แซ่เอ่ง แซ่อิง (应) มาจากไหน? ประวัติตระกูลอิง จากแคว้นอิงในเหอหนานสู่จีนใต้

แซ่เอ่ง เขียนด้วยอักษรจีน 应 (ตัวเต็ม 應) อักษรที่แปลว่า "ควร" หรือ "ตอบรับ" จีนกลางอ่านว่า "อิง" (Yīng) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "เอ่ง" (êng3) แซ่นี้มาจากแคว้นเล็ก ๆ สมัยราชวงศ์โจวที่ มีภาชนะสำริดขุดพบยืนยันว่ามีอยู่จริง อยู่ราว อันดับประมาณ ~222 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 4.6 แสนคน

ประเด็นสำคัญ

• แต้จิ๋ว เอ่ง ใกล้แซ่ 翁 (เอง) ต่างกันแค่วรรณยุกต์ ส่วนจีนกลาง อิง ตรงกับแซ่ 英
• แคว้นอิงสมัยโจวมีสำริดจารึก 应公 应侯 จากสุสานที่ผิงติ่งซานยืนยัน
• ถิ่นตระกูลหรู่หนาน หอ 汝南堂 ตระกูลนักปราชญ์ อิงเช่า (应劭) ผู้เขียน《风俗通义》
• ตำบลจืออิง เมืองหย่งคัง เจ้อเจียง มีศาลบรรพชนแซ่อิงหลายสิบหลัง
• ไม่พบสายตระกูลในแต้จิ๋วและไม่พบสมาคมแซ่เอ่งในไทย

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วน: แซ่เอ่ง แซ่อิง (应)

หัวข้อ	ข้อมูล
อักษรจีน	ตัวย่อ 应 · ตัวเต็ม 應 ความหมายทั่วไปคือ "ควร" และ "ตอบรับ"
จีนกลาง	Yīng (เสียง 1) · อิง (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน) · ไต้หวันอ่านแซ่นี้เป็นเสียง 4 (Yìng)
แต้จิ๋ว	êng3 · เอ่ง — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย
ฮกเกี้ยน	Eng
กวางตุ้ง	jing3 (ฮ่องกงสะกด Ying · มาเก๊าสะกด Ieng)
แคะ (ฮากกา)	yin
ภาษาอังกฤษ	Ying, Eng, Yeng, Ing · เวียดนาม Ứng · เกาหลี 응
อันดับในจีน	อันดับประมาณ ~222 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) · ใน《百家姓》อยู่ลำดับที่ 175
ประชากร	ราว 4.6 แสนคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 3.9–5.3 แสนคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด	เจ้อเจียง (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013) แหล่งของตระกูลว่ามีราวครึ่งหนึ่งของคนแซ่นี้
郡望 (ถิ่นตระกูล)	汝南 หรู่หนาน (เหอหนาน) · 颍川 อิ่งชวน · 淮阳 หวยหยาง
堂号 (ชื่อหอ)	汝南堂 · 颍川堂 · 淮阳堂 · 徵德堂 · 报本堂 · 择善堂 · 彝叙堂
ระวังสับสน	แต้จิ๋ว "เอ่ง" ใกล้แซ่ 翁 (เอง) · จีนกลาง "อิง" ตรงกับแซ่ 英 และใกล้ "อิ๋ง" ชื่อแต้จิ๋วของแซ่ 尹

แซ่เอ่ง ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)

แซ่เอ่งเขียนว่า 应 ในจีนแผ่นดินใหญ่ และ 應 ในไต้หวัน ฮ่องกง และพงศาวลีรุ่นเก่า อักษรนี้เป็นคำที่ใช้บ่อยมากในภาษาจีน เช่น 应该 (ควรจะ) และ 应急 (ฉุกเฉิน) เวลาค้นเรื่องแซ่นี้ในเว็บจีนจึงควรพิมพ์ว่า 应姓 หรือ 应氏 ("ตระกูลอิง") จะได้ผลตรงกว่า

