แซ่เอา เขียนด้วยอักษรจีน 区 (ตัวเต็ม 區) เป็นแซ่ของ ชาวกวางตุ้ง โดยแท้ คนกวางตุ้งอ่านว่า "เอา" (Au) จีนกลางอ่านว่า "โอว" (Ōu) ซึ่งออกเสียงเหมือนแซ่ 欧 ทุกประการ แซ่นี้อยู่ราว อันดับประมาณ ~291 ของจีน ประมาณการว่าปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 2.1 แสนคน
เรื่องของแซ่เอาพาไปพบทั้งตำนานช่างตีดาบแห่งแคว้นเยว่ ขุนนางผู้ตั้งอาณาจักรแรกของจามปา และคำถามว่าใครแต่งตำรา《三字经》
แซ่เอา แซ่โอว (区) เป็นแซ่ของชาวกวางตุ้ง ตำรา《风俗通义》ว่ามีต้นเดียวกับ 欧 และ 欧阳 เป็นลูกหลานกษัตริย์แคว้นเยว่ ส่วนตำนานช่างดาบโอวเหย่จื่อเล่าว่าลูกหลานตัด 欠 ออกจาก 欧 เหลือ 区 ถิ่นตระกูลคือผิงหยาง แต่ถิ่นหลักปัจจุบันอยู่ที่ฝอซานและกว่างโจว ปัจจุบันมีราว 2.1 แสนคน (ประมาณการปี 2026) ไม่พบสายในแต้จิ๋ว และยังไม่พบข้อมูลแซ่นี้หรือสมาคมในไทย
ประเด็นสำคัญ
- 区 เมื่อเป็นแซ่อ่านว่า Ōu ไม่ใช่ qū ที่แปลว่าเขต และอ่านเหมือนแซ่ 欧 ทุกสำเนียง
- ชาวกวางตุ้งเรียกแซ่นี้เล่น ๆ ว่า 红欠欧 หมายถึง 欧 ที่ไม่มี 欠
- ชื่อหอ 八剑堂 (หอแปดดาบ) มาจากดาบ 5 เล่มของแคว้นเยว่และ 3 เล่มของแคว้นฉู่
- โอวเหลียน (区连) ขุนนางปลายฮั่น ถูกนับเป็นผู้ก่อตั้งราชวงศ์แรกของจามปา
- ยังไม่พบข้อมูลแซ่ 区 ในไทย และไม่พบศาลหรือสมาคมในแต้จิ๋ว
ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ
ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่
ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์
ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน
ข้อมูลด่วน: แซ่เอา แซ่โอว (区)
| หัวข้อ | ข้อมูล |
|---|---|
| อักษรจีน | 区 (ตัวย่อ) / 區 (ตัวเต็ม) — เมื่อเป็นแซ่อ่าน Ōu ไม่ใช่ qū ที่แปลว่า "เขต" |
| กวางตุ้ง | au1 · เอา (ฮ่องกง สิงคโปร์ มาเลเซียสะกด Au) — ชื่อนำของบทความนี้ |
| จีนกลาง | Ōu (เสียง 1) · โอว (รูปตามหลักราชบัณฑิตฯ กับรูปที่ใช้ทั่วไปตรงกัน) |
| แต้จิ๋ว | ao1 · อาว — ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย |
| ฮกเกี้ยน / แคะ | ฮกเกี้ยน au · แคะ ô / êu |
| ภาษาอังกฤษ | Au, Ou, Ao (มาเก๊า), Ow, Aw · เวียดนาม Âu |
