แซ่กี แซ่จี (姬) มาจากไหน? ประวัติตระกูลจี จากราชสกุลโจวสู่ทั่วแผ่นดินจีน

แซ่จี เขียนด้วยอักษรจีน 姬 (ตัวเต็มและตัวย่อเขียนเหมือนกัน) จีนกลางอ่านว่า "จี" (Jī) ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "กี" (gi1) นี่คือ ราชสกุลของราชวงศ์โจว และเป็น "ต้น" ของแซ่ที่คนไทยเชื้อสายแต้จิ๋วใช้กันมากหลายแซ่ เช่น จิว (周) โง้ว (吴) แต้ (郑) ฉั่ว (蔡) แต่ตัวแซ่ 姬 เองกลับเหลือคนใช้น้อย อยู่ราว อันดับประมาณ ~229 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 4.5 แสนคน

ประเด็นสำคัญ

• 姬 ตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน แต้จิ๋วอ่านกี จีนกลางอ่านจี
• พระเจ้าโจวอู่แบ่งแคว้นให้เครือญาติ มีแคว้นแซ่ 姬 ถึง 53 แคว้น ลูกหลานส่วนใหญ่ใช้ชื่อแคว้นเป็นแซ่ใหม่
• แซ่จิว โง้ว แต้ ฉั่ว ที่คนไทยเชื้อสายแต้จิ๋วใช้ สืบต้นไปถึงราชสกุล 姬
• ถิ่นตระกูลคือหนานหยางในเหอหนาน และไท่หยวนในซานซี ชื่อหอคือ 寿丘堂 กับ 赤舄堂
• 姬 เป็นคนละแซ่กับ 纪 ที่ต่างกันแค่วรรณยุกต์ ไม่พบสายในแต้จิ๋วและไม่พบสมาคมในไทย

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วน: แซ่กี แซ่จี (姬)

หัวข้อ	ข้อมูล
อักษรจีน	姬 (ตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน · ญี่ปุ่นเขียน 姫) มีส่วน 女 (หญิง) อยู่ด้านซ้าย
จีนกลาง	Jī (เสียง 1) · จี (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน)
แต้จิ๋ว	gi1 · กี — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย
ฮกเกี้ยน	Ki
กวางตุ้ง	gei1 · ฮ่องกงและมาเก๊าสะกด Kei
ภาษาอังกฤษ	Ji, Chi (ไต้หวัน), Kee, Gei, Kei
อันดับในจีน	อันดับประมาณ ~229 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) · ลำดับที่ 297 ใน《百家姓》
ประชากร	ราว 4.5 แสนคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 3.8–5.2 แสนคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด	เหอหนาน (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013)
郡望 (ถิ่นตระกูล)	南阳 หนานหยาง (เหอหนาน) · 太原 ไท่หยวน (ซานซี)
堂号 (ชื่อหอ)	寿丘堂 · 赤舄堂
ระวังสับสน	纪 (แต้จิ๋ว กี่ · จีนกลาง จี่) คนละแซ่ ต่างกันแค่วรรณยุกต์ · 吉 (จี๋) ก็คนละแซ่

แซ่กี แซ่จี ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (จีนกลาง vs แต้จิ๋ว)

แซ่นี้เขียนว่า 姬 ทั้งในจีนแผ่นดินใหญ่และไต้หวัน เพราะไม่มีรูปย่อ ด้านซ้ายเป็นอักษร 女 ที่แปลว่า "หญิง" ร่องรอยของยุคโบราณที่แซ่ใหญ่หลายแซ่มีส่วน 女 อยู่ด้วย เช่น 姜 และ 嬴

