แซ่คื้อ แซ่ฉวี (瞿) มาจากไหน? ประวัติตระกูลฉวี จากซงหยางสู่ทั่วแผ่นดินจีน

แซ่คื้อ เขียนด้วยอักษรจีน 瞿 (ตัวเต็มและตัวย่อเขียนเหมือนกัน) จีนกลางอ่านว่า "ฉวี" (Qú) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "คื้อ" (ke5) แซ่นี้เป็นตระกูลนักปราชญ์แห่งเมืองฉางสูและฉางโจวในเจียงซู และอักษร 瞿 ตัวนี้ยังอยู่ในชื่อ "瞿昙" (โคตมะ) ซึ่งเป็นชื่อตระกูลของพระพุทธเจ้าในภาษาจีน แซ่คื้ออยู่ราว อันดับประมาณ ~218 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 4.7 แสนคน

ประเด็นสำคัญ

• จีนกลางอ่านฉวี (Qú) แต้จิ๋วอ่านคื้อ (ke5) ส่วนสำเนียงเตี่ยเอี๊ย ผู่หนิง หุ้ยไล้ อ่านคู้ (ku5)
• อย่าสับสนกับ 曲 เข็ก และ 屈 ขุก ที่จีนกลางอ่านใกล้กัน แต่แต้จิ๋วต่างกันชัด
• อักษร 瞿 อยู่ในคำ 瞿昙 ชื่อจีนของตระกูลโคตมะ แต่เป็นคนละชื่อกับแซ่ 瞿 พยางค์เดียว
• ศาลบรรพชน 城西瞿氏宗祠 ที่ฉางโจว สร้างปี 1898 ปัจจุบันเป็นบ้านเดิมของฉวีชิวไป๋ (瞿秋白)
• ตระกูลฉางสูมีหอสมุด 铁琴铜剑楼 และฉวีซื่อซื่อ (瞿式耜) มหาเสนาบดีหมิงใต้

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วน: แซ่คื้อ แซ่ฉวี (瞿)

หัวข้อ	ข้อมูล
อักษรจีน	瞿 (ตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน) ประกอบด้วยตาสองดวง (目目) กับนก (隹) ความหมายเดิมคือ "นกจ้องมองอย่างตื่นตกใจ"
จีนกลาง	Qú (เสียง 2) · ฉวี (รูปที่ใช้ทั่วไป) · ตามหลักราชบัณฑิตฯ: ฉฺวี
แต้จิ๋ว	ke5 · คื้อ — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย · สำเนียงเตี่ยเอี๊ย ผู่หนิง หุ้ยไล้ อ่าน ku5 = คู้
ฮกเกี้ยน	kû / khû
กวางตุ้ง	keoi4 (ฮ่องกงสะกด Kui · มาเก๊าสะกด Koi)
แคะ (ฮากกา)	khî
ภาษาอังกฤษ	Qu, Chu (ไต้หวัน), Kui (ฮ่องกง), Koi (มาเก๊า) · เวียดนาม Cù
อันดับในจีน	อันดับประมาณ ~218 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) · ใน《百家姓》อยู่ลำดับที่ 326
ประชากร	ราว 4.7 แสนคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 4–5.4 แสนคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด	หูหนาน (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013)
郡望 (ถิ่นตระกูล)	松阳 ซงหยาง (เจ้อเจียง) · 高平 เกาผิง
堂号 (ชื่อหอ)	松阳堂 · 华鄂堂 · 八桂堂 · 述古堂 · 瞻远堂 · 乘龙堂
ระวังสับสน	จีนกลาง "ฉวี" ใกล้แซ่ 曲 และ 屈 (ทั้งคู่อ่าน Qū ต่างวรรณยุกต์) · รูปอักษรคล้าย 翟 และ 霍

แซ่คื้อ ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)

แซ่คื้อเขียนว่า 瞿 อักษรไม่มีรูปย่อ จึงเขียนเหมือนกันทุกที่ ลองสังเกตตัวอักษร ด้านบนมี "ตา" สองดวง (目目) ด้านล่างเป็น "นก" (隹) ความหมายเดิมจึงเป็นภาพนกที่ตื่นตกใจจ้องมอง นอกจากเป็นชื่อแซ่แล้ว อักษรนี้ยังอยู่ในชื่อช่องเขา 瞿塘峡 บนแม่น้ำแยงซี และในคำ 瞿昙 ที่เป็นชื่อจีนของตระกูล โคตมะ (Gautama) ของพระพุทธเจ้า

