แซ่เหมิง เขียนด้วยอักษรจีน 蒙 (ตัวเต็มและตัวย่อเขียนเหมือนกัน) อักษรเดียวกับคำว่า 蒙古 (มองโกเลีย) จีนกลางอ่านว่า "เหมิง" (Méng) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ม้ง" (mong5) แซ่นี้เป็นแซ่ของ เหมิงเถียน แม่ทัพผู้สร้างกำแพงยาวสมัยจิ๋นซีฮ่องเต้ และเป็นแซ่ใหญ่ของกว่างซีกับไหหลำ อยู่ราว อันดับประมาณ ~172 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 8.9 แสนคน
แซ่เหมิง แซ่ม้ง (蒙) มีหลายสาย สายที่มีบันทึกชัดคือตระกูลแม่ทัพรัฐฉินของเหมิงเถียน ซึ่งบรรพบุรุษเป็นชาวรัฐฉี ยังมีราชสกุลหนานเจ้าในยูนนานและชนกลุ่มน้อยทางใต้ที่รับแซ่นี้ ถิ่นตระกูลคืออานติ้ง ปัจจุบันมีราว 8.9 แสนคน (ประมาณการปี 2026) มากที่สุดในกว่างซี มีสายไหหลำและกวางตุ้ง แต่ไม่พบสายในแต้จิ๋วและไม่พบสมาคมในไทย
ประเด็นสำคัญ
- แต้จิ๋วอ่านม้ง จีนกลางอ่านเหมิง ไม่เกี่ยวกับชาวม้ง และลิบอง (吕蒙) มีแซ่จริงคือ 吕
- สายที่มีบันทึกชัดคือเหมิงอ้าว เหมิงอู่ เหมิงเถียน ตระกูลแม่ทัพรัฐฉิน บรรพบุรุษเป็นชาวรัฐฉี
- ราชวงศ์หนานเจ้าในยูนนานมีราชสกุล 蒙 และเป็นแซ่ใหญ่อันดับ 6 ของชาวจ้วงในกว่างซี
- ถิ่นตระกูลคืออานติ้ง (安定) ชื่อหอเช่น 安定堂 และ 献典堂 ที่ระลึกถึงเหมิงกู่
- ไหหลำมีบรรพชน 蒙鼎臣 และศาลที่ไหโข่ว แต่ไม่พบสายในแต้จิ๋วและไม่พบสมาคมในไทย
ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ
ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่
ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์
ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน
ข้อมูลด่วน: แซ่เหมิง แซ่ม้ง (蒙)
| หัวข้อ | ข้อมูล |
|---|---|
| อักษรจีน | 蒙 (ตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน) ความหมายเดิมคือพืชเลื้อยชนิดหนึ่ง ต่อมาหมายถึง "ปกคลุม มืดมัว" |
| จีนกลาง | Méng (เสียง 2) · เหมิง (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน) |
| แต้จิ๋ว | mong5 · ม้ง — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย · ถิ่นเตี่ยเอี๊ยและกิ๊กเอี๊ยบางส่วนออกเสียง mou5 (โม้ว) |
| ฮกเกี้ยน | bông (บอง) |
| กวางตุ้ง | mung4 (ฮ่องกงสะกด Mung · มาเก๊า Mong) |
| แคะ (ฮากกา) | mùng |
| ภาษาอังกฤษ | Meng, Mong, Mung, Moong (มาเลเซียมี Bang, Mang ด้วย · เวียดนาม Mông) |
