แซ่เอี๊ยะ ที่บางบ้านเขียนว่าแซ่เอียะหรือแซ่เอี้ย คืออักษร 杨 (ตัวเต็ม 楊) ตัวเดียวกับที่คนอ่านจีนกลางเรียกว่าแซ่หยางครับ เป็นแซ่อันดับ 6 ของจีนตามอันดับทางการปี 2020 ประมาณการปี 2026 มีคนใช้ราว 46.5 ล้านคน
เรื่องที่คนจีนเล่าต่อกันมาคู่กับแซ่นี้คือคติ "สี่รู้" ของหยางเจิ้น (杨震 แต้จิ๋ว เอี๊ยะจิ้ง / จีนกลาง หยางเจิ้น) ขุนนางสมัยฮั่นที่ไม่ยอมรับทองสินบน ส่วนที่ผมสนใจเป็นพิเศษคือ แซ่หยางสายหนึ่งในแต้จิ๋วแตกบ้านไปอยู่ที่หมู่บ้านตงหู (东湖 แต้จิ๋ว ตังโอ้ว / จีนกลาง ตงหู) ในเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ซึ่งเป็นหมู่บ้านเดียวกับที่บรรพบุรุษแซ่อึ้งของผมจากมา
แซ่เอี๊ยะหรือแซ่หยาง เขียนว่า 杨 (ตัวเต็ม 楊) เป็นแซ่อันดับ 6 ของจีน ประมาณการปี 2026 มีคนใช้ราว 46.5 ล้านคน ต้นสายมาจากเชื้อสายราชวงศ์โจวในมณฑลซานซี แล้วกลายเป็นตระกูลขุนนางใหญ่ในมณฑลส่านซี ชื่อหอที่รู้จักกันมากที่สุดคือ "หอสี่รู้" ในเขตแต้จิ๋วมีคนแซ่นี้ราว 364,500 คน และเพราะชาวจีนในไทยส่วนใหญ่มาจากแต้จิ๋ว คนแซ่เอี๊ยะในไทยจึงน่าจะมีบรรพบุรุษมาจากแต้จิ๋วเป็นหลัก
ประเด็นสำคัญ
- 杨 แต้จิ๋วอ่านว่าเอี๊ยะ (บางบ้านเขียนเอียะหรือเอี้ย) จีนกลางอ่านว่าหยาง ภาษาอังกฤษสะกดว่า Yang หรือ Yeo, Yeoh, Yeung
- มีมากที่สุดที่มณฑลเสฉวน และเป็นแซ่อันดับ 1 ของมณฑลกุ้ยโจว
- ต้นสายหลักคือแคว้นหยางและตระกูลขุนนางแคว้นจิ้นที่ได้เมืองหยางเป็นศักดินา ในมณฑลซานซีปัจจุบัน
- ชื่อหอที่เป็นเอกลักษณ์คือ 四知堂 (แต้จิ๋ว สี่ตีตึ๊ง / จีนกลาง ซื่อจือถัง — หอสี่รู้) มาจากคำของหยางเจิ้นว่า "ฟ้ารู้ เทพรู้ ข้ารู้ ท่านรู้"
- ในแต้จิ๋วแซ่นี้เข้ามาหลายสาย และตามบันทึกของตระกูล มีสายหนึ่งแตกบ้านไปถึงตงหู เท่งไฮ้ ในสมัยราชวงศ์หมิง
- สมาคมแซ่หยางในไทยตั้งขึ้นปี 1956 ตามบทความวิชาการ
ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ
ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 100 แซ่จีนอันดับแรกแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่
ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์
ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน
ข้อมูลด่วนแซ่เอี๊ยะ แซ่หยาง (杨)
ตัวเลขจำนวนคนในตารางเป็นประมาณการปี 2026 ชุดเดียวกับในตาราง 100 แซ่จีนอันดับแรก ปี 2026
| หัวข้อ | ข้อมูล |
|---|---|
| อักษรจีน | ตัวย่อ 杨 / ตัวเต็ม 楊 |
| จีนกลาง | หยาง (Yáng) |
| แต้จิ๋ว | เอี๊ยะ (บางบ้านเขียน เอียะ หรือ เอี้ย) |
| สำเนียงอื่น | ฮกเกี้ยน Iûⁿ · กวางตุ้ง Yeung · แคะ Yong หรือ Jong |
| ภาษาอังกฤษ | Yang ตามพินอิน และ Yeo, Yeoh, Yeung ตามสำเนียง |
| อันดับในจีน | อันดับ 6 (ปี 2020) |
| จำนวนคน | ราว 46.5 ล้านคน |
| มณฑลที่มีมากที่สุด | เสฉวน · เป็นแซ่อันดับ 1 ของกุ้ยโจว |
| ในเขตแต้จิ๋ว | ราว 364,500 คน อันดับ 11 ของเขต |
| ถิ่นเดิมของตระกูล | 弘农 (แต้จิ๋ว ฮ้งล้ง / จีนกลาง หงหนง) เป็นหลัก รองลงมาคือ 天水 (จีนกลาง เทียนสุ่ย) และ 河内 (จีนกลาง เหอเน่ย) |
| ชื่อหอ | หอสี่รู้ 四知堂 · หอกวนซี 关西堂 (จีนกลาง กวนซีถัง) |
แซ่เอี๊ยะเขียนอย่างไร อ่านอย่างไร แปลว่าอะไร
แซ่นี้ตัวย่อเขียนว่า 杨 ส่วนตัวเต็ม 楊 คือรูปที่ลูกหลานในไทยมักเห็นบนป้ายบรรพชนรุ่นเก่า คนจีนมักแนะนำแซ่ตัวเองว่า "木易杨" (จีนกลาง มู่อี้หยาง — หยางที่มีตัว 木 กับตัว 易) แต่วิกิพีเดียภาษาจีนอธิบายไว้ว่าส่วนขวาของตัวอักษรจริง ๆ คือ 昜 (จีนกลาง หยาง) ไม่ใช่ 易
ตัวอักษร 杨 เป็นชื่อต้นไม้ วิกิพีเดียภาษาอังกฤษแปลไว้ว่า aspen หรือ willow คือไม้จำพวกต้นป็อปลาร์และต้นหลิว แต่แซ่นี้ไม่ได้ตั้งตามต้นไม้ ต้นเรื่องจริงคือชื่อแคว้นและเมืองโบราณ
การเขียนเป็นภาษาไทย บทความนี้ใช้ เอี๊ยะ แต่บางบ้านเขียน เอียะ หรือ เอี้ย ผมยังไม่พบแหล่งที่กำหนดการสะกดมาตรฐาน พจนานุกรมสำเนียงแต้จิ๋วยังบันทึกว่าคนเท่งไฮ้ออกเสียงแซ่นี้ใกล้กับ "เอี๊ยง" ส่วนในสามก๊กฉบับภาษาไทย หยางซิว (杨修 แต้จิ๋ว เอี๊ยะซิว / จีนกลาง หยางซิว) ที่ปรึกษาของโจโฉ ถูกเรียกว่า เอียวสิ้ว ซึ่งถอดเสียงจากอีกสำเนียงหนึ่ง
ภาษาอังกฤษสะกดตามพินอินว่า Yang ส่วนชุมชนจีนโพ้นทะเลสะกดตามสำเนียงบ้านเกิด เช่น Yeo หรือ Yeoh (แต้จิ๋วและฮกเกี้ยน) Yeung (ฮ่องกง) และ Ieong (มาเก๊า)