ชื่อเรียกแซ่นี้เปลี่ยนไปตามสำเนียง

• ฉวี มาจากภาษาจีนกลาง (Qú เสียงที่ 2) ตรงกับการสะกด "Qu" รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ เขียน "ฉฺวี"
• คื้อ — สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า คื้อ (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย) พจนานุกรมแต้จิ๋วให้เสียง ke5 และระบุว่าเป็นเสียงที่ใช้กับ "แซ่"
• คู้ — สำเนียงเตี่ยเอี๊ย (潮阳) ผู่หนิง และหุ้ยไล้ อ่านว่า ku5 ใครที่บ้านมาจากถิ่นนี้อาจคุ้นรูปนี้มากกว่า เป็นแซ่ 瞿 เดียวกัน
• Kui / Koi มาจากกวางตุ้ง ส่วนไต้หวันสะกด Chu และเวียดนามเขียน Cù

ข้อควรระวัง:

• จีนกลาง "ฉวี" (瞿 Qú เสียง 2) ใกล้กับแซ่ 曲 (Qū แต้จิ๋ว เข็ก) และแซ่ 屈 (Qū แต้จิ๋ว ขุก) ซึ่งเป็นคนละแซ่ ทั้งสามแซ่สะกดอังกฤษว่า Qu และอาจเป็น Chu ได้ ต้องดูอักษรจีนประกอบ แต่ในสำเนียงแต้จิ๋ว ทั้งสามเสียงไม่ซ้ำกันเลย
• วิกิพีเดียภาษาจีนเตือนว่า 瞿 รูปคล้ายแซ่ 翟 และ 霍 แต่เป็นคนละแซ่
• พจนานุกรมแต้จิ๋วยังมีเสียงอื่นของอักษรนี้ที่ใช้กับความหมาย "มองอย่างตกใจ" ซึ่งไม่ใช่เสียงของแซ่

แซ่คื้อ มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลฉวี

หอจดหมายเหตุท้องถิ่นเมืองฉางโจวสรุปไว้ว่า 瞿 เป็นแซ่เก่าที่มีที่มาสายเดียว ไม่พบว่ามีแซ่อื่นหรือชนเผ่าอื่นเปลี่ยนมาเป็นแซ่นี้

สายที่ 1 — ขุนนาง 瞿父 สมัยราชวงศ์ซาง: ตำราแซ่ส่วนใหญ่เล่าว่า ต้นแซ่คือขุนนางสมัยซางชื่อ 瞿父 ที่ได้ครองถิ่น ฉวีซ่าง (瞿上) ซึ่งตำราแซ่ระบุว่าอยู่ทางตะวันออกของเขตซวงหลิว เมืองเฉิงตู เสฉวน ลูกหลานจึงใช้ "瞿" เป็นแซ่ หลักฐานที่ตำราอ้างคือภาชนะสำริด "瞿父鼎" ที่บันทึกไว้ในหนังสือภาพวัตถุโบราณ《宣和博古图》สมัยซ่ง

สายที่ 2 — ขุนนางสมัยจิ้น 瞿庄: ตำรา《通志·氏族略》ระบุว่าคนแซ่ฉวีเป็นลูกหลานของ 瞿庄 ชาวปั๋วหลิง ที่ปรึกษาทัพของซือหม่าเยว่ (东海王越) สมัยราชวงศ์จิ้นตะวันตก

สาย	บรรพชน / เหตุการณ์	ยุค	ตำนานหรือประวัติศาสตร์
瞿父 แห่งฉวีซ่าง	ขุนนางสมัยซาง	ซาง	มีเอกสารเรื่องภาชนะ "瞿父鼎" ส่วนการครองฉวีซ่างเป็นคำอธิบายของตำราแซ่รุ่นหลัง
瞿庄	ขุนนางชาวปั๋วหลิง	จิ้นตะวันตก	มีเอกสาร (《通志·氏族略》)

瞿昙: ชื่อจีนของ "โคตมะ"

คนไทยที่เป็นชาวพุทธอาจแปลกใจว่า ในพระไตรปิฎกภาษาจีน ชื่อตระกูล "โคตมะ" (Gautama) ของพระพุทธเจ้าเขียนว่า 瞿昙 (Qútán) ซึ่งใช้อักษร 瞿 ตัวเดียวกับแซ่คื้อ บางครั้งก็แปลเป็น 乔达摩