ชื่อเรียกแซ่นี้เปลี่ยนไปตามสำเนียง

• อิง มาจากภาษาจีนกลาง (Yīng เสียงที่ 1) ตรงกับการสะกด "Ying" ส่วนไต้หวันอ่านแซ่นี้เป็นเสียงที่ 4 (Yìng)
• เอ่ง — สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า เอ่ง (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย) พจนานุกรมแต้จิ๋วให้เสียง êng3 และระบุว่าเป็นเสียงที่ใช้กับ "แซ่" ทุกถิ่นรวมทั้งซัวเถา ส่วนเสียงพูด ing3 แปลว่า "ขานรับ" ไม่ใช่เสียงของแซ่
• Eng มาจากฮกเกี้ยน ส่วนกวางตุ้งสะกด Ying (ฮ่องกง) และ Ieng (มาเก๊า)

ข้อควรระวัง (ชื่อคล้ายกัน 3 แซ่):

• แซ่เอ่ง 应 กับแซ่เอง 翁 — สองชื่อนี้ต่างกันแค่วรรณยุกต์ (应 êng3 / 翁 êng1) แต่เป็นคนละแซ่ ต้นตระกูลก็คนละสาย สมาคม "หกตระกูล" ในไทยเป็นของแซ่ 翁 ไม่ใช่แซ่ 应
• แซ่อิง 应 กับแซ่ 英 — ในภาษาจีนกลาง ทั้งสองแซ่อ่านว่า "อิง" เหมือนกันทุกตัวอักษร เวลาเห็นคำว่า "แซ่อิง" จึงต้องดูอักษรจีนประกอบเสมอ
• "อิง" กับ "อิ๋ง" — ชื่อจีนกลาง "อิง" ใกล้กับ "อิ๋ง" ซึ่งเป็นชื่อแต้จิ๋วของแซ่ 尹 (จีนกลาง หยิ่น) เป็นคนละแซ่
• การสะกดอังกฤษ "Eng" ก็ใช้กับแซ่อื่นในบางถิ่นได้ อย่าเดาแซ่จากตัวสะกดอังกฤษ ให้ดูอักษรจีนเป็นหลัก

แซ่เอ่ง มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลอิง

สายหลัก — แคว้นอิง (应国) ของราชวงศ์โจว: หลังพระเจ้าโจวอู่หวัง (周武王) พิชิตราชวงศ์ซาง ทรงตั้งโอรสองค์หนึ่งให้ครอง แคว้นอิง ที่ริมแม่น้ำจื้อ (滍阳) ปัจจุบันอยู่ในเมือง ผิงติ่งซาน (平顶山) มณฑลเหอหนาน ต่อมาช่วงกลางยุคชุนชิว แคว้นอิงถูกรัฐฉู่ผนวก ลูกหลานจึงนำชื่อแคว้นมาเป็นแซ่ 应

สิ่งที่ทำให้แซ่เอ่งพิเศษคือ มีหลักฐานโบราณคดียืนยัน นักโบราณคดีขุดค้น สุสานแคว้นอิง (应国墓地) ที่ผิงติ่งซานในปี 1986–1996 พบภาชนะสำริดจารึกคำว่า "应公" "应侯" "应伯" จำนวนมาก การค้นพบนี้ได้รับเลือกเป็นหนึ่งใน 10 การค้นพบทางโบราณคดีสำคัญของจีนปี 1996 และสุสานเป็นโบราณสถานสำคัญระดับชาติตั้งแต่ปี 2006 ชื่อเจ้าแคว้นหลายรุ่นปรากฏบนสำริด เช่น "应侯见工" และ "应侯爯"

สายรอง — ฟ่านจวี "应侯": วิกิพีเดียภาษาจีนระบุว่า ฟ่านจวี (范雎) เสนาบดีรัฐฉินสมัยจั้นกั๋ว ได้รับศักดินาที่ "应" ทางตะวันออกของหลู่ซาน เหอหนาน จึงมีฉายาว่า "应侯" ลูกหลานบางส่วนใช้แซ่ 应

ตำนาน — มังกรมีปีก "应龙": แหล่งของตระกูลเล่าว่ามีชนเผ่าที่นับถือ "应龙" มังกรมีปีกที่ช่วยหวงตี้ (黄帝) รบชนะชือโหยว (蚩尤) เรื่องนี้เป็นตำนาน