ชื่อเรียกแซ่นี้เปลี่ยนไปตามสำเนียง

• จี มาจากภาษาจีนกลาง (Jī เสียงที่ 1) วิกิพีเดียภาษาไทยก็ใช้เสียงนี้กับพระนามกษัตริย์โจว เช่น "จี ฟา (姬發)" คือพระเจ้าโจวอู่ และ "จี ชาง" คือพระเจ้าโจวเหวิน
• กี คือเสียงแต้จิ๋ว gi1 (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย) พจนานุกรมแต้จิ๋วให้เสียงนี้ทุกถิ่น
• Ki คือเสียงฮกเกี้ยน ส่วน gei1 คือเสียงกวางตุ้ง ฮ่องกงจึงสะกดว่า Kei

ข้อควรระวัง:

• 姬 กับ 纪 เป็นคนละแซ่ แซ่ 纪 แต้จิ๋วอ่านว่า "กี่" (gi2) จีนกลางอ่านว่า "จี่" ต่างจากแซ่ 姬 แค่ไม้เอก เวลาเห็นป้ายหรือสมาคมชื่อไทยว่า "กี่" หรือ "จี่" ส่วนใหญ่เป็นแซ่ 纪 ต้องดูอักษรจีนก่อนเสมอ แม้แต่แผนที่จีนก็มักดึงศาลบรรพชนแซ่ 纪 มาแสดงเมื่อค้นคำว่า 姬
• 吉 (จี๋) ก็เป็นอีกแซ่หนึ่ง และ ต๋าจี่ (妲己) ในเรื่องห้องสินเป็นแซ่ 己 ไม่ใช่ 姬
• ทำไม 姬 แปลว่า "นางสนม/สตรีสูงศักดิ์": สมัยก่อนราชวงศ์ฉิน มีธรรมเนียมว่า "ผู้ชายเรียกด้วยชื่อตระกูลสาขา (氏) ผู้หญิงเรียกด้วยแซ่ (姓)" เจ้าหญิงแซ่ 姬 ของราชสำนักโจวมีศักดิ์สูงกว่าเจ้าหญิงแคว้นอื่น ต่อมาคำว่า 姬 จึงกลายเป็นคำยกย่องสตรีทั่วไป ชื่ออย่าง 虞姬 (อวี๋จี นางสนมของเซี่ยงอี่) จึง ไม่ได้แปลว่าเป็นคนแซ่ 姬 เสมอไป

แซ่จี มาจากไหน: ต้นกำเนิดราชสกุลโจว

สายที่ 1 — จักรพรรดิเหลืองกับแม่น้ำจี (ตำนาน): หนังสือโบราณ《国语·晋语》เล่าว่า จักรพรรดิเหลือง (黄帝) เติบโตริมแม่น้ำจี (姬水) จึงใช้ "จี" เป็นแซ่ พจนานุกรมโบราณ《说文》ก็เล่าแบบเดียวกัน แต่แม่น้ำสายนี้มีอยู่ในตำนานเท่านั้น

สายที่ 2 — โฮ่วจี้ ต้นวงศ์โจว (ตำนาน): พงศาวดาร《史记》บันทึกว่าพระเจ้าเหยาตั้ง โฮ่วจี้ (后稷) เป็นขุนนางดูแลการเกษตร และพระราชทานแซ่ 姬 โฮ่วจี้คือบรรพชนของชาวโจว คัมภีร์ซือจิงเล่าว่ามารดาของท่านเหยียบรอยเท้าเทพแล้วตั้งครรภ์

สายที่ 3 — ราชวงศ์โจวและแคว้นแซ่ 姬 (สายหลัก): พระเจ้าโจวอู่ (周武王 จีฟา) ล้มราชวงศ์ซางราว 1046 ปีก่อน ค.ศ. แล้วแบ่งแคว้นให้เครือญาติไปครอง ตามธรรมเนียมนับว่ามีแคว้นที่เจ้าครองเป็นแซ่ 姬 ถึง 53 แคว้น เช่น 吴 鲁 燕 卫 晋 郑 曹 蔡 管 滕 毕 蒋 邢 ลูกหลานส่วนใหญ่ใช้ชื่อแคว้นหรือที่ดินเป็นแซ่ใหม่ นี่คือเหตุผลหลักที่แซ่ 姬 เองเหลือคนใช้น้อย