สมัยราชวงศ์ถัง มี ตระกูลนักดาราศาสตร์ชาวอินเดียแซ่ 瞿昙 ทำงานในสำนักดาราศาสตร์หลวงที่ฉางอัน คนที่มีชื่อที่สุดคือ 瞿昙悉达 (Gautama Siddha) ผู้เรียบเรียงตำราดาราศาสตร์และโหราศาสตร์ 《开元占经》 120 เล่ม จารึกสุสานของคนในตระกูลนี้ขุดพบในปี 1977

แต่ 瞿昙 เป็นชื่อสองพยางค์ คนละชื่อกับแซ่ 瞿 พยางค์เดียว การที่อักษรตรงกันไม่ได้แปลว่าคนแซ่คื้อสืบจากตระกูลโคตมะ

ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)

郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล ทุกแหล่งยกให้ ซงหยาง (松阳) เป็นถิ่นตระกูลหลักของแซ่ฉวี

ชื่อ	ประเภท	ที่มา
松阳 ซงหยาง	郡望หลัก	ตะวันตกเฉียงใต้ของเจ้อเจียง ตำราแซ่ว่า "望族居松阳郡" ศาลบรรพชนแซ่ฉวีบางแห่งในหูหนานยังจารึกคำว่า "松阳"
高平 เกาผิง	郡望	ชื่อเมืองโบราณ ตำราว่าคนดังแซ่ฉวีสมัยฮั่น–ถังมาจากเกาผิงและซงหยาง
松阳堂	หอ	ตั้งตามถิ่นซงหยาง ใช้ในพงศาวลีสายฉางซา (1866) และหงหู หูเป่ย
华鄂堂	หอ	ชื่อฉบับพงศาวลีของสายอู่จิ้น (ฉางโจว)
八桂堂	หอ	ชื่อคฤหาสน์ของตระกูลฉวีในตรอกชิงกั่ว (青果巷) ฉางโจว ตั้งชื่อเพราะ ปลูกต้นหอมหมื่นลี้ (桂) ไว้แปดต้น เป็นบ้านเกิดของฉวีชิวไป๋
述古堂 · 瞻远堂 · 乘龙堂	หอ	ตำราแซ่ระบุชื่อไว้

เส้นทางของตระกูลฉวี: จากหูเป่ยสู่ลุ่มแม่น้ำแยงซีตอนล่าง

ยุค	เหตุการณ์สำคัญ
ฮั่น–ราชวงศ์ใต้	มีขุนนางแซ่ฉวีหลายคน เช่น 瞿茂 เจ้าเมืองเหอหนาน (ฮั่น) และ 瞿庄 (จิ้น)
ถัง	ตระกูลอินเดีย 瞿昙 ทำงานในฉางอัน
จิ้นตะวันออก–ซ่ง	ตามพงศาวลีของสายอู่จิ้น ฉางสู และหงหู บรรพชนไกลชื่อ 瞿昉 เป็นชาว หวงเหมย (黄梅) หูเป่ย ลูกหลานย้ายไปหมู่บ้าน อู่ฉวี (五渠) เมือง ฉางสู (常熟) สมัยซ่ง
ปลายซ่งเหนือ (1127)	ทหารชื่อ 瞿桧 ตามคังหวาง (ภายหลังคือซ่งเกาจง) ลงใต้ ตั้งรกรากที่ เฮ่อซา (鹤沙) ในเขตเซี่ยงไฮ้ปัจจุบัน กลายเป็นสายหลักของแซ่ฉวีในเซี่ยงไฮ้
ซ่งใต้–หมิงตอนต้น	瞿楚能 ชาวเปี้ยนเหลียงหนีศึกลงใต้ไปหลิวหยาง หูหนาน รุ่นที่ 9 คือ 瞿伯福 รับราชการทหารสมัยหมิงแล้วย้ายประจำ ฉางซา เป็นต้นสายฉางซา
ปลายหยวน–หมิง	瞿保三 หนีศึกจากซูโจวไป อี๋ซิง (宜兴) และในปี 1467 瞿兰 ย้ายเข้าเมือง ฉางโจว เป็น "บรรพชนรุ่นแรกที่ย้ายเข้าฉางโจว" (迁常一世祖)

สายฉางโจว: บ้านของฉวีชิวไป๋

หอจดหมายเหตุท้องถิ่นเมืองฉางโจวสรุปเส้นทางของสายนี้จากพงศาวลีว่า หวงเหมย (หูเป่ย) → ฉางสู (สมัยซ่ง) → อี๋ซิง (ปลายหยวน) → เมืองฉางโจว (1467) ถึงปี 2014 สืบมาแล้ว 22 รุ่น ปัจจุบันในเมืองฉางโจวมีคนแซ่ฉวีราว 1,900 คน

