แซ่เซียง แซ่ซาง (商) มาจากไหน? ประวัติตระกูลซาง จากราชวงศ์ซางสู่จีนใต้

แซ่เซียง เขียนด้วยอักษรจีน 商 ตัวเดียวกับชื่อ "ราชวงศ์ซาง" ที่คนไทยคุ้นจากหนังสือประวัติศาสตร์ จีนกลางอ่านว่า "ซาง" (Shāng) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "เซียง" (siang1) แซ่นี้อยู่ราว อันดับประมาณ ~235 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 4.2 แสนคน

หลายคนเข้าใจว่าคนแซ่ซางสืบเชื้อสายจาก "ซางยาง" นักปฏิรูปแคว้นฉิน แต่ความจริงซางยางไม่ได้เกิดมาเป็นแซ่ซาง บทความนี้จะเล่าให้ฟังว่าทำไม

ประเด็นสำคัญ

• ซางยาง (商鞅) เดิมแซ่จี (姬) สกุลกงซุน ส่วน 商 เป็นชื่อที่ดินกินส่วยที่ได้ภายหลัง
• สายหลักคือลูกหลานราชวงศ์ซางที่ใช้ชื่อแคว้นเป็นแซ่ อีกสายเปลี่ยนจาก 殷 สมัยซ่ง
• ซางลู่ (商輅) ชาวฉุนอัน สอบได้ที่หนึ่งทั้งสามระดับสมัยหมิง
• ซางเหยี่ยนหลิว (商衍鎏) ทั่นฮวาคนสุดท้ายของจีนปี 1904 จากตระกูลซางที่กว่างโจว
• แต้จิ๋ว 商 อ่านเซียง ต่างจาก 常 เซี้ยง และ 尚 单 เซี่ยง ที่ต่างกันแค่วรรณยุกต์

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วน: แซ่เซียง แซ่ซาง (商)

หัวข้อ	ข้อมูล
อักษรจีน	商 (ตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน) ความหมายทั่วไปคือ "การค้า, ปรึกษา" และเป็นชื่อราชวงศ์ซาง (殷商)
จีนกลาง	Shāng (เสียง 1) · ซาง (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน)
แต้จิ๋ว	siang1 · เซียง — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว (ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย)
ฮกเกี้ยน	siong (เซี่ยเหมิน เฉวียนโจว ไต้หวัน) · siang (จางโจว จางผู่)
กวางตุ้ง	soeng1 (ฮ่องกงสะกด Seung)
แคะ (ฮากกา)	sông
ภาษาอังกฤษ	Shang, Sheung, Seung, Siang
อันดับในจีน	อันดับประมาณ ~235 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) · ไต้หวันราวอันดับ ~210
ประชากร	ราว 4.2 แสนคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 3.6–4.8 แสนคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด	ซานตง
郡望 (ถิ่นตระกูล)	汝南 หรู่หนาน · 濮陽 ผูหยาง · 京兆 จิงจ้าว
堂号 (ชื่อหอ)	追遠堂 · 三元堂 · 敦本堂 · 德新堂 ฯลฯ
ระวังสับสน	แต้จิ๋ว "เซียง" ใกล้แซ่ 常 (เซี้ยง) และ 尚 / 单 (เซี่ยง) · จีนกลาง "ซาง" ตรงกับแซ่ 桑

แซ่เซียง ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร

แซ่เซียงเขียนว่า 商 ทั้งในจีนแผ่นดินใหญ่ ไต้หวัน และป้ายบรรพชนรุ่นเก่า เพราะอักษรนี้ไม่มีรูปย่อ ในชีวิตประจำวันเราเห็นอักษรนี้บ่อยมากในคำว่า 商人 (พ่อค้า) หรือ 商会 (หอการค้า) แต่คำเหล่านั้นไม่ใช่แซ่ ในฐานะแซ่ อักษร 商 มาจากชื่อแคว้นและราชวงศ์ซาง

ชื่อเรียกแซ่นี้เปลี่ยนไปตามสำเนียง

• ซาง มาจากภาษาจีนกลาง (Shāng) เป็นคำเดียวกับ "ราชวงศ์ซาง" ที่สื่อไทยใช้
• เซียง คือเสียงแต้จิ๋ว siang1 สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "เซียง" (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย) พจนานุกรมแต้จิ๋วให้เสียงเดียวนี้ทุกถิ่น
• siong / siang มาจากฮกเกี้ยน สำเนียงจางโจวและจางผู่อ่านว่า siang ซึ่งใกล้แต้จิ๋วมาก
• Seung มาจากกวางตุ้งแบบฮ่องกง ส่วนแคะอ่านว่า sông