| อันดับในจีน | อันดับประมาณ ~172 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) · ใน《百家姓》อยู่ลำดับที่ 280 |
| ประชากร | ราว 8.9 แสนคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 7.6 แสน–1.02 ล้านคน) |
| มณฑลที่มีมากที่สุด | กว่างซี (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013) |
| 郡望 (ถิ่นตระกูล) | 安定 อานติ้ง (แถบกู้หยวน หนิงเซี่ย และกานซู่ตะวันออก) |
| 堂号 (ชื่อหอ) | 安定堂 · 献典堂 · 昌远堂 · 育德堂 (ไหหลำ) |
| ระวังสับสน | "ม้ง" พ้องกับชื่อ ชาวม้ง ในภาษาไทย (คนละเรื่องกับแซ่นี้) · ลิบอง (吕蒙) ในสามก๊กเป็นแซ่ 吕 · จีนกลาง "เหมิง" (蒙) กับ "เมิ่ง" (孟) ต่างกันแค่วรรณยุกต์ · รูปแปร "โม้ว" ตรงกับแซ่ 牟 |
แซ่เหมิง ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)
แซ่เหมิงเขียนว่า 蒙 ทั้งในจีนแผ่นดินใหญ่ ไต้หวัน และป้ายบรรพชนรุ่นเก่า เพราะอักษรนี้ไม่มีรูปย่อ เป็นอักษรตัวเดียวกับคำว่า 蒙古 (มองโกเลีย) แต่ในฐานะแซ่ มาจากชื่อภูเขาและชื่อดินแดนในสมัยโบราณ (ดูหัวข้อถัดไป)
ชื่อเรียกแซ่นี้เปลี่ยนไปตามสำเนียง
- เหมิง มาจากภาษาจีนกลาง (Méng เสียงที่ 2) วิกิพีเดียภาษาไทยก็ใช้รูปนี้ในชื่อ "เหมิง เถียน" (蒙恬) และ "เหมิง อู่" (蒙武)
- ม้ง คือเสียงแต้จิ๋ว mong5 (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย) ถิ่นเตี่ยเอี๊ยและกิ๊กเอี๊ยบางส่วนออกเสียงเป็น mou5 หรือ "โม้ว"
- บอง มาจากสำเนียงฮกเกี้ยน (bông) คนไทยเห็นเสียงนี้ในชื่อ "ลิบอง" ในสามก๊ก
- Mung / Mong มาจากกวางตุ้ง เช่น นักธุรกิจฮ่องกง 蒙民偉 ที่ใช้ชื่ออังกฤษว่า William Mong
ทำไมบทความนี้ใช้ "เหมิง" นำ: คำว่า "ม้ง" ในภาษาไทยเป็นชื่อที่ใช้เรียก ชาวม้ง (Hmong) กลุ่มชาติพันธุ์ที่อาศัยอยู่ในภาคเหนือของไทยและหลายประเทศ ซึ่งเป็นคนละเรื่องกับแซ่จีน 蒙 เพียงแต่เสียงพ้องกันโดยบังเอิญ เพื่อไม่ให้ผู้อ่านเข้าใจผิด บทความนี้จึงใช้ชื่อจีนกลาง "เหมิง" เป็นหลัก และเขียนอักษร 蒙 กำกับทุกครั้งที่ใช้คำว่า "แซ่ม้ง"
ข้อควรระวังอีกสองเรื่อง:
- ลิบอง (吕蒙) ในสามก๊ก ไม่ใช่แซ่นี้ ลิบองคือ "หลี่ว์เหมิง" แม่ทัพง่อก๊ก แซ่ของท่านคือ 吕 (ลื่อ / หลวี่) ส่วน 蒙 เป็นชื่อตัว
- 蒙 (เหมิง) กับ 孟 (เมิ่ง) จีนกลางต่างกันแค่วรรณยุกต์ แต่เป็นคนละแซ่ แซ่ 孟 แต้จิ๋วอ่านว่า "เม่ง"
