↑
HOME ครอบครัว ธุรกิจ แถวนี้ 101 แซ่อึ้ง บทความ ติดต่อครอบครัว
แซ่จีนหายาก · Quan Surname

แซ่ช้วง แซ่เฉวียน (全) มาจากไหน? ประวัติตระกูลเฉวียน จากจิงจ้าว–เฉียนถังสู่จีนใต้

แซ่ช้วง แซ่เฉวียน (全) มาจากไหน? จากขุนนางการเงิน 泉府 ขุนพลง่อก๊กเฉวียนฉง พระมเหสีแห่งซ่งใต้ ถึงสายจ้านเจียง คำอ่านแต้จิ๋ว จีนกลาง และอย่าสับสนกับ 金

โดย · · อ่าน ~14 นาที
ภาพปกอักษร 全 สีทองตัวใหญ่ พร้อมข้อความ แซ่ช้วง แซ่เฉวียน (全) มาจากไหน? ประวัติตระกูลเฉวียน จากจิงจ้าว–เฉียนถังสู่จีนใต้
ภาพปกอักษร 全 สีทองตัวใหญ่ พร้อมข้อความ แซ่ช้วง แซ่เฉวียน (全) มาจากไหน? ประวัติตระกูลเฉวียน จากจิงจ้าว–เฉียนถังสู่จีนใต้ (ภาพปกประกอบบทความ)

แซ่ช้วง เขียนด้วยอักษรจีน 全 (ตัวเต็มและตัวย่อเขียนเหมือนกัน) อักษรเดียวกับที่แปลว่า "ครบ ทั้งหมด" จีนกลางอ่านว่า "เฉวียน" (Quán) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "ช้วง" (cuang5) เป็นแซ่ที่อยู่ราว อันดับประมาณ ~220 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 4.7 แสนคน และต้องระวังอย่าสับสนกับแซ่ 金 (กิม) ที่หน้าตาอักษรคล้ายกันมาก

คำตอบสั้น ๆ

แซ่ช้วง แซ่เฉวียน (全) แต้จิ๋วอ่านช้วง จีนกลางอ่านเฉวียน ตามบันทึกของตระกูลสืบจากขุนนางการเงิน 泉府 สมัยโจวตะวันตก ลูกหลานใช้แซ่ 泉 แล้วเปลี่ยนเป็น 全 ถิ่นตระกูลคือจิงจ้าว (ซีอาน) และเฉียนถัง (หางโจว) ปัจจุบันมีราว 4.7 แสนคน (ประมาณการปี 2026) มากที่สุดในหูหนาน มีสายใหญ่ที่จ้านเจียง กวางตุ้ง ไม่พบสายในแต้จิ๋วและไม่พบสมาคมในไทย และเป็นคนละแซ่กับ 金

ประเด็นสำคัญ

  • 全 กับ 金 (แซ่กิม) หน้าตาคล้ายกันมาก แต่เป็นคนละแซ่ ส่วนล่างของ 全 คือ 王
  • ตามบันทึกของตระกูล แซ่นี้เดิมเขียน 泉 จากขุนนางการเงิน 泉府 แล้วเปลี่ยนเป็น 全
  • หอยอดนิยม 绥南堂 และ 钱侯堂 มาจากเฉวียนฉง (全琮) ขุนพลง่อก๊ก ชาวเฉียนถัง
  • ซ่งใต้ ตระกูลนี้มีมารดาของซ่งหลีจงและพระมเหสีเฉวียนจิ่ว (全玖) ในตระกูล 鹊巢全氏
  • สายจ้านเจียงสืบจากเฉวียนโจว ฝูเจี้ยน ไม่พบสายในแต้จิ๋วและไม่พบสมาคมในไทย

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วน: แซ่ช้วง แซ่เฉวียน (全)

