แซ่เหรา เขียนด้วยอักษรจีน 饶 (ตัวเต็ม 饒) อักษรที่แปลว่า "อุดมสมบูรณ์" จีนกลางอ่านว่า "เหรา" (Ráo) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "เยี้ยว" (riao5) แซ่นี้มีคนแต้จิ๋วที่โด่งดังระดับโลกคือปราชญ์ เหราจงอี๋ (饶宗颐 / Jao Tsung-I) อยู่ราว อันดับประมาณ ~181 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 7.8 แสนคน
ข้อควรรู้ก่อนอ่าน: อักษร 饶 ในชื่อ อำเภอเหรียวเพ้ง (饶平 — จีนกลาง เหราผิง) ของแต้จิ๋ว เป็น ชื่อสถานที่ ไม่ใช่แซ่ บทความนี้พูดถึงแซ่ 饶 เท่านั้น (อธิบายในหัวข้อถัดไป)
แซ่เยี้ยว แซ่เหรา (饶) ตำราแซ่สมัยซ่งว่ามาจากชื่อเมือง 饶 ยุคจ้านกว๋อ ส่วนพงศาวลีของตระกูลเล่าว่าเดิมแซ่ 尧 แล้วเติมหมวด 食 สมัยฮั่น ซึ่งเป็นตำนานของตระกูล ถิ่นตระกูลคือผิงหยางและหลินชวน สายแต้จิ๋วส่วนใหญ่สืบจากชาวแคะที่ต้าปู้ ปัจจุบันมีราว 7.8 แสนคน (ประมาณการปี 2026) มากที่สุดในเจียงซี ไม่พบสมาคมแซ่นี้ในไทย และ 饶 ใน 饶平 เป็นชื่อสถานที่ ไม่ใช่แซ่
ประเด็นสำคัญ
- 饶 จีนกลางอ่านเหรา แต้จิ๋วอ่านเยี้ยว แคะอ่านเหงียว ใกล้แซ่ 姚 เอี้ยว แต่เป็นคนละแซ่
- 饶 ในชื่ออำเภอเหราผิง (饶平) เป็นชื่อสถานที่ ไม่ได้ตั้งตามแซ่
- ตำนานตระกูลเล่าว่าเดิมแซ่ 尧 เติมหมวด 食 เป็นแซ่ใหม่สมัยฮั่นซวนตี้
- เหราจงอี๋ (饶宗颐) ปราชญ์ชาวแต้จิ๋วเป็นคนแซ่นี้ บรรพชนเป็นชาวแคะ
- มีหมู่บ้านแซ่เยี้ยวในผู่หนิง เจียหยาง แต่ไม่พบสมาคมแซ่นี้ในไทย
ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ
ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่
ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์
ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน
ข้อมูลด่วน: แซ่เยี้ยว แซ่เหรา (饶)
| หัวข้อ | ข้อมูล |
|---|---|
| อักษรจีน | ตัวย่อ 饶 / ตัวเต็ม 饒 (หมวด 食 "อาหาร" + 尧) ความหมายทั่วไปคือ "อุดมสมบูรณ์ เหลือเฟือ" |
| จีนกลาง | Ráo (เสียง 2) · เหรา (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน) |
| แต้จิ๋ว | riao5 · เยี้ยว — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย |
| แคะ (ฮากกา) | ngiau → ถอดเป็นไทยได้ว่า เหงียว |
| กวางตุ้ง | jiu4 (ฮ่องกงสะกด Yiu หรือ Yao) |
