แซ่จีนหายาก 99 แซ่ มีอะไรบ้าง? ตารางแซ่อันดับ 169–400 พร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง

แซ่จีนไม่ได้มีแค่ร้อยแซ่ หลังจากผมทำตาราง 168 แซ่จีนเสร็จ ยังมีลูกหลานหลายบ้านถามมาว่าแซ่ของบ้านเขาไม่อยู่ในตาราง บทความนี้จึงรวบรวมแซ่จีนหายาก 99 แซ่ที่อยู่ถัดจากนั้น พร้อมอันดับประมาณ จำนวนคนโดยประมาณ คำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง และลิงก์ไปยังประวัติของทุกแซ่ครับ

ประเด็นสำคัญ

• ทางการจีนประกาศอันดับแซ่ไว้แค่ 100 อันดับ แซ่ในบทความนี้จึงเป็นอันดับประมาณทั้งหมด
• จำนวนคนคิดจากสัดส่วนของสถาบันฝูซีปี 2013 คูณตัวปรับเดียวกับตาราง 168 แซ่ (ราว 1.0665) คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%
• แซ่คู 丘 กับแซ่เหีย 蚁 ไม่อยู่ใน 400 อันดับของสถาบันฝูซี จึงไม่มีตัวเลข แต่มีลูกหลานในเมืองไทย
• แซ่หายากส่วนใหญ่ยังไม่เคยมีคนเขียนชื่อเป็นภาษาไทย คำอ่านแต้จิ๋วหลายแซ่จึงเป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่าน
• หลายแซ่คนไทยรู้จักผ่านสำเนียงกวางตุ้ง แคะ หรือไหหลำ มากกว่าแต้จิ๋ว เช่น แซ่แม็ก 麦 และแซ่เอา 区

แซ่จีนหายากคือแซ่แบบไหน

คำว่า "หายาก" ในบทความนี้ไม่ได้แปลว่าแทบไม่มีใครใช้ แซ่อันดับประมาณ 169 อย่างแซ่อาวเอี๊ยง (欧阳 — จีนกลาง โอวหยาง) ยังมีคนใช้เกือบหนึ่งล้านคน แต่เมื่อเทียบกับประชากรจีนราว 1,400 ล้านคน ก็นับว่าน้อยมาก และคนไทยเชื้อสายจีนส่วนใหญ่ไม่เคยได้ยินชื่อแซ่เหล่านี้

ผมคัดแซ่จากรายชื่อ 400 แซ่ของสถาบันฝูซีปี 2013 โดยตัดแซ่ที่อยู่ในตาราง 168 แซ่แล้ว ให้แซ่ที่ชาวจีนในไทยและจีนตอนใต้ใช้มาก่อน เช่น แซ่ที่พบมากในกวางตุ้ง กว่างซี ไหหลำ ฝูเจี้ยน และแต้จิ๋ว แล้วเติมแซ่ถัดไปตามอันดับจนครบ ส่วนแซ่คู 丘 และแซ่เหีย 蚁 อยู่นอก 400 อันดับ แต่ผมใส่ไว้ด้วย เพราะแซ่คู 丘 คือรูปเดิมของแซ่คู 邱 และแซ่เหีย 蚁 เป็นแซ่ของ อี่กวงเหยียน (蚁光炎) ชาวเท่งไฮ้ ผู้เคยเป็นประธานหอการค้าจีนแห่งสยาม

อันดับและจำนวนคนในตารางมาจากไหน

ทางการจีนประกาศอันดับแซ่และจำนวนคนไว้เพียง 100 แซ่แรก แซ่ที่อยู่ถัดไปไม่มีตัวเลขทางการ ผมจึงใช้วิธีเดียวกับแซ่อันดับประมาณ 101–168

1. อันดับประมาณ คืออันดับในรายชื่อ 400 แซ่ของสถาบันฝูซีปี 2013 ตารางจึงข้ามบางอันดับ เพราะไม่ได้เลือกทุกแซ่
2. จำนวนคนคิดจากสัดส่วนของแซ่นั้นในงานของสถาบันฝูซี คูณด้วยตัวปรับเดียวกับตาราง 168 แซ่ (ราว 1.0665) แล้วปัดเป็นหมื่นคน
3. ตัวเลขทุกแซ่เป็นค่าประมาณการปี 2026 คลาดเคลื่อนได้ราว ±15% แซ่ที่มีคนน้อยมากจะคลาดเคลื่อนได้มากกว่าแซ่ใหญ่
4. แซ่ที่อยู่นอก 400 อันดับไม่มีตัวเลข ผมเขียนในตารางว่า "นอก 400"

ในคอลัมน์ที่มา ง คือตัวเลขจากสัดส่วนของสถาบันฝูซีปี 2013 ปรับเป็นปี 2026 ส่วน – คือไม่มีตัวเลข

ตาราง 99 แซ่จีนหายาก พร้อมเสียงจีนกลาง เสียงแต้จิ๋ว และจำนวนคนโดยประมาณ

กดที่ตัวอักษรจีนเพื่ออ่านประวัติของแซ่นั้น คำอ่านแต้จิ๋วในตารางเทียบกับพจนานุกรมแต้จิ๋ว Mogher แซ่ที่ยังไม่พบชื่อภาษาไทยในเอกสารใด บทความของแซ่นั้นจะบอกไว้ว่าเป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว

แซ่หายากที่มีสายอยู่ในจีนตอนใต้

แซ่หายากหลายแซ่มีคนใช้มากในมณฑลทางใต้ ซึ่งเป็นบ้านเดิมของคนจีนในเมืองไทย ผมจัดกลุ่มตามข้อมูลที่ใช้คัดแซ่ไว้ให้ดูคร่าว ๆ รายละเอียดของแต่ละแซ่อยู่ในบทความของแซ่นั้นครับ

