แซ่ซาง แซ่ซึง (桑) มาจากไหน? ประวัติตระกูลซาง จากหลีหยาง–ลั่วหยางสู่ทั่วแผ่นดินจีน

แซ่ซาง เขียนด้วยอักษรจีน 桑 แปลตรงตัวว่า "ต้นหม่อน" จีนกลางอ่านว่า "ซาง" (Sāng) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ซึง" (seng1) ซึ่งไปซ้ำกับแซ่ใหญ่ 孙 บทความนี้จึงใช้ "ซาง" เป็นชื่อหลัก แซ่นี้เป็นแซ่ทางภาคเหนือของจีน อยู่ราว อันดับประมาณ ~241 ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 3.9 แสนคน

ประเด็นสำคัญ

• จีนกลางอ่านซาง แต้จิ๋วอ่านซึง (seng1) ซึ่งซ้ำกับแซ่ 孙 จึงใช้ ซาง เป็นชื่อหลัก
• เส้าห้าวแห่งฉงซางเป็นต้นแซ่ตามตำนาน อีกสายคือหลานของจื่อซาง ขุนนางรัฐฉิน
• ซางเหวยฮั่น (桑维翰) เจ้าของเรื่อง 铁砚磨穿 ฝนแท่นหมึกเหล็กจนทะลุ ที่มาของหอ 铁砚堂
• ซางหงหยาง (桑弘羊) วางนโยบายผูกขาดเกลือ เหล็ก และสุราให้จักรพรรดิฮั่นอู่ตี้
• ภูเขาซังผู่ในแต้จิ๋วได้ชื่อจากต้นหม่อน ไม่เกี่ยวกับแซ่ ไม่พบสายตระกูลในแต้จิ๋วหรือไทย

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วน: แซ่ซาง แซ่ซึง (桑)

หัวข้อ	ข้อมูล
อักษรจีน	桑 (ตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน) แปลว่า "ต้นหม่อน"
จีนกลาง	Sāng (เสียง 1) · ซาง (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน)
แต้จิ๋ว	seng1 · ซึง — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว (ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย)
ฮกเกี้ยน	sng (เสียงพูด) · song (เสียงอ่านหนังสือ)
กวางตุ้ง	song1
แคะ (ฮากกา)	sông
ภาษาอังกฤษ	Sang (จีนแผ่นดินใหญ่ ไต้หวัน) · Song (ฮ่องกง มาเก๊า) · Sung
อันดับในจีน	อันดับประมาณ ~241 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) · ในตำรา《百家姓》อยู่ลำดับที่ 307
ประชากร	ราว 3.9 แสนคน หรือราว 0.028% (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 3.3–4.5 แสนคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด	ซานตง (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013)
郡望 (ถิ่นตระกูล)	黎阳 หลีหยาง (อำเภอซวิ่น 浚县 เหอหนาน) · 河南 เหอหนาน (ลั่วหยาง)
堂号 (ชื่อหอ)	铁砚堂 (ชื่ออื่น 穿砚堂 / 磨砚堂) · 黎阳堂 · 河南堂 · 淮翼堂 / 枢密堂 · 永顺堂
ระวังสับสน	แต้จิ๋ว "ซึง" ซ้ำกับแซ่ 孙 (ซึง / ซุน) · จีนกลาง "ซาง" ซ้ำกับแซ่ 商 (แต้จิ๋ว เซียง)

แซ่ซาง ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)

แซ่ซางเขียนว่า 桑 ทั้งในจีนแผ่นดินใหญ่และไต้หวัน เพราะอักษรนี้ไม่มีรูปย่อ ความหมายทั่วไปคือ "ต้นหม่อน" ต้นไม้ที่ใช้ใบเลี้ยงไหม

ชื่อเรียกแซ่นี้เปลี่ยนไปตามสำเนียง

• ซาง มาจากภาษาจีนกลาง (Sāng) ตรงกับการสะกด "Sang" รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน บทความนี้ใช้ "ซาง" เป็นชื่อหลัก
• ซึง คือเสียงแต้จิ๋ว seng1 สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า ซึง (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย)
• Song มาจากกวางตุ้ง (song1) ใช้สะกดในฮ่องกงและมาเก๊า ส่วนฮกเกี้ยนอ่านว่า sng หรือ song