| ภาษาอังกฤษ | Rao, Jao, Yeow, Iau, Yiu (มีสะกด Yow, Yaw ด้วย) · เวียดนาม Nhiêu |
| อันดับในจีน | อันดับประมาณ ~181 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) |
| ประชากร | ราว 7.8 แสนคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 6.6–9 แสนคน) |
| มณฑลที่มีมากที่สุด | เจียงซี (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013 และแหล่งจีนอื่น) |
| 郡望 (ถิ่นตระกูล) | 平阳 ผิงหยาง (หลัก) · 临川 หลินชวน |
| 堂号 (ชื่อหอ) | 平阳堂 · 临川堂 · 惠风堂 · 朋来堂 · 双峰堂 · 吉衍堂 (ต้าปู้) |
| ระวังสับสน | 饶 ใน 饶平 · 三饶 · 谷饶 · 上饶 เป็นชื่อสถานที่ · แต้จิ๋ว "เยี้ยว" ใกล้แซ่ 姚 เอี้ยว · จีนกลาง "เหรา" พ้องกับคำไทย "เหรา" |
แซ่เยี้ยว ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)
แซ่เยี้ยวเขียนว่า 饶 ในจีนแผ่นดินใหญ่ และ 饒 ในไต้หวัน ฮ่องกง และป้ายบรรพชนรุ่นเก่า อักษรนี้ประกอบด้วยหมวด 食 (อาหาร) กับ 尧 (เหยา) รวมกันได้ความหมายว่า "อาหารเหลือเฟือ อุดมสมบูรณ์" ซึ่งเข้ากับตำนานของตระกูลพอดี (ดูหัวข้อถัดไป)
ชื่อเรียกแซ่นี้เปลี่ยนไปตามสำเนียง
- เหรา มาจากภาษาจีนกลาง (Ráo) ตรงกับการสะกด "Rao"
- เยี้ยว — สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า เยี้ยว (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย) พจนานุกรมแต้จิ๋วให้เสียง riao5 ในสำเนียงซัวเถา เตี่ยเอี๊ย กิ๊กเอี๊ย และเหรียวเพ้ง เสียง r ของแต้จิ๋วถอดเป็นไทยด้วย "ย"
- เหงียว มาจากภาษาแคะ (ngiau) ซึ่งสำคัญมากสำหรับแซ่นี้ เพราะคนแซ่เยี้ยวในแต้จิ๋วจำนวนมากมีบรรพชนเป็นชาวแคะจากต้าปู้
- Jao มาจากการถอดเสียงแบบเก่า (Wade-Giles) เช่นในชื่อ Jao Tsung-I ส่วน Yiu / Yao มาจากกวางตุ้งในฮ่องกง
ข้อควรระวัง:
- 饶 ในชื่ออำเภอเหรียวเพ้ง (饶平) เป็นชื่อสถานที่: อำเภอนี้ตั้งในปี ค.ศ. 1477 ชื่อ "饶平" หมายถึงให้ดินแดน "สามเหรา" (上饶 中饶 下饶) สงบ ไม่ได้ตั้งตามแซ่ ชื่อตำบล 三饶 (ในเหรียวเพ้ง) 谷饶 (ในเตี่ยเอี๊ย) และเมือง 上饶 (เจียงซี) ก็เป็นชื่อสถานที่เช่นกัน คนที่บ้านมาจากเหรียวเพ้งจึงไม่ได้แปลว่าเป็นแซ่ 饶 และคนแซ่ 饶 ก็ไม่จำเป็นต้องมาจากเหรียวเพ้ง