แซ่หนึ่งอาจอยู่ได้หลายกลุ่ม เช่น แซ่คู 丘 มีทั้งสายแคะเหมยโจวและสายเจียหยางในแต้จิ๋ว ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่ในตารางนี้ ลองอ่านหัวข้อ "เส้นทางลงใต้" และ "ในประเทศไทย" ของบทความแซ่นั้นก่อนครับ

แซ่จีนสองพยางค์ในชุดนี้

แซ่จีนสองพยางค์ ภาษาจีนเรียกว่า 复姓 (แต้จิ๋ว ฮกแซ่ / จีนกลาง ฟู่ซิ่ง — แซ่สองพยางค์) ในชุดแซ่หายากมีแซ่เดียวคือแซ่อาวเอี๊ยง แซ่โอวหยาง (欧阳) ซึ่งเป็นคนละแซ่กับแซ่อาว (欧) ในตาราง 168 แซ่ แม้จะขึ้นต้นด้วยอักษรเดียวกัน แซ่สองพยางค์อื่น ๆ ที่ยังมีคนใช้ อ่านได้ในหัวข้อแซ่สองพยางค์ที่เหลือคนใช้น้อยมาก

หาแซ่ของบ้านตัวเองไม่เจอ ทำอย่างไรดี

1. ลองพิมพ์ในกล่อง "ค้นหาแซ่ของคุณ" ด้านบน กล่องนี้ค้นได้ทั้ง 168 แซ่ยอดนิยมและแซ่หายากในบทความนี้ พิมพ์ได้ทั้งเสียงแต้จิ๋ว จีนกลาง ตัวจีน หรือตัวสะกดภาษาอังกฤษ
2. ถ้าจำได้แค่เสียง ให้ดูป้ายบรรพชนหรือใบเกิดของอากงอาม่า ตัวจีนบนป้ายบอกแซ่ได้แน่นอนที่สุด เพราะหลายแซ่ออกเสียงเหมือนกัน
3. ถ้ายังไม่พบ ส่งข้อความหา MingPaPa ทางเพจแซ่อึ้ง 黃 ได้ครับ ผมจะหาข้อมูลเพิ่มแล้วเขียนเป็นบทความต่อไป

คำถามที่พบบ่อย

แซ่จีนหายากมีอะไรบ้าง?

บทความนี้รวมแซ่จีนหายาก 99 แซ่ ที่อยู่ราวอันดับ 169 ถึง 400 ของจีน เช่น แซ่อาวเอี๊ยง 欧阳 แซ่โต๊ะ 卓 แซ่เลี้ยง 连 แซ่เตียว 刁 แซ่แม็ก 麦 แซ่ฮุ้น 云 รวมถึงแซ่คู 丘 และแซ่เหีย 蚁 ที่อยู่นอก 400 อันดับ ดูครบทุกแซ่ได้ในตาราง

ทำไมแซ่หายากไม่มีอันดับทางการ?

ทางการจีนประกาศอันดับและจำนวนคนไว้เพียง 100 แซ่แรก อันดับในบทความนี้จึงเป็นอันดับประมาณตามการศึกษาของสถาบันฝูซีปี 2013

ตัวเลขจำนวนคนในตารางแม่นแค่ไหน?

เป็นค่าประมาณการปี 2026 คลาดเคลื่อนได้ราว ±15% เพราะคิดจากสัดส่วนในงานของสถาบันฝูซีปี 2013 แล้วปรับด้วยตัวปรับเดียวกับตาราง 168 แซ่

แซ่คู 丘 กับแซ่คู 邱 ต่างกันอย่างไร?

เป็นแซ่คูเดียวกัน 丘 คือรูปเดิม ส่วน 邱 เกิดจากคำสั่งของราชสำนักชิงที่ให้เติมหูข้างเพื่อเลี่ยงนามขงจื๊อ รายละเอียดอยู่ในบทความแซ่คู 丘

ทำไมคำอ่านแต้จิ๋วของบางแซ่ไม่คุ้นหู?

แซ่หายากหลายแซ่ไม่เคยมีคนเขียนชื่อเป็นภาษาไทยมาก่อน คำอ่านแต้จิ๋วของแซ่เหล่านั้นจึงถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว และบทความของแซ่นั้นบอกไว้ทุกครั้ง

บทสรุป

แซ่จีนหายากทั้ง 99 แซ่ในบทความนี้ต่อจากตาราง 168 แซ่ เพื่อให้ลูกหลานที่หาแซ่ของบ้านตัวเองไม่เจอได้มีที่เริ่มต้น ตัวเลขทุกตัวเป็นค่าประมาณ และคำอ่านแต้จิ๋วหลายแซ่เป็นการถอดเสียง หากบ้านไหนเป็นแซ่ในชุดนี้และมีเรื่องเล่าของตระกูล แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไข

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

• แซ่จีนที่พบบ่อย ข้อมูลปี 2007 และสถาบันฝูซีปี 2013 (วิกิพีเดียภาษาอังกฤษ)
• อันดับแซ่จีนในแต่ละยุค (วิกิพีเดียภาษาจีน)
• รายงานชื่อแซ่ทั่วประเทศ ข้อมูลปี 2020 (สำนักข่าวซินหัว 8 กุมภาพันธ์ 2021)
• จำนวนประชากรจีนสิ้นปี 2025 (สำนักงานสถิติแห่งชาติจีน)
• พจนานุกรมแต้จิ๋วออนไลน์ Mogher สำหรับเทียบเสียงแต้จิ๋ว