แซ่แปะ เขียนด้วยอักษรจีน 柏 (ตัวเต็มและตัวย่อเขียนเหมือนกัน) อักษรเดียวกับ "ต้นไป่" ไม้ตระกูลสนไซเปรส จีนกลางอ่านว่า "ไป่" (Bǎi) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "แปะ" (bêh4) แซ่นี้อยู่ราว อันดับประมาณ ~216 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 4.9 แสนคน
ข้อควรรู้ก่อนอ่าน: แซ่ 柏 (แปะ) เป็นคนละแซ่กับแซ่ 白 (แป๊ะ) ที่คนไทยคุ้นกว่า ต่างกันแค่วรรณยุกต์ บทความนี้จึงเขียนอักษร 柏 กำกับเสมอ
แซ่แปะ แซ่ไป่ (柏) ตำราแซ่ว่ามาจากแคว้นไป่ แคว้นเล็กในเหอหนานที่ถูกแคว้นฉู่ผนวก ลูกหลานใช้ชื่อแคว้นเป็นแซ่ อีกสายตามจารึกสมัยถังเล่าว่าเปลี่ยนจาก 伯 เป็น 柏 ถิ่นตระกูลคือเว่ยจวิ้น ปัจจุบันมีราว 4.9 แสนคน (ประมาณการปี 2026) มากที่สุดในเจียงซู ไม่พบสายในแต้จิ๋วและไม่พบสมาคมในไทย และเป็นคนละแซ่กับ 白 แป๊ะ
ประเด็นสำคัญ
- แต้จิ๋ว 柏 อ่านแปะ (bêh4) เหมือน 伯 ในคำว่าอาแปะ ส่วน 白 อ่านแป๊ะ ต่างกันแค่วรรณยุกต์
- จีนกลาง 柏 อ่านไป่ (Bǎi) ส่วน 白 อ่านไป๋ (Bái) ต้องดูอักษรจีนเสมอ
- ไป่หยาง (柏杨) นักเขียนไต้หวันเป็นนามปากกา ชื่อจริง 郭衣洞 จึงไม่ใช่คนแซ่ 柏
- ไป่เหลียงชี่ (柏良器) แม่ทัพถัง ได้บรรดาศักดิ์ 平原郡王 และมีภาพในหอหลิงเยียน
- ไป่เหวินเว่ย (柏文蔚) นักปฏิวัติซินไฮ่ชาวอานฮุย สมาชิกถงเหมิงฮุ่ย
ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ
ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่
ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์
ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน
ข้อมูลด่วน: แซ่แปะ แซ่ไป่ (柏)
| หัวข้อ | ข้อมูล |
|---|---|
| อักษรจีน | 柏 (ตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน รูปแปร 栢) แปลว่า "ต้นไป่" ไม้ตระกูลสนไซเปรส |
| จีนกลาง | Bǎi (เสียง 3) · ไป่ (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน) · อ่าน Bó เฉพาะคำทับศัพท์ เช่น 柏林 (เบอร์ลิน) |
| แต้จิ๋ว | bêh4 · แปะ — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย · เสียงอ่านหนังสือ bêg4 = เป๊ก |
| ฮกเกี้ยน | peh / pek |
| กวางตุ้ง | paak3 · ฮ่องกงและมาเก๊าสะกด Pak |
| ภาษาอังกฤษ | Bai, Pak, Pai, Peh · ไต้หวัน Po · สิงคโปร์–มาเลเซีย Pek, Peh · เวียดนาม Bá |
| อันดับในจีน | อันดับประมาณ ~216 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) · ลำดับที่ 37 ใน《百家姓》 |
| ประชากร | ราว 4.9 แสนคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 4.2–5.6 แสนคน) |