แซ่เอี๊ยะมาจากไหน
แซ่หยางเป็นเชื้อสายของตระกูลจี (姬 แต้จิ๋ว กี / จีนกลาง จี — แซ่ของราชวงศ์โจว) เรื่องเล่าเกือบทุกสายชี้ไปที่มณฑลซานซี แซ่โง้วก็เป็นอีกแซ่หนึ่งที่นับต้นสายไปถึงราชวงศ์โจวเช่นกัน
สายแรกคือแคว้นหยาง แคว้นเล็กสมัยโจวแถบอำเภอหงต้ง (洪洞 จีนกลาง หงต้ง) ต่อมาถูกแคว้นจิ้น (晋 แต้จิ๋ว จิ่ง / จีนกลาง จิ้น) ผนวก ลูกหลานจึงใช้ชื่อแคว้นเป็นแซ่
สายที่สมุดลำดับสกุลยอมรับมากที่สุดคือตระกูลหยางเสอ (羊舌 จีนกลาง หยางเสอ) เชื้อสายเจ้าแคว้นจิ้นที่ได้เมืองหยางเป็นศักดินา ลูกหลานคนสำคัญคือซูเซี่ยง (叔向 จีนกลาง ซูเซี่ยง) ขุนนางยุคชุนชิว เมื่อตระกูลถูกขุนนางใหญ่ของจิ้นกำจัด สมุดลำดับสกุลเล่าว่าลูกหลานหนีไปตั้งรกรากที่หัวอิน (华阴 แต้จิ๋ว ฮั้วอิม / จีนกลาง หัวอิน) ในเขตหงหนง
ภายหลังยังมีคนกลุ่มอื่นมาใช้แซ่หยาง เช่น ชนเผ่าทางเหนือสมัยเว่ยเหนือ และตระกูลหยางแห่งปัวโจว (播州 แต้จิ๋ว ปั่วจิว / จีนกลาง ปัวโจว) ที่ครองดินแดนแถบหนึ่งของกุ้ยโจวตั้งแต่ปลายราชวงศ์ถังจนถึงปี ค.ศ. 1600 ส่วนหยางเจียน (杨坚 แต้จิ๋ว เอี๊ยะเกียง / จีนกลาง หยางเจียน) ผู้ตั้งราชวงศ์สุย อ้างว่าสืบจากหยางเจิ้นแห่งหงหนง แต่ตามบทความวิกิพีเดียภาษาจีนเรื่องตระกูลหยางแห่งหงหนง นักประวัติศาสตร์บางท่านเห็นว่าเป็นการอ้างสายตระกูลที่แต่งขึ้น
| สายต้นกำเนิด | ยุค | ระดับหลักฐาน |
|---|---|---|
| แคว้นหยาง (ตระกูลจี) | ราชวงศ์โจว | แคว้นมีอยู่จริง แต่ผู้ครองคนแรกยังโต้แย้งกัน |
| ตระกูลหยางเสอ แคว้นจิ้น | ยุคชุนชิว | สายหลักในสมุดลำดับสกุล ต้นทางของหงหนง |
| ชนกลุ่มอื่นที่เปลี่ยนมาใช้แซ่หยาง | เว่ยเหนือ ถึงหมิง | มีหลักฐานทางประวัติศาสตร์ |
| ราชวงศ์สุย | ศตวรรษที่ 6 | อ้างสายหงหนง แต่นักวิชาการโต้แย้ง |
ถิ่นเดิมหงหนง และชื่อหอสี่รู้
ถิ่นเดิมที่มีชื่อที่สุดคือหงหนง บ้านตระกูลอยู่ที่หัวอิน มณฑลส่านซี ใกล้ด่านถงกวน (潼关 จีนกลาง ถงกวน) สมัยฮั่นตะวันออก หยางเจิ้นกับลูกหลานได้เป็นมหาเสนาบดีตำแหน่งไท่เว่ยติดต่อกันสี่รุ่น ตระกูลนี้จึงมีชื่อเสียงมาก