ทำไมไม่ขึ้นต้นด้วยเสียงแต้จิ๋ว? ปกติบทความชุดนี้ใช้ชื่อแต้จิ๋วนำ แต่เสียง "ซึง" ของ 桑 ตรงทุกตัวอักษรกับเสียงแต้จิ๋วของแซ่ 孙 (จีนกลาง ซุน) ซึ่งเป็นแซ่ใหญ่ที่คนไทยรู้จักดี ถ้าใช้ "แซ่ซึง" นำ ผู้อ่านจะสับสนว่าหมายถึงแซ่ไหน จึงใช้เสียงจีนกลาง "ซาง" นำแทน

ข้อควรระวังอีกข้อ: เมื่อเขียนเป็นภาษาไทย เสียงจีนกลาง "ซาง" ของ 桑 (Sāng) ไปตรงกับแซ่ 商 (Shāng) ด้วย แต่แซ่ 商 สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "เซียง" สรุปง่าย ๆ คือ

อักษร	จีนกลาง	แต้จิ๋ว
桑 (แซ่ในบทความนี้)	ซาง (Sāng)	ซึง (seng1)
孙	ซุน (Sūn)	ซึง (seng1)
商	ซาง (Shāng)	เซียง (siang1)

ทางที่ดีที่สุดคือดูอักษรจีนประกอบทุกครั้ง

แซ่ซาง มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลซาง

แซ่ซางไม่ได้มาจากบรรพชนคนเดียว ตำราแซ่เล่าที่มาไว้หลายสาย

สายที่ 1 — เส้าห้าวแห่งฉงซาง (少昊 穷桑): ตำรา《姓谱》และ《万姓统谱》เล่าว่า เส้าห้าว (少昊) ผู้นำเผ่าตงอี๋ในยุคตำนาน ขึ้นครองและตั้งเมืองที่ ฉงซาง (穷桑) ซึ่งวิกิพีเดียจีนระบุว่าอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของเมืองชวีฟู่ (曲阜) มณฑลซานตง ลูกหลานตัดชื่อเหลือ "桑" มาเป็นแซ่ ตระกูลซางส่วนใหญ่ถือเส้าห้าวเป็นต้นแซ่ แต่เรื่องนี้เป็นตำนาน

สายที่ 2 — จื่อซางแห่งรัฐฉิน (子桑): ตำรา《姓苑》บันทึกว่า กงซุนจือ (公孙枝) ขุนนางรัฐฉินสมัยชุนชิว มีชื่อรองว่า จื่อซาง (子桑) หลานของท่านนำชื่อรองของปู่มาเป็นแซ่ แล้วตัดเหลือ "桑" ตำรา《通志·氏族略》ก็บันทึกสายนี้ เอกสารของตระกูลเรียกสายนี้ว่า "桑氏正宗" หรือ "สายแท้"

สายที่ 3 — รัฐซาง (桑国): ตำรา《姓考》เล่าถึงรัฐเล็กชื่อซาง ซึ่งถูกรัฐฉินตีแตกเมื่อ 305 ปีก่อน ค.ศ. ราษฎรจึงใช้ชื่อรัฐเป็นแซ่ แหล่งเดียวกันบอกเองว่าพงศาวดารบันทึกเรื่องนี้ไว้น้อยมาก

สายที่ 4 — ชนกลุ่มน้อย: ตำราราชการสมัยชิงบันทึกว่า ชาวมองโกลและแมนจูหลายสกุลหันมาใช้แซ่จีน 桑 ในช่วงกลางราชวงศ์ชิง ปัจจุบันจึงมีคนแซ่ซางในหลายชนชาติ ทั้งฮั่น ทิเบต แมนจู ลีซอ นาซี ฯลฯ

สาย	บรรพชน / เหตุการณ์	ยุค	ตำนานหรือประวัติศาสตร์
เส้าห้าว / ฉงซาง	ลูกหลานเส้าห้าว ตัดชื่อเมือง 穷桑 เหลือ 桑	ยุคตำนาน	ตำนาน (ตระกูลส่วนใหญ่ถือเป็นต้นแซ่)
ชายาของเสินหนง	ตระกูลเฉิงซาง (承桑氏) ชายาของเสินหนง	ยุคตำนาน	ตำนาน
จื่อซาง 子桑	หลานของกงซุนจือ ขุนนางรัฐฉิน	ชุนชิว	มีบันทึกในตำราแซ่ ตัวบุคคลมีในพงศาวดาร
รัฐซาง 桑国	ราษฎรของรัฐที่ถูกฉินตีแตก	จั้นกั๋ว	กึ่งตำนาน
อีอิ่นเกิดใน "空桑"	ตามพงศาวลีตระกูลซางแห่งฉางสู (1919)	ราชวงศ์ซาง	ตำนาน (พงศาวลีตระกูลเดียว)
มองโกล–แมนจู	สกุล 桑果尔 · 乌库理 · 商佳 ฯลฯ เปลี่ยนมาใช้ 桑	ชิง	มีเอกสารราชการ
ชาวอี๋ (彝)	หัวหน้าเผ่าเปลี่ยนมาใช้แซ่ 桑	หมิง	แหล่งรอง