| อันดับในจีน | อันดับประมาณ ~291 (จัดจากฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก) |
| ประชากร | ราว 2.1 แสนคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±15% ราว 1.8–2.4 แสนคน) |
| มณฑลที่มีมากที่สุด | กวางตุ้ง (ตามฐานข้อมูลฝูซี 2013) |
| 郡望 (ถิ่นตระกูล) | 平阳郡 ผิงหยาง (ตามแหล่งข้อมูลแซ่ของจีน) |
| 堂号 (ชื่อหอ) | 平阳堂 · 八剑堂 (หอแปดดาบ) |
| ระวังสับสน | แซ่ 欧 (โอว/อาว เสียงเดียวกันทุกสำเนียง) · แซ่ซ้อน 欧阳 · 区 ในชื่อสถานที่ (社区 小区 南海区) อ่าน qū แปลว่า "เขต" |
แซ่เอา ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร (กวางตุ้ง แต้จิ๋ว จีนกลาง)
แซ่เอาเขียนว่า 区 ในจีนแผ่นดินใหญ่ และ 區 ในฮ่องกง ไต้หวัน และป้ายบรรพชนรุ่นเก่า อักษรตัวนี้ปกติแปลว่า "เขต" เช่น 南海区 (เขตหนานไห่) ซึ่งจีนกลางอ่านว่า qū แต่ เมื่อเป็นแซ่ พจนานุกรมให้อ่านว่า Ōu เป็นคนละเสียงกันชัดเจน
ชื่อเรียกแซ่นี้มีสามแบบตามสำเนียง
- เอา มาจากสำเนียงกวางตุ้ง (au1) คนแซ่นี้ส่วนใหญ่เป็นชาวกวางตุ้ง ชื่อ Au จึงเป็นชื่อที่เห็นบ่อยที่สุดในฮ่องกง สิงคโปร์ และมาเลเซีย บทความนี้จึงใช้ "เอา" เป็นชื่อนำ
- โอว มาจากภาษาจีนกลาง (Ōu) ตรงกับการสะกด "Ou" ของจีนแผ่นดินใหญ่และไต้หวัน
- อาว คือเสียงแต้จิ๋ว ao1 (ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว — ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย)
ข้อควรระวัง — 区 ไม่ใช่ 欧: ชื่อไทย "อาว" และ "โอว" ตรงกับแซ่ 欧 (ตัวเต็ม 歐) ทุกตัวอักษร ทั้งสองแซ่ยังสะกดอังกฤษว่า Au หรือ Ou ได้เหมือนกัน คนกวางตุ้งจึงเรียกแซ่นี้เล่น ๆ ว่า "红欠欧" หมายถึง "欧 ที่ไม่มี 欠" (ตามแหล่งของตระกูล) เวลาเห็นชื่อ Au หรือแซ่อาว จึงต้องดูอักษรจีนกำกับทุกครั้ง อ่านเรื่องของแซ่ 欧 ได้ที่ แซ่อาว แซ่โอว (欧) มาจากไหน?
แซ่เอา มาจากไหน: ต้นกำเนิดตระกูลโอว
ทุกเรื่องเล่าเรื่องที่มาของแซ่ 区 ผูกกับแซ่ 欧 ทั้งทางเสียง (อ่าน ōu เหมือนกัน) ทางตัวอักษร (欧 ตัด 欠 ออกเหลือ 区) และทางตำนาน
