↑
ครอบครัว ธุรกิจ แถวนี้ 101 แซ่อึ้ง บทความ ติดต่อครอบครัว
แซ่และตระกูลจีน · Yang Surname

แซ่เอี๊ยะ แซ่หยาง (杨) มาจากไหน? ประวัติตระกูลหยาง จากซานซีสู่แต้จิ๋วและไทย

แซ่เอี๊ยะ แซ่หยาง (杨) แซ่อันดับ 6 ของจีน ราว 46.5 ล้านคน ที่มาจากราชวงศ์โจว คติสี่รู้ของหยางเจิ้น สายแต้จิ๋วถึงตงหู เท่งไฮ้ และสมาคมในไทย

โดย · · อ่าน ~12 นาที
ภาพปกแซ่เอี๊ยะ แซ่หยาง อักษร 杨 สีทองกลางภาพ ด้านซ้ายเป็นซุ้มประตูหินกับศาลบรรพชนจีน ด้านขวาเป็นภาพวาดจักรพรรดิสุยเหวินตี้ หยางเจียน พร้อมข้อความแซ่เอี๊ยะ แซ่หยาง (杨) มาจากไหน
ภาพปกแซ่เอี๊ยะ แซ่หยาง อักษร 杨 สีทองกลางภาพ ด้านซ้ายเป็นซุ้มประตูหินกับศาลบรรพชนจีน ด้านขวาเป็นภาพวาดจักรพรรดิสุยเหวินตี้ หยางเจียน พร้อมข้อความแซ่เอี๊ยะ แซ่หยาง (杨) มาจากไหน (ภาพปกประกอบบทความ)

แซ่เอี๊ยะ ที่บางบ้านเขียนว่าแซ่เอียะหรือแซ่เอี้ย คืออักษร 杨 (ตัวเต็ม 楊) ตัวเดียวกับที่คนอ่านจีนกลางเรียกว่าแซ่หยางครับ เป็นแซ่อันดับ 6 ของจีนตามอันดับทางการปี 2020 ประมาณการปี 2026 มีคนใช้ราว 46.5 ล้านคน

เรื่องที่คนจีนเล่าต่อกันมาคู่กับแซ่นี้คือคติ "สี่รู้" ของหยางเจิ้น (杨震 แต้จิ๋ว เอี๊ยะจิ้ง / จีนกลาง หยางเจิ้น) ขุนนางสมัยฮั่นที่ไม่ยอมรับทองสินบน ส่วนที่ผมสนใจเป็นพิเศษคือ แซ่หยางสายหนึ่งในแต้จิ๋วแตกบ้านไปอยู่ที่หมู่บ้านตงหู (东湖 แต้จิ๋ว ตังโอ้ว / จีนกลาง ตงหู) ในเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ซึ่งเป็นหมู่บ้านเดียวกับที่บรรพบุรุษแซ่อึ้งของผมจากมา

คำตอบสั้น ๆ

แซ่เอี๊ยะหรือแซ่หยาง เขียนว่า 杨 (ตัวเต็ม 楊) เป็นแซ่อันดับ 6 ของจีน ประมาณการปี 2026 มีคนใช้ราว 46.5 ล้านคน ต้นสายมาจากเชื้อสายราชวงศ์โจวในมณฑลซานซี แล้วกลายเป็นตระกูลขุนนางใหญ่ในมณฑลส่านซี ชื่อหอที่รู้จักกันมากที่สุดคือ "หอสี่รู้" ในเขตแต้จิ๋วมีคนแซ่นี้ราว 364,500 คน และเพราะชาวจีนในไทยส่วนใหญ่มาจากแต้จิ๋ว คนแซ่เอี๊ยะในไทยจึงน่าจะมีบรรพบุรุษมาจากแต้จิ๋วเป็นหลัก