ข้อควรระวัง 1 — เสียงแต้จิ๋วใกล้กันสามแซ่: แซ่ 商 เซียง ต่างจากแซ่ 常 เซี้ยง (จีนกลาง ฉาง) และแซ่ 尚 กับ 单 ซึ่งแต้จิ๋วอ่านว่า เซี่ยง (จีนกลาง ส้าง และ ส้าน) ทั้งหมดต่างกันแค่วรรณยุกต์ แต่เป็นคนละแซ่ คนละอักษร

ข้อควรระวัง 2 — เสียงจีนกลางซ้ำกัน: จีนกลาง "ซาง" ของ 商 ออกเสียงเหมือนแซ่ 桑 (แต้จิ๋วอ่านว่า ซึง) ทุกตัวอักษร เวลาค้นหาหรือเขียนชื่อ จึงควรใส่อักษรจีนกำกับเสมอ

แซ่เซียง มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลซาง

ตำราแซ่เล่าที่มาของแซ่ 商 ไว้หลายสาย สายหลักคือลูกหลานราชวงศ์ซาง

สายที่ 1 — ลูกหลานราชวงศ์ซาง: ตำรา《通志·氏族略》สมัยซ่งเล่าว่า บรรพชนคือ เซี่ย (契) ซึ่งพระเจ้าซุ่นแต่งตั้งให้ครองแคว้นซาง สืบมา 14 รุ่นถึง พระเจ้าทัง (湯) ผู้ตั้งราชวงศ์ซาง และอีก 30 รุ่นถึง โจ้วหวาง (紂) กษัตริย์องค์สุดท้าย เมื่อพระเจ้าโจวอู่หวางพิชิตซาง ลูกหลานจึง "ใช้ชื่อแคว้นเป็นแซ่" (以國為氏) ส่วนเรื่องที่มารดาของเซี่ยกลืนไข่นกดำ (玄鳥) แล้วตั้งครรภ์ เป็นตำนาน

หนังสือแซ่รุ่นหลังหลายเล่มยกให้ ซางหรง (商容) ขุนนางดีที่โจ้วหวางปลด เป็นคนแรกที่ใช้ชื่อแคว้นเป็นแซ่

สายที่ 2 — ซางยาง: ตำราแซ่สมัยถัง《元和姓纂》(ค.ศ. 812) บันทึกสั้น ๆ ว่า "衛鞅封商君，子孫氏焉" คือลูกหลานของซางยางใช้ "ซาง" เป็นแซ่ แต่ตำรา《史記》กลับบันทึกว่าหลังซางยางถูกประหาร "遂滅商君之家" คือตระกูลของท่านถูกล้าง ตำรา《通志》จึงสรุปว่าแซ่ 商 มีสองสายที่ชื่อเดียวกันแต่ต่างที่มา และสายซางยางไม่ใช่ต้นแซ่ของคนแซ่ซางส่วนใหญ่

สายที่ 3 — เปลี่ยนแซ่จาก 殷 เป็น 商: ประวัติศาสตร์ราชวงศ์หยวน《元史·商挺傳》ระบุว่าบรรพชนของขุนนางหยวน ซางถิ่ง (商挺) "本姓殷氏，避宋諱改焉" คือเดิมแซ่ 殷 (อิน) แล้วเปลี่ยนเป็น 商 สมัยซ่ง เพื่อเลี่ยงอักษรต้องห้าม (避讳) เพราะ 殷 ตรงกับพระนามบิดาของจักรพรรดิซ่งไท่จู่ คำว่า 殷 กับ 商 ก็เป็นชื่อเรียกของราชวงศ์เดียวกันอยู่แล้ว

สายที่ 4 — ชาวแมนจู: สกุลแมนจู 商佳氏 และ 烏庫哩氏 ใช้แซ่ฮั่นว่า 商 (แหล่งรอง)