สายที่ 1 — ราชวงศ์แคว้นเยว่: ตำรา《风俗通义》สมัยฮั่นตะวันออกเขียนว่า "区姓，与欧、欧阳姓同源，为越王后裔" คือแซ่ 区 มีต้นเดียวกับ 欧 และ 欧阳 เป็นลูกหลานกษัตริย์แคว้นเยว่ (越) เรื่องเล่าว่า พระเจ้าอู๋เจียง (越王无疆) หลานเจ็ดชั่วของ โกวเจี้ยน (勾践) ได้ที่ดินด้านใต้ของ เขาโอวอวี๋ (欧余山) แถบเมืองหูโจว เจ้อเจียงในปัจจุบัน ลูกหลานจึงใช้แซ่ 欧 และ 欧阳 แล้วภายหลังบางสายกลายเป็น 区
สายที่ 2 — ช่างตีดาบโอวเหย่จื่อ (欧冶子): ตำนานเล่าว่าช่างดาบผู้ยิ่งใหญ่แห่งแคว้นเยว่ผู้นี้อยู่ที่เขาโอวอวี๋ ตีดาบให้กษัตริย์เยว่ 5 เล่ม และร่วมตีดาบให้แคว้นฉู่อีก 3 เล่ม ลูกหลานส่วนหนึ่งใช้แซ่ 欧 อีกส่วน ตัดอักษร 欠 ออกเหลือ 区 ซึ่งอ่านเหมือนกัน เรื่องดาบเป็นตำนาน แต่ที่น่าสนใจคือ ตำราเก่าเขียนชื่อช่างดาบเป็น "区冶" และอรรถาธิบายของ เกาโย่ว (高诱) ระบุว่า 区 อ่านเหมือน 讴 (ōu) แสดงว่าอักษร 区 กับ 欧 เคยเขียนแทนกันได้จริงในตำราโบราณ
สายที่ 3 — คนแซ่ 区 ในแดนใต้สมัยโบราณ: เอกสารสมัยฮั่นถึงถังบันทึกคนแซ่ 区 ทางใต้สุดของจีนหลายคน เช่น โอวเหลียน (区连) ผู้ตั้งอาณาจักรหลินอี้ (จามปา) โอวซิง (区星) ที่ฉางซา และเด็กเลี้ยงวัว โอวจี้ (区寄) ที่หลิ่วโจว (อ่านต่อในหัวข้อบุคคลสำคัญ) แซ่นี้จึงผูกพันกับดินแดน หลิ่งหนาน (岭南) หรือแดนใต้เทือกเขาหนานหลิงมาตั้งแต่โบราณ
| สาย | บรรพชน / เหตุการณ์ | ยุค | ตำนานหรือประวัติศาสตร์ |
|---|---|---|---|
| ราชวงศ์แคว้นเยว่ | ลูกหลานพระเจ้าอู๋เจียงที่เขาโอวอวี๋ | ชุนชิว–จั้นกว๋อ | บันทึกใน《风俗通义》 แต่สายสืบจากกษัตริย์โบราณเป็นตำนาน |
| ช่างดาบโอวเหย่จื่อ | ลูกหลานตัด 欠 จาก 欧 เหลือ 区 | ชุนชิว | เรื่องดาบเป็นตำนาน · การเขียน 区冶 = 欧冶 มีในตำราเก่า |
| คนแซ่ 区 ในแดนใต้ | โอวเหลียน โอวซิง โอวจี้ | ฮั่น–ถัง | มีเอกสาร |
ถิ่นเดิม (郡望) และชื่อหอบรรพชน (堂号)
郡望 คือ "ถิ่นอันเป็นเกียรติของตระกูล" ส่วน 堂号 คือชื่อหอบรรพชนที่แขวนเหนือประตูบ้านหรือศาลตระกูล
| ชื่อ | ประเภท | ที่มา |
|---|---|---|
| 平阳郡 ผิงหยาง | 郡望 | ตามแหล่งข้อมูลแซ่ของจีน (ผิงหยางอยู่ในมณฑลซานซี) |
| 平阳堂 | หอ | ตั้งตามถิ่นตระกูล · ที่หมู่บ้านเติงโจว ซุ่นเต๋อ ก็มีหมู่บ้านย่อยชื่อ 平阳村 |
| 八剑堂 | หอ | "หอแปดดาบ" มาจากดาบ 5 เล่มของแคว้นเยว่และ 3 เล่มของแคว้นฉู่ ตามตำนานช่างดาบโอวเหย่จื่อ |