ประเด็นสำคัญ

  • 杨 แต้จิ๋วอ่านว่าเอี๊ยะ (บางบ้านเขียนเอียะหรือเอี้ย) จีนกลางอ่านว่าหยาง ภาษาอังกฤษสะกดว่า Yang หรือ Yeo, Yeoh, Yeung
  • มีมากที่สุดที่มณฑลเสฉวน และเป็นแซ่อันดับ 1 ของมณฑลกุ้ยโจว
  • ต้นสายหลักคือแคว้นหยางและตระกูลขุนนางแคว้นจิ้นที่ได้เมืองหยางเป็นศักดินา ในมณฑลซานซีปัจจุบัน
  • ชื่อหอที่เป็นเอกลักษณ์คือ 四知堂 (แต้จิ๋ว สี่ตีตึ๊ง / จีนกลาง ซื่อจือถัง — หอสี่รู้) มาจากคำของหยางเจิ้นว่า "ฟ้ารู้ เทพรู้ ข้ารู้ ท่านรู้"
  • ในแต้จิ๋วแซ่นี้เข้ามาหลายสาย และตามบันทึกของตระกูล มีสายหนึ่งแตกบ้านไปถึงตงหู เท่งไฮ้ ในสมัยราชวงศ์หมิง
  • สมาคมแซ่หยางในไทยตั้งขึ้นปี 1956 ตามบทความวิชาการ

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 100 แซ่จีนอันดับแรกแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วนแซ่เอี๊ยะ แซ่หยาง (杨)

ตัวเลขจำนวนคนในตารางเป็นประมาณการปี 2026 ชุดเดียวกับในตาราง 100 แซ่จีนอันดับแรก ปี 2026

หัวข้อ ข้อมูล
อักษรจีน ตัวย่อ 杨 / ตัวเต็ม 楊
จีนกลาง หยาง (Yáng)
แต้จิ๋ว เอี๊ยะ (บางบ้านเขียน เอียะ หรือ เอี้ย)
สำเนียงอื่น ฮกเกี้ยน Iûⁿ · กวางตุ้ง Yeung · แคะ Yong หรือ Jong
ภาษาอังกฤษ Yang ตามพินอิน และ Yeo, Yeoh, Yeung ตามสำเนียง
อันดับในจีน อันดับ 6 (ปี 2020)
จำนวนคน ราว 46.5 ล้านคน
มณฑลที่มีมากที่สุด เสฉวน · เป็นแซ่อันดับ 1 ของกุ้ยโจว
ในเขตแต้จิ๋ว ราว 364,500 คน อันดับ 11 ของเขต
ถิ่นเดิมของตระกูล 弘农 (แต้จิ๋ว ฮ้งล้ง / จีนกลาง หงหนง) เป็นหลัก รองลงมาคือ 天水 (จีนกลาง เทียนสุ่ย) และ 河内 (จีนกลาง เหอเน่ย)
ชื่อหอ หอสี่รู้ 四知堂 · หอกวนซี 关西堂 (จีนกลาง กวนซีถัง)

แซ่เอี๊ยะเขียนอย่างไร อ่านอย่างไร แปลว่าอะไร

แซ่นี้ตัวย่อเขียนว่า 杨 ส่วนตัวเต็ม 楊 คือรูปที่ลูกหลานในไทยมักเห็นบนป้ายบรรพชนรุ่นเก่า คนจีนมักแนะนำแซ่ตัวเองว่า "木易杨" (จีนกลาง มู่อี้หยาง — หยางที่มีตัว 木 กับตัว 易) แต่วิกิพีเดียภาษาจีนอธิบายไว้ว่าส่วนขวาของตัวอักษรจริง ๆ คือ 昜 (จีนกลาง หยาง) ไม่ใช่ 易

ตัวอักษร 杨 เป็นชื่อต้นไม้ วิกิพีเดียภาษาอังกฤษแปลไว้ว่า aspen หรือ willow คือไม้จำพวกต้นป็อปลาร์และต้นหลิว แต่แซ่นี้ไม่ได้ตั้งตามต้นไม้ ต้นเรื่องจริงคือชื่อแคว้นและเมืองโบราณ

การเขียนเป็นภาษาไทย บทความนี้ใช้ เอี๊ยะ แต่บางบ้านเขียน เอียะ หรือ เอี้ย ผมยังไม่พบแหล่งที่กำหนดการสะกดมาตรฐาน พจนานุกรมสำเนียงแต้จิ๋วยังบันทึกว่าคนเท่งไฮ้ออกเสียงแซ่นี้ใกล้กับ "เอี๊ยง" ส่วนในสามก๊กฉบับภาษาไทย หยางซิว (杨修 แต้จิ๋ว เอี๊ยะซิว / จีนกลาง หยางซิว) ที่ปรึกษาของโจโฉ ถูกเรียกว่า เอียวสิ้ว ซึ่งถอดเสียงจากอีกสำเนียงหนึ่ง