| มณฑลที่มีมากที่สุด | เจียงซู (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013) · อานฮุย หูหนาน ซานตง ก็มีมาก |
| 郡望 (ถิ่นตระกูล) | 魏郡 เว่ยจวิ้น (รอยต่อเหอเป่ย–เหอหนาน) · 济阳 จี้หยาง · 平原 ผิงหยวน |
| 堂号 (ชื่อหอ) | 忠恕堂 · 碧山堂 · 拥书堂 · 魏郡堂 · 济阳堂 · 平原堂 |
| ระวังสับสน | 白 (แป๊ะ / ไป๋) ต่างแค่วรรณยุกต์ · 伯 แต้จิ๋วเสียงเดียวกัน (แปะ ใน "อาแปะ") · 柏杨 เป็นนามปากกา ไม่ใช่คนแซ่นี้ |
แซ่แปะ ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)
แซ่แปะเขียนว่า 柏 ทั้งในจีนแผ่นดินใหญ่ ไต้หวัน และป้ายบรรพชนรุ่นเก่า อักษรนี้ประกอบด้วย 木 (ไม้) ข้างซ้าย กับ 白 (ขาว) ข้างขวา ความหมายทั่วไปคือ "ต้นไป่" ไม้ตระกูลสนไซเปรสที่จีนถือเป็นสัญลักษณ์ของความยืนยงและอายุยืน
ชื่อเรียกแซ่นี้เปลี่ยนไปตามสำเนียง
- ไป่ มาจากภาษาจีนกลาง (Bǎi เสียงที่ 3) ตรงกับการสะกด "Bai"
- แปะ คือเสียงแต้จิ๋ว bêh4 (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย) ส่วนเสียงอ่านหนังสือคือ bêg4 หรือ "เป๊ก"
- peh / pek คือเสียงฮกเกี้ยน สิงคโปร์และมาเลเซียจึงสะกด Peh หรือ Pek
- paak3 คือเสียงกวางตุ้ง ฮ่องกงจึงสะกดว่า Pak
"แปะ" เสียงเดียวกับ "อาแปะ": ในสำเนียงแต้จิ๋ว อักษร 柏 อ่าน bêh4 เหมือนอักษร 伯 ทุกประการ ซึ่งก็คือคำว่า "แปะ" ใน "อาแปะ" (阿伯 ลุง) ที่คนไทยเชื้อสายจีนเรียกกันทุกบ้าน เวลาได้ยินคำว่า "แซ่แปะ" จึงอย่าเข้าใจว่าเป็น "แซ่ลุง" เรื่องนี้ยังบังเอิญไปตรงกับตำนานที่มาของแซ่ ที่เล่าว่าตระกูลหนึ่ง "เปลี่ยนจาก 伯 เป็น 柏" (ดูหัวข้อถัดไป)
ข้อควรระวัง:
- 柏 กับ 白 แซ่ 白 แต้จิ๋วอ่านว่า "แป๊ะ" (bêh8) จีนกลางอ่านว่า "ไป๋" (Bái) ส่วนแซ่ 柏 อ่านว่า "แปะ" และ "ไป่" ต่างกันแค่วรรณยุกต์ทั้งสองสำเนียง แต่เป็นคนละแซ่ ต้องดูอักษรจีนเสมอ
- 柏杨 ไม่ใช่คนแซ่ 柏 นักเขียนชาวไต้หวัน ไป่หยาง (柏杨 ค.ศ. 1920–2008) ผู้เขียน《丑陋的中国人》 มีชื่อจริงว่า 郭衣洞 (แซ่ 郭) "柏杨" เป็นนามปากกาที่มาจากชื่อหมู่บ้านชนพื้นเมือง "古柏楊" ในฮวาเหลียน
- 柏 ที่ไม่ใช่แซ่ เช่น 柏林 (เบอร์ลิน) ที่เป็นคำทับศัพท์ และขุนนางปลายชิง 柏葰 ซึ่งเป็นชาวมองโกล 柏 เป็นเพียงชื่อตัว
แซ่แปะ มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลไป่
สายที่ 1 — แคว้นไป่ (柏国): ตำรา《通志·氏族略》บันทึกว่าแคว้นไป่เป็นแคว้นเล็กสมัยราชวงศ์โจว อยู่ในมณฑลเหอหนานปัจจุบัน ใต้อิทธิพลของ แคว้นฉู่ และสุดท้ายถูกฉู่ผนวก ลูกหลานจึงนำชื่อแคว้นมาเป็นแซ่ สายนี้ถูกอ้างถึงมากที่สุด