ศาลบรรพชนในกวางตุ้งส่วนใหญ่ใช้ชื่อตรง ๆ ว่า 区氏大宗祠 (ศาลใหญ่ตระกูลโอว) โดยไม่ได้ระบุชื่อหอ
เส้นทางลงใต้: หัวใจของแซ่อยู่ที่กวางตุ้งตอนกลาง
ปัจจุบันแซ่เอาเป็นแซ่ของ ชาวกวางตุ้ง (广府) ในเขตสามเหลี่ยมปากแม่น้ำจูเจียง ศาลบรรพชน 区氏 ที่พบในแผนที่ Amap ทั้ง 13 แห่งอยู่ใน ฝอซาน กว่างโจว และเจียงเหมิน ทั้งหมด สายสำคัญที่มีพงศาวลีเป็นหลักฐาน ได้แก่
- สายซุ่นเต๋อ (顺德): พงศาวลีฉบับคัดลอกปี 1768 ซึ่งหอสมุดจงซานมณฑลกวางตุ้งเก็บไว้ ระบุบรรพชนสมัยซ่งชื่อ โอวเหวินซี (区文溪) มีบุตร 4 คนแยกไปอยู่ เติงโจว (登洲) ซีเจี้ยว (西滘) สือปี้ (石壁) และเฉินชุน (陈村) ในแถบซุ่นเต๋อ–พานอวี๋
- สายหนานไห่ (南海): พงศาวลีอีกฉบับนับบรรพชนสมัยถังชื่อ โอวหลินสือ (区林石)
- สายเกาหมิง (高明): หมู่บ้านหร่วนหย่ง (阮埇村) เป็นบ้านของตระกูลขุนนางและกวี ให้กำเนิดสองพี่น้อง โอวต้าเซียง และ โอวต้าหลุน สมัยหมิง
- สายอวิ๋นฝู (云浮): ปี 1590 โอวหรู่เหิง (区汝恒) ย้ายไปตงอาน (东安) แตกเป็น 4 ห้อง ตามพงศาวลีปี 1924
- สายซินฮุ่ย (新会): พงศาวลีของสายเฉาเหลียน (潮连) ระบุว่าลูกหลานบางส่วนย้ายไป ฮ่องกง
ที่หมู่บ้าน เซียวกั่ง (萧岗) เขตไป๋หยุน กว่างโจว แหล่งของตระกูลเล่าว่าตระกูลโอวสร้างศาลใหญ่เมื่อปี 1884 ภายหลังศาลถูกใช้เป็นโรงเรียนประถมของหมู่บ้านอยู่หลายสิบปี
แต้จิ๋ว: การค้นแผนที่ Amap 18 ครั้งในเตี่ยจิว ซัวเถา และกิ๊กเอี๊ย ไม่พบศาล หมู่บ้าน หรือสมาคมของตระกูลนี้ และไม่พบบรรพชนผู้เข้าแต้จิ๋ว
ศาลบรรพชนตระกูลเอา (区) ในกวางตุ้ง
ในแต้จิ๋วและไทยไม่พบสมาคมหรือศาลของตระกูลนี้ ตารางนี้จึงรวมศาลบรรพชนในถิ่นหลักของตระกูลในกวางตุ้งแทน
| ชื่อ (ไทย / จีน) | ที่อยู่ | แผนที่ | โทร |
|---|---|---|---|
| ศาลใหญ่ตระกูลโอว หนานไห่ / 区氏大宗祠 | ถนนฉีฉา (奇槎路) เขตหนานไห่ ฝอซาน | แผนที่ Amap · Google Maps | — |
| ศาลใหญ่ตระกูลโอว เติงโจว / 区氏大宗祠 (区适子纪念馆) | สวนวัฒนธรรมซานจื้อจิง (三字经文化公园) หมู่บ้านเติงโจว เฉินชุน เขตซุ่นเต๋อ ฝอซาน | แผนที่ Amap · Google Maps | — |