- สมาคม 泰國饒平同鄉會 ในไทย เป็นสมาคมของคนบ้านเกิดอำเภอเหรียวเพ้ง ไม่ใช่สมาคมตระกูลแซ่เยี้ยว
- แต้จิ๋ว เยี้ยว (饶) ใกล้กับแซ่ เอี้ยว (姚) ต่างกันแค่พยัญชนะต้น เป็นคนละแซ่
- จีนกลาง เหรา พ้องกับคำไทย "เหรา" ที่เป็นสัตว์ในวรรณคดี เวลาค้นหาจึงควรพิมพ์คู่กับคำว่า "แซ่" หรืออักษร 饶
แซ่เยี้ยว มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลเหรา
สายที่ 1 — ตั้งตามชื่อเมือง 饶: ตำราแซ่สมัยซ่ง อย่าง《姓氏辨證》และ《古今姓氏書辯證》เล่าว่าในยุคจ้านกว๋อ มีเมืองชื่อ "饶" และผู้ที่ได้เมืองนั้นเป็นที่ดินกินส่วย ลูกหลานจึงนำชื่อเมืองมาเป็นแซ่ ตำราหนึ่งระบุว่าเป็นเมือง 饶 ของแคว้นจ้าว (แถวอำเภอเหราหยาง 饶阳 เหอเป่ย) อีกตำราระบุว่าเป็นเมืองของแคว้นฉี (แถวชิงโจว ซานตง)
สายที่ 2 — ตำนานเหยาอิ๋งเปลี่ยนแซ่: เป็นเรื่องที่พงศาวลีของตระกูลส่วนใหญ่ถือเป็นหลัก เล่าว่าตระกูลนี้เดิมแซ่ 尧 (เหยา) สืบจากจักรพรรดิเหยา ในสมัย ฮั่นซวนตี้ (汉宣帝) ขุนนางชื่อ เหยาอิ๋ง (尧濙) ต้องเลี่ยงพระนาม จึงได้รับพระราชทานให้เติมหมวด 食 ข้างอักษร 尧 กลายเป็น 饒 และให้คนแซ่ 尧 ทั้งแผ่นดินเปลี่ยนตาม เรื่องนี้มาจากเอกสารของตระกูล《饒氏源流敘》สมัยซ่ง ไม่พบในพงศาวดารราชวงศ์ จึงเป็น ตำนานของตระกูล
กลอนคู่หน้าศาลตระกูลก็เล่นคำนี้ไว้อย่างน่ารัก
食足衣豐，春長人壽；堯天舜宇，海宴河清
บรรทัดแรกขึ้นต้นด้วย 食 บรรทัดที่สองขึ้นต้นด้วย 堯 รวมกันเป็นอักษร 饒 ความหมายคือ "อาหารพอ เสื้อผ้าพร้อม ฤดูใบไม้ผลิยาว คนอายุยืน แผ่นดินร่มเย็นแบบยุคเหยาและซุ่น ทะเลสงบ แม่น้ำใส"
สายที่ 3 — ทายาทจักรพรรดิซุ่น: ตำราบางเล่มว่าลูกหลานสายรองของซางจวิน (商均) โอรสของจักรพรรดิซุ่น ได้ครอง "แคว้นเหรา" เรื่องนี้เป็นตำนาน
| สาย | บรรพชน / เหตุการณ์ | ยุค | ตำนานหรือประวัติศาสตร์ |
|---|---|---|---|
| ชื่อเมือง 饶 | ผู้ได้เมือง 饶 เป็นที่ดินกินส่วย | จ้านกว๋อ | มีเอกสาร (ตำราแซ่สมัยซ่ง) |
| เหยาอิ๋งเปลี่ยนแซ่ 尧 → 饶 | เหยาอิ๋ง ขุนนางสมัยฮั่นซวนตี้ | ฮั่นตะวันตก | ตำนานของตระกูล |
| ทายาทจักรพรรดิซุ่น | ลูกหลานซางจวิน | ยุคตำนาน | ตำนาน |
ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)
郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล ถิ่นตระกูลหลักของแซ่เหราคือ ผิงหยาง (平阳) แถวเมืองหลินเฟิน มณฑลซานซี ซึ่งตามตำนานเป็นเมืองหลวงของจักรพรรดิเหยา ตำรา《古今姓氏書辯證》ระบุว่า "望族出自平陽、臨川" คือตระกูลใหญ่มาจากผิงหยางและหลินชวน
| ชื่อ | ประเภท | ที่มา |
|---|---|---|
| 平阳 / 平阳堂 | 郡望หลัก + หอ | ผิงหยาง ซานซี สายแคะเหมยโจวใช้หอนี้ พร้อมกลอน "平陽世澤，江右宗風" (江右 = เจียงซี) |
| 临川 / 临川堂 | 郡望 + หอ | หลินชวน (ฝูโจว เจียงซี) สายทางใต้แทบทั้งหมดผ่านเจียงซี |
| 惠风堂 | หอ | ระลึกถึง 饶威 เจ้าเมืองสมัยฮั่นที่ปกครองอ่อนโยนดุจ "ลมวสันต์" |
| 朋来堂 · 双峰堂 | หอ | ระลึกถึง 饶鲁 นักปรัชญาสมัยซ่งที่ตั้งสำนัก "朋来馆" สอนลูกศิษย์ ฉายา "双峰" |
| 吉衍堂 | หอใหญ่ | ศาลใหญ่ของแซ่เยี้ยวที่ฉาหยาง อำเภอต้าปู้ บูรณะขยายโดย 饶相 สมัยหมิง |
เส้นทางลงใต้: จากเจียงซีสู่ต้าปู้และแต้จิ๋ว
เจียงซี บ้านใหญ่ของสายใต้
ตามพงศาวลีของตระกูล คนแซ่เหราลงใต้มาอยู่แถว 鄱阳 (饶州) และหลินชวน ในเจียงซี ตั้งแต่สมัยโบราณ และพงศาวลีของสายใต้ส่วนใหญ่นับ 饶元亮 สมัยราชวงศ์ถังเป็นบรรพชนใหญ่ จากเจียงซี ลูกหลานแตกสาขาไปฝูเจี้ยน หูหนาน และกวางตุ้งในสมัยซ่ง วันนี้เจียงซีจึงยังเป็นมณฑลที่มีคนแซ่นี้มากที่สุด
(ชื่อเมือง 饶州 และ 上饶 ในเจียงซีเป็นชื่อสถานที่ ไม่ได้ตั้งตามแซ่)
ต้าปู้: "เมืองครึ่งหนึ่งเป็นแซ่เยี้ยว"
ตามพงศาวลี《茶阳饶氏族谱》และ《潮安饶氏家谱》ปลายราชวงศ์ซ่ง 饶四郎 หนีภัยจาก จี๋อาน หย่งเฟิง (吉安永丰) เจียงซี มาตั้งรกรากที่ ฉาหยาง (茶阳) อำเภอต้าปู้ (大埔) ซึ่งเป็นเขตชาวแคะ ท่านจึงเป็น "บรรพชนรุ่นแรกของต้าปู้"
ลูกหลานรุ่งเรืองมาก เมืองเก่าฉาหยางได้ฉายาว่า "饶半城" แปลว่า "ครึ่งเมืองเป็นแซ่เยี้ยว" เพราะในเมืองมีศาลตระกูลราว 70 หลัง เป็นของแซ่นี้กว่า 30 หลัง ตั้งแต่กลางราชวงศ์หมิงถึงปลายชิง สอบได้จิ้นซื่อ 8 คน และจวี่เหริน (ผู้สอบผ่านระดับมณฑล) อีกราว 20 คน
- 饶金 สอบได้ปี ค.ศ. 1477 และมีส่วนผลักดันให้ตั้งอำเภอต้าปู้
- 饶相 สอบได้จิ้นซื่อปี 1535 บุตร 饶与龄 ก็สอบได้จิ้นซื่อในสมัยว่านลี่ จึงมีป้ายหิน "父子進士" (พ่อลูกจิ้นซื่อ) ที่ฉาหยางจนทุกวันนี้
ปัจจุบันแซ่เยี้ยวยังกระจายไปซงโข่ว (松口) และเหมยเซี่ยนในเหมยโจว และออกไปมาเลเซียและสิงคโปร์ผ่านเครือข่ายคนต้าปู้