สายที่ 2 — "伯 เปลี่ยนเป็น 柏" (ตามจารึกของตระกูล): จารึกหน้าสุสานแม่ทัพถัง ไป่เหลียงชี่ (柏良器) ที่ปราชญ์ หลี่อ้าว (李翱) เขียนไว้ เล่าว่าตระกูลสืบมาจาก 伯宗 ขุนนางแคว้นจิ้นที่ถูกใส่ร้ายจนถูกสังหาร บุตรชื่อ 伯州犁 หนีไปอยู่แคว้นฉู่ "於是改伯為柏" คือจึงเปลี่ยนแซ่จาก 伯 เป็น 柏 ต่อมาสมัยฮั่น ลูกหลานชื่อ 柏鸿 เป็นเจ้าเมืองเว่ยจวิ้น จึงตั้งรกรากที่นั่น เรื่องนี้เป็นคำเล่าสายตระกูลที่เขียนในสมัยถัง ห่างจากเหตุการณ์กว่า 1,300 ปี
สายที่ 3 — ไป่หวงชื่อ (柏皇氏) (ตำนาน): ตำนานเล่าว่าผู้นำเผ่าโบราณชื่อ "จือ" (芝) ใช้ต้นไป่เป็นสัญลักษณ์ของเผ่า และเป็นผู้ช่วยของฝูซี (伏羲) ลูกหลานจึงใช้ 柏 เป็นแซ่
สายที่ 4 — ชนกลุ่มน้อย: มีชาวมองโกลสมัยหยวน ชาวแมนจู และชาวเกาหลีที่เข้าสังกัดแมนจู บางตระกูลเปลี่ยนมาใช้แซ่ 柏
| สาย | บรรพชน / เหตุการณ์ | ยุค | ตำนานหรือประวัติศาสตร์ |
|---|---|---|---|
| แคว้นไป่ (柏国) | แคว้นเล็กที่ถูกฉู่ผนวก | ชุนชิว | มีเอกสาร (《通志》) |
| 伯 → 柏 | 伯州犁 หนีไปฉู่ → 柏鸿 เจ้าเมืองเว่ยจวิ้น | ชุนชิว–ฮั่น | คำเล่าสายตระกูลในจารึกสมัยถัง |
| ไป่หวงชื่อ | ผู้ช่วยฝูซี | ยุคตำนาน | ตำนาน |
| ชนกลุ่มน้อย | มองโกล แมนจู ชาวเกาหลีในสังกัดแมนจู | หยวน–ชิง | แหล่งของตระกูล |
ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)
郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล ถิ่นตระกูลหลักของแซ่แปะคือ เว่ยจวิ้น (魏郡) ซึ่งมีศูนย์กลางที่เมืองเย่ (邺) แถบรอยต่อเหอเป่ยกับเหอหนาน จารึกสมัยถังบอกชัดว่าเป็นเพราะ 柏鸿 สมัยฮั่นมาเป็นเจ้าเมืองที่นี่ "ลูกหลานจึงอยู่ที่นั่น"
| ชื่อ | ประเภท | ที่มา |
|---|---|---|
| 魏郡 เว่ยจวิ้น / 魏郡堂 | 郡望 + หอ | ถิ่นตระกูลหลัก รอยต่อเหอเป่ย–เหอหนาน |
| 济阳 จี้หยาง / 济阳堂 | 郡望 + หอ | หลานเข่า เหอหนาน |
| 平原 ผิงหยวน / 平原堂 | 郡望 + หอ | ซานตง · ไป่เหลียงชี่ได้บรรดาศักดิ์ "平原郡王" |
| 忠恕堂 | หอ | หอหลักของศาลแซ่ไป่ (柏) ตามเว็บไซต์ของตระกูล |
| 碧山堂 | หอ | ยังใช้กันในอานฮุย เจียงซู เสฉวน เหอหนาน ซานซี |
| 拥书堂 | หอ | สายเกาโหยว เจียงซู แปลว่า "หอที่โอบกอดหนังสือ" |
เรื่องเล่าของหอ拥书堂: ตามเรื่องเล่าของตระกูล พี่น้องสามคนแซ่ 柏 ถือโคมนำเสด็จจักรพรรดิหมิงในคืนเทศกาลหยวนเซียวปี 1368 แต่โคมสูงต่ำไม่เท่ากัน จึงถูกเนรเทศไปทางเหนือแม่น้ำแยงซี แม้จะตกต่ำ ก็ยังตั้งชื่อหอว่า "ยกย่องหนังสือ" เพื่อเตือนลูกหลานให้รักการเรียน
เส้นทางการอพยพ: จากภาคเหนือสู่ภาคกลางของจีน