| ศาลใหญ่ตระกูลโอว ไป๋หยุน / 区氏大宗祠 | ใกล้ 塘边大街6-1号 เขตไป๋หยุน กว่างโจว | แผนที่ Amap · Google Maps | — |
| ศาลคู่ตระกูลโอว สือปี้ / 区氏孖祠堂 (区氏八世祖祠 · 云林区公祠) | 云衢大街10号、12号 หมู่บ้านสือปี้ซาน (石壁三村) แขวงสือปี้ เขตพานอวี๋ กว่างโจว | ลิงก์ค้นหา: Amap · Baidu | — |
พิกัดจาก Amap (高德地图) โปรดตรวจสอบก่อนเดินทาง/ติดต่อ · ไม่พบเบอร์โทรที่เผยแพร่ (ข้อมูลปี 2026) · ศาลคู่ที่สือปี้สร้างสมัยชิง ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานเมืองกว่างโจว ชุดที่ 9 (ประกาศ เม.ย. 2021) ยังไม่มีหมุดใน Amap จึงให้เป็นลิงก์ค้นหา · ชื่อหมู่บ้านสือปี้ตรงกับสาขาหนึ่งในพงศาวลีสายซุ่นเต๋อ
แซ่เอา (โอว) ในประเทศไทย
ขอบอกตรง ๆ ว่า ยังไม่พบข้อมูลแซ่เอา (区) ในประเทศไทย ทั้งสมาคมตระกูล ศาลบรรพชน และบุคคลที่มีบันทึก การตรวจรายชื่อสมาคมตระกูลแซ่ในไทย (เว็บสหสมาคมฯ ปี 2020) และการค้นทั้งภาษาไทยและจีนไม่พบชื่อแซ่นี้ และไม่พบสมาคมรวมของ 欧 กับ 区 ในไทยด้วย
ถ้าบ้านคุณเป็นแซ่ 区 สะกดอังกฤษว่า Au หรือเคยถูกเรียกว่าแซ่อาวแต่ป้ายบรรพชนเขียนว่า 區 ขอชวนมาเล่าให้ฟังว่าอากงอาม่ามาจากหมู่บ้านไหน เรื่องเล่าของทุกบ้านจะช่วยให้ประวัติแซ่นี้ในไทยครบขึ้น
ปัจจุบันคนแซ่เอาอยู่ที่ไหนในจีน
ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 ระบุว่า กวางตุ้ง มีคนแซ่นี้มากที่สุด
| พื้นที่ | ความสำคัญ |
|---|---|
| ฝอซาน (佛山) | หนานไห่ ซุ่นเต๋อ เกาหมิง ซานสุ่ย — ถิ่นหลักของสายพงศาวลีเก่าแก่ |
| กว่างโจว (广州) | ไป๋หยุน (เซียวกั่ง) พานอวี๋ (สือปี้) |
| เจียงเหมิน (江门) | เผิงเจียง ไถซาน ซินฮุ่ย |
| อวิ๋นฝู (云浮) | สายตงอานตั้งแต่ปี 1590 |
| หมู่บ้านตระกูล | เติงโจว และหมู่บ้านย่อยผิงหยาง (ซุ่นเต๋อ) · สือปี้ซาน (พานอวี๋) · หร่วนหย่ง (เกาหมิง) · เซียวกั่ง (ไป๋หยุน) |
| ฮ่องกง มาเก๊า | สะกด Au และ Ao |
| สิงคโปร์ มาเลเซีย | สะกด Au และ Ou |
| เวียดนาม | สะกด Âu (รูปเดียวกับแซ่ 欧) |
บุคคลสำคัญแซ่โอว
| บุคคล | ยุค | บทบาท |
|---|---|---|
| โอวเหลียน (区连) | ฮั่นตะวันออกตอนปลาย | ขุนนางเมืองเซี่ยงหลิน (象林) ในเวียดนามตอนกลาง นำชาวบ้านลุกฮือแล้วตั้งตนเป็น "หลินอี้หวาง" (林邑王) วิกิพีเดียจีนนับเป็นผู้ก่อตั้งราชวงศ์แรกของ อาณาจักรจามปา |