สายที่ 4 — ฟื้นแซ่สมัยฮั่น:《史记·周本纪》บันทึกว่า ราว 113 ปีก่อน ค.ศ. จักรพรรดิฮั่นอู่ตี้ตามหาทายาทราชวงศ์โจว แล้วมอบที่ดินให้ จีเจีย (姬嘉) ในฐานะ "周子南君" เพื่อสืบการเซ่นไหว้บรรพชนโจว เป็นหลักฐานว่าแซ่ 姬 ยังสืบต่อหลังราชวงศ์โจวล่มสลาย

สายที่ 5 — เปลี่ยนจากแซ่อื่นมาเป็น 姬: ตำราแซ่บันทึกว่าบางคนเปลี่ยนแซ่มาใช้ 姬 เพื่อเลี่ยงพระนามต้องห้ามของจักรพรรดิ เช่น สมัยราชวงศ์จิน (金) 宗端修 ชาวหรู่โจว เปลี่ยนจากแซ่ 宗 มาเป็น 姬 (ตาม《金史》) และ 雍翼 ชาวเกาผิง ซานซี เปลี่ยนจากแซ่ 雍

สายที่ 6 — ชนกลุ่มน้อย: มีคนแซ่ 姬 ในชาวไป๋ ชาวแม้ว ชาวหุย ชาวถู่เจีย และชาวแมนจูสกุล 格格氏 ที่ใช้แซ่จีน 姬 ตั้งแต่กลางราชวงศ์ชิง

ทางกลับ — จาก 姬 กลายเป็น 周: เมื่อ จักรพรรดิถังเสวียนจง (李隆基) ขึ้นครองราชย์ปี 712 อักษร "基" ในพระนามออกเสียงเหมือน "姬" คนแซ่ 姬 จึงต้องเปลี่ยนแซ่ ตัวอย่างที่มีชื่อคือขุนนาง 姬居逊 ที่เปลี่ยนไปใช้แซ่ 周 ในต้นรัชศกไคหยวน

สาย	บรรพชน / เหตุการณ์	ยุค	ตำนานหรือประวัติศาสตร์
แม่น้ำจี (姬水)	จักรพรรดิเหลือง	ยุคตำนาน	ตำนาน (มีในหนังสือโบราณ)
โฮ่วจี้ (后稷)	ต้นวงศ์โจว ได้แซ่จากพระเจ้าเหยา	ยุคตำนาน	ตำนาน (มีใน《史记》《诗经》)
ราชวงศ์โจว	พระเจ้าโจวอู่ แบ่งแคว้นให้เครือญาติ	ราว 1046–256 ปีก่อน ค.ศ.	มีเอกสาร (《史记》《左传》)
周子南君	จีเจีย ทายาทโจวสมัยฮั่น	ราว 113 ปีก่อน ค.ศ.	มีเอกสาร (《史记》)
เลี่ยงพระนาม	宗 และ 雍 เปลี่ยนมาเป็น 姬	ราชวงศ์จิน (金)	มีเอกสาร (《金史》และตำราแซ่)
ชนกลุ่มน้อย	ไป๋ แม้ว หุย ถู่เจีย แมนจู	เว่ยเหนือ–ชิง	มีในตำราแซ่ (แหล่งรอง)

แซ่ 姬 ต้นของแซ่ที่คนไทยเชื้อสายแต้จิ๋วใช้

แม้แซ่ 姬 แทบไม่มีในเมืองไทย แต่หลายแซ่ที่คนไทยเชื้อสายแต้จิ๋วใช้กันมาก ตำราแซ่และบันทึกการแบ่งแคว้นของราชวงศ์โจวสืบต้นไปถึงราชสกุล 姬 คนไทยที่สืบเชื้อสายโจวจึงมาทาง "แซ่ลูก" เหล่านี้มากกว่าแซ่ 姬 เอง