ฉวีชิวไป๋ (瞿秋白) เป็นทายาทรุ่นที่ 16 ของ瞿兰 ท่านเกิดที่ "หอเทียนเซียง (天香楼)" ในคฤหาสน์ 八桂堂 ต่อมาครอบครัวตกอับ ต้องย้ายบ้านหลายครั้ง จนปี 1912 ต้องเข้าไปอาศัยใน ศาลบรรพชน 城西瞿氏宗祠 เพราะไม่ต้องเสียค่าเช่า และอยู่ที่นั่นถึงปี 1916

ศาลแห่งนี้สร้างปี 1898 โดย 瞿赓甫 ปู่น้อยของฉวีชิวไป๋ พื้นที่ 2,409 ตารางเมตร มีสี่โถงสิบเก้าห้อง ปี 1996 รัฐบาลจีนประกาศให้เป็น โบราณสถานสำคัญระดับชาติ ในชื่อ "บ้านเดิมของฉวีชิวไป๋" (ภาพเปิดบทความ)

สายฉางสู: ตระกูลนักปราชญ์

หมู่บ้าน อู่ฉวี (五渠) เมืองฉางสู เป็นถิ่นของตระกูลฉวีที่ให้กำเนิดขุนนางและนักปราชญ์หลายรุ่น ทั้ง 瞿景淳 และหลานคือ ฉวีซื่อซื่อ (瞿式耜) ส่วนที่ตำบลกู่หลี่ (古里) ทางตะวันออกของเมือง มีหอสมุดเอกชนชื่อดัง 铁琴铜剑楼 ของตระกูลนี้ ซึ่งขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานระดับมณฑลในปี 2006

ไม่พบสายแต้จิ๋ว

ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบสายแซ่คื้อในแต้จิ๋ว การค้นแผนที่ Amap ในเตี่ยจิว ซัวเถา และเจียหยาง ไม่พบจุดใดที่ใช้ชื่อ 瞿氏 เลย และไม่พบบันทึกบรรพชนผู้เข้าแต้จิ๋ว ในกวางตุ้งมีเพียงบันทึกว่าขุนนางชาวฉางสูชื่อ 瞿俊 เคยไปรับราชการ ไม่ใช่การตั้งรกราก

แซ่คื้อ (ฉวี) ในประเทศไทย

ไม่พบสมาคมแซ่คื้อในประเทศไทย แซ่นี้ไม่อยู่ในรายชื่อสหสมาคมตระกูลแซ่ และไม่พบบุคคลไทยเชื้อสายแซ่นี้ที่มีชื่อเสียงพร้อมแหล่งยืนยัน

ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่ 瞿 ที่บ้านเรียกว่าแซ่คื้อ แซ่คู้ หรือชื่ออื่น? อากงอาม่ามาจากถิ่นไหน? เล่าให้ฟังได้เลย เพราะเรื่องของแซ่นี้ในเมืองไทยยังไม่มีใครบันทึกไว้

ปัจจุบันคนแซ่ฉวีอยู่ที่ไหนในจีน

ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า หูหนาน มีคนแซ่ฉวีมากที่สุด

พื้นที่	ความสำคัญ
หูหนาน (湖南)	มากที่สุดตามฝูซี 2013 · ฉางซา เยว่หยาง หลีหลิง ยฺเหวียนหลิง
เจียงซู (江苏)	ฉางสู (หมู่บ้านอู่ฉวี) · ฉางโจว · อี๋ซิง
เซี่ยงไฮ้ (上海)	สายเฮ่อซา หนานฮุ่ย ซงเจียง เจียติ้ง
หูเป่ย (湖北)	หวงเหมย (ต้นทางสายฉางโจว) · ตำบล 瞿家湾 เมืองหงหู
เจ้อเจียง (浙江)	ถิ่นซงหยาง · เวินโจว หางโจว ลี่สุ่ย
ฉงชิ่ง เสฉวน ยูนนาน	ยูนนานมีหมู่บ้าน 瞿家营 ที่เถิงชง
ไต้หวัน ฮ่องกง มาเก๊า	สะกด Chu, Kui, Koi
เวียดนาม	แซ่ Cù