ประวัติหยางเจิ้นในวิกิพีเดียภาษาจีนยกเรื่องจากพงศาวดารฮั่นยุคหลังไว้ว่า ระหว่างที่ท่านเดินทางไปรับตำแหน่งเจ้าเมือง ชายที่ท่านเคยเสนอชื่อให้รับราชการนำทองคำมาให้ยามค่ำคืน แล้วบอกว่าไม่มีใครรู้หรอก หยางเจิ้นตอบว่า "ฟ้ารู้ เทพรู้ ข้ารู้ ท่านรู้ จะว่าไม่มีใครรู้ได้อย่างไร" ชายผู้นั้นละอายใจแล้วจากไป
คำตอบนี้เป็นที่มาของหอสี่รู้ ส่วนหอกวนซีมาจากฉายาของหยางเจิ้นว่า "ขงจื่อแห่งแดนตะวันตกของด่าน" บ้านเรือนบางหลังในเฉวียนโจว (泉州 จีนกลาง เฉวียนโจว) ยังติดป้ายเหนือประตูว่า 四知传芳 (จีนกลาง ซื่อจือฉวนฟาง — สืบกลิ่นหอมแห่งสี่รู้) ถ้าป้ายบรรพชนที่บ้านเขียนว่า 四知堂 หรือ 弘农 ก็เป็นเบาะแสว่าครอบครัวสืบสายตามขนบของแซ่หยาง แม้จะใช้นามสกุลไทยแล้วก็ตาม
เส้นทางลงใต้สู่แต้จิ๋ว และสายที่ไปถึงตงหู เท่งไฮ้
สมัยซ่งมีปราชญ์ชาวฝูเจี้ยนชื่อหยางสือ (杨时 แต้จิ๋ว เอี๊ยะซี้ / จีนกลาง หยางสือ) ผู้เป็นต้นเรื่องสำนวน "ยืนรอครูท่ามกลางหิมะ" แสดงว่าแซ่หยางลงมาตั้งหลักในฝูเจี้ยนแล้วตั้งแต่ยุคนั้น
บทความชุดแซ่แต้จิ๋วว่าด้วยแซ่หยางบนเว็บซินล่าง สรุปว่าแซ่หยางเข้าแต้จิ๋วหลายเส้นทาง สายหลักตามสมุดลำดับสกุลมีดังนี้
| สาย | ยุค | ถิ่นแรก และถิ่นที่ขยายไป |
|---|---|---|
| หยางฮุ่ย (杨绘 จีนกลาง หยางฮุ่ย) | ค.ศ. 1074 | ตั้งหมู่บ้านฉาเฉียว (槎桥 แต้จิ๋ว จาเกี๊ย / จีนกลาง ฉาเฉียว) ที่กิ๊กเอี๊ย (揭阳 — จีนกลาง เจียหยาง) ลูกหลานกระจายทั่วแต้จิ๋ว |
| หยางป๋อซื่อ (杨博士 จีนกลาง หยางป๋อซื่อ) | ซ่งใต้ | อันปู้ (庵埠 จีนกลาง อันปู้) ในเตี่ยอัง (潮安 แต้จิ๋ว เตี่ยอัง / จีนกลาง เฉาอาน) สมัยหมิงบางส่วนย้ายไปเท่งไฮ้ |
| หยางเจิ้งสือ (杨正实 จีนกลาง หยางเจิ้งสือ) | หยวน | โผวเล้ง (普宁 — จีนกลาง ผู่หนิง) แล้วขยายไปเตี่ยเอี๊ย (潮阳 — จีนกลาง เฉาหยาง) |
ยังมีสายอื่นจากฝูเจี้ยนและสายคนแคะอีก ส่วนเรื่องหยางฮุ่ยมาจากสมุดลำดับสกุลและสื่อท้องถิ่น ผมยังไม่พบพงศาวดารราชวงศ์ซ่งที่ยืนยันว่าท่านมาตั้งรกรากที่แต้จิ๋ว จึงขอถือเป็นเรื่องเล่าของตระกูล ทุกวันนี้หมู่บ้านฉาเฉียวมีคนแซ่หยางกว่าหนึ่งหมื่นคน ตามรายการเรื่องเล่าเมืองเก่ากิ๊กเอี๊ยบนเว็บโซหู
สายที่ไปถึงหมู่บ้านตงหู เท่งไฮ้