แซ่ (แต้จิ๋ว)	ต้นสายจากราชสกุล 姬
周 จิว	ราชวงศ์โจว และคนแซ่ 姬 ที่เปลี่ยนเป็น 周 สมัยถัง
吴 โง้ว	อู๋ไท่ป๋อ (吴太伯) ลุงของพระเจ้าโจวเหวิน
郑 แต้	เจิ้งหวนกง (郑桓公 姬友) โอรสของพระเจ้าโจวลี่
蔡 ฉั่ว	ไช่ซูตู้ (蔡叔度) โอรสของพระเจ้าโจวเหวิน
曹 เช้า	เฉาซูเจิ้นตั๋ว (曹叔振铎) โอรสของพระเจ้าโจวเหวิน (แซ่ 曹 มีสายอื่นด้วย)
韩 ฮั้ง · 魏 งุ้ย	แคว้นหานและแคว้นเว่ย สืบจากเครือญาติราชสกุลโจว
鲁 ลู้ · 蒋 เจี๊ย · 邢 เฮี้ยง	บุตรของโจวกง
毕 ปิ๊ก	ปี้กงเกา (毕公高) โอรสของพระเจ้าโจวเหวิน
翁 เอง	โอรสของพระเจ้าโจวเจา
王 เฮ้ง (บางสาย)	ไท่จื่อจิ้น (太子晋) โอรสของพระเจ้าโจวหลิง (แซ่ 王 มีสายอื่นที่ไม่ใช่ 姬 ด้วย)

ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)

郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล ถิ่นตระกูลหลักของแซ่ 姬 คือ หนานหยาง (南阳) ในมณฑลเหอหนาน คู่กลอนศาลบรรพชนของตระกูลเขียนว่า "源自黄帝，望出南阳" แปลว่า "ต้นสายจากจักรพรรดิเหลือง ถิ่นเกียรติอยู่ที่หนานหยาง"

ชื่อ	ประเภท	ที่มา
南阳 หนานหยาง	郡望หลัก	เมืองหนานหยาง เหอหนาน
太原 ไท่หยวน	郡望	ซานซี ถิ่นของแคว้นจิ้น (晋) และแคว้นแซ่ 姬 ทางเหนือ
寿丘堂	หอ	ตามตำนาน จักรพรรดิเหลืองประสูติที่ "โซ่วชิว" (寿丘) แถบชฺวีฟู่ ซานตง
赤舄堂	หอ	มาจากบทกวี《赤舄》ที่สรรเสริญโจวกง คำว่า "赤舄" คือรองเท้าแดงของขุนนางชั้นสูง

เส้นทางของตระกูลจี: จากที่ราบโจวสู่ลุ่มแม่น้ำเหลือง

ภาพรวมตามยุค

• ก่อนราชวงศ์โจว: ชนเผ่าโจวภายใต้ โจวไท่หวัง (古公亶父) ย้ายมาอยู่ที่ราบ โจวหยวน (周原) ใต้เขาฉีซาน มณฑลส่านซี
• ต้นราชวงศ์โจว: ตามบันทึกของตระกูล บุตรของโจวกงนำคนแซ่ 姬 ไปตั้งแคว้นหลู่ที่ชฺวีฟู่ (曲阜) ซานตง ส่วนโจวกงไปดูแลเมืองหลวงตะวันออกที่ลั่วหยาง
• 770 ปีก่อน ค.ศ.: พระเจ้าโจวผิงย้ายเมืองหลวงจากเฮ่าจิง (ซีอาน) ไปลั่วหยาง เริ่มยุคโจวตะวันออก
• 256 ปีก่อน ค.ศ.: แคว้นฉินล้มราชวงศ์โจว ราชวงศ์กลายเป็นสามัญชน กระจายไปเหอหนาน ซานซี ส่านซี ตามบันทึกของตระกูล สายแคว้นหลู่เป็นสายที่มีลูกหลานมากที่สุด
• ฮั่น ถึง ชิง: จีเจียได้เป็น 周子南君 สมัยฮั่น สมัยถังคนแซ่ 姬 บางส่วนเปลี่ยนเป็น 周 สมัยจินมีคนแซ่อื่นเปลี่ยนมาเป็น 姬 และชนกลุ่มน้อยหลายกลุ่มรับแซ่นี้