แซ่ 柏 เป็นแซ่ "ภาคเหนือและภาคกลาง" มาตลอดประวัติศาสตร์
- ก่อนฉิน: แคว้นไป่อยู่ในเหอหนาน ลูกหลานกระจายไปลั่วหยางและซานซี
- ฮั่น–สามก๊ก: ตั้งรกรากที่เว่ยจวิ้น และเติบโตในผิงหยวน
- ถัง: ศูนย์กลางยังอยู่ทางเหนือ ตระกูลไป่เหลียงชี่เป็นชาวเว่ยโจว (ต้าหมิง เหอเป่ย)
- ซ่งใต้–หยวน: บางสายลงใต้ไปเสฉวน ยูนนาน กุ้ยโจว ทางเหนือมีซานตงเป็นศูนย์กลาง ทางใต้มีอานฮุยและหูหนาน
- ต้นหมิง: แซ่ 柏 อยู่ในรายชื่อครอบครัวที่ถูกย้ายจาก "ต้นหวยใหญ่ที่หงต้ง" (洪洞大槐树) ซานซี ไปอานฮุย เหอหนาน ซานตง ตัวอย่างเช่น 柏法宝 ที่ย้ายจากซานซีไปอำเภอซื่อเซี่ยน อานฮุย และตั้งหมู่บ้าน 大柏街 ขึ้น
- ชิง: ขยายไปตะวันออกเฉียงเหนือและตะวันตกเฉียงเหนือ
จีนใต้และแต้จิ๋ว: ไม่พบสายตระกูล
ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบสายตระกูลแซ่แปะที่มีหลักฐานในแต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน กวางตุ้ง แคะ หรือไหหลำ การสะกด Pak (ฮ่องกง) และ Pek/Peh (สิงคโปร์–มาเลเซีย) เป็นเพียงระบบถอดเสียง ไม่ได้บอกว่ามีชุมชนแซ่นี้
ในแต้จิ๋ว ค้นแผนที่จีนด้วยคำว่า 柏氏 柏氏宗祠 และ 柏厝 พบเพียง "柏厝" ที่ตำบลหงหยาง (洪阳) อำเภอผู่หนิง ซึ่งเป็นชื่อหมู่บ้านจัดสรร และไม่พบหลักฐานว่าเป็นถิ่นของตระกูลนี้
แซ่แปะ (ไป่ 柏) ในประเทศไทย
ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบสมาคมแซ่แปะในประเทศไทย ไม่มีชื่ออยู่ในรายชื่อสหสมาคมตระกูลแซ่ ค้นด้วยคำว่า "แซ่แปะ" "แซ่ไป่" และอักษร 柏 ก็ไม่พบ ไม่พบนามสกุลไทยหรือบุคคลไทยที่ระบุว่าสืบจากแซ่นี้ ส่วนสมาคมที่ใช้คำว่า "แป๊ะ" ในไทยเป็นของแซ่ 白 ซึ่งเป็นคนละแซ่
ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่ 柏 อากงอาม่ามาจากไหน? ที่บ้านเรียกว่าแซ่แปะ แซ่เป๊ก หรือชื่ออื่น? ลองดูป้ายบรรพชนให้แน่ใจว่าเขียน 柏 (มีไม้ 木 อยู่ข้างซ้าย) ไม่ใช่ 白 แล้วเล่าให้ฟังได้เลย เรื่องของคุณจะช่วยเติมประวัติแซ่นี้ในเมืองไทยที่ยังว่างอยู่
ปัจจุบันคนแซ่แปะอยู่ที่ไหนในจีน
ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า เจียงซู มีคนแซ่ 柏 มากที่สุด
| พื้นที่ | ความสำคัญ |
|---|---|
| เจียงซู (江苏) | มากที่สุดตามฝูซี 2013 · หยางโจว · เกาโหยว (หมู่บ้าน柏家河 柏家尖 สายหอ拥书堂) · เจิ้นเจียง |
| อานฮุย (安徽) | ซื่อเซี่ยน (หมู่บ้าน大柏街 หอ碧山堂) อู่เหอ หวยหนาน · โซ่วเซี่ยน บ้านเกิดไป่เหวินเว่ย |
| หูหนาน (湖南) | มีหลายสาขาที่มีลำดับชื่อรุ่นของตัวเอง |
| ซานตง ส่านซี | มณฑลที่มีมากรองลงมา |