ภาษาอังกฤษสะกดตามพินอินว่า Yang ส่วนชุมชนจีนโพ้นทะเลสะกดตามสำเนียงบ้านเกิด เช่น Yeo หรือ Yeoh (แต้จิ๋วและฮกเกี้ยน) Yeung (ฮ่องกง) และ Ieong (มาเก๊า)

แซ่เอี๊ยะมาจากไหน

แซ่หยางเป็นเชื้อสายของตระกูลจี (姬 แต้จิ๋ว กี / จีนกลาง จี — แซ่ของราชวงศ์โจว) เรื่องเล่าเกือบทุกสายชี้ไปที่มณฑลซานซี แซ่โง้วก็เป็นอีกแซ่หนึ่งที่นับต้นสายไปถึงราชวงศ์โจวเช่นกัน

สายแรกคือแคว้นหยาง แคว้นเล็กสมัยโจวแถบอำเภอหงต้ง (洪洞 จีนกลาง หงต้ง) ต่อมาถูกแคว้นจิ้น (晋 แต้จิ๋ว จิ่ง / จีนกลาง จิ้น) ผนวก ลูกหลานจึงใช้ชื่อแคว้นเป็นแซ่

สายที่สมุดลำดับสกุลยอมรับมากที่สุดคือตระกูลหยางเสอ (羊舌 จีนกลาง หยางเสอ) เชื้อสายเจ้าแคว้นจิ้นที่ได้เมืองหยางเป็นศักดินา ลูกหลานคนสำคัญคือซูเซี่ยง (叔向 จีนกลาง ซูเซี่ยง) ขุนนางยุคชุนชิว เมื่อตระกูลถูกขุนนางใหญ่ของจิ้นกำจัด สมุดลำดับสกุลเล่าว่าลูกหลานหนีไปตั้งรกรากที่หัวอิน (华阴 แต้จิ๋ว ฮั้วอิม / จีนกลาง หัวอิน) ในเขตหงหนง

ภายหลังยังมีคนกลุ่มอื่นมาใช้แซ่หยาง เช่น ชนเผ่าทางเหนือสมัยเว่ยเหนือ และตระกูลหยางแห่งปัวโจว (播州 แต้จิ๋ว ปั่วจิว / จีนกลาง ปัวโจว) ที่ครองดินแดนแถบหนึ่งของกุ้ยโจวตั้งแต่ปลายราชวงศ์ถังจนถึงปี ค.ศ. 1600 ส่วนหยางเจียน (杨坚 แต้จิ๋ว เอี๊ยะเกียง / จีนกลาง หยางเจียน) ผู้ตั้งราชวงศ์สุย อ้างว่าสืบจากหยางเจิ้นแห่งหงหนง แต่ตามบทความวิกิพีเดียภาษาจีนเรื่องตระกูลหยางแห่งหงหนง นักประวัติศาสตร์บางท่านเห็นว่าเป็นการอ้างสายตระกูลที่แต่งขึ้น

สายต้นกำเนิด ยุค ระดับหลักฐาน
แคว้นหยาง (ตระกูลจี) ราชวงศ์โจว แคว้นมีอยู่จริง แต่ผู้ครองคนแรกยังโต้แย้งกัน
ตระกูลหยางเสอ แคว้นจิ้น ยุคชุนชิว สายหลักในสมุดลำดับสกุล ต้นทางของหงหนง
ชนกลุ่มอื่นที่เปลี่ยนมาใช้แซ่หยาง เว่ยเหนือ ถึงหมิง มีหลักฐานทางประวัติศาสตร์
ราชวงศ์สุย ศตวรรษที่ 6 อ้างสายหงหนง แต่นักวิชาการโต้แย้ง
ภาพวาดโบราณจักรพรรดิสุยเหวินตี้ หยางเจียน คนแซ่หยางผู้ตั้งราชวงศ์สุย สวมมงกุฎแผ่นแบน มีขุนนางสองคนยืนขนาบข้าง
จักรพรรดิสุยเหวินตี้ หยางเจียน จากม้วนภาพจักรพรรดิราชวงศ์ต่าง ๆ ที่เชื่อกันว่าเป็นผลงานของเหยียนลี่เปิ่น (阎立本 จีนกลาง เหยียนลี่เปิ่น) มุมขวาบนมีอักษรจีนระบุพระนาม · ภาพ: Yan Liben / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