จีนใต้และแต้จิ๋ว: ไม่พบสายตระกูล

ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบบรรพชนผู้เข้าแต้จิ๋ว หมู่บ้าน หรือศาลบรรพชนแซ่ 姬 ในแต้จิ๋ว (เตี่ยจิว ซัวเถา กิ๊กเอี๊ย) ค้นแผนที่จีนด้วยคำว่า 姬厝 (หมู่บ้านตระกูลจี) ได้ศูนย์ทั้งสามเมือง ส่วนคำค้นอื่นได้แต่ศาลแซ่ 纪 ที่เสียงจีนกลางใกล้กัน

ในกวางตุ้งก็ไม่พบสายตระกูลที่มีหลักฐาน ฝั่งฝูเจี้ยนพบเพียงชื่อเมืองหนิงเต๋อ (宁德) ทางเหนือของมณฑล ซึ่งไม่ใช่ถิ่นฮกเกี้ยนใต้ ส่วนแคะและไหหลำไม่พบข้อมูล แซ่ 姬 จึงเป็นแซ่ของ ที่ราบลุ่มแม่น้ำเหลือง อย่างชัดเจน

แซ่กี (จี 姬) ในประเทศไทย

ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบสมาคมแซ่ 姬 ในประเทศไทย ไม่มีชื่ออยู่ในรายชื่อสหสมาคมตระกูลแซ่ และค้นด้วยคำว่า "แซ่กี" กับอักษร 姬 ก็ไม่พบเอกสารไทยที่ใช้เรียกแซ่นี้ ที่คนไทยคุ้นที่สุดคือพระนามกษัตริย์โจวในวิกิพีเดียภาษาไทยที่ใช้เสียงจีนกลาง "จี" เช่น จี ฟา และ จี ชาง

ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่ 姬 จริง อากงอาม่ามาจากไหน? ที่บ้านเรียกว่าแซ่กี แซ่จี หรือชื่ออื่น? ลองดูป้ายบรรพชนให้แน่ใจว่าเขียน 姬 ไม่ใช่ 纪 แล้วเล่าให้ฟังได้เลย เรื่องของคุณจะช่วยเติมประวัติแซ่นี้ในเมืองไทยที่ยังว่างอยู่

ปัจจุบันคนแซ่จีอยู่ที่ไหนในจีน

ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า เหอหนาน มีคนแซ่ 姬 มากที่สุด เว็บพงศาวลีจีนระบุว่าเหอหนานกับซานตงรวมกันราว 59% ของคนแซ่นี้ที่เป็นชาวฮั่น

พื้นที่	ความสำคัญ
เหอหนาน (河南)	มากที่สุด · ถิ่นตระกูลหนานหยาง และเมืองลั่วหยางที่มีศาลโจวกง
ซานตง (山东)	ถิ่นแคว้นหลู่เดิม · ตระกูลที่เหวินซ่าง (汶上) มีพงศาวลี《姬氏志》(1935)
ซานซี ส่านซี เหอเป่ย	เขตหนาแน่นรอง ตรงกับดินแดนแคว้นโจวโบราณ
เจียงซูเหนือ อานฮุยเหนือ	เขตหนาแน่นรอง
ยูนนาน กุ้ยโจว	กระจายเป็นจุดในเขตชนกลุ่มน้อย
ไต้หวัน ฮ่องกง มาเก๊า	สะกด Chi (ไต้หวัน) และ Kei (ฮ่องกง มาเก๊า)

บุคคลสำคัญแซ่จี (姬)