สายแต้จิ๋ว (1): ครอบครัวเหราจงอี๋ เมืองแต้จิ๋ว
ศาสตราจารย์เหราจงอี๋เล่าเองว่า บรรพชนของท่านอยู่ที่เจียงซี แล้วย้ายไปฝูเจี้ยน → ต้าปู้ → หมู่บ้านถงผา (铜琶) ซงโข่ว เหมยโจว และ รุ่นที่ 12 ย้ายมาอยู่เมืองแต้จิ๋ว ท่านเป็นรุ่นที่ 19 และกล่าวว่า "ตามบรรพชนแล้ว ผมเป็นคนแคะแน่นอน"
ครอบครัวนี้เป็นตระกูลพ่อค้าใหญ่ของแต้จิ๋วช่วงปลายชิงถึงต้นสาธารณรัฐ ปู่ 饶兴桐 เคยเป็นประธานหอการค้าแต้จิ๋ว บิดา 饶锷 (ค.ศ. 1891–1932) กับพี่น้องเปิดโรงเงิน (钱庄) บิดาสร้างหอสมุด "天啸楼" และเริ่มเขียนหนังสือ《潮州艺文志》(บันทึกงานเขียนของแต้จิ๋ว) ซึ่งเหราจงอี๋เขียนต่อจนเสร็จตอนอายุเพียง 18 ปี
นอกจากนี้ยังมีพงศาวลี 《潮安饶氏家谱》 พิมพ์ปี 1921 เก็บที่หอสมุดจงซาน มณฑลกวางตุ้ง บันทึกสายที่มาจากต้าปู้ผ่านซงโข่ว และมี 饶仕保 เป็นบรรพชนผู้มาตั้งรกรากที่แต้อัว (潮安) ในสมัยชิง
สายแต้จิ๋ว (2): หมู่บ้านแซ่เยี้ยวในผู่หนิง
ตามข่าวของสมาคมตระกูลระดับมณฑล (ปี 2014) มีหมู่บ้านแซ่เยี้ยวในเมือง ผู่หนิง (普宁) เจียหยาง ดังนี้
- กั่งโถว (岗头) ตำบลฉีหลิน (麒麟) ราว 600 คน
- ซ่างซีผู่ (上西埔) ตำบลเซี่ยเจี้ยซาน (下架山) ตั้งโดยบรรพชน 仰潮公 ในปี ค.ศ. 1532 แยกมาจากกั่งโถว ราว 2,000 คน
- สุ่ยกงถัง (水供塘) ตำบลเซี่ยเจี้ยซาน ราว 400 คน
- และที่หุ้ยไล้ หมู่บ้าน 里鱼屯 ราว 100 คน
ตัวเลขเหล่านี้เป็นของตระกูล ไม่ได้ระบุวิธีนับ แซ่เยี้ยวจึงไม่ใช่แซ่ใหญ่ของแต้จิ๋ว และไม่พบสมาคมตระกูลระดับแต้จิ๋ว
แซ่เยี้ยว (เหรา) ในประเทศไทย
ไม่พบสมาคมแซ่เยี้ยวในประเทศไทย แซ่นี้ไม่อยู่ในรายชื่อสหสมาคมตระกูลแซ่ และไม่พบเอกสารที่ระบุนามสกุลไทยที่สืบจากแซ่นี้
ย้ำอีกครั้งว่า 泰國饒平同鄉會 เป็นสมาคมคนบ้านเกิดอำเภอเหรียวเพ้ง ไม่ใช่สมาคมแซ่ 饶 ส่วนเรื่องราวของเหราจงอี๋ เคยตีพิมพ์ในวารสาร《泰中集刊》ของสมาคมไทย-จีนศึกษา (泰中学会) ปี 2015
ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่ 饶 ที่บ้านเรียกว่าแซ่เยี้ยว แซ่เหงียว หรือชื่ออื่น? อากงอาม่ามาจากต้าปู้ เหมยโจว ผู่หนิง หรือเมืองแต้จิ๋ว? เล่าให้ฟังได้เลย เรื่องของคุณจะช่วยเติมประวัติแซ่นี้ในเมืองไทยที่ยังว่างอยู่
สมาคมและศาลบรรพชนตระกูลเยี้ยวในแต้จิ๋วและไทย
| ชื่อ (จีน / ไทย) | ที่อยู่ | แผนที่ | โทร |