แซ่เหมิง มาจากไหน: หลายสายจากเหนือจรดใต้
ตำราแซ่เล่าที่มาของแซ่ 蒙 ไว้หลายสาย เพราะมีทั้งคนจีนฮั่นและชนกลุ่มน้อยหลายกลุ่มที่ใช้แซ่นี้
สายที่ 1 — ที่ดินเหมิงซวง (蒙双): ตำรา《元和姓纂》สมัยถังเล่าว่า ลูกหลานของ จักรพรรดิจวนซวี (颛顼 หรือเกาหยาง 高阳氏) ในยุคตำนาน ได้รับที่ดินชื่อ "蒙双" ลูกหลานแยกใช้แซ่ 蒙 และ 双
สายที่ 2 — ผู้ดูแลภูเขาเหมิง: สมัยราชวงศ์โจวมีตำแหน่ง "东蒙主" ทำหน้าที่ประกอบพิธีบวงสรวง ภูเขาเหมิง (蒙山) ในมณฑลซานตง ตามประเพณีของตระกูล ลูกหลานที่อยู่ที่นั่นใช้ชื่อภูเขาเป็นแซ่
สายที่ 3 — ตระกูลแม่ทัพรัฐฉิน: พงศาวดาร《史记·蒙恬列传》ของซือหม่าเชียนบันทึกว่า ตระกูลเหมิง "其先齐人也" คือบรรพบุรุษเป็นชาวรัฐฉี (ซานตง) เหมิงอ้าว (蒙骜) ย้ายจากรัฐฉีไปรับใช้รัฐฉิน ลูกชายคือ เหมิงอู่ (蒙武) และหลานคือ เหมิงเถียน (蒙恬) กับ เหมิงอี้ (蒙毅) เป็นตระกูลแม่ทัพสามรุ่น
สายที่ 4 — ราชวงศ์หนานเจ้า: อาณาจักร หนานเจ้า (南诏) ในยูนนาน มีราชสกุลคือ 蒙 เริ่มจาก 蒙细奴逻 ตั้ง "大蒙国" ในปี ค.ศ. 649 เหลนชื่อ 皮逻阁 ตั้งตนเป็น "南诏王" ในปี 730 ราชวงศ์นี้ล่มในปี 902
สายที่ 5 — มองโกล แมนจู และชนกลุ่มน้อยทางใต้: ชาวมองโกลและแมนจูบางสกุลเปลี่ยนมาใช้แซ่ฮั่นว่า 蒙 (บางครอบครัวใช้ 孟) สมัยราชวงศ์ชิง ส่วนทางใต้ ชาวจ้วง เย้า ปู้อี เหมาหนาน และกลุ่มอื่น รับแซ่ 蒙 ในยุคที่ราชสำนักจีนปกครองดินแดนชนเผ่าผ่านเจ้าเมืองท้องถิ่น (羁縻) และยุคยกเลิกเจ้าเมืองท้องถิ่น (改土归流) สมัยหมิงถึงชิง
| สาย | บรรพชน / เหตุการณ์ | ยุค | ตำนานหรือประวัติศาสตร์ |
|---|---|---|---|
| ที่ดิน 蒙双 | ลูกหลานจักรพรรดิจวนซวี | ยุคตำนาน | ตำนาน (บันทึกในตำราแซ่สมัยถัง) |
| ภูเขาเหมิง | ตำแหน่ง 东蒙主 ผู้บวงสรวงภูเขาเหมิง ซานตง | โจว | ประเพณีของตระกูล |
| ตระกูลแม่ทัพฉิน | เหมิงอ้าว → เหมิงอู่ → เหมิงเถียน เหมิงอี้ | รณรัฐ–ฉิน | มีบันทึกใน《史记》 |
| ราชวงศ์หนานเจ้า | ราชสกุล 蒙 แห่งยูนนาน | ถัง (ค.ศ. 649–902) | มีบันทึกทางประวัติศาสตร์ |
| มองโกลและแมนจู | สกุลมองโกล/แมนจูที่ใช้แซ่ฮั่น 蒙 | หยวน–ชิง | มีเอกสาร |
| ชนกลุ่มน้อยทางใต้ | จ้วง เย้า ปู้อี เหมาหนาน | ถัง–ชิง | มีเอกสาร |
เรื่องควรรู้: ตระกูลเหมิงเถียนถูกกวาดล้างหลังจิ๋นซีฮ่องเต้สิ้นพระชนม์ คนแซ่ 蒙 หลายสายในปัจจุบันยังนับถือเหมิงเถียนเป็นบรรพชน ซึ่งเป็นความเชื่อของตระกูลที่สืบทอดกันมา
ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)
郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล ตำราแซ่ทุกฉบับกล่าวว่า "望出安定" คือถิ่นตระกูลของแซ่เหมิงมีแห่งเดียวคือ อานติ้ง (安定)
| ชื่อ | ประเภท | ที่มา |
|---|---|---|
| 安定 อานติ้ง | 郡望 | ตั้งสมัยฮั่นอู่ตี้ (114 ปีก่อน ค.ศ.) ศูนย์กลางเดิมที่กู้หยวน (หนิงเซี่ยปัจจุบัน) ต่อมาย้ายไปทางกานซู่ตะวันออก |
| 安定堂 | หอ | ตั้งตามชื่อถิ่นตระกูล |
| 献典堂 | หอ | ระลึกถึง เหมิงกู่ (蒙穀) ขุนนางรัฐฉู่ (ดูด้านล่าง) |
| 昌远堂 | หอ | ของตระกูลเหมิงแห่งอวี๋ตู (于都) เจียงซี พบใช้ในกว่างซีด้วย |
| 育德堂 | หอ | ชื่อหอในพงศาวลีตระกูลเหมิงแห่งไหหลำ |
เรื่องของหอ 献典堂: พงศาวดาร《战国策·楚策》เล่าว่า เมื่อกองทัพรัฐอู๋บุกเมืองหลวงของรัฐฉู่ (506 ปีก่อน ค.ศ.) ขุนนางชื่อ เหมิงกู่ เข้าไปในวัง แบก ประมวลกฎหมายของบ้านเมือง (雞次之典) หนีข้ามแม่น้ำไปซ่อนในบึงหยุนเมิ่ง เมื่อกษัตริย์ฉู่กลับคืนเมือง ขุนนางทั้งหลายไม่มีกฎหมายจะใช้ บ้านเมืองวุ่นวาย เหมิงกู่จึงนำประมวลกฎหมายมาถวาย บ้านเมืองกลับสงบ แต่ท่าน ปฏิเสธรางวัล แล้วกลับไปใช้ชีวิตในภูเขา ลูกหลานจึงตั้งชื่อหอว่า "献典" (ถวายตำรากฎหมาย)
เส้นทางลงใต้: กวางตุ้ง กว่างซี และไหหลำ
ภาพรวม
ยุคชุนชิวถึงรณรัฐ คนแซ่เหมิงอยู่แถบภูเขาเหมิงในซานตง และตระกูลแม่ทัพย้ายจากรัฐฉีไปรัฐฉิน ต่อมาสมัยฮั่นตั้งหลักที่อานติ้งจนกลายเป็นถิ่นตระกูล ส่วนทางใต้ มีทั้งคนที่อพยพลงมาจากภาคกลางและเจียงซี กับชนกลุ่มน้อยท้องถิ่นที่รับแซ่ 蒙 จนปัจจุบัน กว่างซี มีคนแซ่นี้มากที่สุดในจีน
กว่างซี: แซ่ใหญ่ของชาวจ้วง
บทความเรื่องแซ่ใหญ่ของกว่างซีระบุว่าคนแซ่เหมิงกระจายอยู่ในกว่า 50 อำเภอและเมืองของกว่างซี และเป็น แซ่ใหญ่อันดับ 6 ของชาวจ้วง พงศาวลีแต่ละถิ่นเล่าต้นสายต่างกัน
| ถิ่นในกว่างซี | ต้นสายตามพงศาวลี |
|---|---|
| เหิงเซี่ยน (横县) | 蒙朝安 ชาวชิงโจว ซานตง ตามทัพลงใต้ ตั้งรกรากที่ "หมู่บ้านเหมิง" (蒙村) |
| ปินหยาง (宾阳) | 蒙延永 เจ้าเมืองปินโจวสมัยซ่งเหนือ ลูกหลานไปซั่งหลิน หลายปิน และอีกหลายอำเภอ |
| เป่ยหลิว ป๋อไป๋ | 蒙三山 จากหูหนาน รับราชการที่อู๋โจวสมัยหยวน |
| เถิงเซี่ยน ผิงหนาน | จากเจียงซี ผ่านตรอกจูจี (珠玑巷) หนานสยง แล้วลงมากว่างซี |