ข้อสังเกต: ชื่อชาวทิเบตที่ถอดเสียงขึ้นต้นด้วย "桑" เช่น 桑结 (Sangye) หรือ 桑哥 (Sangha) อัครเสนาบดีสมัยหยวน เป็นการถอดเสียงชื่อ ไม่ใช่แซ่ซางแบบจีน เวลาเห็นรายชื่อ "คนดังแซ่ซาง" ในเว็บจีนจึงต้องแยกให้ออก

ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)

郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล แซ่ซางมีถิ่นตระกูลสองแห่ง ทั้งคู่อยู่ในมณฑลเหอหนานปัจจุบัน

ชื่อ	ประเภท	ที่มา
黎阳 หลีหยาง	郡望	ปัจจุบันคือ อำเภอซวิ่น (浚县) เมืองเฮ่อปี้ เหอหนาน ตั้งเป็นอำเภอตั้งแต่สมัยฮั่นตะวันตก ได้ชื่อ 浚县 ในปี 1370 · คนแซ่ซางที่มีชื่อจากถิ่นนี้คือ ซางอวี๋ (桑虞) แม่ทัพสมัยสิบหกแคว้น
河南 เหอหนาน	郡望	ลั่วหยางและรอบ ๆ ซางหงหยาง ซางชิน และซางเหวยฮั่น ล้วนเป็นชาวลั่วหยาง
铁砚堂 (穿砚堂 / 磨砚堂)	หอ	ระลึกถึง ซางเหวยฮั่น (桑维翰) เจ้าของเรื่อง "แท่นฝนหมึกเหล็ก" (ดูด้านล่าง)
淮翼堂 / 枢密堂	หอ	ระลึกถึง ซางซื่อเจี๋ย (桑世杰) แม่ทัพต้นราชวงศ์หมิง
永顺堂	หอ	สายของ ซางชุนหรง (桑春荣) เสนาบดียุติธรรมสมัยชิง
黎阳堂 · 河南堂	หอ	ตั้งตามชื่อถิ่นตระกูล

เรื่องเล่า "铁砚磨穿" — ฝนแท่นหมึกเหล็กจนทะลุ

พงศาวดาร《新五代史》เล่าว่า สมัยหนุ่ม ซางเหวยฮั่น ไปสอบขุนนาง แต่ผู้คุมสอบรังเกียจแซ่ของเขา เพราะ "桑" (ซาง) ออกเสียงพ้องกับ "丧" (ซาง) ที่แปลว่างานศพ ความตาย มีคนแนะนำให้เลิกสอบไปทำอาชีพอื่น

เขาไม่ยอม แต่งบทประพันธ์《日出扶桑赋》แล้ว หล่อแท่นฝนหมึกด้วยเหล็ก ประกาศว่า "ถ้าฝนหมึกจนแท่นเหล็กนี้ทะลุเมื่อไร จึงจะยอมเปลี่ยนทาง" สุดท้ายเขาก็สอบได้จิ้นซื่อ (บัณฑิตขั้นสูงสุด)

เรื่องนี้กลายเป็นสำนวนจีน "铁砚磨穿" หมายถึงความมุ่งมั่นไม่ยอมเลิก และเป็นที่มาของชื่อหอ 铁砚堂 ซึ่งตระกูลซางภูมิใจที่สุด