|---|---|---|---|
| 上西埔饶氏祖祠 / ศาลบรรพชนตระกูลเยี้ยว หมู่บ้านซ่างซีผู่ | นอกกำแพงหมู่บ้านซ่างซีผู่ (上西埔村寨外) ตำบลเซี่ยเจี้ยซาน เมืองผู่หนิง เจียหยาง | แผนที่ Amap · Google Maps | — |
| 麒麟镇江头饶氏祖祠 / ศาลบรรพชนตระกูลเยี้ยว ตำบลฉีหลิน | เลขที่ 1422 ทางหลวงอำเภอ 110 (110县道) ตำบลฉีหลิน เมืองผู่หนิง เจียหยาง | แผนที่ Amap · Google Maps | — |
พิกัดจาก Amap (高德地图) โปรดตรวจสอบก่อนเดินทาง/ติดต่อ · ชื่อศาลตามที่ปรากฏใน Amap · ไม่พบสมาคมแซ่เยี้ยวทั้งในแต้จิ๋วและในไทย
ปัจจุบันคนแซ่เหราอยู่ที่ไหนในจีน
ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า เจียงซี มีคนแซ่เหรามากที่สุด แหล่งจีนอื่นระบุว่าเจียงซีมีราว 20% ของทั้งประเทศ และเจียงซี หูเป่ย เสฉวน หูหนาน รวมกันราว 63%
| พื้นที่ | ความสำคัญ |
|---|---|
| เจียงซี (江西) | มากที่สุด · ศูนย์กลางที่ฝูโจว (หลินชวน หนานเฉิง) และ鄱阳 |
| หูเป่ย เสฉวน หูหนาน | กลุ่มใหญ่รองลงมา · หูหนานมีสายฉางซาที่สืบจากเจียงซี |
| ฝูเจี้ยน (福建) | เขตแคะตะวันตก เช่น ฉางถิง ซ่างหาง หย่งติ้ง |
| กวางตุ้ง (广东) | เหมยโจว (ต้าปู้ ซงโข่ว) · แต้จิ๋ว แต้อัว ผู่หนิง · ฮุ่ยโจว จั้นเจียง เสากวน |
| ฮ่องกง | สะกด Yiu, Yao, Jao · เหราจงอี๋ใช้ชีวิตส่วนใหญ่ที่นี่ |
| มาเลเซีย สิงคโปร์ | ผ่านเครือข่ายคนต้าปู้ |
| เวียดนาม | สะกด Nhiêu |
บุคคลสำคัญแซ่เหรา
| บุคคล | ยุค | บทบาท |
|---|---|---|
| 饶威 | ฮั่น | เจ้าเมืองที่ปกครองอ่อนโยน ที่มาของหอ 惠风堂 |
| 饶节 (ฉายาภิกษุ 如璧) | ซ่งเหนือ | ชาวหลินชวน กวีที่บวชเป็นพระ ลู่โหยว (陆游) ยกย่องว่าเป็นกวีพระอันดับหนึ่งของยุค |
| 饶鲁 (双峰先生) | ซ่งใต้ | นักปรัชญาลัทธิหลี่ ไม่รับราชการ ตั้งสำนักสอนลูกศิษย์ ที่มาของหอ 朋来堂 และ 双峰堂 |
| 饶干 | ซ่งใต้ | นายอำเภอฉางซาในสมัยที่จูซี (朱熹) เป็นเจ้าเมือง ต้นสายแซ่เหราที่ฉางซา |
| 饶相 และ 饶与龄 | หมิง | พ่อลูกจิ้นซื่อชาวฉาหยาง ต้าปู้ เจ้าของป้าย "父子進士" |
| 饶天民 | หมิง | ขุนนางตรวจการ (御史) สมัยเจียจิ้ง |
| 饶廷选 | ชิง | ชาวฝูโจว ประจำการที่ไต้หวัน เลื่อนเป็นแม่ทัพ (总兵) |
| 饶锷 | ค.ศ. 1891–1932 | ปราชญ์แต้จิ๋ว ผู้สร้างหอสมุด 天啸楼 บิดาของเหราจงอี๋ |