| โอวซิง (区星) | ฮั่นตะวันออก | ตั้งตนเป็นแม่ทัพที่ฉางซาในปี ค.ศ. 187 นำคนกว่าหมื่น ถูก ซุนเกี๋ยน (孙坚 ซุนเจียน) เจ้าเมืองฉางซาปราบ เป็นเหตุการณ์ช่วงต้นยุคสามก๊ก |
| โอวจี้ (区寄) | ถัง | เด็กเลี้ยงวัววัย 11 ขวบที่หลิ่วโจว ถูกโจรลักไปขาย แต่หลอกโจรจนเอาตัวรอดได้ กวี หลิ่วจงหยวน (柳宗元) เขียนเรื่องไว้ใน《童區寄傳》ซึ่งเด็กประกาศว่า "我區氏兒也" (ข้าคือลูกหลานตระกูลโอว) |
| โอวซื่อจื่อ (区适子) | ปลายซ่ง–หยวน | ชาวเติงโจว ซุ่นเต๋อ ฉายา "登洲先生" ไม่ยอมรับราชการกับราชวงศ์หยวน หมู่บ้านเปลี่ยนชื่อตามฉายาของท่าน ท้องถิ่นยกย่องว่าเป็นผู้แต่ง《三字经》 (ดูหัวข้อถัดไป) |
| โอวต้าเริ่น (区大任) | หมิง | ชาวซุ่นเต๋อ อาจารย์สำนักศึกษาหลวง (國子監) ได้ชื่อเป็นหนึ่งใน "广东五才子" (ตามแหล่งของตระกูล) |
| โอวต้าเซียง (区大相) | หมิง (เกิด ค.ศ. 1549) | ชาวเกาหมิง สอบได้จิ้นซื่อปี 1589 อยู่สำนักหานหลิน (翰林院) 15 ปี กวีที่หันจากกลอนสรรเสริญราชสำนักมาเขียนถึงทุกข์ของราษฎร ตำราชิงยกย่องว่าเป็นผู้นำวงกวีหลิ่งหนาน |
| โอวต้าหลุน (区大伦) | หมิง (ค.ศ. 1551–1631) | น้องชายโอวต้าเซียง สอบได้จิ้นซื่อปีเดียวกับพี่ ขุนนางตรวจการผู้ถูกปลดเพราะถวายฎีกา ภายหลังเป็นรองเสนาบดีกระทรวงการคลังที่นานกิง สองพี่น้องร่วมสร้างเจดีย์หลิงกุย (灵龟塔) ที่เกาหมิงปี 1601 |
| โอวโซ่วเหนียน (区寿年) | ค.ศ. 1902–1957 | ชาวหลัวติ้ง กวางตุ้ง ผู้บัญชาการกองพล 78 แห่ง กองทัพที่ 19 (十九路军) สู้ญี่ปุ่นในศึกเซี่ยงไฮ้ปี 1932 ได้เหรียญชิงเทียนไป๋รื่อ (青天白日勋章) |
โอวซื่อจื่อ กับคำถามว่าใครแต่ง《三字经》
《三字经》(ตำราสามอักษร) เป็นตำราเรียนเด็กที่ดังที่สุดของจีน เปิดเรื่องด้วย "人之初，性本善" ตำราดั้งเดิมส่วนใหญ่ระบุว่าผู้แต่งคือ หวังอิ้งหลิน (王应麟) สมัยซ่ง
ส่วนเรื่องที่ว่า โอวซื่อจื่อ เป็นผู้แต่ง เป็น เพียงข้อเสนอหนึ่ง ที่มาจากนักวิชาการท้องถิ่นซุ่นเต๋อและตระกูลโอว ยังไม่ใช่ข้อยุติทางวิชาการ แต่ชาวเติงโจวก็ภูมิใจกับเรื่องนี้มาก ปี 2013 ชาวบ้านร่วมกับรัฐบาลท้องถิ่นสร้าง ศาลใหญ่ตระกูลโอว ขึ้นใหม่ใน "สวนวัฒนธรรมซานจื้อจิง" ภายในตั้ง หออนุสรณ์โอวซื่อจื่อ (区适子纪念馆) และเก็บ《三字经句释》ฉบับปี 1902 ที่ หลี่เหวินเถียน (李文田) บัณฑิตชาวซุ่นเต๋อทำคำอธิบายเสียงกวางตุ้งไว้