สาย	บรรพชน / เหตุการณ์	ยุค	ตำนานหรือประวัติศาสตร์
ราชวงศ์ซาง	เซี่ย → พระเจ้าทัง → ลูกหลานใช้ชื่อแคว้น	ซาง–ต้นโจว	มีบันทึกใน《通志》 ส่วนเรื่องไข่นกดำเป็นตำนาน
ซางหรงเป็นคนแรก	ขุนนางปลายราชวงศ์ซาง	ปลายซาง	คำอธิบายของหนังสือแซ่รุ่นหลัง
ซางยาง	ลูกหลานซางยาง (ตามตำราสมัยถัง)	จั้นกั๋ว	มีบันทึก แต่《史記》ว่าตระกูลถูกล้าง
殷 → 商	ตระกูลซางถิ่ง เปลี่ยนแซ่เลี่ยงพระนาม	ซ่ง	ประวัติศาสตร์ราชวงศ์
ชาวแมนจู	商佳氏 · 烏庫哩氏	ชิง	แหล่งรอง
ลูกหลานหวงตี้	ใช้ชื่อถิ่นเป็นแซ่	ยุคตำนาน	ตำนาน

ซางยาง (商鞅) ไม่ได้เกิดมาเป็นแซ่ซาง

ซางยาง คือนักนิติศาสตร์ผู้ปฏิรูปแคว้นฉินในศตวรรษที่ 4 ก่อน ค.ศ. ตำรา《史記》บันทึกชัดว่า "名鞅，姓公孫氏，其祖本姬姓也" แปลว่า ชื่อตัวคือยาง ใช้สกุล กงซุน (公孫) และบรรพชนเป็น แซ่จี (姬)

ท่านเป็นเชื้อพระวงศ์สายรองของแคว้นเว่ย (衛) คนสมัยนั้นจึงเรียกว่า เว่ยยาง (衛鞅) หรือ กงซุนยาง (公孫鞅) ต่อมาแคว้นฉินพระราชทานที่ดินกินส่วย 15 เมือง ที่ "於" และ "商" ให้ และได้สมญาว่า "商君" (ท่านเจ้าแห่งซาง) คำว่า "ซาง" ในชื่อซางยางจึงมาจาก ชื่อที่ดินกินส่วย ไม่ใช่แซ่ที่ได้มาตั้งแต่เกิด

บทความของชาวแซ่ซางจากจี้หนิง มณฑลซานตงเองก็ชี้ว่า คนทั่วไปมักเข้าใจผิดว่าคนแซ่ 商 เป็นลูกหลานซางยางหรือโจ้วหวาง

ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)

郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล ตำราสมัยหมิง《尚友錄》ระบุว่าแซ่ 商 มีถิ่นตระกูลที่หรู่หนาน และ "又望出濮陽" คือมีสายมีชื่อที่ผูหยางด้วย

ชื่อ	ประเภท	ที่มา
汝南 หรู่หนาน	郡望หลัก	ตั้งสมัยฮั่น ที่ว่าการอยู่ช่างไช่ (上蔡) มณฑลเหอหนาน
濮陽 ผูหยาง	郡望	รอยต่อเหอหนานตะวันออก–ซานตงตะวันตก ตระกูลใหญ่ท้องถิ่นสมัยฮั่น–เว่ยจิ้น
京兆 จิงจ้าว	郡望	ฉางอัน (ซีอาน) ส่านซี แหล่งของตระกูลว่าคนแซ่ซางย้ายเข้ามาช่วงปลายฮั่น
追遠堂	หอ	ใช้ในพงศาวลีสายฝูชิง–จางผู่ ฝูเจี้ยน
三元堂	หอ	ใช้ในพงศาวลีสายหวงกัง หูเป่ย
敦本堂	หอ	พงศาวลีสายหวงเหมย หูเป่ย (ค.ศ. 1864)
德新堂 · 半野堂 · 魯忠堂	หอ	ชื่อหอของสาขาต่าง ๆ

เส้นทางลงใต้: จากที่ราบภาคเหนือสู่ฝูเจี้ยนและกวางตุ้ง

ยุคแรก: ที่ราบภาคเหนือ

สมัยชุนชิว ศิษย์ขงจื๊อสองคนเป็นแซ่ซางและเป็นชาวแคว้นหลู่ (ซานตงปัจจุบัน) คือ ซางฉวี (商瞿) และ ซางเจ๋อ (商澤) ต่อมาสมัยฮั่นถึงเว่ยจิ้น ตระกูลซางเป็นตระกูลใหญ่ที่หรู่หนาน จิงจ้าว และผูหยาง แล้วกระจายไปหลายมณฑล