เส้นทางของแซ่ซาง: จากลั่วหยางสู่ซานตงและเจียงซู

แซ่ซางเป็นแซ่ที่เดินทางอยู่ในภาคเหนือและภาคกลางของจีนเป็นหลัก

• ชุนชิว–จั้นกั๋ว: สายจื่อซางอยู่ในรัฐฉิน (ส่านซีปัจจุบัน) ส่วนรัฐซางอยู่ทางซานตง
• ฮั่น: ศูนย์กลางอยู่ที่ ลั่วหยาง บ้านของซางหงหยางและซางชิน
• จิ้น–สิบหกแคว้น: สายหลีหยางรุ่งเรือง มีขุนนางซางชง (桑冲) และบุตรคือแม่ทัพซางอวี๋
• ห้าราชวงศ์: ซางเหวยฮั่นชาวลั่วหยางขึ้นเป็นอัครเสนาบดีราชวงศ์โฮ่วจิ้น
• ซ่ง: งานสถิติประวัติศาสตร์แซ่ประมาณว่ามีคนแซ่ซางราว 4.5 หมื่นคน มากที่สุดในส่านซี ปลายซ่งใต้มีตระกูลซางตั้ง หมู่บ้าน 桑寨 ที่ถานเฉิง (郯城) ซานตง ตามบันทึกประจำอำเภอ อีกสายหนึ่งย้ายจากไคเฟิงลงหางโจว แล้วเข้า ฉางสู (常熟) เจียงซูในสมัยหยวน
• หมิง: งานสถิติเดียวกันประมาณว่าเหลือราว 1.4 หมื่นคน มากที่สุดในเจียงซู ต้นราชวงศ์หมิงมีหลายสายย้ายมาจาก หงต้ง (洪洞) ซานซี ไปตั้งรกรากที่หนิงหยาง ฉือผิง (ซานตง) และฉินอาน (กานซู่)
• ชิง–ปัจจุบัน: ชาวแมนจูและมองโกลบางสกุลเปลี่ยนมาใช้แซ่ซาง ประชากรค่อย ๆ เพิ่มขึ้นจนเป็นหลักแสนในปัจจุบัน

แล้วแต้จิ๋วล่ะ?

ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบสายแซ่ซางในแต้จิ๋ว ไม่พบบรรพชนผู้เข้าแต้จิ๋ว ไม่พบหมู่บ้าน ศาลบรรพชน หรือสมาคมตระกูลซางในเมืองแต้จิ๋ว ซัวเถา และเจียหยาง การค้นสายตระกูลในกวางตุ้ง ฝูเจี้ยน แคะ และไหหลำก็ไม่พบเช่นกัน แผนที่ความถี่แซ่ซางของเว็บจีนก็ไม่มีมณฑลชายฝั่งทางใต้อยู่ในรายการเลย

ซังผู่ซัว (桑浦山) ไม่เกี่ยวกับแซ่: คนแต้จิ๋วคุ้นกับอักษร 桑 จากชื่อ ภูเขาซังผู่ สูง 484 เมตร ที่กั้นเขตซัวเถา แต้อัว และเจียหยาง ได้ชื่อว่าเป็น "ภูเขาอันดับหนึ่งของแต้จิ๋ว" แหล่งท้องถิ่นอธิบายว่าชื่อมาจากการที่สมัยก่อน เชิงเขาด้านเหนือปลูกต้นหม่อนเต็มไปหมด จึงเป็นชื่อจากต้นไม้ ไม่ใช่จากคนแซ่ซาง

แซ่ซางในประเทศไทย

ไม่พบสมาคมหรือมูลนิธิตระกูลซางในประเทศไทย และไม่พบนามสกุลไทยที่ระบุว่าสืบจากแซ่นี้

มีจุดที่ต้องระวังจุดหนึ่ง ในรายชื่อสมาคมตระกูลแซ่ในไทยมีองค์กรชื่อ "มูลนิธิตระกูลซึงสงเคราะห์" แต่แหล่งรายชื่อไม่ได้ระบุอักษรจีน และ "ซึง" ก็เป็นเสียงแต้จิ๋วของแซ่ 孙 ด้วย บทความนี้จึงไม่นับเป็นองค์กรของแซ่ 桑 ใครที่บ้านเรียกตัวเองว่า "แซ่ซึง" ควรดูอักษรจีนบนป้ายบรรพชนหรือเอกสารเก่าก่อนว่าเป็น 桑 หรือ 孙

ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่ซาง 桑 จริง ๆ เรื่องของบ้านคุณจะหายากมาก และช่วยเติมช่องว่างในบทความนี้ได้ ชวนมาแชร์กันท้ายบทความ

ปัจจุบันคนแซ่ซางอยู่ที่ไหนในจีน

ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า ซานตง มีคนแซ่ซางมากที่สุด เหอหนาน อานฮุย เจียงซู และเหอเป่ยก็มีชุมชนใหญ่

