด้วยกัน อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ส่วนข้อมูลสายตระกูลไหหลำและตระกูลในไทยหลายส่วนมาจากพงศาวลีและเว็บไซต์ของตระกูล ซึ่งอาจมีหลายฉบับที่ไม่ตรงกัน