ช่วงปลายราชวงศ์ถัง 商歷 หนีกบฏหวงเฉ่าไปอยู่หวงเหมย หูเป่ย สมัยซ่งเหนือปี 1061 ซางหยวน (商瑗) ชาวไคเฟิงได้รับพระราชทานที่ดินที่ ฉุนอัน (淳安) เจ้อเจียง กลายเป็นต้นสายที่ให้กำเนิดซางลู่ในสมัยหมิง

สายฝูเจี้ยน: ฝูชิง → ชื่อเจียว → จางผู่

แหล่งของตระกูลเล่าว่า บรรพชนสายนี้ตามแม่ทัพหวังเฉาและหวังเสิ่นจือจากกู้สื่อ (固始) เหอหนาน เข้าฝูเจี้ยนราวปี 900 ตั้งรกรากที่ชานเมืองฝูโจว ต่อมาสมัยซ่ง (ปี 1041–1048) ซางเสวียนอิ้น (商玄胤) ย้ายไปอยู่เชิงเขาสือจู๋ อำเภอ ฝูชิง (福清)

ตระกูลนี้รุ่งเรืองจริง พงศาวดารเมืองฝูโจว《福州府志》บันทึกพี่น้องชาวฝูชิง 4 คนที่สอบได้จิ้นซื่อ (ปริญญาขุนนางชั้นสูงสุด) ในสมัยซ่งใต้ คือ 商份 (1160) 商侑 (1163) 商俊 และ 商佾 (1187)

• หมู่บ้าน 商厝 (บ้านตระกูลซาง) ตำบลชื่อเจียว (赤礁村) ฝูชิง: อยู่ริมอ่าวซิงฮว่า ตามแหล่งของตระกูล บุตรของ 商景春 (จิ้นซื่อปี 1226) หนีภัยมาตั้งรกรากช่วงปลายซ่ง–ต้นหยวน ปัจจุบันมีลูกหลานราว 1,500 กว่าคน ทั้งในและต่างประเทศ
• จางผู่ (漳浦): พงศาวลี《商氏宗支简谱》ระบุว่า 商稷 ย้ายจากฝูชิงมาจางผู่ในปี 1279 ใช้ชื่อหอ 追遠堂 และมีบันทึกลูกหลานที่ย้ายไปไต้หวัน

จางผู่อยู่ทางใต้ของฝูเจี้ยน ไม่ไกลจากแต้จิ๋ว และสำเนียงจางโจวอ่าน 商 ว่า siang ใกล้กับแต้จิ๋วมาก สมัยหมิงยังมี 商潤 ชาวหลงซี (จางโจว) ไปเป็นครูที่ไห่เฟิง (海豐) มณฑลกวางตุ้งด้วย

สายกวางตุ้ง: ทหารธงขาวสู่ "ตระกูลบัณฑิตแห่งพานอวี๋"

ปี 1682 บรรพชนตระกูลซางจากเถี่ยหลิ่ง (铁岭) มณฑลเหลียวหนิง ติดตามกองทัพ ฮั่นจวินธงขาว (正白旗汉军 ทหารชาวฮั่นในระบบแปดกองธงของราชวงศ์ชิง) มาประจำการที่ กว่างโจว ซื้อบ้านที่ตรอกเหลียนฮวา ประตูตะวันตก และรับราชการทหารสืบมาสิบรุ่น

รุ่นพ่อคือ 商廷焕 สอบระดับมณฑลไม่ผ่านถึงเจ็ดครั้ง จึงทุ่มเทให้ลูกเรียน ลูกชายสองคน ซางเหยี่ยนอิง (商衍瀛) และ ซางเหยี่ยนหลิว (商衍鎏) สอบได้จิ้นซื่อทั้งคู่ ได้ฉายาว่า "禺山双凤" (คู่หงส์แห่งพานอวี๋) และซางเหยี่ยนหลิวได้ ทั่นฮวา (探花 อันดับสาม) ในการสอบขุนนางครั้งสุดท้ายของจีนปี 1904