บุคคล	ยุค	บทบาท
พระเจ้าโจวเหวิน (จีชาง 姬昌)	ปลายราชวงศ์ซาง	วางรากฐานล้มราชวงศ์ซาง ตามธรรมเนียมเชื่อว่าเรียบเรียงคัมภีร์《周易》
พระเจ้าโจวอู่ (จีฟา 姬发)	ราว 1046 ปีก่อน ค.ศ.	ชนะศึกมู่เหย่ ล้มราชวงศ์ซาง สถาปนาราชวงศ์โจว
โจวกง (จีตั้น 姬旦)	ต้นราชวงศ์โจว	สำเร็จราชการแทนพระเจ้าโจวเฉิง วางระบบจารีตและดนตรี (制礼作乐) ต้นสายแซ่ 鲁 蒋 邢
เส้ากง (จีซื่อ 姬奭)	ต้นราชวงศ์โจว	ได้ครองดินแดนจี้ (蓟) ต้นแคว้นเยียน (燕)
จิ้นเหวินกง (จีฉงเอ่อร์ 姬重耳)	ยุคชุนชิว	หนึ่งใน "ห้าเจ้าผู้เป็นใหญ่" (春秋五霸)
จื่อฉ่าน (จีเฉียว 姬侨)	ยุคชุนชิว	รัฐบุรุษแคว้นเจิ้ง ผู้จารึกกฎหมายบนภาชนะสำริด
จีเจีย (姬嘉)	ฮั่นตะวันตก	ทายาทโจวที่ได้เป็น 周子南君 สืบการเซ่นไหว้
ฮุ่ยเข่อ (慧可 ชื่อเดิม 姬光)	ค.ศ. 487–593	พระสังฆปริณายกองค์ที่ 2 ของนิกายเซน ศิษย์ของตั๊กม้อ (达摩)
จีจี้เข่อ (姬际可)	ปลายหมิง–ต้นชิง	ชาวซานซี ผู้ก่อตั้งมวยสิงอี้ (形意拳)
จีเผิงเฟย (姬鹏飞)	ค.ศ. 1910–2000	ชาวหลินอี่ ซานซี รัฐมนตรีต่างประเทศจีน (1972–1974) และรองนายกรัฐมนตรี (1979–1982)

อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่

อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหาร ขนม หรือเมนูที่ผูกกับแซ่ 姬 ในแหล่งใดเลย

คำสอนประจำตระกูลและลำดับชื่อรุ่น: ไม่พบ "家训" (คำสอนประจำตระกูล) หรือ "字辈" (อักษรลำดับรุ่นในชื่อ) ที่เป็นชุดกลางของแซ่นี้ พงศาวลีที่รู้จักชื่อคือ 《姬氏志》 (ปี 1935, 7 เล่ม) ของตระกูลจีที่เหวินซ่าง ซานตง ซึ่งถือตนเป็นทายาทแคว้นหลู่ และ《姬氏族谱》ที่พิมพ์ปี 2012 คู่กลอนศาลอีกบทยกย่องโฮ่วจี้ว่า "教稼田官，肇周家始祖" คือ "ขุนนางผู้สอนการเพาะปลูก บรรพชนผู้เริ่มวงศ์โจว"

การไหว้บรรพชน: ศาลที่เกี่ยวกับราชสกุล 姬 ที่มีชื่อเสียงเป็นศาลรำลึกบุคคล เช่น ศาลโจวกง ที่ลั่วหยางและที่ฉีซาน ส่านซี กับสุสานพระเจ้าโจวเหวินและพระเจ้าโจวอู่ที่เสียนหยาง ไม่พบรายงานพิธีไหว้บรรพชนประจำปีของสมาคมแซ่ 姬 โดยเฉพาะ

คำถามที่พบบ่อย

แซ่จี ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 姬 ตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน มีส่วน 女 (หญิง) อยู่ด้านซ้าย เป็นราชสกุลของราชวงศ์โจว

แซ่จี แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "กี" (gi1) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย

แซ่จี จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า "จี" (Jī เสียงที่ 1) วิกิพีเดียภาษาไทยก็ใช้เสียงนี้กับพระนามกษัตริย์โจว เช่น จี ฟา (พระเจ้าโจวอู่) และ จี ชาง (พระเจ้าโจวเหวิน)

แซ่จี มาจากไหน?