หัวข้อ ข้อมูล
อักษรจีน 全 (ตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน) แปลว่า "ครบ ทั้งหมด" · ระวังสับสนกับ 金 (แซ่กิม)
จีนกลาง Quán (เสียง 2) · เฉฺวียน (ตามหลักราชบัณฑิตฯ) · รูปที่ใช้ทั่วไป เฉวียน
แต้จิ๋ว cuang5 · ช้วง — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย · สำเนียงเมืองแต้จิ๋ว (เตี่ยจิว) cuêng5
ฮกเกี้ยน Choân (เสียงอ่านหนังสือ ไต้หวันใช้กับแซ่)
กวางตุ้ง cyun4 (ฮ่องกงสะกด Chuen หรือ Tsuen)
แคะ (ฮากกา) chhiòn
ภาษาอังกฤษ Quan, Chuan, Chuen, Tsuen · เกาหลี 전 (Jeon / Chun) · เวียดนาม Toàn
อันดับในจีน อันดับประมาณ ~220 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) · ลำดับที่ 233 ใน《百家姓》
ประชากร ราว 4.7 แสนคน หรือราว 0.033% (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 4.0–5.4 แสนคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด หูหนาน (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013)
郡望 (ถิ่นตระกูล) 京兆 จิงจ้าว (ซีอาน) · 钱塘 เฉียนถัง (หางโจว)
堂号 (ชื่อหอ) 绥南堂 · 钱侯堂 · 齿德堂 · 独善堂
ภาพวาดเฉวียนจู่หวัง 全祖望 นักประวัติศาสตร์สมัยชิง บุคคลสำคัญแซ่ช้วง แซ่เฉวียน (全)
ภาพวาดสีเต็มตัวของ เฉวียนจู่หวัง (全祖望 ค.ศ. 1705–1755) นักประวัติศาสตร์ชาวหนิงปัว เป็นชายสูงวัยศีรษะล้าน ไว้หนวดและเคราดำยาว สวมเสื้อคลุมยาวสีขาวนวลแขนกว้าง สวมรองเท้าผ้าหัวสีน้ำเงิน มือถือม้วนกระดาษ ภาพไม่มีตัวอักษร ระบุตัวบุคคลตามคำอธิบายไฟล์ที่อ้างหนังสือภาพนักปราชญ์สมัยชิง《清代学者像传》 · ภาพ: ไม่ทราบผู้วาด / Wikimedia Commons, Public domain

แซ่ช้วง ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)

แซ่ช้วงเขียนว่า 全 ทั้งในจีนแผ่นดินใหญ่ ไต้หวัน และป้ายบรรพชนรุ่นเก่า เพราะอักษรนี้ไม่มีรูปย่อ ความหมายทั่วไปคือ "ครบถ้วน ทั้งหมด" เช่นในคำว่า 全家 (ทั้งบ้าน)

ชื่อเรียกแซ่นี้เปลี่ยนไปตามสำเนียง

  • เฉวียน มาจากภาษาจีนกลาง (Quán เสียงที่ 2) ตรงกับการสะกด "Quan" ตามหลักราชบัณฑิตฯ เขียนว่า "เฉฺวียน" (มีพินทุใต้ ฉ)
  • ช้วง คือเสียงแต้จิ๋ว cuang5 แบบซัวเถา (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย) ส่วนสำเนียงเมืองแต้จิ๋วออกเสียงเป็น cuêng5 พจนานุกรมแต้จิ๋วและวิกิพจนานุกรมให้เสียงตรงกัน
  • จึ้ง (zeng5) เป็นเสียงพูดของอักษร 全 ในแต้จิ๋ว ใช้ในความหมายว่า "ทั้ง ครบ" ไม่ใช่เสียงที่ใช้เรียกแซ่ ชื่อแซ่จีนโดยทั่วไปใช้ "เสียงอ่านหนังสือ" ซึ่งคือ ช้วง
  • Choân มาจากฮกเกี้ยน ส่วน Chuen / Tsuen มาจากกวางตุ้งแบบฮ่องกง

ข้อควรระวัง:

  • 全 กับ 金 (แซ่กิม) หน้าตาคล้ายกันมาก ส่วนบนเป็นหลังคา "人" เหมือนกัน แต่ 全 ส่วนล่างคือ 王 ส่วน 金 มีจุดเพิ่มอีกสองจุด ขนาดระบบแผนที่ของจีนเองยังดึงศาลแซ่ 金 ขึ้นมาเมื่อค้นคำว่า "全氏" เวลาค้นประวัติแซ่ช้วงจึงต้องดูอักษรให้ดี
  • 全 กับ 泉 ตามบันทึกของตระกูล แซ่นี้เดิมเขียนว่า 泉 (น้ำพุ) แล้วเปลี่ยนมาเป็น 全 (ดูหัวข้อถัดไป) แต่ปัจจุบันเป็นอักษรคนละตัว
  • ชื่อเมืองที่มีอักษร 全 เช่น 全州 ในกว่างซี 全椒 ในอานฮุย และเมืองชอนจู (全州) ในเกาหลี เป็นชื่อสถานที่ ไม่ใช่สายตระกูล