สาย	บรรพชน / เหตุการณ์	ยุค	ตำนานหรือประวัติศาสตร์
แคว้นอิง (应国)	โอรสของโจวอู่หวังครองแคว้นอิงที่ผิงติ่งซาน	โจวตะวันตก	มีเอกสาร + สำริดจารึกจากสุสานแคว้นอิง
ฟ่านจวี 应侯	เสนาบดีรัฐฉินได้ศักดินาที่ "应"	จั้นกั๋ว	มีบันทึก (ตามวิกิพีเดียภาษาจีน)
应龙	ชนเผ่าที่นับถือมังกรมีปีก	ยุคตำนาน	ตำนาน

ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)

郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล ถิ่นตระกูลหลักของแซ่อิงคือ หรู่หนาน (汝南) ในเหอหนาน บ้านของตระกูลนักปราชญ์สมัยฮั่น–เว่ย ศาลแซ่อิงเกือบทุกแห่งระบุถิ่นตระกูลว่า "汝南"

ชื่อ	ประเภท	ที่มา
汝南 หรู่หนาน	郡望หลัก	บ้านของตระกูลนักปราชญ์ อิงเช่า อิงหยาง อิงฉวี (อำเภอหนานตุ้น 南顿)
颍川 อิ่งชวน	郡望	แถบอวี่โจว เหอหนาน ใช้เป็นชื่อหอ 颍川堂
淮阳堂	หอ	ระลึกถึง อิงเย่า (应曜) ต้นราชวงศ์ฮั่น ผู้หลบไปอยู่ภูเขาหวยหยาง และไม่ยอมรับคำเชิญของฮั่นเกาจู่ คนสมัยนั้นพูดว่า "商山四皓，不如淮阳一老" คือ "สี่ผู้เฒ่าแห่งซางซาน ยังสู้ผู้เฒ่าหวยหยางคนเดียวไม่ได้"
徵德堂	หอ	ศาลใหญ่ของแซ่อิงที่ จืออิง (芝英) เมืองหย่งคัง เจ้อเจียง
报本堂	หอ	ศาลแซ่อิงที่ฉือเฉิง (慈城) หนิงปัว
择善堂	หอ	หมู่บ้านซีอิง (西应) อำเภอจิ้นหยุน ชื่อมาจาก《论语》"择其善者而从之" (เลือกสิ่งดีแล้วทำตาม)
彝叙堂	หอ	ศาลของสายแซ่อิงที่อำเภอจูจี้ (诸暨)

ตระกูลนักปราชญ์แห่งหรู่หนาน

สมัยฮั่นตะวันออกถึงสามก๊ก ตระกูลอิงแห่งหรู่หนานเป็นตระกูลนักปราชญ์ที่มีชื่อเสียงหลายรุ่น

• อิงเช่า (应劭) เคยเป็นเจ้าเมืองไท่ซาน และป้องกันเมืองจากกองโจรโพกผ้าเหลือง ท่านเขียนหนังสือ 《风俗通义》 ซึ่งมีหมวด "氏姓" ว่าด้วยที่มาของแซ่จีน นับเป็นตำราแซ่ยุคแรก ๆ ที่นักค้นคว้าเรื่องแซ่จีนยังอ้างถึงจนทุกวันนี้
• อิงหยาง (应玚) หลานของอิงเช่า เป็นหนึ่งใน "เจ็ดปราชญ์แห่งเจี้ยนอัน" (建安七子) เป็นที่ปรึกษาด้านวรรณกรรมของโจผี ท่านเสียชีวิตในโรคระบาดปี 217
• อิงฉวี (应璩) น้องชายอิงหยาง กวีสมัยวุยก๊ก ผู้แต่ง《百一诗》 กลอนวิจารณ์การเมือง

เส้นทางลงใต้: จากเหอหนานสู่เจ้อเจียงและฝูเจี้ยน

อิงจาน: ต้นสายแซ่อิงทางใต้

อิงจาน (应詹 ค.ศ. 274–326) หลานปู่ของอิงฉวี ข้ามแม่น้ำแยงซีลงใต้พร้อมจักรพรรดิจิ้นหยวนตี้ ได้เป็นแม่ทัพใหญ่ และนับเป็นต้นสายแซ่อิงทางใต้ ท่านยังเป็นที่มาของสำนวน "分甘共苦" (แบ่งหวานร่วมขม) จากเรื่องที่ท่านเลี้ยงดูเพื่อนซึ่งครอบครัวเสียชีวิตหมด