| หูเป่ย (湖北) | ที่ตั้งองค์กรตระกูลระดับประเทศ (ตั้งปี 2006 ที่หวงสือ) |
บุคคลสำคัญแซ่ไป่ (柏)
| บุคคล | ยุค | บทบาท |
|---|---|---|
| ไป่หวงชื่อ (柏皇氏) | ยุคตำนาน | ผู้ช่วยของฝูซี บรรพชนในตำนาน |
| 柏鸿 | ราชวงศ์ฮั่น | เจ้าเมืองเว่ยจวิ้น ต้นของถิ่นตระกูลเว่ยจวิ้น (ตามจารึกสมัยถัง) |
| ไป่เหลียงชี่ (柏良器) | ค.ศ. 743–803 | แม่ทัพสมัยถัง บิดาถูกกบฏอานลู่ซานสังหาร จึงฝึกดาบเพื่อแก้แค้น ผ่านการรบ 62 ครั้งเมื่ออายุ 24 ปี ได้บรรดาศักดิ์ "平原郡王" และมีภาพอยู่ใน หอหลิงเยียน (凌烟阁) หอเกียรติยศของขุนนางถัง (ปี 789) |
| ไป่ฉี (柏耆) | ?–ค.ศ. 829 | บุตรไป่เหลียงชี่ ทูตที่เจรจาให้ขุนศึกหวังเฉิงจง (王承宗) ยอมคืนเมือง 2 เมืองแก่ราชสำนักในปี 809 |
| 柏丛桂 | ต้นหมิง | ชาวเป่าอิ้ง ถวายฎีกาให้สร้างทำนบริมทะเลสาบยาว 40 ลี้ ใช้แรงงาน 5.6 หมื่นคน (ตามแหล่งของตระกูล) |
| ไป่เหวินเว่ย (柏文蔚) | ค.ศ. 1876–1947 | ชาวโซ่วโจว อานฮุย ร่วมตั้งสมาคม "岳王会" กับเฉินตู๋ซิ่ว สมาชิกถงเหมิงฮุ่ย แม่ทัพกองทัพที่ 1 ของกองทัพปราบเหนือปี 1912 และผู้ว่าการมณฑลอานฮุย |
อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่
อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่แปะโดยตรง ที่ใกล้เคียงที่สุดคือธรรมเนียมในงานไหว้บรรพชนของสายหอ拥书堂 ที่เริ่มด้วยการกิน บัวลอย (元宵) ร่วมกันในตอนเย็น เพื่อความพร้อมหน้าพร้อมตา แล้วมีงานเลี้ยงต่ออีก 4 มื้อ ที่ถือว่า "แต่ละมื้อดีกว่ามื้อก่อน" หมายถึงชีวิตที่ดีขึ้นเรื่อย ๆ
คำสอนประจำตระกูล: ยังไม่พบตัวบท "家训" ของแซ่ 柏 ที่เผยแพร่ แต่ชื่อหอ "拥书堂" ก็บอกคุณค่าของตระกูลอย่างชัดเจน คือการรักหนังสือและการเรียน
ลำดับชื่อรุ่น (字辈): ตัวอย่างจากสาขาซื่อเซี่ยน อานฮุย (หอ碧山堂)
法翰文仲继太良思世永大有朝毓秀芳
ใครที่ยังมีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดู แต่แต่ละสาขาใช้ชุดต่างกัน ควรตรวจกับพงศาวลีของบ้านตัวเองอีกครั้ง
การไหว้บรรพชน:
- งานพงศาวลีของสายหอ拥书堂 ที่เกาโหยว เจียงซู จัดทุกปีในวันที่ 12–13 เดือน 10 ตามปฏิทินจันทรคติ หมุนเวียนบ้านเจ้าภาพ บูชาด้วยหมูทั้งตัวและเครื่องเซ่น ลูกหลานจุดธูปกราบไหว้และ เฝ้าบรรพชนตลอดคืน เช้าวันรุ่งขึ้นลงชื่อในสมุด แล้วส่งมอบที่ตั้งบรรพชนให้เจ้าภาพปีหน้า ซึ่งต้องอุ้มกลับบ้านแนบอก (ตามแหล่งของตระกูล)
- ศาลหอ碧山堂 ที่ซื่อเซี่ยน อานฮุย สร้างสมัยชิงพร้อมโรงเรียนของตระกูล ถูกรื้อในสมัยปฏิวัติวัฒนธรรม และ สร้างใหม่ปี 1990
คำถามที่พบบ่อย
แซ่แปะ ภาษาจีนเขียนอย่างไร?