ที่ผมสนใจคือสายหยางป๋อซื่อ บทความชุดเดียวกันเล่าว่าในสมัยหมิง ช่วงปี ค.ศ. 1522–1566 ลูกหลานสายนี้ส่วนหนึ่งย้ายไปอยู่ในพื้นที่ที่ปัจจุบันเป็นเขตเท่งไฮ้ แล้วแยกกันไปตั้งบ้านที่หมู่บ้านกวนซาน (冠山 จีนกลาง กวนซาน) ตงหู ไว่ผู่ (外埔 แต้จิ๋ว หงั่วโป / จีนกลาง ไว่ผู่) และเซียนจวี (仙居 แต้จิ๋ว เซียงกือ / จีนกลาง เซียนจวี)
ตงหูคือหมู่บ้านเดียวกับที่บรรพบุรุษแซ่อึ้งของผมจากมา ผมเคยเขียนเรื่องหมู่บ้านตงหู เท่งไฮ้ไว้แล้ว แต่แหล่งข้อมูลเรื่องแซ่หยางบอกไว้เพียงเท่านี้ ผมจึงขอเล่าไว้เท่าที่มีหลักฐาน ถ้าก๋งมาจากเท่งไฮ้ ครอบครัวอาจสืบสายหยางป๋อซื่อ แต่ต้องตรวจกับสมุดลำดับสกุลของหมู่บ้านจริงทุกครั้ง
บทความชุดเดียวกันให้ตัวเลขคร่าว ๆ โดยไม่ระบุปีสำรวจว่า คนแซ่หยางมีมากที่โผวเล้งราว 80,000 คน เตี่ยอังกว่า 60,000 คน ส่วนเท่งไฮ้มีกว่า 10,000 คน
แซ่เอี๊ยะในเมืองไทย
บทความวิชาการเรื่องสังคมและศาสนาของชาวจีนในไทย ของเจิ้งจื้อหมิง (郑志明 จีนกลาง เจิ้งจื้อหมิง) ระบุว่าชาวจีนในไทยส่วนใหญ่เป็นผู้อพยพจากแต้จิ๋ว คนแซ่เอี๊ยะในไทยจึงน่าจะมีบรรพบุรุษจากแต้จิ๋วเป็นหลัก
บทความเดียวกันเล่าว่าสมาคมแซ่ระดับประเทศในไทยเริ่มตั้งในทศวรรษ 1950 และยกสมาคมแซ่หยางที่ตั้งในปี 1956 เป็นตัวอย่างแรก ๆ ชื่อจีนของสมาคมคือ 泰国杨氏宗亲总会 (จีนกลาง ไท่กั๋วหยางซื่อจงชินจ่งฮุ่ย — สมาคมตระกูลหยางแห่งประเทศไทย) ต่อมาในปี 1972 สมาคมแซ่ต่าง ๆ รวมตัวกันเป็นองค์กรกลาง
สมุดรายชื่อฉบับเก่าระบุว่าสมาคมตั้งอยู่ในซอยแห่งหนึ่งของถนนพระราม 4 กรุงเทพฯ แต่ข้อมูลนี้อาจเก่าแล้ว ใครจะติดต่อควรสอบถามผ่านองค์กรกลางของสมาคมแซ่โดยตรง
ส่วนคำถามว่าแซ่เอี๊ยะใช้นามสกุลไทยอะไร ยังไม่มีรายชื่อที่ยืนยันได้ เพราะแต่ละครอบครัวตั้งนามสกุลเอง วิธีที่แน่นอนกว่าคือดูป้ายบรรพชนและถามผู้ใหญ่ว่าก๋งมาจากหมู่บ้านไหน
ทุกวันนี้คนแซ่หยางอยู่ที่ไหนในจีน
ตามรายงานชื่อประชากรจีนปี 2021 ที่สำนักข่าวจงกั๋วซินเหวินนำเสนอ มณฑลที่มีคนแซ่หยางมากที่สุดคือเสฉวน ส่วนรายงานปี 2019 ที่ไชน่าเดลี่ฉบับภาษาจีนนำเสนอระบุว่าแซ่หยางเป็นแซ่อันดับ 1 ของกุ้ยโจว