แซ่ช้วง มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลเฉวียน

แซ่ 全 มีหลายต้นสาย สายที่ตระกูลเล่ามากที่สุดมาจากนักปราชญ์ของตระกูลเอง

สายที่ 1 — ขุนนางการเงิน "泉府": ราชวงศ์โจวตะวันตกมีตำแหน่งขุนนางชื่อ "泉府" (เฉวียนฝู่) ดูแลเงินตราและตลาด คนโบราณเรียกเงินว่า "泉" ลูกหลานของขุนนางตำแหน่งนี้จึงใช้ 泉 เป็นแซ่ ภายหลังเปลี่ยนเป็น 全 ที่ออกเสียงเหมือนกัน เรื่องนี้มาจากบท "全氏世谱" ในหนังสือ《鲒埼亭集》ของ เฉวียนจู่หวัง (全祖望) นักปราชญ์ของตระกูลในศตวรรษที่ 18

สายที่ 2 — ชื่อถิ่น "全": ตำนานเล่าว่าผู้ที่อยู่ในดินแดนชื่อ "全" นำชื่อถิ่นมาเป็นแซ่ ไม่ทราบที่ตั้งแน่ชัด

สายที่ 3 — ชนชาติทางเหนือ: ชาวอุยกูร์บางสกุลสมัยหยวน และชาวมองโกลบางสกุล เปลี่ยนมาใช้แซ่ 全 สมัยชิง ลูกหลานของ จี้เอ่อร์ฮาหลาง (济尔哈朗) เจิ้งชินอ๋อง (郑亲王) หนึ่งในราชสกุลแมนจู บางสายก็ใช้แซ่ 全

สายที่ 4 — ชาวเกาหลี (전 Jeon): ตำนานของตระกูลเกาหลีเล่าว่า 全燮 ติดตามโอรสของกษัตริย์จูมงไปตั้งอาณาจักรแพ็กเจ ต่อมาลูกหลานบางส่วนกลับเข้าจีน เป็นที่มาของแซ่ 全 ในชาวเกาหลีที่ตงเป่ย (ภาคอีสานของจีน) เรื่องนี้เป็นตำนานของตระกูล

สาย บรรพชน / เหตุการณ์ ยุค ตำนานหรือประวัติศาสตร์
ตำแหน่ง 泉府 → 泉 → 全 ขุนนางดูแลเงินตรา โจวตะวันตก บันทึกของตระกูล (เฉวียนจู่หวัง)
ชื่อถิ่น "全" ผู้อยู่ในดินแดน 全 โบราณ ตำนาน
ชาวอุยกูร์และมองโกล บางสกุลเปลี่ยนมาใช้ 全 หยวน–ชิง มีเอกสาร (แหล่งรอง)
ราชสกุลแมนจู ลูกหลานเจิ้งชินอ๋อง ชิง มีเอกสาร (แหล่งรอง)
ชาวเกาหลี 全燮 สมัยแพ็กเจ ฮั่น ตำนานของตระกูลเกาหลี

ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)

郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล แซ่ช้วงมีถิ่นตระกูลสองแห่ง

ชื่อ ประเภท ที่มา
京兆 จิงจ้าว 郡望 เขตเมืองหลวงฉางอาน ปัจจุบันคือซีอาน มณฑลส่านซี
钱塘 เฉียนถัง 郡望 หางโจว เจ้อเจียง สมัยฮั่นตระกูลนี้เป็นตระกูลใหญ่ของท้องถิ่น
绥南堂 หอ จากตำแหน่ง "绥南将军" ของขุนพลเฉวียนฉง
钱侯堂 หอ จากบรรดาศักดิ์ "钱塘侯" ของเฉวียนฉง
齿德堂 หอ ห้องโถงกลางในบ้านเดิมของเฉวียนจู่หวังที่หนิงปัว
独善堂 หอ ชื่อที่ใช้พิมพ์พงศาวลีสายหมาเฉิง (麻城) หูเป่ย ปี 1942