ตามตำนานเป็นแซ่ของจักรพรรดิเหลืองและโฮ่วจี้ ต้นวงศ์โจว ในประวัติศาสตร์คือราชสกุลของราชวงศ์โจว ลูกหลานส่วนใหญ่ใช้ชื่อแคว้นเป็นแซ่ใหม่ เช่น 周 吴 郑 蔡 แซ่ 姬 เองจึงเหลือน้อย ถิ่นตระกูลหลักคือหนานหยาง เหอหนาน

แซ่จี ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

Ji (จีนกลาง), Chi (ไต้หวัน), Kee, Gei และ Kei (กวางตุ้ง ฮ่องกง มาเก๊า)

แซ่ 姬 กับแซ่ 纪 ต่างกันอย่างไร?

เป็นคนละแซ่ 姬 แต้จิ๋วอ่าน "กี" จีนกลางอ่าน "จี" ส่วน 纪 แต้จิ๋วอ่าน "กี่" จีนกลางอ่าน "จี่" ต่างกันแค่วรรณยุกต์ เวลาเห็นชื่อไทยว่า "กี่" หรือ "จี่" ให้ดูอักษรจีนประกอบเสมอ

อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่

แซ่ที่สืบต้นจากราชสกุล 姬:

• แซ่จิว แซ่โจว (周) — ชื่อราชวงศ์ และแซ่ที่คนแซ่ 姬 สมัยถังเปลี่ยนไปใช้
• แซ่โง้ว แซ่อู๋ (吴) — สืบจากอู๋ไท่ป๋อ ลุงของพระเจ้าโจวเหวิน
• แซ่แต้ แซ่เจิ้ง (郑) — สืบจากเจิ้งหวนกง โอรสพระเจ้าโจวลี่
• แซ่ฉั่ว แซ่ไช่ (蔡) — สืบจากไช่ซูตู้ โอรสพระเจ้าโจวเหวิน

อย่าสับสน: แซ่กี่ แซ่จี่ (纪) — คนละแซ่กับ 姬 ต่างกันแค่วรรณยุกต์

ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ

บ้านคุณเป็นแซ่จิว โง้ว แต้ หรือฉั่วไหม? เคยรู้ไหมว่าต้นสายย้อนไปถึงราชสกุล 姬 ของราชวงศ์โจว? หรือถ้ารู้จักใครที่ใช้แซ่ 姬 จริง ๆ ในเมืองไทย ลองแชร์เรื่องเล่าของบ้านมาได้เลย ทุกเรื่องจะช่วยเติมประวัติแซ่จีนในเมืองไทยให้ครบขึ้น

แหล่งอ้างอิง

• วิกิพีเดียภาษาจีน — 姬姓
• [Wikipedia — Ji (Zhou dynasty ancestral surname)](https://en.wikipedia.org/wiki/Ji_(Zhou_dynasty_ancestral_surname)
• 维基文库 —《史記·周本紀》
• 族谱网 — 姬氏百科 (แหล่งของตระกูล)
• 族谱网 / 炎黄姬氏网 — 姬氏源流 (แหล่งของตระกูล)
• 两岸关系族谱资料数据库 — 姓氏文化 周
• Wiktionary — 姬 (เสียงอ่านแต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน กวางตุ้ง)
• mogher.com — 姬
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 汉姓
• วิกิพีเดียภาษาไทย — พระเจ้าโจวอู่
• วิกิพีเดียภาษาไทย — พระเจ้าโจวเหวิน
• ศิลปวัฒนธรรม — แซ่ไช่ สืบจากไช่ซูตู้ บุตรพระเจ้าโจวเหวิน
• วิกิพีเดียภาษาจีน — 姬鹏飞
• สหสมาคมตระกูลแซ่ – รายชื่อสมาคม (Wayback 2020)

หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปลายปี 2025 อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ส่วนเรื่องการอพยพสมัยโจวและการกระจายตัวบางส่วนมาจากเว็บไซต์พงศาวลีของตระกูล