| พื้นที่ | ความสำคัญ |
|---|---|
| เสฉวน | มีคนแซ่หยางมากที่สุด |
| กุ้ยโจว | แซ่อันดับ 1 ของมณฑล |
| หัวอินและถงกวน | ถิ่นเดิมหงหนง มีศาลบรรพชนหยางเจิ้น |
| ไต้หวัน | แซ่อันดับ 10 (ปี 2023) |
บุคคลสำคัญแซ่เอี๊ยะ แซ่หยาง
| บุคคล | ยุค | บทบาท |
|---|---|---|
| หยางเจิ้น 杨震 | ค.ศ. 54–124 | ขุนนางสมัยฮั่น ต้นเรื่องคติสี่รู้ |
| หยางซิว 杨修 (เอียวสิ้ว) | ค.ศ. 175–219 | ที่ปรึกษาเจ้าปัญญาของโจโฉในสามก๊ก |
| หยางเจียน 杨坚 | ค.ศ. 541–604 | จักรพรรดิสุยเหวินตี้ ผู้รวมจีนและตั้งราชวงศ์สุย |
| หยางกุ้ยเฟย 杨贵妃 (แต้จิ๋ว เอี๊ยะกุ่ยฮุย / จีนกลาง หยางกุ้ยเฟย) | ค.ศ. 719–756 | พระสนมของจักรพรรดิราชวงศ์ถัง หนึ่งในสี่ยอดหญิงงามของจีน |
| หยางสือ 杨时 | ค.ศ. 1053–1135 | ปราชญ์ชาวฝูเจี้ยน สายอันปู้ในแต้จิ๋วนับเป็นต้นสาย |
| หยางจงเยว่ 杨钟岳 (แต้จิ๋ว เอี๊ยะเจงหงัก / จีนกลาง หยางจงเยว่) | สมัยชิง สอบได้จิ้นซื่อ (บัณฑิตขั้นสูงสุด) ปี ค.ศ. 1661 | ชาวแต้จิ๋ว ขุนนางกระทรวงการคลังและข้าหลวงการศึกษาฝูเจี้ยน |
| Michelle Yeoh 杨紫琼 (จีนกลาง หยางจื่อฉยง) | ปัจจุบัน | นักแสดงชาวมาเลเซีย |
คำสอนของตระกูล ศาลบรรพชน และเรื่องอาหาร
หัวใจของคำสอนตระกูลหยางคือคติสี่รู้ บทความเรื่องธรรมเนียมตระกูลหยางที่เผยแพร่ทั่วไปยังยกคติ "สามไม่หลง" ของหยางปิ่ง (杨秉 แต้จิ๋ว เอี๊ยะเป้ง / จีนกลาง หยางปิ่ง) บุตรของหยางเจิ้น คือไม่หลงสุรา ไม่หลงทรัพย์ ไม่หลงกามารมณ์
ศาลบรรพชนแซ่หยางที่หมู่บ้านฉาเฉียวสร้างเมื่อปี ค.ศ. 1667 ป้ายคู่ในศาลเขียนว่า 三相门第,四知家风 (จีนกลาง ซานเซี่ยงเหมินตี้ ซื่อจือเจียเฟิง) แปลว่า "บ้านของสามอัครเสนาบดี ธรรมเนียมแห่งสี่รู้" ข่าวปี 2005 ที่เว็บซินล่างนำมาเผยแพร่รายงานว่าคนแซ่หยางจาก 21 หมู่บ้านในกิ๊กเอี๊ย ซัวเถา (汕头 — จีนกลาง ซ่านโถว) และแต้จิ๋ว กว่า 200 คน มาประชุมเพื่อบูรณะหลุมศพหยางฮุ่ยและศาลแห่งนี้
เรื่องอาหาร ผมไม่พบเมนูประจำแซ่หยาง มีเพียงจานที่ตั้งชื่อตามหยางกุ้ยเฟย เช่น "ไก่พระสนม" ซึ่งเป็นตำนานของร้านอาหาร ไม่ใช่อาหารของตระกูลหยาง
คำถามที่พบบ่อย
แซ่เอี๊ยะมาจากไหน?