ชื่อหอยอดนิยมทั้งสองชื่อมาจากคนคนเดียว คือ เฉวียนฉง (全琮) ขุนพลของ ง่อก๊ก (吴国) ในยุคสามก๊ก ชาวเฉียนถัง เขาเป็นราชบุตรเขยของ ซุนกวน (孙权 ซุนเฉวียน) ได้ตำแหน่ง绥南将军 หลังต้านทัพเรือของวุยก๊ก (魏 เว่ย) ได้สำเร็จ และได้บรรดาศักดิ์เป็น钱塘侯

พงศาวดาร《三国志》เล่าเรื่องที่ตระกูลยกย่องจนถึงวันนี้ บิดาของเขาคือ เฉวียนโหรว (全柔) ให้เฉวียนฉงขนข้าวหลายพันหู (斛) ไปขายที่ตลาด แต่เขากลับแจกให้บัณฑิตที่หนีภัยสงครามจนหมด กลับบ้านมาด้วยเรือเปล่า เมื่อบิดาจะลงโทษ เขาตอบว่าการค้าไม่ใช่เรื่องรีบ แต่บัณฑิตทั่วแผ่นดินกำลังเดือดร้อน บิดาจึงหายโกรธและชื่นชม

เส้นทางลงใต้: จากเฉียนถังสู่หนิงปัว หูหนาน และจ้านเจียง

ยุคทองสมัยซ่งใต้

หลังสามก๊ก ตระกูลเฉวียนกระจายอยู่ทั่วแถบเจียงซู–เจ้อเจียง ยุคที่ตระกูลรุ่งเรืองที่สุดคือ ซ่งใต้ มารดาของ จักรพรรดิซ่งหลีจง (宋理宗) เป็นสตรีแซ่ 全 ชาวเส้าซิง และ เฉวียนจิ่ว (全玖) หญิงในตระกูลเดียวกันได้เป็นพระมเหสีของจักรพรรดิซ่งตู้จง ตระกูลนี้จึงมีชื่อเรียกว่า "鹊巢全氏" (ตระกูลเฉวียนแห่งเชวี่ยเฉา)

ตำนานของตระกูลเล่าว่า เมื่อซ่งหลีจงขึ้นครองราชย์ ทรงให้ชายแซ่ 全 อายุครบ 20 ปีเข้าเมืองหลวงรับราชการ แต่ไม่มีใครไป เพราะไม่ต้องการพึ่งความเป็นญาติของจักรพรรดิ พระองค์จึงสร้างซุ้มหินยกย่องไว้ เรียกว่า "鹊巢坊"

ตระกูลเฉวียนสายหนึ่งตั้งรกรากที่หมู่บ้านซาก่าง (沙港) ชานเมืองหนิงปัว ตั้งแต่สมัยซ่งเหนือ สายนี้มีขุนนางและนักปราชญ์หลายคน จนถึงเฉวียนจู่หวังในสมัยชิง

หูหนานกลายเป็นบ้านใหญ่

สมัยหมิง บรรพชนชื่อ 全道成 เป็นผู้บุกเบิกสายหูหนานที่หลิงหลิง (เมืองหย่งโจว) และสายฉางเต๋อส่ง 全天贵 ตามกองทัพหมิงลงไปตั้งรกรากที่กุ้ยโจวในปี 1381 สมัยชิง ตระกูลเฉวียนจากหูหนานและกวางตุ้งก็ย้ายต่อเข้าเสฉวน ปัจจุบัน หูหนาน จึงเป็นมณฑลที่มีคนแซ่นี้มากที่สุด

สายจ้านเจียง: บรรพชนจากเฉวียนโจว

สายที่อยู่ใกล้คนจีนในไทยที่สุดคือสายทาง ตะวันตกของกวางตุ้ง ตามพงศาวลีของตระกูล บรรพชน 全正奏 ชาวอำเภอจิ้นเจียง (晋江) เมืองเฉวียนโจว ฝูเจี้ยน ย้ายมาตั้งรกรากแถบเมือง 石城 (ปัจจุบันคือเมืองเหลียนเจียง 廉江 เขตจ้านเจียง) ในปลายสมัยซ่ง

  • บุตรสองคนแยกไปตั้งหมู่บ้าน ตงเฉียว (东桥村) และ หนานเฉียว (南桥村) ซึ่งปัจจุบันอยู่ในตำบลเหลียงต้ง (良垌镇) เมืองเหลียนเจียง
  • ตระกูลสร้างศาลใหญ่ (大宗祠) สมัยว่านลี่ และร่วมทุนสร้างสะพานหินตงเฉียวสมัยชิง
  • ลูกหลานกระจายไปทั่วแถบเกาโจว เหลยโจว เหลียนโจว ไหหลำ และไปถึง สิงคโปร์และมาเลเซีย