| เหราจงอี๋ (饶宗颐 / Jao Tsung-I) | ค.ศ. 1917–2018 | ปราชญ์ชาวแต้จิ๋วระดับโลก ผู้เชี่ยวชาญอักษรกระดองเต่า ตุนหวง ประวัติศาสตร์ วรรณคดี ดนตรีกู่ฉิน ภาพวาด และพู่กันจีน |
| 饶彰风 | ค.ศ. 1913–1970 | ชาวต้าปู้ บรรณาธิการคนแรกของหนังสือพิมพ์《南方日报》 |
เหราจงอี๋ เกิดที่เมืองแต้จิ๋ว ใช้ชีวิตส่วนใหญ่ที่ฮ่องกง เคยสอนที่มหาวิทยาลัยสิงคโปร์ (1968–1973) ได้รางวัล Prix Stanislas Julien จากฝรั่งเศสในปี 1962 และได้รับการยกย่องคู่กับปราชญ์ทางเหนือว่า "南饶北钱" หรือ "ใต้มีเหรา เหนือมีเฉียน (钱锺书)" มีผลงานกว่า 60 เล่ม และบทความกว่า 400 ชิ้น ฮ่องกงมีศูนย์วัฒนธรรมและหอวิชาการที่ใช้ชื่อของท่าน
อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่
อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่เยี้ยวโดยตรง ส่วนของขึ้นชื่อของ "อำเภอเหรียวเพ้ง" เป็นของชื่ออำเภอ ไม่เกี่ยวกับแซ่ จึงไม่นำมาใส่
คำสอนประจำตระกูล: สายแคะเหมยโจวมี "族训十则" (คำสอนตระกูลสิบข้อ) ข้อแรกคือ ความกตัญญู และเน้นความสามัคคีในตระกูลกับการให้ลูกหลานเล่าเรียน ตามคติ "耕读传家" (ทำนาและเล่าเรียนสืบต่อในบ้าน)
การไหว้บรรพชน: ที่หอใหญ่ 吉衍堂 ฉาหยาง ต้าปู้ ทุก วันที่ 13 เดือนอ้าย มีประเพณี แห่โคมและชักโคมขึ้นไหว้บรรพชน (迎灯–升灯拜祖) เป็นธรรมเนียมแคะที่ฉลองลูกชายเกิดใหม่ในรอบปี เพราะคำว่า "灯" (โคม) พ้องเสียงกับ "丁" (ลูกชาย)
ลำดับชื่อรุ่น (字辈): ไม่พบลำดับชื่อรุ่นของสายต้าปู้และแต้จิ๋วในแหล่งที่เข้าถึงได้ ตัวอย่างจากสายฉางซา หูหนาน มีช่วงหนึ่งว่า
先贤开景运，世第甲南湘，学业传家远，谟猷裕后长
ใครที่ยังมีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดู แต่ควรตรวจกับพงศาวลีของบ้านตัวเองอีกครั้ง
คำถามที่พบบ่อย
แซ่เยี้ยว ภาษาจีนเขียนอย่างไร?
ตัวย่อเขียนว่า 饶 ตัวเต็มเขียนว่า 饒 ประกอบด้วยหมวด 食 (อาหาร) กับ 尧 แปลว่า "อุดมสมบูรณ์"
แซ่เยี้ยว แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?
สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "เยี้ยว" (riao5) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย บ้านที่มีบรรพชนเป็นชาวแคะอาจเรียกว่า "เหงียว" (ngiau)
แซ่เยี้ยว จีนกลางอ่านว่าอะไร?