พื้นที่	ความสำคัญ
ซานตง (山东)	มากที่สุดตามฝูซี 2013 · ตำบลเฮ่อซาน อำเภอหนิงหยาง มีหมู่บ้านตงเกา (东皋村) และหมู่บ้านใกล้เคียงรวม "หมื่นกว่าคน" มีศาลตระกูลและพงศาวลี ตระกูลซางทั่วซานตงอ้างว่ามาจากที่นี่ · หมู่บ้าน 大桑村 เขตฉือผิง มีศาลบรรพชน 桑氏宗祠
เหอหนาน (河南)	ที่ตั้งถิ่นตระกูลทั้งสอง คือลั่วหยางและอำเภอซวิ่น
อานฮุย (安徽)	เมืองหมิงกวง (明光) มีคนแซ่ซาง "หมื่นกว่าคน" และมีสถานที่ชื่อ 桑大郢
เจียงซู (江苏)	สายฉางสู มีพงศาวลี《海虞桑氏世谱》(ปี 1919) · เจียงซูเหนือ
เหอเป่ย (河北)	หมู่บ้านเหยียนเจียอู้ (阎家务村) ราว 400 คน อ้างว่ามาจากซานตง
กานซู่ (甘肃)	หมู่บ้าน 桑家庄 อำเภอฉินอาน ตระกูลเก่าแก่ราวหกร้อยปี
ฮ่องกง ไต้หวัน	ฮ่องกงสะกด Song · ไต้หวันไม่อยู่ใน 100 แซ่แรก

บุคคลสำคัญแซ่ซาง

บุคคล	ยุค	บทบาท
กงซุนจือ / จื่อซาง (公孙枝 / 子桑)	ชุนชิว	ขุนนางรัฐฉิน ต้นสาย "桑氏正宗" ตามตำราแซ่
ซางหงหยาง (桑弘羊)	สิ้นชีวิต 80 ปีก่อน ค.ศ.	ลูกพ่อค้าลั่วหยาง ผู้วางนโยบายผูกขาดเกลือ–เหล็ก–สุราของจักรพรรดิฮั่นอู่ตี้
ซางชิน (桑钦)	ฮั่น	นักวิชาการชาวลั่วหยาง ชื่อที่ระบุไว้แต่เดิมว่าเป็นผู้แต่งตำราแม่น้ำ《水经》
ซางอวี๋ (桑虞)	สิบหกแคว้น	ชาวหลีหยาง ขึ้นชื่อเรื่องกตัญญู แม่ทัพและเจ้าเมืองชิงโจว
ซางเหวยฮั่น (桑维翰)	ห้าราชวงศ์ (เกิด ค.ศ. 898)	อัครเสนาบดีราชวงศ์โฮ่วจิ้น เจ้าของเรื่อง "铁砚磨穿"
ซางอี้ (桑怿)	ซ่งเหนือ (สิ้นชีวิต 1041)	แม่ทัพชาวไคเฟิง ฝีมือดาบและกระบองเหล็ก
ซางซื่อเจี๋ย (桑世杰)	ต้นหมิง	แม่ทัพ ที่มาของหอ 淮翼堂 / 枢密堂
ซางเยว่ (桑悦)	หมิง	ปัญญาชนชาวฉางสู
ซางเตียวหยวน (桑调元)	ค.ศ. 1695–1765	ชาวหางโจว ได้รับพระราชทานจิ้นซื่อปี 1733 คุมสำนักศึกษา濂溪书院
ซางชุนหรง (桑春荣)	สิ้นชีวิต 1882	ข้าหลวงยูนนาน ต่อมาเป็นเสนาบดียุติธรรม (1872) ต้นสายหอ 永顺堂
ซางหลาน (桑兰)	เกิด 1981	อดีตนักยิมนาสติกทีมชาติจีน แชมป์ม้ากระโดดระดับประเทศปี 1997 บาดเจ็บรุนแรงขณะฝึกซ้อมปี 1998 ต่อมาเรียนจบวารสารศาสตร์ ม.ปักกิ่ง