สายแต้จิ๋ว: ไม่พบ

ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบบรรพชนผู้เข้าแต้จิ๋ว ไม่พบหมู่บ้าน และไม่พบศาลบรรพชนแซ่ 商 ในเตี่ยจิว ซัวเถา และกิ๊กเอี๊ย ทั้งจากแผนที่ Amap และการค้นเว็บจีน ผลค้นที่ได้มีแต่หอการค้า (商会) หรือชื่อหมู่บ้านที่พ้องเสียง ข่าวที่ใกล้ที่สุดคือการเยือนของสมาคมตระกูลซางระดับประเทศที่ตงก่วน เซินเจิ้น และกว่างโจว ในปี 2019 ซึ่งอยู่นอกแต้จิ๋ว

แซ่เซียง (ซาง) ในประเทศไทย

ไม่พบสมาคมตระกูลแซ่เซียงหรือแซ่ซางในประเทศไทย ทั้งในรายชื่อสหสมาคมตระกูลแซ่ฯ และรายชื่อสมาคมตระกูลที่เผยแพร่ออนไลน์ แซ่นี้ก็ไม่อยู่ในสมาคมรวมหลายแซ่ที่คนไทยรู้จัก และไม่พบเอกสารไทยที่เขียนว่า "แซ่เซียง"

ในเมืองไทย อักษร 商 คุ้นตาที่สุดในชื่อ "ราชวงศ์ซาง" ซึ่งนิตยสารศิลปวัฒนธรรมเคยเล่าเรื่องการค้นพบกระดูกเสี่ยงทายที่ยืนยันว่าราชวงศ์นี้มีอยู่จริง และในชื่อ ซางยาง นักปฏิรูปแคว้นฉิน

ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่ 商 ไม่ว่าจะเรียกว่าแซ่เซียงหรือแซ่ซาง ขอชวนมาเล่าให้ฟังว่าอากงอาม่ามาจากถิ่นไหน ข้อมูลจากผู้อ่านจะช่วยเติมเรื่องราวแซ่นี้ในเมืองไทยให้ครบขึ้น

ปัจจุบันคนแซ่เซียงอยู่ที่ไหนในจีน

ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า ซานตง มีคนแซ่ซางมากที่สุด แหล่งของตระกูลระบุว่า 8 พื้นที่ทางภาคเหนือรวมกันมีคนแซ่นี้ราว 74%

พื้นที่	ความสำคัญ
ซานตง (山东)	มากที่สุดตามฝูซี 2013
เหอเป่ย เฮยหลงเจียง เหอหนาน ปักกิ่ง ส่านซี เหลียวหนิง เจียงซู	รวมกับซานตงราว 74% (แหล่งของตระกูล)
เจ้อเจียง (浙江)	ฉุนอัน (สายซางหยวน–ซางลู่) · เซิ่งโจว
ฝูเจี้ยน (福建)	หมู่บ้าน 商厝 ชื่อเจียว ฝูชิง · จางผู่ (追遠堂)
กวางตุ้ง (广东)	ตระกูลซางแห่งพานอวี๋ กว่างโจว
แต้จิ๋ว (潮州 汕头 揭阳)	ไม่พบ
ไต้หวัน	ราวอันดับ ~210 · สายจางผู่มีบันทึกการย้ายมา
ฮ่องกง	สะกด Seung