จีนกลางอ่านว่า "เหรา" (Ráo เสียงที่ 2) แซ่เยี้ยวกับแซ่เหราจึงเป็นแซ่ 饶 เดียวกัน
แซ่เยี้ยว มาจากไหน?
ตำราแซ่โบราณว่ามาจากชื่อเมือง 饶 ในยุคจ้านกว๋อ ส่วนพงศาวลีของตระกูลเล่าว่าเดิมแซ่ 尧 แล้วเปลี่ยนเป็น 饶 สมัยฮั่น (ตำนาน) ถิ่นตระกูลหลักคือผิงหยางและหลินชวน สายแต้จิ๋วส่วนใหญ่สืบจากชาวแคะที่ต้าปู้ ซึ่งมาจากเจียงซีปลายราชวงศ์ซ่ง
แซ่เยี้ยว ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?
Rao (จีนกลาง), Jao (แบบเก่า เช่น Jao Tsung-I), Yeow, Iau, Yiu หรือ Yao (กวางตุ้งฮ่องกง) ระวังว่า Yao และ Yeow ใช้กับแซ่ 姚 ได้ด้วย จึงควรดูอักษรจีนประกอบ
คนที่บ้านมาจากอำเภอเหรียวเพ้ง (饶平) เป็นแซ่ 饶 หรือไม่?
ไม่จำเป็น 饶 ในชื่อ "饶平" เป็นชื่อสถานที่ ตั้งปี 1477 ไม่ได้ตั้งตามแซ่ คนเหรียวเพ้งมีหลายแซ่ ส่วนสมาคม 泰國饒平同鄉會 ในไทยก็เป็นสมาคมคนบ้านเกิด ไม่ใช่สมาคมตระกูลแซ่เยี้ยว
อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่
แซ่ที่ชื่อคล้ายกัน (อย่าสับสน):
ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ
บ้านคุณเป็นแซ่เยี้ยว (饶) หรือเปล่า? อากงอาม่ามาจากต้าปู้ ซงโข่ว ผู่หนิง หรือเมืองแต้จิ๋ว? ที่บ้านมีป้ายหอ "平阳堂" บ้างไหม? ทุกเรื่องเล่าที่แชร์มาจะช่วยเติมประวัติแซ่เยี้ยวในเมืองไทยให้ครบขึ้น
แหล่งอ้างอิง
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 饒姓
- Wikisource — 饒氏源流敘
- 腾讯网 — 客家姓氏故事【饶氏】："父子三进士""五花荣封"传为佳话 (2020)
- 中国知网 —《寻根》2017年02期 茶阳饶氏略说
- 中华家谱数据库 — 茶阳饶氏族谱 (1906)
- 中华家谱数据库 — 潮安饶氏家谱 (1921)
- 梅州市人民政府门户网站 — 现代人物：国学大师饶宗颐 (2012)
- 国学百科 — 饶宗颐
- Wikipedia — Jao Tsung-I
- 族谱网 / 炎黄饶氏网 — 广东分会查考普宁上西埔村饶氏世系 (แหล่งของตระกูล, 2014)
- 搜狐 — @饶平人 你知道自己家乡的名字从何而来的吗？ (2019)
- 区划地名网 — 饶平县历史沿革
- 美篇 — 饶氏头条：饶氏家族简介 (แหล่งของตระกูล)
- Wiktionary — 饒 (เสียงอ่านแต้จิ๋ว แคะ กวางตุ้ง)
- Amap (高德地图) — 上西埔饶氏祖祠
หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปัจจุบัน อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ส่วนเรื่องเหยาอิ๋งเปลี่ยนแซ่ สายต้าปู้ และตัวเลขคนในหมู่บ้านผู่หนิง มาจากพงศาวลีและเว็บไซต์ของตระกูล ซึ่งอาจมีหลายฉบับที่ไม่ตรงกัน