ลูกหลานของท่านตั้งรกรากที่ ต้าเถียนหลี่ (大田里) หย่งคัง เจ้อเจียง ต่อมาเรียกว่า "诸应" แล้วเปลี่ยนเป็น "芝英" (จืออิง) ในสมัยหมิง ตามเรื่องเล่าของตระกูลว่ามีเห็ดหลินจือขึ้นที่สุสานบรรพชน อีกสายหนึ่งไปอยู่พัวหยาง (鄱阳) เจียงซี เป็นต้นสายหมู่บ้าน 九应村

แหล่งของตระกูลประมาณว่า สมัยซ่งมีคนแซ่อิงราว 5.8 หมื่นคน และ เจ้อเจียงมีมากกว่าครึ่ง สมัยหมิงเพิ่มเป็นราว 11.8 หมื่นคน เจ้อเจียงก็ยังเป็นอันดับหนึ่ง

จืออิง: เมืองแห่งศาลบรรพชน

ตำบล จืออิง (芝英镇) เมืองหย่งคัง คือบ้านใหญ่ของแซ่อิงทางใต้ ตั้งแต่สมัยหมิงถึงสาธารณรัฐ ที่นี่มี ศาลบรรพชนแซ่อิงหลายสิบหลัง อยู่ในพื้นที่ไม่ถึง 2 ตารางกิโลเมตร นับเป็นหมู่บ้านที่มีศาลบรรพชนหนาแน่นที่สุดแห่งหนึ่งของจีน จืออิงยังได้รับยกย่องเป็น "เมืองประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของจีน" ระดับชาติ ข้อมูลของนักค้นคว้าในตระกูลระบุว่าหย่งคังมีหมู่บ้านแซ่อิง 45 หมู่บ้าน กว่า 3 หมื่นคน ใหญ่ที่สุดคือจืออิงราว 8,300 คน

สายฝูเจี้ยน: ศาลจอหงวนที่เสียหยาง

ในปี ค.ศ. 885 อิงซื่อเจ๋อ (应世哲) จากกู้ซื่อ (固始) เหอหนาน ติดตามหวังเซิ่นจือ (王审知) เข้าฝูเจี้ยน แล้วตั้งรกรากที่ ตำบลเสียหยาง (峡阳) เมืองหนานผิง ตามแหล่งของตระกูล สายนี้สืบมาแล้ว 32 รุ่น

ที่เสียหยางมี ศาลจอหงวนตระกูลอิง (应氏状元祠) บูชา อิงเจิน (应珍) ผู้สอบได้ จอหงวนฝ่ายบู๊ สมัยซ่ง ศาลถูกเผาในปี 1563 สร้างใหม่ปี 1742 และปี 1993 ชาวแซ่อิงทั้งในและนอกประเทศร่วมกันออกทุนสร้างใหม่ แหล่งของตระกูลเล่าว่าชาวแซ่อิงจากไต้หวันมาไหว้บรรพชนที่นี่ ลูกหลานสายนี้กระจายไปไต้หวัน ฮ่องกง สิงคโปร์ และมาเลเซีย

ไม่พบสายแต้จิ๋ว

ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบสายแซ่เอ่งในแต้จิ๋ว การค้นแผนที่ Amap ในเตี่ยจิว ซัวเถา และเจียหยาง ไม่พบศาลบรรพชน หมู่บ้าน หรือสมาคมแซ่อิงเลย ร่องรอยในกวางตุ้งที่พบมีเพียงขุนนางสมัยหมิง อิงต้าโหยว (应大猷) ที่เคยรับราชการเป็นผู้บริหารมณฑลกวางตุ้ง ซึ่งเป็นการมารับราชการ ไม่ใช่การตั้งรกราก