อาหารและวัฒนธรรมประจำแซ่
อาหาร: ขอบอกตรง ๆ ว่า ไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่เอาโดยตรง เรื่องที่ใกล้เคียงที่สุดคือเรื่องข้าวต้ม ประวัติท้องถิ่นซุ่นเต๋อเล่าว่า โอวหลู่ชิง (区鲁卿) บุตรของโอวซื่อจื่อ บริจาคข้าว 400 ตั้น ต้ม ข้าวต้มแจกผู้อดอยาก ช่วงปลายราชวงศ์หยวน จนพวกโจรยังสั่งกันว่าห้ามแตะหลุมศพของ "作粥主人" (เจ้าของข้าวต้ม) เป็นเรื่องการกุศล ไม่ใช่อาหารประจำแซ่ แต่ครั้งหน้าที่ซดข้าวต้มร้อน ๆ ก็นึกถึงเรื่องนี้ได้
ชื่อเล่นของแซ่: ชาวกวางตุ้งเรียกแซ่ 区 ว่า "红欠欧" (欧 ที่ไม่มี 欠) เพื่อแยกจากแซ่ 欧 เวลาบอกชื่อกัน
ลำดับชื่อรุ่น (字辈): ไม่พบบทกลอนอักษรรุ่นครบชุด สายอวิ๋นฝูใช้อักษร 永 → 汝 → 廷 ใน 3 รุ่นแรก
ศาลที่กลายเป็นโรงเรียน: ศาลใหญ่ตระกูลโอวที่เซียวกั่ง กว่างโจว ถูกใช้เป็นโรงเรียนประถมตั้งแต่ทศวรรษ 1940 ถึงต้นทศวรรษ 1990 (ตามแหล่งของตระกูล) ส่วนศาลคู่ที่สือปี้ พานอวี๋ ได้ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานเมืองกว่างโจวในปี 2021
คำถามที่พบบ่อย
แซ่เอา ภาษาจีนเขียนอย่างไร?
เขียนว่า 区 (ตัวย่อ) หรือ 區 (ตัวเต็ม) อักษรเดียวกับที่แปลว่า "เขต" แต่เมื่อเป็นแซ่ต้องอ่านว่า Ōu ไม่ใช่ qū
แซ่เอา แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?
สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า "อาว" (ao1) ซึ่งถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย และ "อาว" ก็ตรงกับแซ่ 欧 ด้วย บทความนี้จึงใช้ชื่อกวางตุ้ง "เอา" เป็นชื่อนำ
แซ่เอา จีนกลางอ่านว่าอะไร?
จีนกลางอ่านว่า "โอว" (Ōu เสียงที่ 1) เหมือนแซ่ 欧 ทุกประการ
แซ่เอา มาจากไหน?
ตำรา《风俗通义》ว่าเป็นลูกหลานกษัตริย์แคว้นเยว่ ต้นเดียวกับ 欧 และ 欧阳 ตำนานอีกสายว่าลูกหลานช่างดาบโอวเหย่จื่อตัด 欠 ออกจาก 欧 เหลือ 区 ปัจจุบันถิ่นหลักอยู่ที่ฝอซานและกว่างโจว กวางตุ้ง
แซ่เอา ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?