ถิ่นเดิมหงหนง และชื่อหอสี่รู้

ถิ่นเดิมที่มีชื่อที่สุดคือหงหนง บ้านตระกูลอยู่ที่หัวอิน มณฑลส่านซี ใกล้ด่านถงกวน (潼关 จีนกลาง ถงกวน) สมัยฮั่นตะวันออก หยางเจิ้นกับลูกหลานได้เป็นมหาเสนาบดีตำแหน่งไท่เว่ยติดต่อกันสี่รุ่น ตระกูลนี้จึงมีชื่อเสียงมาก

ประวัติหยางเจิ้นในวิกิพีเดียภาษาจีนยกเรื่องจากพงศาวดารฮั่นยุคหลังไว้ว่า ระหว่างที่ท่านเดินทางไปรับตำแหน่งเจ้าเมือง ชายที่ท่านเคยเสนอชื่อให้รับราชการนำทองคำมาให้ยามค่ำคืน แล้วบอกว่าไม่มีใครรู้หรอก หยางเจิ้นตอบว่า "ฟ้ารู้ เทพรู้ ข้ารู้ ท่านรู้ จะว่าไม่มีใครรู้ได้อย่างไร" ชายผู้นั้นละอายใจแล้วจากไป

คำตอบนี้เป็นที่มาของหอสี่รู้ ส่วนหอกวนซีมาจากฉายาของหยางเจิ้นว่า "ขงจื่อแห่งแดนตะวันตกของด่าน" บ้านเรือนบางหลังในเฉวียนโจว (泉州 จีนกลาง เฉวียนโจว) ยังติดป้ายเหนือประตูว่า 四知传芳 (จีนกลาง ซื่อจือฉวนฟาง — สืบกลิ่นหอมแห่งสี่รู้) ถ้าป้ายบรรพชนที่บ้านเขียนว่า 四知堂 หรือ 弘农 ก็เป็นเบาะแสว่าครอบครัวสืบสายตามขนบของแซ่หยาง แม้จะใช้นามสกุลไทยแล้วก็ตาม

ซุ้มประตูหินสี่รู้ของแซ่หยาง มีรูปปั้นหินยืนอยู่หน้าศาลบรรพชนหยางเจิ้น ที่อำเภอถงกวน มณฑลส่านซี ใต้ท้องฟ้าสีคราม
ซุ้มประตูหินสี่รู้ (四知坊 จีนกลาง ซื่อจือฟาง) รูปปั้น และศาลบรรพชนที่สร้างระลึกถึงหยางเจิ้น ที่หมู่บ้านซื่อจือ (四知村 จีนกลาง ซื่อจือชุน) อำเภอถงกวน มณฑลส่านซี ใกล้ถิ่นเดิมหงหนง หัวอิน · ภาพ: MNXANL / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

เส้นทางลงใต้สู่แต้จิ๋ว และสายที่ไปถึงตงหู เท่งไฮ้

สมัยซ่งมีปราชญ์ชาวฝูเจี้ยนชื่อหยางสือ (杨时 แต้จิ๋ว เอี๊ยะซี้ / จีนกลาง หยางสือ) ผู้เป็นต้นเรื่องสำนวน "ยืนรอครูท่ามกลางหิมะ" แสดงว่าแซ่หยางลงมาตั้งหลักในฝูเจี้ยนแล้วตั้งแต่ยุคนั้น

บทความชุดแซ่แต้จิ๋วว่าด้วยแซ่หยางบนเว็บซินล่าง สรุปว่าแซ่หยางเข้าแต้จิ๋วหลายเส้นทาง สายหลักตามสมุดลำดับสกุลมีดังนี้