ภาษาถิ่นเหลยโจว (雷州话) ที่สายนี้พูด เป็นภาษาหมิ่นใต้ตระกูลเดียวกับฮกเกี้ยนและแต้จิ๋ว

ในเขตจ้านเจียงยังมี หมู่บ้านไม่เหอ (迈合村) เขตหมาจาง ประชากรราว 2,000 คน ส่วนใหญ่แซ่ 全 ก่อตั้งสมัยเจิ้งเต๋อ ราชวงศ์หมิง (ค.ศ. 1506–1521) และยังมีบ้านโบราณสมัยชิงหลายหลัง หมู่บ้านนี้คือบ้านเกิดของ เฉวียนหงฉาน (全红婵) นักกีฬากระโดดน้ำเหรียญทองโอลิมปิก

แต้จิ๋ว: ไม่พบสายตระกูล

ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบหมู่บ้าน ศาลบรรพชน หรือสมาคมแซ่ช้วงในแต้จิ๋ว (แต้จิ๋ว ซัวเถา กิ๊กเอี๊ย) การค้นแผนที่จีนด้วยคำว่า 全氏 全氏宗祠 และ 全厝 ได้แต่ศาลของแซ่ 金 และร้านค้า ส่วนแหล่งของตระกูลที่ระบุเมืองที่มีคนแซ่ 全 ในกวางตุ้ง ก็มีเพียงกว่างโจว จ้านเจียง เต๋อชิ่ง และฮว่าโจว ไม่มีเมืองใดในแต้จิ๋ว

แซ่ช้วง (เฉวียน) ในประเทศไทย

ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบสมาคมแซ่ช้วงในประเทศไทย ไม่มีชื่ออยู่ในรายชื่อสหสมาคมตระกูลแซ่ และค้นภาษาไทยด้วยคำว่า "แซ่ช้วง" และ "แซ่เฉวียน" ก็ไม่พบเอกสารที่ใช้ชื่อนี้ ไม่พบบุคคลไทยเชื้อสายแซ่นี้ที่มีแหล่งยืนยันด้วย

ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่ 全 อากงอาม่ามาจากไหน? ที่บ้านเรียกว่าแซ่ช้วง แซ่เฉวียน หรือชื่ออื่น? หรือเคยได้ยินว่าบรรพชนมาจากแถบเหลยโจว ไหหลำ บ้างไหม? เล่าให้ฟังได้เลย เรื่องของคุณจะช่วยเติมประวัติแซ่นี้ในเมืองไทยที่ยังว่างอยู่

ปัจจุบันคนแซ่ช้วงอยู่ที่ไหนในจีน

ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า หูหนาน มีคนแซ่เฉวียนมากที่สุด แหล่งของตระกูลประมาณว่าหูหนานมีราว 31% ของคนแซ่นี้ทั้งประเทศ

พื้นที่ ความสำคัญ
หูหนาน (湖南) มากที่สุด · ฉางเต๋อ เหิงหยาง หย่งโจว ไหวฮว่า จางเจียเจี้ย
กวางตุ้ง (广东) จ้านเจียง (เหลียนเจียง หมาจาง) ฮว่าโจว เต๋อชิ่ง กว่างโจว
เหอหนาน ฉงชิ่ง กว่างซี อยู่ในกลุ่มมณฑลหลักตามแหล่งของตระกูล
เจ้อเจียง (浙江) ถิ่นเก่าแก่ เฉียนถัง หนิงปัว เส้าซิง เคยเป็นมณฑลอันดับหนึ่งสมัยซ่งและหมิง
หูเป่ย เสฉวน กุ้ยโจว หมาเฉิง (หูเป่ย) · เล่อจื้อ จือหยาง (เสฉวน) · อานซุ่น (กุ้ยโจว)
ตงเป่ย ชาวเกาหลีในจีนและสายชาวแมนจู
ไหหลำ ซานย่า วั่นหนิง
ต่างประเทศ สิงคโปร์ มาเลเซีย (สายจ้านเจียง) · ในเกาหลี 전 (Jeon) เป็นแซ่ใหญ่แซ่หนึ่ง