บุคคลสำคัญแซ่ฉวี

บุคคล	ยุค	บทบาท
瞿佑	ต้นหมิง	ชาวหางโจว ผู้แต่งรวมเรื่องสั้นผีและความรัก《剪灯新话》
瞿俊	หมิง (จิ้นซื่อ 1469)	ชาวฉางสู รองข้าหลวงตรวจการกวางตุ้ง ขึ้นชื่อเรื่องความซื่อสัตย์
瞿景淳	ค.ศ. 1507–1569	ชาวฉางสู สอบได้อันดับสอง (榜眼) ปี 1544 ร่วมตรวจทานสารานุกรม《永乐大典》
ฉวีซื่อซื่อ (瞿式耜)	ปลายหมิง (เกิด ค.ศ. 1590)	หลานของ瞿景淳 มหาเสนาบดีราชสำนักหย่งลี่แห่งหมิงใต้ รักษาเมือง กุ้ยหลิน ต้านทัพชิงหลายครั้ง ถูกจับเมื่อเมืองแตกและถูกประหาร
瞿绍基 / 瞿镛	ชิง (ศตวรรษที่ 19)	พ่อลูกชาวฉางสู เจ้าของหอสมุด 铁琴铜剑楼 เก็บหนังสือสมัยซ่ง–หยวนกว่าแสนเล่ม
瞿中溶	ค.ศ. 1769–1842	ชาวเจียติ้ง (เซี่ยงไฮ้) นักจารึกศาสตร์และช่างแกะตราประทับ
瞿应绍	ค.ศ. 1778–1849	ชาวเซี่ยงไฮ้ ผู้ออกแบบกาน้ำชาดินอี๋ซิง "瞿壶"
瞿鸿禨	ค.ศ. 1850–1918	ชาวฉางซา หูหนาน ขุนนางสภาองคมนตรีทหาร (军机大臣) และเสนาบดีต่างประเทศปลายราชวงศ์ชิง
ฉวีชิวไป๋ (瞿秋白)	ค.ศ. 1899–1935	ชาวฉางโจว นักเขียน นักแปล และหนึ่งในผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์จีนยุคแรก ถูกจับและประหารที่ฉางทิง ฝูเจี้ยน ปี 1935

ตระกูลฉางสูมีชื่อเรื่องรักหนังสือ หอสมุด 铁琴铜剑楼 ได้ชื่อจากพิณเหล็กและกระบี่ทองแดงที่ตระกูลสะสมไว้ วงการหนังสือจีนเรียกคู่กับหอสมุดของตระกูลหยางทางเหนือว่า "南瞿北杨" (ใต้มีฉวี เหนือมีหยาง)

ฉวีชิวไป๋ มีเกร็ดที่เชื่อมกับอีกแซ่หนึ่งในชุดนี้ คือท่านเคยใช้นามปากกาว่า "屈维它" ซึ่งใช้อักษร 屈 ของแซ่ขุก ชื่อในพงศาวลีของท่านคือ 瞿懋淼

อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่

อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่คื้อโดยตรง แต่มีของใช้ที่คนชอบดื่มชาน่าจะสนใจ คือ "瞿壶" กาน้ำชาที่ 瞿应绍 (1778–1849) ชาวเซี่ยงไฮ้ ออกแบบในบั้นปลายชีวิต ใช้ดินเผา อี๋ซิง ที่นักดื่มชาคุ้นชื่อ ท่านวาดลายไผ่และเขียนกลอนบนตัวกา แล้วให้เพื่อนแกะลาย หลังเซี่ยงไฮ้เปิดเป็นเมืองท่า ชาวญี่ปุ่นตามซื้อกลับไปขายได้ราคาสูง

คุณค่าที่ตระกูลยึดถือ: คำกลอนหน้าศาลบรรพชนของแซ่ฉวียกย่อง ความซื่อตรง การเล่าเรียน การรักษาหนังสือ และความภักดีจนวันตาย ตัวอย่างเช่น "善本藏恬裕；大名擢会魁" ซึ่งกล่าวถึงหอสมุดของตระกูลและการสอบได้ที่สูง

ลำดับชื่อรุ่น (字辈): ตัวอย่างจากสายฉางซา หูหนาน (พงศาวลี 松阳堂 ปี 1866)

应运文明，鸿宣祖泽，善余孚佑，代永名芳，咸式孝恭，诗书宝训，聿崇功业，克绍荣徽

อักษร "鸿" ตรงกับชื่อของขุนนาง 瞿鸿禨 ในสายนี้ ใครที่ยังมีชื่อจีนสามพยางค์ ลองเทียบอักษรกลางของชื่อดู แต่ควรตรวจกับพงศาวลีของบ้านตัวเองอีกครั้ง