| ตูอัน ต้าฮว่า | ย้ายมาจากกุ้ยโจว |
ชาวจ้วงและชนกลุ่มอื่นที่ใช้แซ่ 蒙 รับแซ่ฮั่นตามระบบการปกครองในอดีต หลายตระกูลยึดถือพงศาวลีที่โยงกับภาคเหนือมาหลายร้อยปีแล้ว ทั้งหมดนี้คือ "ตระกูลเหมิง" ที่มีประวัติของตัวเองอย่างภาคภูมิ
กวางตุ้ง: สายพานอวี๋และหนานไห่
บันทึกของตระกูล《蒙氏家乘》ระบุว่าสายกวางตุ้งมีบรรพชนสองคนคือ 蒙念四 (อยู่ที่เหรินฮว่า เสากวน) และ 蒙念五 ลูกหลานของสายหลังที่ พานอวี๋ (番禺) แตกเป็น "สิบสาขาใหญ่" กระจายไปกว่างโจว หนานไห่ ตงก่วน ฮุ่ยโจว เกาเหยา และต่อไปไหหลำ ฮ่องกง มาเก๊า กับกว่างซี บันทึกฉบับนี้เอ่ยชื่อ "ซัวเถา" ไว้ด้วย แต่ไม่ระบุหมู่บ้าน
ศาลบรรพชนที่มีภาพให้ดูคือ 蒙氏宗祠 หมู่บ้านหลัวชุน เขตหนานไห่ ฝอซาน บูรณะในปี 1900 (ภาพด้านบน) ส่วนลูกหลานสายพานอวี๋บางส่วนไปตั้งรกรากที่ฮ่องกง มาเก๊า และญี่ปุ่น
ไหหลำ: บรรพชน 蒙鼎臣
พงศาวลีตระกูลเหมิงแห่งไหหลำหลายฉบับตรงกันว่า บรรพชนผู้เข้าไหหลำ (入琼始祖) คือ 蒙鼎臣 สมัยราชวงศ์ซ่ง ท่านย้ายจากกว่างโจวไปอยู่ที่ไห่เถียน (海田) แล้วบุตรชื่อ 蒙元隣 ย้ายไปหมู่บ้าน หลงฉี (龙岐) ปัจจุบันอยู่ในเขตเหม่ยหลาน เมืองไหโข่ว ลูกหลานแตกสาขาไปฉงซาน ติ้งอัน เฉิงม่าย และที่อื่น ๆ ปัจจุบันมี ศาลบรรพชนตระกูลเหมิงแห่งไหหลำ (海南蒙氏宗祠) ที่ไหโข่ว
แต้จิ๋ว
ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบศาลบรรพชน หมู่บ้านตระกูล หรือสมาคมแซ่เหมิงในแต้จิ๋ว (แต้จิ๋ว ซัวเถา กิ๊กเอี๊ย) ผลค้นคำว่า "蒙氏" ในแผนที่จีนได้แต่โรงเรียนอนุบาล "蒙氏" ซึ่งหมายถึง มอนเตสซอรี (蒙特梭利) ไม่เกี่ยวกับแซ่ และไม่พบบรรพชนผู้เข้าแต้จิ๋ว (入潮始祖)
ศาลบรรพชนตระกูลเหมิงในไหหลำและกว่างซี
| ชื่อ (จีน / ไทย) | ที่อยู่ | แผนที่ | โทร |
|---|---|---|---|
| 海南蒙氏宗祠 / ศาลบรรพชนตระกูลเหมิงแห่งไหหลำ | แถบซินชุนโถว (新村头) เขตหลงหัว เมืองไหโข่ว ไหหลำ (ใกล้ทางด่วนวงแหวน G98) | แผนที่ Amap · Google Maps | — |
| 云潘蒙氏宗祠 / ศาลบรรพชนตระกูลเหมิง หมู่บ้านอวิ๋นพาน | ริมทางหลวงมณฑลสาย 309 อำเภอซั่งหลิน เมืองหนานหนิง กว่างซี | แผนที่ Amap · Google Maps | — |
| 横州市蒙氏祠堂 / ศาลบรรพชนตระกูลเหมิง เหิงโจว | 长安大道338号 เมืองเหิงโจว หนานหนิง กว่างซี | แผนที่ Amap · Google Maps | — |