Au (ฮ่องกง สิงคโปร์ มาเลเซีย) Ou (จีนแผ่นดินใหญ่ ไต้หวัน) Ao (มาเก๊า) และ Ow หรือ Aw ทั้งหมดนี้แซ่ 欧 ก็ใช้ได้เหมือนกัน จึงควรดูอักษรจีนประกอบ
แซ่ 区 กับแซ่ 欧 ต่างกันอย่างไร?
เป็นคนละอักษรแต่ออกเสียงเหมือนกันทุกสำเนียง ตำราเก่าถือว่ามีต้นสายเดียวกันจากแคว้นเยว่ 区 เป็นแซ่ของชาวกวางตุ้งเป็นหลัก ส่วน 欧 มีหลายสายรวมถึงในแต้จิ๋ว และยังมีแซ่ซ้อน 欧阳 อีกหนึ่งแซ่ในตระกูลเดียวกัน
อ่านต่อ: ตาราง 168 แซ่จีน — รวมแซ่จีนในไทยพร้อมคำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง · บทความนี้อยู่ในชุด แซ่จีนหายาก 99 แซ่
บทความแซ่ที่เกี่ยวข้อง:
- แซ่อาว แซ่โอว (欧) — แซ่ที่อ่านเหมือน 区 ทุกสำเนียง และมีต้นสายจากแคว้นเยว่ด้วยกัน
- แซ่อาวเอี๊ยง แซ่โอวหยาง (欧阳) — แซ่ซ้อนที่ตำรา《风俗通义》ว่ามีต้นเดียวกับ 区
ชวนเล่าเรื่องแซ่ของบ้านคุณ
บ้านคุณเป็นแซ่ 区 หรือรู้จักใครที่ใช้ชื่อ Au บ้างไหม? อากงอาม่ามาจากซุ่นเต๋อ หนานไห่ เกาหมิง หรือหมู่บ้านไหนในกวางตุ้ง? ที่บ้านมีป้าย "平阳堂" หรือ "八剑堂" หรือเปล่า? ทุกเรื่องเล่าที่แชร์มาจะช่วยเติมประวัติแซ่นี้ให้ครบขึ้น
แหล่งอ้างอิง
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 區姓
- Wiktionary — 區 (เสียงอ่านแซ่ จีนกลาง กวางตุ้ง แคะ ฮกเกี้ยน แต้จิ๋ว)
- 查字典 — 区姓 (อ้าง《风俗通义》)
- 作文学 汉语词典 — 区冶 (区冶 = 欧冶子; 高诱注)
- 族谱网 — 区氏族谱(顺德) ฉบับคัดลอก 1768 (บัญชีพงศาวลี)
- 炎黄区氏网/族谱网 — 广州区氏大宗祠 (แหล่งของตระกูล)
- 搜狐 — 顺德地名故事丨先有"登洲"还是先有"登洲公"? (2020)
- 中国网/广州日报 — 清古本《三字经》现身登洲 (2016)
- 文史广东 — 明代大诗人区大相 (2022)
- วิกิพีเดียภาษาจีน — 區連 · 區星 · 區大倫
- 區壽年
- https://zh.wikipedia.org/wiki/區星
- https://zh.wikipedia.org/wiki/區大倫
- https://zh.wikipedia.org/wiki/區壽年
- 维基文库 — 童區寄傳 (柳宗元)
- 搜狐 — 番禺石壁街文物升级为市级保护单位 (2021)
หมายเหตุ: ตัวเลขประชากรปี 2026 เป็นตัวเลขประมาณการ (คลาดเคลื่อนได้ราว ±15%) คำนวณจากสัดส่วนแซ่ในฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013 เทียบกับประชากรจีนปลายปี 2025 อันดับเป็นอันดับประมาณ เพราะทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับแรก ส่วนข้อมูลสายตระกูลในกวางตุ้งหลายส่วนมาจากพงศาวลีและเว็บไซต์ของตระกูล ซึ่งอาจมีหลายฉบับที่ไม่ตรงกัน