สาย ยุค ถิ่นแรก และถิ่นที่ขยายไป
หยางฮุ่ย (杨绘 จีนกลาง หยางฮุ่ย) ค.ศ. 1074 ตั้งหมู่บ้านฉาเฉียว (槎桥 แต้จิ๋ว จาเกี๊ย / จีนกลาง ฉาเฉียว) ที่กิ๊กเอี๊ย (揭阳 — จีนกลาง เจียหยาง) ลูกหลานกระจายทั่วแต้จิ๋ว
หยางป๋อซื่อ (杨博士 จีนกลาง หยางป๋อซื่อ) ซ่งใต้ อันปู้ (庵埠 จีนกลาง อันปู้) ในเตี่ยอัง (潮安 แต้จิ๋ว เตี่ยอัง / จีนกลาง เฉาอาน) สมัยหมิงบางส่วนย้ายไปเท่งไฮ้
หยางเจิ้งสือ (杨正实 จีนกลาง หยางเจิ้งสือ) หยวน โผวเล้ง (普宁 — จีนกลาง ผู่หนิง) แล้วขยายไปเตี่ยเอี๊ย (潮阳 — จีนกลาง เฉาหยาง)

ยังมีสายอื่นจากฝูเจี้ยนและสายคนแคะอีก ส่วนเรื่องหยางฮุ่ยมาจากสมุดลำดับสกุลและสื่อท้องถิ่น ผมยังไม่พบพงศาวดารราชวงศ์ซ่งที่ยืนยันว่าท่านมาตั้งรกรากที่แต้จิ๋ว จึงขอถือเป็นเรื่องเล่าของตระกูล ทุกวันนี้หมู่บ้านฉาเฉียวมีคนแซ่หยางกว่าหนึ่งหมื่นคน ตามรายการเรื่องเล่าเมืองเก่ากิ๊กเอี๊ยบนเว็บโซหู

สายที่ไปถึงหมู่บ้านตงหู เท่งไฮ้

ที่ผมสนใจคือสายหยางป๋อซื่อ บทความชุดเดียวกันเล่าว่าในสมัยหมิง ช่วงปี ค.ศ. 1522–1566 ลูกหลานสายนี้ส่วนหนึ่งย้ายไปอยู่ในพื้นที่ที่ปัจจุบันเป็นเขตเท่งไฮ้ แล้วแยกกันไปตั้งบ้านที่หมู่บ้านกวนซาน (冠山 จีนกลาง กวนซาน) ตงหู ไว่ผู่ (外埔 แต้จิ๋ว หงั่วโป / จีนกลาง ไว่ผู่) และเซียนจวี (仙居 แต้จิ๋ว เซียงกือ / จีนกลาง เซียนจวี)

ตงหูคือหมู่บ้านเดียวกับที่บรรพบุรุษแซ่อึ้งของผมจากมา ผมเคยเขียนเรื่องหมู่บ้านตงหู เท่งไฮ้ไว้แล้ว แต่แหล่งข้อมูลเรื่องแซ่หยางบอกไว้เพียงเท่านี้ ผมจึงขอเล่าไว้เท่าที่มีหลักฐาน ถ้าก๋งมาจากเท่งไฮ้ ครอบครัวอาจสืบสายหยางป๋อซื่อ แต่ต้องตรวจกับสมุดลำดับสกุลของหมู่บ้านจริงทุกครั้ง

บทความชุดเดียวกันให้ตัวเลขคร่าว ๆ โดยไม่ระบุปีสำรวจว่า คนแซ่หยางมีมากที่โผวเล้งราว 80,000 คน เตี่ยอังกว่า 60,000 คน ส่วนเท่งไฮ้มีกว่า 10,000 คน

แซ่เอี๊ยะในเมืองไทย

บทความวิชาการเรื่องสังคมและศาสนาของชาวจีนในไทย ของเจิ้งจื้อหมิง (郑志明 จีนกลาง เจิ้งจื้อหมิง) ระบุว่าชาวจีนในไทยส่วนใหญ่เป็นผู้อพยพจากแต้จิ๋ว คนแซ่เอี๊ยะในไทยจึงน่าจะมีบรรพบุรุษจากแต้จิ๋วเป็นหลัก

บทความเดียวกันเล่าว่าสมาคมแซ่ระดับประเทศในไทยเริ่มตั้งในทศวรรษ 1950 และยกสมาคมแซ่หยางที่ตั้งในปี 1956 เป็นตัวอย่างแรก ๆ ชื่อจีนของสมาคมคือ 泰国杨氏宗亲总会 (จีนกลาง ไท่กั๋วหยางซื่อจงชินจ่งฮุ่ย — สมาคมตระกูลหยางแห่งประเทศไทย) ต่อมาในปี 1972 สมาคมแซ่ต่าง ๆ รวมตัวกันเป็นองค์กรกลาง