พิกัดจาก Amap (高德地图) โปรดตรวจสอบก่อนเดินทาง/ติดต่อ · ไม่พบสมาคมหรือศาลบรรพชนตระกูลเหมิงในแต้จิ๋วและในไทย
แซ่เหมิง (ม้ง) ในประเทศไทย
ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบสมาคมแซ่เหมิงในประเทศไทย ไม่มีชื่ออยู่ในรายชื่อสหสมาคมตระกูลแซ่ และค้นภาษาไทยก็ไม่พบแหล่งที่เกี่ยวข้อง ไม่พบนามสกุลไทยที่ระบุว่าสืบจากแซ่นี้ด้วย
แซ่นี้พบมากในหมู่ชาวไหหลำและชาวกว่างซี ใครที่บ้านเป็นคนไหหลำและมีป้ายบรรพชนเขียนว่า 蒙 อาจลองเทียบกับลำดับชื่อรุ่นของไหหลำในหัวข้อวัฒนธรรมด้านล่าง
ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่ 蒙 อากงอาม่ามาจากไหหลำ กวางตุ้ง หรือกว่างซี? ที่บ้านเรียกว่าแซ่เหมิง แซ่ม้ง หรือชื่ออื่น? เล่าให้ฟังได้เลย เรื่องของคุณจะช่วยเติมประวัติแซ่นี้ในเมืองไทยที่ยังว่างอยู่
ปัจจุบันคนแซ่เหมิงอยู่ที่ไหนในจีน
ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า กว่างซี มีคนแซ่เหมิงมากที่สุด แซ่นี้จึงต่างจากแซ่จีนส่วนใหญ่ เพราะศูนย์กลางอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้
| พื้นที่ | ความสำคัญ |
|---|---|
| กว่างซี (广西) | มากที่สุดตามฝูซี 2013 · ผิงหนาน หนานหนิง (ซั่งหลิน ปินหยาง เหิงโจว) และอีกกว่า 50 อำเภอ |
| กวางตุ้ง (广东) | พานอวี๋ กว่างโจว หนานไห่ (ฝอซาน) ตงก่วน ฮุ่ยโจว เกาเหยา เหรินฮว่า |
| ไหหลำ (海南) | ไหโข่ว (หลงฉี) ติ้งอัน ฉงซาน เฉิงม่าย ซานย่า |
| เจียงซี (江西) | อวี๋ตู หนานคัง หนิงตู |
| กุ้ยโจว ฉงชิ่ง ยูนนาน | ชนกลุ่มน้อย เช่น ชาวปู้อี และตระกูลเจ้าเมืองท้องถิ่นที่ตูอวิ๋น กุ้ยโจว |
| ซานตง ส่านซี | แถบภูเขาเหมิง (ซานตง) · จิงหยาง สวินอี้ ปินเซี่ยน (ส่านซี) |
| ฮ่องกง มาเก๊า | ลูกหลานสายพานอวี๋ สะกด Mung / Mong |
บุคคลสำคัญแซ่เหมิง
| บุคคล | ยุค | บทบาท |
|---|---|---|
| เหมิงกู่ (蒙穀) | ชุนชิว | ขุนนางรัฐฉู่ผู้รักษาประมวลกฎหมายของบ้านเมืองแล้วปฏิเสธรางวัล ที่มาของหอ 献典堂 |
| เหมิงอ้าว (蒙骜) | รณรัฐ | ชาวรัฐฉีที่ไปรับใช้รัฐฉิน ยึดเมืองของหาน จ้าว เว่ย ได้ตำแหน่งสูงสุด 上卿 |
| เหมิงอู่ (蒙武) | รณรัฐ | แม่ทัพรองร่วมกับหวังเจี่ยนตีรัฐฉู่ จับกษัตริย์ฉู่ได้ใน 223 ปีก่อน ค.ศ. |
| เหมิงเถียน (蒙恬) | ?–210 ปีก่อน ค.ศ. | แม่ทัพฉิน คุมทัพ 3 แสนไล่ชนเผ่าทางเหนือ สร้างกำแพงยาว "จากหลินเถาถึงเหลียวตง ยาวกว่าหมื่นลี้" ตำนานยกให้เป็นผู้ประดิษฐ์พู่กัน |