คำถามที่พบบ่อย

แซ่คื้อ ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 瞿 ซึ่งตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน ด้านบนมีตาสองดวง ด้านล่างเป็นนก ความหมายเดิมคือ "นกจ้องมองอย่างตื่นตกใจ"

แซ่คื้อ แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "คื้อ" (ke5) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย ส่วนสำเนียงเตี่ยเอี๊ย ผู่หนิง และหุ้ยไล้ อ่านว่า "คู้" (ku5)

แซ่คื้อ จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า "ฉวี" (Qú เสียงที่ 2) ตามหลักราชบัณฑิตฯ เขียน "ฉฺวี" แซ่คื้อ แซ่คู้ และแซ่ฉวีจึงเป็นแซ่ 瞿 เดียวกัน

แซ่คื้อ มาจากไหน?

ตำราแซ่ส่วนใหญ่เล่าว่ามาจากขุนนางสมัยซางชื่อ 瞿父 ถิ่นตระกูลหลักคือซงหยาง เจ้อเจียง สายที่มีบันทึกชัดย้ายจากหวงเหมย หูเป่ย ไปฉางสู อี๋ซิง และฉางโจว ในเจียงซู ส่วนปัจจุบันหูหนานมีคนแซ่นี้มากที่สุด

แซ่คื้อ ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

Qu (จีนกลาง), Chu (ไต้หวัน), Kui (ฮ่องกง), Koi (มาเก๊า) และ Cù (เวียดนาม) ระวังว่า Qu และ Chu ใช้กับแซ่ 曲 และ 屈 ได้ด้วย จึงควรดูอักษรจีนประกอบ

แซ่ 瞿 กับแซ่ 曲 และ 屈 ต่างกันอย่างไร?

เป็นสามแซ่ที่ต่างกัน จีนกลางอ่านใกล้กันมาก คือ 瞿 Qú (ฉวี เสียง 2) ส่วน 曲 และ 屈 อ่าน Qū (ชวี เสียง 1) แต่สำเนียงแต้จิ๋วแยกชัด คือ 瞿 = คื้อ, 曲 = เข็ก, 屈 = ขุก คุดก้วน (屈原) เป็นแซ่ 屈 ไม่ใช่แซ่ 瞿

อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่

แซ่ที่ชื่อคล้ายกัน (อย่าสับสน):

• แซ่ขุก แซ่ชวี (屈) — ตระกูลของคุดก้วน จีนกลางต่างกันแค่วรรณยุกต์
• แซ่เข็ก แซ่ชวี (曲) — จีนกลางใกล้กัน แต่คนละแซ่

ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ

บ้านคุณเป็นแซ่คื้อ (瞿) หรือเปล่า? ที่บ้านเรียกชื่อแซ่ว่าคื้อ คู้ หรืออย่างอื่น อากงอาม่ามาจากถิ่นไหน มีป้าย "松阳堂" ไหม? เล่าให้ฟังได้เลย ทุกเรื่องจะช่วยเติมประวัติแซ่นี้ในเมืองไทยให้ครบขึ้น

แหล่งอ้างอิง

• วิกิพีเดียภาษาจีน — 瞿姓
• 常州方志馆 — 瞿姓 (หอจดหมายเหตุท้องถิ่นเมืองฉางโจว 2014)
• 常州市钟楼区政府 — 瞿秋白故居
• 趣历史 — 瞿姓起源 名人
• 中华瞿姓网 — 瞿姓
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 瞿秋白
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 瞿式耜
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 瞿曇悉達
• 云家谱 — 瞿氏族谱 松阳堂 湖南长沙 (1866)
• 族谱网 — 湖南地区的瞿氏流源 (แหล่งของตระกูล)
• Wiktionary — 瞿 (เสียงอ่านแต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน กวางตุ้ง แคะ)
• Wikimedia Commons — 瞿秋白2.jpg · Former Residence of Qu Qiubai
• Qu Shisi.jpg
• https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Former_Residence_of_Qu_Qiubai_2012-04.JPG
• https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Qu_Shisi.jpg

หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปัจจุบัน อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ข้อมูลการอพยพบางส่วนมาจากพงศาวลีและเว็บไซต์ของตระกูล ซึ่งอาจมีหลายฉบับที่ไม่ตรงกัน