บุคคลสำคัญแซ่ซาง

บุคคล	ยุค	บทบาท
ซางหรง (商容)	ปลายซาง	ขุนนางที่ราษฎรรัก ถูกโจ้วหวางปลด เมื่อโจวอู่หวางพิชิตซางได้ประกาศเกียรติท่านที่ประตูหมู่บ้าน
ซางฉวี (商瞿)	ชุนชิว	ศิษย์ขงจื๊อชาวหลู่ อายุน้อยกว่าขงจื๊อ 29 ปี《史記》ว่า "孔子傳易於瞿" เป็นต้นสายการสืบทอดคัมภีร์อี้จิง
ซางยาง (商鞅)	จั้นกั๋ว ถึงแก่กรรม 338 ปีก่อน ค.ศ.	นักปฏิรูปแคว้นฉิน — เดิมแซ่จี (姬) สกุลกงซุน (公孫) "ซาง" เป็นชื่อที่ดินกินส่วย
商飛卿	ซ่งใต้	ชาวหลินไห่ ไถโจว สอบได้จิ้นซื่อ ไม่ยอมประจบขุนนางผู้มีอำนาจ ภายหลังเป็นรองเสนาบดีคลัง
商衡	ราชวงศ์จิน	ชาวเฉาโจว ปี 1232 ถูกทหารมองโกลจับ แต่ไม่ยอมจำนน
ซางถิ่ง (商挺)	ค.ศ. 1209–1289	ชาวเหอเจ๋อ ซานตง ขุนนางของกุบไลข่าน บรรพชนเปลี่ยนแซ่จาก 殷 เป็น 商
ซางลู่ (商輅)	ค.ศ. 1414–1486	ชาวฉุนอัน หนึ่งในสองคนสมัยหมิงที่สอบได้ที่หนึ่งทั้งสามระดับ (三元) ยื่นฎีกา 11 ข้อจนยุบหน่วยสอดแนมซีฉั่ง (西廠) ของขันที
ซางเหยี่ยนหลิว (商衍鎏)	ค.ศ. 1875–1963	ทั่นฮวาคนสุดท้ายของจีน (1904) ต่อมาเป็นอาจารย์ภาษาจีนที่ฮัมบวร์ก เยอรมนี
ซางเฉิงจั้ว (商承祚)	ค.ศ. 1902–1991	บุตรของซางเหยี่ยนหลิว นักอักษรจีนโบราณ ผู้เขียน《殷虛文字類編》(1923) คู่มืออักษรกระดูกเสี่ยงทายเล่มแรกของจีน

เรื่องที่น่ารักคือ ซางเฉิงจั้ว คนแซ่ซาง ใช้ชีวิตทั้งชีวิตศึกษาอักษรของ "ราชวงศ์ซาง" ซึ่งเป็นต้นกำเนิดแซ่ของตัวเอง

อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่

อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารหรือเครื่องดื่มที่ผูกกับแซ่ซาง และไม่มีถิ่นแซ่ในแต้จิ๋วที่จะโยงกับอาหารถิ่นได้

คำสอนประจำตระกูล: ไม่พบคำสอนฉบับรวมของแซ่ซาง แต่ตระกูลซางแห่งกว่างโจวมีคำสอนของซางเหยี่ยนหลิวที่ลูกหลานจำได้ขึ้นใจ คือ "不求虚名，不收不义之财" แปลว่า "ไม่แสวงชื่อเสียงจอมปลอม ไม่รับทรัพย์ที่ไม่ชอบธรรม" ลูกหลานเล่าว่าตระกูลนี้ไม่ชอบเป็นขุนนาง แต่รักงานวิชาการ ซางเหยี่ยนหลิวลาออกจากราชการไปขายลายมือเลี้ยงชีพ ส่วนซางเฉิงจั้วก็ปฏิเสธตำแหน่งอธิบดีกรมศึกษาธิการกวางตุ้ง

ลำดับชื่อรุ่น (字辈): อักษรที่ใช้เป็นพยางค์กลางของชื่อในแต่ละรุ่น ตัวอย่างจากสายฉุนอันรุ่นเก่า เจ้อเจียง

恭體宗猷永　宏仁續吉昌　瑗輅開榮顯　時瑜振聯芳

กลอนนี้ใส่ชื่อ ซางหยวน (瑗) ผู้ได้ที่ดินฉุนอัน และ ซางลู่ (輅) ไว้ด้วยกันในวรรคที่สาม เป็นการให้เกียรติบรรพชนสองท่านของสาย ใครมีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดู แต่ควรตรวจกับพงศาวลีของบ้านตัวเองอีกครั้ง

หมู่บ้านและการไหว้บรรพชน: หมู่บ้าน 商厝 ที่ชื่อเจียว ฝูชิง ยกย่องบรรพชน 商景春 และบุตร 商當 เป็นผู้วางรากฐานหมู่บ้าน (ตามแหล่งของตระกูล)

คำถามที่พบบ่อย

แซ่เซียง ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 商 ตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน เป็นอักษรเดียวกับชื่อราชวงศ์ซาง และคำว่า 商人 (พ่อค้า)

แซ่เซียง แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "เซียง" (siang1) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย

แซ่ซาง จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า "ซาง" (Shāng เสียงที่ 1) แซ่เซียงกับแซ่ซางจึงเป็นแซ่ 商 เดียวกัน

แซ่เซียง มาจากไหน?