บุคคลสำคัญแซ่เฉวียน

บุคคล ยุค บทบาท
เฉวียนโหรว (全柔) ปลายฮั่นตะวันออก ชาวเฉียนถัง เข้าร่วมกับซุนเซ็ก (孙策 ซุนเช่อ) ต่อมาเป็นเจ้าเมืองกุ้ยหยาง
เฉวียนฉง (全琮) สามก๊ก (เกิด ค.ศ. 198) ขุนพลง่อก๊ก ราชบุตรเขยของซุนกวน 绥南将军 钱塘侯 ร่วมรบที่สือถิง (ค.ศ. 228)
มารดาของซ่งหลีจง (慈宪夫人) ซ่งใต้ สตรีแซ่ 全 ชาวเส้าซิง มารดาของจักรพรรดิซ่งหลีจง
เฉวียนจื่อไฉ (全子才) ซ่งใต้ แม่ทัพกองหน้าในการบุกขึ้นเหนือปี 1234 ยึดเมืองอิงเทียนฝู่ (ซางชิว) คืนได้
เฉวียนจิ่ว (全玖) ค.ศ. 1241–1309 ชาวคว่ายจี (เส้าซิง) พระมเหสีของซ่งตู้จง พระราชชนนีของจักรพรรดิซ่งกง หลังซ่งล่มสลายบวชเป็นภิกษุณีที่ปักกิ่ง
เฉวียนหยวนลี่ (全元立) ค.ศ. 1498–1565 ชาวหนิงปัว สอบได้จิ้นซื่อปี 1535 ถึงตำแหน่งรองเสนาบดีกรมโยธาที่หนานจิง
เฉวียนจู่หวัง (全祖望) ค.ศ. 1705–1755 นักประวัติศาสตร์ชาวหนิงปัว เรียบเรียงต่อ《宋元学案》ชำระ《水经注》7 ครั้ง ผู้เขียน《鲒埼亭集》
เฉวียนเจิงกู่ (全增嘏) ค.ศ. 1903–1984 ชาวเส้าซิง นักปรัชญา จบสแตนฟอร์ดและฮาร์วาร์ด อาจารย์มหาวิทยาลัยฟู่ตั้น
เฉวียนหงฉาน (全红婵) เกิด ค.ศ. 2007 นักกีฬากระโดดน้ำทีมชาติจีน จากหมู่บ้านไม่เหอ จ้านเจียง เหรียญทองโอลิมปิกโตเกียว 2020 และปารีส 2024

เหลียงฉี่เชา (梁启超) นักคิดคนสำคัญปลายชิง เคยกล่าวว่า《鲒埼亭集》ของเฉวียนจู่หวังเป็นหนังสือที่เขาชอบอ่านที่สุด

รูปปั้นเฉวียนจู่หวัง 全祖望 ที่หยานอวี่โหลว เมืองหนิงปัว นักปราชญ์แซ่เฉวียน แซ่ช้วง
รูปปั้นสำริดสีเข้มของ เฉวียนจู่หวัง ยืนในชุดคลุมยาวที่พลิ้วลม ไว้เคราแหลม ตั้งบนแท่นหินสีดำที่จารึกว่า "史学大师全祖望" (ปรมาจารย์ด้านประวัติศาสตร์ เฉวียนจู่หวัง) ด้านหลังเป็นกำแพงอิฐเทาหลังคากระเบื้อง มีแผ่นศิลาจารึกลายมือพู่กัน อยู่ที่หยานอวี่โหลว (烟屿楼) เมืองหนิงปัว · ภาพ: Siyuwj / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่

อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่ช้วงโดยตรง เรื่องที่ใกล้เคียงที่สุดคือเรื่อง "ข้าวหลายพันหู" ของเฉวียนฉง ที่แจกข้าวให้ผู้ลี้ภัยแทนการขาย ซึ่งเป็นเรื่องคุณธรรมการแบ่งปัน ไม่ใช่อาหารประจำตระกูล

คำสอนประจำตระกูล: พงศาวลีสายจ้านเจียงเขียนว่าการทำพงศาวลีช่วย "爱族睦亲,孝悌礼义" คือรักตระกูล ปรองดองกับญาติ กตัญญูต่อพ่อแม่ เคารพพี่ และรู้จักจารีต ส่วนพงศาวลีสายหนิงปัว《桓溪全氏宗谱》ฉบับปี 1931 ก็มีหมวด "家范" (ระเบียบประจำบ้าน) อยู่ในเล่มแรก