แซ่เอ่ง (อิง) ในประเทศไทย

ไม่พบสมาคมแซ่เอ่งในประเทศไทย แซ่นี้ไม่อยู่ในรายชื่อสหสมาคมตระกูลแซ่ และไม่พบบุคคลไทยเชื้อสายแซ่นี้ที่มีชื่อเสียงพร้อมแหล่งยืนยัน

ข้อควรระวัง: มูลนิธิหกตระกูลสงเคราะห์ฯ และองค์กรของแซ่ 翁 (เอง) ในไทย ไม่ใช่องค์กรของแซ่ 应 แม้ชื่อแต้จิ๋วจะคล้ายกัน

ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่ 应 (應) ที่บ้านเรียกชื่อแซ่ว่าอะไร? อากงอาม่ามาจากถิ่นไหน? เล่าให้ฟังได้เลย เพราะเรื่องของแซ่นี้ในเมืองไทยยังไม่มีใครบันทึกไว้

ปัจจุบันคนแซ่อิงอยู่ที่ไหนในจีน

ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า เจ้อเจียง มีคนแซ่อิงมากที่สุด แหล่งของตระกูลว่ามีราวครึ่งหนึ่งของคนแซ่นี้ทั้งประเทศ

พื้นที่	ความสำคัญ
เจ้อเจียง (浙江)	มากที่สุดตามฝูซี 2013 · หย่งคัง (จืออิง) · เซียนจวี · จิ้นหยุน · จูจี้ · ผู่เจียง · หนิงปัว (ฉือเฉิง) · ฉือซี
อานฮุย เจียงซี เซี่ยงไฮ้ เจียงซู	กลุ่มรอง · เจียงซีมีหมู่บ้าน 九应村 ที่พัวหยาง
ฝูเจี้ยน (福建)	เสียหยาง หนานผิง · เจี้ยนหนิง
ตงเป่ย (เหลียวหนิง จี๋หลิน)	สาย "关东应氏" ที่ย้ายจากเผิงไหล ซานตง สมัยชิง
ไต้หวัน	ชาวแซ่อิงจากเจ้อเจียงที่ย้ายไปหลังปี 1949
ฮ่องกง มาเก๊า	สะกด Ying, Ieng

บุคคลสำคัญแซ่อิง

บุคคล	ยุค	บทบาท
อิงเย่า (应曜)	ต้นฮั่น	ฤๅษีแห่งภูเขาหวยหยาง ที่มาของหอ 淮阳堂
อิงเช่า (应劭)	ปลายฮั่นตะวันออก	ชาวหรู่หนาน เจ้าเมืองไท่ซาน ผู้เขียน《风俗通义》ที่มีหมวดว่าด้วยที่มาของแซ่จีน
อิงหยาง (应玚)	เสียชีวิต ค.ศ. 217	หนึ่งใน "เจ็ดปราชญ์แห่งเจี้ยนอัน" (建安七子)
อิงฉวี (应璩)	ค.ศ. 190–252	กวีสมัยวุยก๊ก ผู้แต่ง《百一诗》
อิงจาน (应詹)	ค.ศ. 274–326	แม่ทัพใหญ่สมัยจิ้นตะวันออก ต้นสายแซ่อิงทางใต้ ที่มาของสำนวน "分甘共苦"
อิงเจิน (应珍)	ราว ค.ศ. 1062–1127	ชาวเสียหยาง ฝูเจี้ยน จอหงวนฝ่ายบู๊สมัยซ่ง
อิงต้าโหยว (应大猷)	ค.ศ. 1487–1581	ชาวเซียนจวี เจ้อเจียง เคยรับราชการในกวางตุ้ง ต่อมาเป็นเสนาบดีกรมอาญา อายุยืนถึง 95 ปี
อิงเป่าสือ (应宝时)	ค.ศ. 1821–1890	ชาวหย่งคัง ข้าหลวงดูแลเซี่ยงไฮ้ ผู้ก่อตั้งสำนักศึกษา 龙门书院
อิงซิวเหริน (应修人)	ค.ศ. 1900–1933	ชาวฉือซี หนิงปัว กวีผู้ร่วมตั้ง "湖畔诗社" กลุ่มกวีกลอนใหม่กลุ่มแรก ๆ ของจีน (1922)
อิงชางชี (应昌期 / Ing Chang-ki)	ค.ศ. 1917–1997	ชาวฉือเฉิง หนิงปัว นักธุรกิจในไต้หวัน ผู้คิดกติกาโกะแบบนับแต้ม (Ing rules) และตั้ง "应氏杯" (Ing Cup) ในปี 1988 การแข่งโกะอาชีพชิงแชมป์โลกที่ได้ฉายา "โอลิมปิกโกะ"

อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่

อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่เอ่งโดยตรง ในแหล่งที่ค้น

กฎของตระกูล (家规): ศาลใหญ่ที่จืออิงมีกฎ 20 ข้อ ใช้ตั้งแต่สมัยหมิงจนถึงปี 1949 เช่น สร้างศาลบรรพชน รักษาสุสาน เคารพผู้ใหญ่ ระวังคำพูด สอนเด็ก จัดพิธีสวมหมวกบรรลุนิติภาวะ และ ใช้จ่ายอย่างประหยัด ใครทำผิด ทั้งตระกูลร่วมกันลงโทษ แหล่งของตระกูลเล่าว่าเมื่อมีเรื่องพิพาท ตระกูลจะ "เปิดศาลใหญ่" ตัดสินความ ประธานนั่งกลางห้องโถง ผู้ผิดคุกเข่าหน้าห้อง และบางครั้งหมู่บ้านต่างแซ่ก็มาขอให้ช่วยตัดสิน

การศึกษา: สมัยหมิง–ชิง จืออิงสร้างสำนักศึกษาหลายแห่ง ปี 1906 เปลี่ยนสำนักศึกษาเป็นโรงเรียน และ ลูกหลานแซ่อิงได้เรียนฟรี โดยศาลใหญ่ออกค่าใช้จ่าย

การไหว้บรรพชนช่วงเช็งเม้ง: ทุกปีราวเช็งเม้ง ศาลใหญ่จัดไหว้บรรพชน ผู้ชายแซ่อิงที่มาร่วมจะได้รับ "ฉลากแดง" (红筹) ไว้รับส่วนแบ่งเนื้อเซ่นไหว้ อย่างน้อยคนละ 1 ส่วน อายุครบ 60 ได้เพิ่ม 1 ส่วน และเพิ่มทุก 10 ปี ส่วนคนที่เรียนจบแต่ละระดับก็ได้เพิ่มขั้นละ 1 ส่วน (ระบบสมัยสาธารณรัฐ) เป็นวิธีให้เกียรติผู้สูงวัยและคนที่ตั้งใจเรียน

พิธีบรรลุนิติภาวะที่เสียหยาง: ศาลจอหงวนตระกูลอิงที่เสียหยาง ฝูเจี้ยน จัด "成人节" ให้เยาวชนที่อายุครบ 16 ปี ทุกปีในวันไหว้บรรพชน ผู้ใหญ่จะเล่าเรื่องบรรพชนให้ลูกหลานฟัง

ลำดับชื่อรุ่น (字辈): ตัวอย่างจากสายเจี้ยนหนิง ฝูเจี้ยน

昌明益盛 道学传家 先绪克绍 兆代英华

ใครที่ยังมีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดู แต่ควรตรวจกับพงศาวลีของบ้านตัวเองอีกครั้ง

คำถามที่พบบ่อย

แซ่เอ่ง ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

ตัวย่อเขียนว่า 应 ตัวเต็มเขียนว่า 應 ความหมายทั่วไปคือ "ควร" หรือ "ตอบรับ" แต่ในฐานะแซ่มาจากชื่อแคว้นอิง (应国) สมัยราชวงศ์โจว

แซ่เอ่ง แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "เอ่ง" (êng3) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย พจนานุกรมแต้จิ๋วระบุว่าเสียงนี้ใช้กับแซ่ทุกถิ่น

แซ่เอ่ง จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า "อิง" (Yīng เสียงที่ 1) ส่วนไต้หวันอ่านเสียงที่ 4 (Yìng) แซ่เอ่งและแซ่อิงจึงเป็นแซ่ 应 เดียวกัน

แซ่เอ่ง มาจากไหน?