ซางหงหยาง: เด็กคิดเลขเก่งผู้วางนโยบายเกลือ–เหล็ก

ซางหงหยาง เป็นลูกพ่อค้าเมืองลั่วหยาง ได้เข้าวังเป็นมหาดเล็กตั้งแต่อายุ 13 ปี เพราะ คิดเลขในใจเก่ง ต่อมาเป็นผู้วางนโยบายการคลังสำคัญของจักรพรรดิฮั่นอู่ตี้

• ผูกขาดเกลือ เหล็ก และสุรา ให้เป็นกิจการของรัฐ
• 均输 จัดการขนส่งส่วยให้สมดุล
• 平准 รักษาเสถียรภาพราคาสินค้า
• เก็บภาษีรถและเรือ และตั้งนิคมทหารทำนา (屯田)

ท่านได้เป็นเสนาบดีตรวจการ (御史大夫) และเป็นหนึ่งในขุนนางที่รับพระราชโองการดูแลจักรพรรดิองค์เยาว์ ในปี 81 ก่อน ค.ศ. ท่านโต้วาทีกับกลุ่มปัญญาชนเรื่องนโยบายเกลือ–เหล็ก ต่อมาหวนควาน (桓宽) เรียบเรียงเป็นหนังสือ 《盐铁论》 ที่ยังอ่านกันถึงทุกวันนี้ ปีต่อมาท่านถูกประหารในคดีกบฏ

ท่าน ไม่ใช่ต้นแซ่ แต่เป็นบุคคลที่ตระกูลซางยกย่องที่สุด พงศาวลีตระกูลซางสมัยชิงยังเขียนคำสรรเสริญใต้ภาพของท่านว่า "功高鹽鐵" ผลงานเรื่องเกลือ–เหล็กสูงส่ง

ประวัติศาสตร์จีนประเมินซางเหวยฮั่นสองด้าน ด้านหนึ่งยกย่องความเพียร อีกด้านหนึ่งตำหนิที่ท่านเป็นผู้ร่างหนังสือขอกำลังจากชาวคีตัน (契丹) ช่วยให้ฉือจิ้งถังตั้งราชวงศ์โฮ่วจิ้น

ข้อควรรู้เรื่องรายชื่อ: ผู้กำกับภาพยนตร์ชื่อดัง "桑弧" ใช้ 桑弧 เป็นนามปากกา ไม่ใช่คนแซ่ซางโดยกำเนิด ส่วน 桑哥 สมัยหยวนเป็นชื่อถอดเสียง ไม่ใช่แซ่ซาง จึงไม่ใส่ไว้ในตาราง

อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่

อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่ซางโดยตรง สิ่งที่ใกล้เคียงคือความหมายของตัวอักษร 桑 เอง ใบหม่อนใช้เลี้ยงไหม ส่วนผลหม่อน (桑葚) กินได้ ในภาษาจีนคำว่า 农桑 (นา–หม่อน) หมายถึงเกษตรกรรมพื้นฐานของบ้านเมือง และคำว่า 桑梓 (ต้นหม่อนกับต้นจื่อที่พ่อแม่ปลูกไว้) หมายถึง "บ้านเกิด" ทั้งหมดนี้เป็นความหมายของอักษร ไม่ใช่ประเพณีของคนแซ่ซาง

คุณค่าที่ตระกูลเน้น: ไม่พบคำสอนประจำตระกูล (家训) ฉบับทางการ แต่เรื่องที่ตระกูลซางเล่าต่อกันมากที่สุดคือ "铁砚磨穿" ความเพียรไม่ยอมแพ้ ของซางเหวยฮั่น ถึงขั้นนำมาตั้งเป็นชื่อหอบรรพชนถึงสามชื่อ คือ 铁砚堂 穿砚堂 และ 磨砚堂

ลำดับชื่อรุ่น (字辈): ไม่พบชุดอักษรลำดับรุ่นที่เป็นระบบของแซ่ซาง พงศาวลีฉางสูปี 1919 ไม่ได้บันทึกไว้ และพงศาวลีของตระกูลที่ฉินอาน กานซู่ ก็สูญหายไปแล้ว

ศาลบรรพชนและพงศาวลี: ศาลตระกูลที่หมู่บ้านตงเกา หนิงหยาง ซานตง ถือเป็นต้นทางของตระกูลซางทั่วซานตง ส่วนศาล 桑氏宗祠 ที่หมู่บ้าน 大桑村 ฉือผิง ตระกูลเล่าว่าบรรพชนเป็นพี่น้องสามคนที่ย้ายมาจากหงต้งสมัยหงอู่ ต้นราชวงศ์หมิง

คำถามที่พบบ่อย

แซ่ซาง ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 桑 ตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน แปลว่า "ต้นหม่อน"

แซ่ซาง แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ซึง" (seng1) ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย เสียงนี้ตรงกับแซ่ 孙 ในสำเนียงแต้จิ๋ว บทความนี้จึงใช้ชื่อจีนกลาง "ซาง" นำ

แซ่ซาง จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า "ซาง" (Sāng เสียงที่ 1) รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน

แซ่ซาง มาจากไหน?