ลำดับชื่อรุ่น (字辈): แต่ละสาขาต่างกัน ตัวอย่างจากหูเป่ย

หมาเฉิง หูเป่ย (เริ่มรุ่นที่ 26): 增锡浓模 勋培钟沃 树辉址铣 添枝焕堵 จิงเหมิน หูเป่ย: 忠厚纯祖武,诗书承泽长

ชุดของหมาเฉิงจัดเรียงอักษรตามธาตุ ดิน ทอง น้ำ ไม้ ไฟ (土金水木火) วนเป็นรอบ ส่วนชุดของจิงเหมินแปลได้ราวว่า "ซื่อสัตย์ หนักแน่น สืบทอดคุณธรรมของบรรพชน ความรู้จากตำราจะส่งผลยืนยาว" ใครที่ยังมีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดู แต่ควรตรวจกับพงศาวลีของบ้านตัวเองอีกครั้ง

การไหว้บรรพชนและสถานที่ระลึก:

  • พิพิธภัณฑ์บ้านเดิมเฉวียนจู่หวัง (全祖望祖居博物馆) หมู่บ้านซาก่าง ตำบลต้งเฉียว หนิงปัว เป็นเรือนก่ออิฐสองชั้นแบบเจียงหนาน ห้องโถงกลางชื่อ "齿德堂" เปิด 08:00–11:00 และ 13:00–16:00 ปิดวันจันทร์ โทร 0574-88434545 (ข้อมูลจากรัฐบาลเมืองหนิงปัว ปี 2025)
  • สุสานเฉวียนจู่หวัง ชานเมืองทางใต้ของหนิงปัว
  • ศาลใหญ่ตระกูล 全 ที่ตงเฉียว เหลียนเจียง ของสายจ้านเจียง
ซุ้มประตูหินทางเข้าสุสานเฉวียนจู่หวัง 全祖望 ชานเมืองใต้ของหนิงปัว สถานที่ระลึกแซ่ช้วง แซ่เฉวียน
ซุ้มประตูหินสีเทาแบบเรียบ หัวเสาแกะสลักลายเมฆ คานกลางจารึกสี่อักษร "越魂史笔" (ดวงวิญญาณแห่งแดนเยว่ ปลายพู่กันของนักประวัติศาสตร์) เป็นทางเข้าสุสานเฉวียนจู่หวังชานเมืองทางใต้ของหนิงปัว ทางเดินแผ่นหินทอดยาวเลียบคลองและแนวต้นไม้ ระบุสถานที่ตามคำอธิบายไฟล์ · ภาพ: Siyuwj / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

คำถามที่พบบ่อย

แซ่ช้วง ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 全 ซึ่งตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน แปลว่า "ครบ ทั้งหมด" ระวังอย่าสับสนกับ 金 (แซ่กิม) ที่หน้าตาคล้ายกัน

แซ่ช้วง แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

สำเนียงแต้จิ๋วแบบซัวเถาอ่านว่า "ช้วง" (cuang5) ส่วนสำเนียงเมืองแต้จิ๋วอ่าน cuêng5 เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย ส่วนเสียง "จึ้ง" เป็นเสียงพูดที่แปลว่า "ทั้ง" ไม่ใช่เสียงแซ่

แซ่ช้วง จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า "เฉวียน" (Quán เสียงที่ 2) ตามหลักราชบัณฑิตฯ เขียน "เฉฺวียน" แซ่ช้วงกับแซ่เฉวียนจึงเป็นแซ่ 全 เดียวกัน

แซ่ช้วง มาจากไหน?

ตามบันทึกของตระกูล มาจากขุนนาง "泉府" ผู้ดูแลเงินตราสมัยราชวงศ์โจว ลูกหลานใช้แซ่ 泉 แล้วเปลี่ยนเป็น 全 ถิ่นตระกูลคือจิงจ้าว (ซีอาน) และเฉียนถัง (หางโจว) ปัจจุบันมีมากที่สุดในหูหนาน ทางใต้มีสายใหญ่ที่จ้านเจียง กวางตุ้ง ซึ่งบรรพชนมาจากเฉวียนโจว ฝูเจี้ยน

แซ่ช้วง ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

Quan (จีนกลาง), Chuan, Chuen หรือ Tsuen (กวางตุ้ง) ส่วนในเกาหลีเขียน 전 (Jeon หรือ Chun) และเวียดนามเขียน Toàn

แซ่ 全 กับแซ่ 金 ต่างกันอย่างไร?