เขียนว่า 柏 ซึ่งตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน มีไม้ 木 อยู่ข้างซ้ายและ 白 อยู่ข้างขวา แปลว่าต้นไป่ ไม้ตระกูลสนไซเปรส
แซ่แปะ แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?
สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "แปะ" (bêh4) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย เสียงนี้เหมือนคำว่า "แปะ" ใน "อาแปะ" (伯) ทุกประการ ส่วนเสียงอ่านหนังสือคือ "เป๊ก" (bêg4)
แซ่แปะ จีนกลางอ่านว่าอะไร?
จีนกลางอ่านว่า "ไป่" (Bǎi เสียงที่ 3) ระวังอย่าสับสนกับแซ่ 白 ที่อ่านว่า "ไป๋" (Bái)
แซ่แปะ มาจากไหน?
ตำราแซ่บันทึกว่ามาจากแคว้นไป่ (柏国) แคว้นเล็กในเหอหนานที่ถูกแคว้นฉู่ผนวก อีกสายหนึ่งตามจารึกสมัยถังเล่าว่าตระกูลเปลี่ยนแซ่จาก 伯 เป็น 柏 ถิ่นตระกูลหลักคือเว่ยจวิ้น ปัจจุบันมีมากที่สุดในเจียงซู
แซ่แปะ ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?
Bai (จีนกลาง), Pak (กวางตุ้ง ฮ่องกง), Pai, Peh หรือ Pek (สิงคโปร์–มาเลเซีย) และ Po (ไต้หวัน)
แซ่ 柏 (แปะ) กับแซ่ 白 (แป๊ะ) ต่างกันอย่างไร?
เป็นคนละแซ่ 柏 มีไม้ 木 อยู่ข้างซ้าย แปลว่าต้นไป่ แต้จิ๋วอ่าน "แปะ" จีนกลางอ่าน "ไป่" ส่วน 白 แปลว่าขาว แต้จิ๋วอ่าน "แป๊ะ" จีนกลางอ่าน "ไป๋" ต่างกันแค่วรรณยุกต์ทั้งสองสำเนียง จึงต้องดูอักษรจีนเสมอ
อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่
แซ่ที่เสียงคล้ายกัน (อย่าสับสน):
ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ
บ้านคุณเป็นแซ่ 柏 หรือรู้จักใครที่ใช้แซ่นี้ไหม? อากงอาม่ามาจากเจียงซู อานฮุย หรือมณฑลไหน? ที่บ้านมีป้ายหอ "忠恕堂" หรือ "拥书堂" บ้างหรือเปล่า? ทุกเรื่องเล่าที่แชร์มาจะช่วยเติมประวัติแซ่แปะในเมืองไทยให้ครบขึ้น
แหล่งอ้างอิง
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 柏姓
- 维基文库 — 李翱《柏公神道碑》(《全唐文》卷638)
- 趣历史 — 柏姓起源 (อ้าง《通志·氏族略》)
- 国学大师网 — 柏姓氏起源来源
- 族谱网 — 柏姓堂号 (แหล่งของตระกูล)
- 族谱网 — 话说拥书堂家谱会 (แหล่งของตระกูล, 2016)
- 豆丁网 — 全国各省柏氏辈分收集
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 柏良器
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 柏耆
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 柏文蔚
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 柏楊
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 柏葰
- Wiktionary — 柏 (แต้จิ๋ว bêh4)
- Wiktionary — 伯 (แต้จิ๋ว bêh4)
- mogher.com — 柏
- สหสมาคมตระกูลแซ่ – รายชื่อสมาคม (Wayback 2020)
หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปลายปี 2025 อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ส่วนเรื่องเล่าของหอ拥书堂 และข้อมูลสาขาต่าง ๆ หลายส่วนมาจากพงศาวลีและเว็บไซต์ของตระกูล