มาจากเชื้อสายราชวงศ์โจว ทั้งแคว้นหยางและตระกูลหยางเสอแห่งแคว้นจิ้นในมณฑลซานซี ต่อมามีชื่อเสียงที่หงหนง มณฑลส่านซี แล้วลงใต้สู่ฝูเจี้ยนและแต้จิ๋ว
แซ่เอี๊ยะ ภาษาจีนเขียนอย่างไร แปลว่าอะไร?
เขียนว่า 杨 (ตัวย่อ) หรือ 楊 (ตัวเต็ม) จีนกลางอ่านว่าหยาง ตัวอักษรนี้เป็นชื่อต้นไม้จำพวกต้นป็อปลาร์และต้นหลิว แต่แซ่นี้ตั้งตามชื่อแคว้นและเมืองหยางในสมัยโจว
แซ่เอี๊ยะ แซ่เอียะ แซ่เอี้ย และแซ่หยาง เป็นแซ่เดียวกันไหม?
เป็นแซ่เดียวกัน คืออักษร 杨 แต่ละครอบครัวถอดเสียงแต้จิ๋วเป็นไทยต่างกัน ส่วนหยางคือเสียงจีนกลาง
แซ่หยาง ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?
ตามพินอินสะกดว่า Yang คนแต้จิ๋วและฮกเกี้ยนในสิงคโปร์และมาเลเซียมักใช้ Yeo หรือ Yeoh ส่วนฮ่องกงใช้ Yeung
แซ่เอี๊ยะในแต้จิ๋วมีกี่คน?
ในเขตแต้จิ๋วมีคนแซ่หยางราว 364,500 คน เป็นแซ่อันดับ 11 ของเขต อยู่หนาแน่นที่โผวเล้งและเตี่ยอัง
บทสรุป
แซ่เอี๊ยะมีรากตั้งแต่สมัยราชวงศ์โจว ผ่านตระกูลขุนนางแห่งหงหนง ลงมาถึงหมู่บ้านต่าง ๆ ในแต้จิ๋ว สิ่งที่ส่งต่อมาถึงลูกหลานได้ชัดที่สุดไม่ใช่ยศ แต่เป็นคติสี่รู้ที่ยังเขียนอยู่ในศาลบรรพชนจนถึงวันนี้
สำหรับลูกหลานแซ่เอี๊ยะในไทย จุดเริ่มต้นที่ดีคือป้ายบรรพชนที่บ้าน ชื่อหมู่บ้านที่ก๋งเคยพูดถึง และการสะกดแซ่ที่ครอบครัวใช้ ถ้าบ้านไหนมีเรื่องเล่า ชื่อหมู่บ้านเดิม หรือข้อมูลที่ต่างจากที่ผมเขียนไว้ แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ
แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม
- บทความเรื่องแซ่หยาง ที่มา ชื่อหอ และถิ่นเดิม (วิกิพีเดียภาษาจีน 2026)
- บทความเรื่องตระกูลหยางแห่งหงหนง (วิกิพีเดียภาษาจีน 2026)
- ประวัติหยางเจิ้นและเรื่องสี่รู้ (วิกิพีเดียภาษาจีน 2026)
- Yang (surname) การสะกดแซ่หยางในสำเนียงต่าง ๆ (Wikipedia ภาษาอังกฤษ 2026)
- รายงานชื่อประชากรจีนปี 2019 แซ่อันดับ 1 ของแต่ละมณฑล (ไชน่าเดลี่ฉบับภาษาจีน 2020)
- รายงานชื่อประชากรจีนปี 2021 มณฑลที่แต่ละแซ่มีคนมากที่สุด (สำนักข่าวจงกั๋วซินเหวิน 2022)
- บทความชุดแซ่แต้จิ๋ว ว่าด้วยสายแซ่หยางในแต้จิ๋ว (ซินล่าง 2019)
- สังคมและศาสนาของชาวจีนในไทย บทความวิชาการของเจิ้งจื้อหมิง (เว็บไซต์ nanchens.com)