เป็นคนละแซ่ 全 (ช้วง / เฉวียน) แปลว่า "ครบ" ส่วนล่างของอักษรคือ 王 ส่วน 金 (กิม / จิน) แปลว่า "ทอง" มีจุดเพิ่มสองจุด ศาลบรรพชนและสมาคมแซ่ 金 ในแต้จิ๋วไม่เกี่ยวกับแซ่ 全

อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่

แซ่ที่อักษรคล้ายกัน (อย่าสับสน):

ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ

บ้านคุณเป็นแซ่ 全 หรือรู้จักใครที่ใช้แซ่นี้ไหม? อากงอาม่ามาจากจ้านเจียง ไหหลำ ฝูเจี้ยน หรือที่ไหน? ที่บ้านมีป้ายหอ "绥南堂" หรือ "钱侯堂" บ้างหรือเปล่า? ทุกเรื่องเล่าที่แชร์มาจะช่วยเติมประวัติแซ่ช้วงในเมืองไทยให้ครบขึ้น

แหล่งอ้างอิง

หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปลายปี 2025 อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ส่วนข้อมูลสายจ้านเจียง สายหูหนาน และสัดส่วนประชากรรายมณฑล หลายส่วนมาจากพงศาวลีและเว็บไซต์ของตระกูล ซึ่งอาจมีหลายฉบับที่ไม่ตรงกัน

แซ่จีนหายาก 99 แซ่

แซ่อันดับประมาณ ~220 ของจีน

บทความชุดนี้เล่าประวัติแซ่จีนหายากทีละแซ่ ต่อจาก 168 แซ่ยอดนิยม เพื่อเป็นประโยชน์ต่อลูกหลานคนไทยเชื้อสายจีนที่อยากรู้รากเหง้าของตระกูลตัวเอง ดูอันดับและจำนวนคนของทุกแซ่หายากได้ที่บทความแม่ของชุด ทั้งชุดค้นคว้าและเขียนโดย MingPaPa ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (หวงปิ่งหมิง - 黄柄明) ลูกหลานคนแต้จิ๋วแซ่อึ้งจากเท่งไฮ้ หากข้อมูลตระกูลใดคลาดเคลื่อน แจ้งครอบครัวเราได้

ดูตาราง 99 แซ่หายาก →
ดูรายชื่อแซ่ทั้งชุด

เกี่ยวกับผู้เขียน

ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa)
黄柄明 - MingPaPa

เขียนโดย

ชื่อจีน หวงปิ่งหมิง - 黄柄明

นักธุรกิจโรงพิมพ์ ครูศิลปะการต่อสู้ และผู้ถ่ายทอดวัฒนธรรมจีน ศาสนา และความเชื่อ

ประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้: MingPaPa ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (หวงปิ่งหมิง - 黄柄明) เป็นผู้เลือกหัวข้อและเรียบเรียงบทความนี้ โดยใช้ผู้ช่วย AI ช่วยค้นแหล่งข้อมูลและร่างข้อความตามวิธีที่ระบุในนโยบายบรรณาธิการ เป็นส่วนหนึ่งของชุดแซ่จีนหายากที่ต่อจากชุด 168 แซ่ เขาเป็นคนแต้จิ๋วแซ่อึ้ง บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ เคยเขียนเรื่องแซ่อึ้งของตระกูลตัวเองและตาราง 168 แซ่จีนจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน บทความแซ่ช้วงนี้ค้นคว้าจากหนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ ประกาศของทางการจีน และแหล่งที่ระบุไว้ท้ายบทความ เพื่อให้ลูกหลานแซ่ช้วงใช้ค้นรากเหง้าต่อได้

ประวัติการแก้ไข

  • — เผยแพร่ครั้งแรก

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งได้ที่หน้าติดต่อ และอ่านวิธีตรวจสอบกับแก้ไขข้อผิดพลาดได้ที่นโยบายบรรณาธิการ

บทความที่เกี่ยวข้อง

ดูบทความทั้งหมดในหมวดแซ่จีนหายาก