สายหลักคือลูกหลานราชวงศ์ซางที่ใช้ชื่อแคว้นเป็นแซ่หลังราชวงศ์ล่มสลาย อีกสายเปลี่ยนจากแซ่ 殷 สมัยซ่ง ต่อมามีสายลงใต้ที่ฝูชิงและจางผู่ (ฝูเจี้ยน) และกว่างโจว แต่ไม่พบสายในแต้จิ๋ว

แซ่เซียง ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

Shang (จีนกลาง), Sheung หรือ Seung (กวางตุ้ง) และ Siang (ใกล้เสียงแต้จิ๋วและฮกเกี้ยนสำเนียงจางโจว)

ซางยาง (商鞅) เป็นต้นตระกูลแซ่ซางใช่ไหม?

ไม่ใช่ ซางยางเดิมแซ่จี (姬) สกุลกงซุน (公孫) จึงถูกเรียกว่าเว่ยยาง (衛鞅) หรือกงซุนยาง "ซาง" เป็นชื่อที่ดินกินส่วยที่แคว้นฉินพระราชทาน ตำราสมัยถังบันทึกว่าลูกหลานใช้เป็นแซ่ แต่《史記》ว่าตระกูลของท่านถูกล้าง คนแซ่ซางส่วนใหญ่จึงนับสายราชวงศ์ซางเป็นหลัก

แซ่เซียง 商 ต่างจากแซ่ 常 尚 单 และ 桑 อย่างไร?

เป็นคนละแซ่ทั้งหมด แต้จิ๋ว 商 อ่าน "เซียง" ส่วน 常 อ่าน "เซี้ยง" และ 尚 กับ 单 อ่าน "เซี่ยง" ต่างกันแค่วรรณยุกต์ ส่วนจีนกลาง "ซาง" ของ 商 ออกเสียงเหมือนแซ่ 桑 ทุกตัวอักษร จึงควรดูอักษรจีนประกอบเสมอ

อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่

บทความแซ่ที่เกี่ยวข้อง:

• แซ่อิน แซ่เฮง (殷) — แซ่ที่ตระกูลซางถิ่งเคยใช้ก่อนเปลี่ยนเป็น 商 สมัยซ่ง
• แซ่ส้าง แซ่เซี่ยง (尚) — แต้จิ๋วเสียงใกล้แซ่เซียง แต่คนละแซ่

ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ

บ้านคุณเป็นแซ่ 商 ไหม? ที่บ้านเรียกว่าแซ่เซียง แซ่ซาง หรือเรียกแบบอื่น? อากงอาม่ามาจากฝูเจี้ยน กวางตุ้ง หรือถิ่นไหน? ที่บ้านมีป้ายหอ "追遠堂" หรือชื่อหออื่นบ้างหรือเปล่า? ทุกเรื่องเล่าที่แชร์มาจะช่วยเติมประวัติแซ่นี้ในเมืองไทยให้ครบขึ้น

แหล่งอ้างอิง

• 《史記·商君列傳》 — 维基文库
• 《史記·仲尼弟子列傳》 (商瞿) — 维基文库
• 《元和姓纂》 (四庫全書本) 卷五 — 维基文库
• 《古今圖書集成·氏族典》 商姓部 (ยก《通志·氏族略》《尚友錄》《元史·商挺傳》《福州府志》) — 维基文库
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 商姓
• 今日头条 — 商鞅是商姓的先祖吗? (山东济宁 商春锋)
• 360doc — 福建省福清市沙埔镇赤礁村商厝 (แหล่งของตระกูล)
• 漳州市政协 — 商氏宗支简谱 (漳浦)
• 新浪新闻 — "中国最后一个探花"的五代传奇 (2003)
• 搜狐 — 商衍鎏: 告诫子孙"不求虚名，不收不义之财" (2018)
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 商輅 / 商挺 / 商承祚
• วิกิพีเดียภาษาจีน — https://zh.wikipedia.org/wiki/商挺
• วิกิพีเดียภาษาจีน — https://zh.wikipedia.org/wiki/商承祚
• 族谱网 — 敦本堂商氏民籍宗谱 (淳安旧派字辈)
• Wiktionary — 商 (เสียงอ่านแต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน กวางตุ้ง แคะ)
• ศิลปวัฒนธรรม — ราชวงศ์ซาง

หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปัจจุบัน เว็บจีนอื่นให้ตัวเลขราว 3.8–3.9 แสนคนตามปีที่นับ อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ข้อมูลสายฝูชิงและจางผู่บางส่วนมาจากแหล่งของตระกูล