| เหมิงอี้ (蒙毅) | ?–210 ปีก่อน ค.ศ. | น้องชายเหมิงเถียน ที่ปรึกษาใกล้ชิดจิ๋นซีฮ่องเต้ |
| 蒙细奴逻 | ค.ศ. 617–674 | ผู้ก่อตั้ง "大蒙国" ต้นราชวงศ์หนานเจ้าในยูนนาน |
| 蒙正发 | ปลายหมิง | ชาวฉงหยาง หูเป่ย ขุนนางราชสำนักหนานหมิง ผู้เขียน《三湘从事录》 |
| 蒙得恩 | ?–1861 | ชาวผิงหนาน กว่างซี แม่ทัพกองทัพไท่ผิงเทียนกั๋ว คนสนิทของหงซิ่วเฉวียน |
| 蒙民偉 (William Mong) | ค.ศ. 1927–2010 | นักธุรกิจฮ่องกง บรรพบุรุษชาวพานอวี๋ ผู้ก่อตั้งกลุ่ม 信興 ตัวแทนจำหน่ายพานาโซนิค ได้ฉายา "ราชาเครื่องใช้ไฟฟ้า" บริจาคให้มหาวิทยาลัยจำนวนมาก |
| 蒙曼 | เกิด ค.ศ. 1975 | ศาสตราจารย์ประวัติศาสตร์ มหาวิทยาลัยชนชาติกลาง (中央民族大学) ผู้บรรยายรายการ《百家讲坛》ทาง CCTV เป็นชาวแมนจู |
อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่
อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่เหมิงโดยตรง ชื่ออาหารจีนที่มีคำว่า 蒙 เช่น ชาเหมิงติ่ง (蒙顶茶) ของเสฉวน มาจากชื่อภูเขาเหมิงติ่ง ไม่เกี่ยวกับแซ่ ของที่ผูกกับคนแซ่นี้ในเชิงตำนานคือ พู่กันจีน ที่เล่ากันว่าเหมิงเถียนเป็นผู้ประดิษฐ์ (เป็นตำนาน เพราะมีพู่กันใช้ก่อนสมัยฉินแล้ว)
คำสอนประจำตระกูล: ไม่พบ "家训" ฉบับรวมของทั้งแซ่ คุณค่าที่ตระกูลยกย่องในเรื่องเล่าคือ ความซื่อสัตย์ต่อแผ่นดิน เหมิงกู่ถวายตำรากฎหมายแล้วไม่รับรางวัล ส่วนเหมิงเถียนกับเหมิงอี้ได้รับการบันทึกใน《史记》ว่าเป็นคน "忠信" คือภักดีและซื่อตรง
ลำดับชื่อรุ่น (字辈): แต่ละสาขาต่างกัน ตัวอย่างจากพงศาวลีไหหลำ (รุ่นที่ 21–40)
日辉传美绪 锺秀定扬芳 功勋承祖德 嘉业绍光徽
ใครที่ยังมีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดู แต่ควรตรวจกับพงศาวลีของบ้านตัวเองอีกครั้ง
การไหว้บรรพชน: ศาล 蒙氏宗祠 ที่หลัวชุน ฝอซาน ได้รับการบูรณะตั้งแต่ปี 1900 ส่วนตระกูลเหมิงแห่งไหหลำมีศาลบรรพชนที่ไหโข่ว และสมาคมตระกูลไหหลำจัดพิธีไหว้บรรพชนพร้อมกิจกรรมทุนการศึกษาสำหรับลูกหลาน
คำถามที่พบบ่อย
แซ่เหมิง ภาษาจีนเขียนอย่างไร?
เขียนว่า 蒙 ซึ่งตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน เป็นอักษรเดียวกับคำว่า 蒙古 (มองโกเลีย) แต่ในฐานะแซ่มาจากชื่อภูเขาเหมิงและดินแดนโบราณ
แซ่เหมิง แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?
สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ม้ง" (mong5) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย บางถิ่นออกเสียง "โม้ว" (mou5) ซึ่งไปพ้องกับแซ่ 牟
แซ่เหมิง จีนกลางอ่านว่าอะไร?
จีนกลางอ่านว่า "เหมิง" (Méng เสียงที่ 2) ระวังอย่าสับสนกับแซ่ 孟 ที่อ่านว่า "เมิ่ง" (Mèng เสียงที่ 4) ซึ่งเป็นคนละแซ่
แซ่เหมิง มาจากไหน?
มีหลายสาย สายที่มีบันทึกชัดคือตระกูลแม่ทัพรัฐฉินของเหมิงเถียน ซึ่งบรรพบุรุษเป็นชาวรัฐฉี (ซานตง) ถิ่นตระกูลคืออานติ้ง (หนิงเซี่ย–กานซู่) ยังมีราชสกุลหนานเจ้าในยูนนาน และชนกลุ่มน้อยทางใต้ที่รับแซ่นี้ ปัจจุบันมีมากที่สุดในกว่างซี
แซ่เหมิง ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?
Meng (จีนกลาง), Mung หรือ Mong (กวางตุ้ง ฮ่องกง มาเก๊า), Moong และในมาเลเซียมี Bang, Mang ด้วย
แซ่ม้ง (蒙) เกี่ยวกับชาวม้ง หรือลิบองในสามก๊กไหม?
ไม่เกี่ยวทั้งสองอย่าง "ม้ง" ในภาษาไทยเป็นชื่อกลุ่มชาติพันธุ์ชาวม้ง (Hmong) ซึ่งเป็นคนละเรื่องกับแซ่จีน 蒙 เพียงแต่เสียงพ้องกัน ส่วนลิบอง (吕蒙) ในสามก๊กเป็นแซ่ 吕 (ลื่อ / หลวี่) คำว่า 蒙 เป็นชื่อตัวของท่าน ไม่ใช่แซ่
อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่
แซ่ที่ชื่อคล้ายกัน (อย่าสับสน):
- แซ่เม่ง แซ่เมิ่ง (孟) — จีนกลางต่างจากแซ่เหมิงแค่วรรณยุกต์
- แซ่ลื่อ แซ่หลวี่ (吕) — แซ่ของลิบอง (吕蒙) ในสามก๊ก
ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ
บ้านคุณเป็นแซ่ 蒙 หรือเปล่า? อากงอาม่ามาจากไหหลำ กวางตุ้ง กว่างซี หรือที่ไหน? ที่บ้านมีป้ายหอ "安定堂" หรือ "献典堂" บ้างไหม? ทุกเรื่องเล่าที่แชร์มาจะช่วยเติมประวัติแซ่เหมิงในเมืองไทยให้ครบขึ้น
แหล่งอ้างอิง
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 蒙姓
- 维基文库 — 史記·卷八十八 蒙恬列傳
- 维基文库 — 戰國策·楚策一 楚莫敖子華對威王
- 族谱网 — 蒙氏百科 (แหล่งของตระกูล)
- 搜狐 — 广西大姓蒙姓的由来和分布情况
- 中华家谱数据库 — 蒙氏族谱 (育德堂 1980)
- 族谱网 — 蒙氏家谱 / 定安蒙氏族谱
- 豆丁网 — 《蒙氏家乘》蒙氏分布 (แหล่งของตระกูล)
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 蒙民偉
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 蒙曼
- วิกิพีเดียภาษาไทย — เหมิง เถียน
- วิกิพีเดียภาษาไทย — ลิบอง
- Wiktionary — 蒙 (เสียงอ่านแต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน กวางตุ้ง แคะ)
- Amap (高德地图) — 海南蒙氏宗祠
หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปัจจุบัน อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ส่วนต้นสายของแต่ละถิ่นในกวางตุ้ง กว่างซี และไหหลำ มาจากพงศาวลีของตระกูล ซึ่งอาจมีหลายฉบับที่ไม่ตรงกัน