มาจากแคว้นอิงที่พระเจ้าโจวอู่หวังตั้งให้โอรสครอง ปัจจุบันอยู่ที่ผิงติ่งซาน เหอหนาน มีสำริดจารึกจากสุสานแคว้นอิงยืนยัน ถิ่นตระกูลหลักคือหรู่หนาน ต่อมาสมัยจิ้นตะวันออกลงใต้ไปเจ้อเจียง และสมัยถังเข้าฝูเจี้ยน ปัจจุบันเจ้อเจียงมีคนแซ่นี้มากที่สุด

แซ่เอ่ง ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

Ying (จีนกลางและกวางตุ้งฮ่องกง), Eng (ฮกเกี้ยน), Ieng (มาเก๊า), Yeng และ Ing ตัวอย่างเช่นอิงชางชีใช้ชื่อ Ing Chang-ki ส่วนเวียดนามเขียน Ứng

แซ่เอ่ง 应 กับแซ่เอง 翁 และแซ่ 英 ต่างกันอย่างไร?

เป็นคนละแซ่ทั้งหมด ในสำเนียงแต้จิ๋ว 应 อ่าน "เอ่ง" (êng3) ส่วน 翁 อ่าน "เอง" (êng1) ต่างกันแค่วรรณยุกต์ ส่วนในภาษาจีนกลาง 应 กับ 英 อ่านว่า "อิง" เหมือนกัน จึงต้องดูอักษรจีนประกอบทุกครั้ง

อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่

แซ่ที่ชื่อคล้ายกัน (อย่าสับสน):

• แซ่เอง แซ่เวิง (翁) — ชื่อแต้จิ๋วต่างกันแค่วรรณยุกต์ แต่คนละแซ่
• แซ่อิ๋ง แซ่หยิ่น (尹) — ชื่อแต้จิ๋ว "อิ๋ง" ใกล้กับจีนกลาง "อิง"

ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ

บ้านคุณเป็นแซ่ 应 หรือเปล่า? ที่บ้านเรียกว่าแซ่เอ่ง แซ่อิง หรือชื่ออื่น อากงอาม่ามาจากถิ่นไหน มีป้าย "汝南堂" หรือ "淮阳堂" ไหม? เล่าให้ฟังได้เลย ทุกเรื่องจะช่วยเติมประวัติแซ่นี้ในเมืองไทยให้ครบขึ้น

แหล่งอ้างอิง

• วิกิพีเดียภาษาจีน — 應姓
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 應國 และ 应国墓地
• วิกิพีเดียภาษาจีน — https://zh.wikipedia.org/wiki/应国墓地
• 道客巴巴 — 应国墓地有铭铜器
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 應劭 · 应玚
• 應璩
• https://zh.wikipedia.org/wiki/应玚
• https://zh.wikipedia.org/wiki/應璩
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 應詹
• 族谱网 — 应氏百科 (แหล่งของตระกูล)
• 炎黄应氏网 — 永康市应氏大宗祠 (แหล่งของตระกูล, 2014)
• 炎黄应氏网 — 福建省南平市峡阳镇应氏状元祠 (แหล่งของตระกูล)
• 族谱网 — 应氏郡望堂号
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 应昌期 · 應大猷
• 芝英镇
• https://zh.wikipedia.org/wiki/應大猷
• https://zh.wikipedia.org/wiki/芝英镇
• Wiktionary — 應 (เสียงอ่านแต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน กวางตุ้ง แคะ)
• Wiktionary — พจนานุกรม mogher
• Wikimedia Commons — Ying Gong Ding · Bronze Ding with Inscriptions of Ying Shi
• 芝英應氏宗譜
• https://commons.wikimedia.org/wiki/File:20260520_Bronze_Ding_with_Inscriptions_of_Ying_Shi.jpg
• https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Shanghai_%E8%8A%9D%E8%8B%B1%E6%87%89%E6%B0%8F%E5%AE%97%E8%AD%9C_version_1.pdf

หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปัจจุบัน อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ข้อมูลการอพยพ จำนวนคน และประเพณีบางส่วนมาจากพงศาวลีและเว็บไซต์ของตระกูล ซึ่งอาจมีหลายฉบับที่ไม่ตรงกัน