ตระกูลส่วนใหญ่ถือ เส้าห้าว แห่งฉงซาง (穷桑) เป็นต้นแซ่ตามตำนาน อีกสายหนึ่งคือลูกหลานของ จื่อซาง (子桑) ขุนนางรัฐฉิน ถิ่นตระกูลคือหลีหยาง (อำเภอซวิ่น) และลั่วหยาง ในมณฑลเหอหนาน ปัจจุบันมีมากที่สุดในซานตง ไม่พบสายในแต้จิ๋ว

แซ่ซาง ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

Sang (จีนแผ่นดินใหญ่ ไต้หวัน) Song (ฮ่องกง มาเก๊า ตามเสียงกวางตุ้ง) และ Sung ระวังว่า Song ก็เป็นการสะกดของแซ่อื่นได้ จึงควรดูอักษรจีนประกอบ

แซ่ซาง 桑 ต่างจากแซ่ซึง 孙 และแซ่ซาง 商 อย่างไร?

เป็นสามแซ่ที่ต่างกัน 桑 จีนกลางอ่าน ซาง แต้จิ๋วอ่าน ซึง · 孙 จีนกลางอ่าน ซุน แต้จิ๋วอ่าน ซึง (เสียงแต้จิ๋วซ้ำกับ 桑) · 商 จีนกลางอ่าน ซาง (เมื่อเขียนเป็นไทยซ้ำกับ 桑) แต้จิ๋วอ่าน เซียง ถ้าไม่แน่ใจว่าบ้านตัวเองเป็นแซ่ไหน ให้ดูอักษรจีนบนป้ายบรรพชน

อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่

บทความแซ่ที่เกี่ยวข้อง:

• แซ่ซึง แซ่ซุน (孙) — แซ่ใหญ่ที่เสียงแต้จิ๋วตรงกับ 桑
• แซ่เซียง แซ่ซาง (商) — เสียงจีนกลางตรงกับ 桑 แต่คนละแซ่

ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ

บ้านคุณเป็นแซ่ซาง 桑 หรือเคยเห็นอักษร 桑 บนป้ายบรรพชนบ้างไหม? อากงอาม่ามาจากถิ่นไหน เรียกแซ่ตัวเองว่าอะไร? แซ่นี้หายากมากในหมู่คนจีนในไทย ทุกเรื่องเล่าที่แชร์มาจะช่วยเติมประวัติแซ่ซางในเมืองไทยได้มาก

แหล่งอ้างอิง

• วิกิพีเดียภาษาจีน — 桑姓
• 族谱网 — 桑氏百科 (ที่มา หอ บุคคล ประชากร; แหล่งของตระกูล)
• 大家找 — 桑姓的来源_桑姓起源
• 易安居吉祥网 — 桑姓的来源 姓桑的名人
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 桑弘羊
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 桑維翰
• 查谱网 — 常熟市桑氏宗谱 (《海虞桑氏世谱》1919)
• 族谱网 — 桑氏族谱 / 海虞桑氏世谱
• 今日头条 — 茌平区博平镇大桑村桑氏宗祠 (วิดีโอ 2024)
• 360doc — 潮汕第一名山——桑浦山
• สหสมาคมตระกูลแซ่ – รายชื่อสมาคม (Wayback 2020)
• Wiktionary — 桑 (เสียงอ่านแต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน กวางตุ้ง แคะ)
• Wiktionary — Wikimedia Commons (ภาพจากพงศาวลี《江苏宜兴梅子境桑氏宗谱》)

หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปลายปี 2025 อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ตัวเลขประชากรสมัยซ่งและหมิงเป็นการประมาณของงานสถิติประวัติศาสตร์แซ่ ใช้ดูแนวโน้มเท่านั้น ส่วนเรื่องต้นแซ่และสายตระกูลหลายส่วนมาจากตำราแซ่และพงศาวลีของตระกูล