สมุดรายชื่อฉบับเก่าระบุว่าสมาคมตั้งอยู่ในซอยแห่งหนึ่งของถนนพระราม 4 กรุงเทพฯ แต่ข้อมูลนี้อาจเก่าแล้ว ใครจะติดต่อควรสอบถามผ่านองค์กรกลางของสมาคมแซ่โดยตรง

ส่วนคำถามว่าแซ่เอี๊ยะใช้นามสกุลไทยอะไร ยังไม่มีรายชื่อที่ยืนยันได้ เพราะแต่ละครอบครัวตั้งนามสกุลเอง วิธีที่แน่นอนกว่าคือดูป้ายบรรพชนและถามผู้ใหญ่ว่าก๋งมาจากหมู่บ้านไหน

ทุกวันนี้คนแซ่หยางอยู่ที่ไหนในจีน

ตามรายงานชื่อประชากรจีนปี 2021 ที่สำนักข่าวจงกั๋วซินเหวินนำเสนอ มณฑลที่มีคนแซ่หยางมากที่สุดคือเสฉวน ส่วนรายงานปี 2019 ที่ไชน่าเดลี่ฉบับภาษาจีนนำเสนอระบุว่าแซ่หยางเป็นแซ่อันดับ 1 ของกุ้ยโจว

พื้นที่ ความสำคัญ
เสฉวน มีคนแซ่หยางมากที่สุด
กุ้ยโจว แซ่อันดับ 1 ของมณฑล
หัวอินและถงกวน ถิ่นเดิมหงหนง มีศาลบรรพชนหยางเจิ้น
ไต้หวัน แซ่อันดับ 10 (ปี 2023)

บุคคลสำคัญแซ่เอี๊ยะ แซ่หยาง

บุคคล ยุค บทบาท
หยางเจิ้น 杨震 ค.ศ. 54–124 ขุนนางสมัยฮั่น ต้นเรื่องคติสี่รู้
หยางซิว 杨修 (เอียวสิ้ว) ค.ศ. 175–219 ที่ปรึกษาเจ้าปัญญาของโจโฉในสามก๊ก
หยางเจียน 杨坚 ค.ศ. 541–604 จักรพรรดิสุยเหวินตี้ ผู้รวมจีนและตั้งราชวงศ์สุย
หยางกุ้ยเฟย 杨贵妃 (แต้จิ๋ว เอี๊ยะกุ่ยฮุย / จีนกลาง หยางกุ้ยเฟย) ค.ศ. 719–756 พระสนมของจักรพรรดิราชวงศ์ถัง หนึ่งในสี่ยอดหญิงงามของจีน
หยางสือ 杨时 ค.ศ. 1053–1135 ปราชญ์ชาวฝูเจี้ยน สายอันปู้ในแต้จิ๋วนับเป็นต้นสาย
หยางจงเยว่ 杨钟岳 (แต้จิ๋ว เอี๊ยะเจงหงัก / จีนกลาง หยางจงเยว่) สมัยชิง สอบได้จิ้นซื่อ (บัณฑิตขั้นสูงสุด) ปี ค.ศ. 1661 ชาวแต้จิ๋ว ขุนนางกระทรวงการคลังและข้าหลวงการศึกษาฝูเจี้ยน
Michelle Yeoh 杨紫琼 (จีนกลาง หยางจื่อฉยง) ปัจจุบัน นักแสดงชาวมาเลเซีย

คำสอนของตระกูล ศาลบรรพชน และเรื่องอาหาร

หัวใจของคำสอนตระกูลหยางคือคติสี่รู้ บทความเรื่องธรรมเนียมตระกูลหยางที่เผยแพร่ทั่วไปยังยกคติ "สามไม่หลง" ของหยางปิ่ง (杨秉 แต้จิ๋ว เอี๊ยะเป้ง / จีนกลาง หยางปิ่ง) บุตรของหยางเจิ้น คือไม่หลงสุรา ไม่หลงทรัพย์ ไม่หลงกามารมณ์

ศาลบรรพชนแซ่หยางที่หมู่บ้านฉาเฉียวสร้างเมื่อปี ค.ศ. 1667 ป้ายคู่ในศาลเขียนว่า 三相门第,四知家风 (จีนกลาง ซานเซี่ยงเหมินตี้ ซื่อจือเจียเฟิง) แปลว่า "บ้านของสามอัครเสนาบดี ธรรมเนียมแห่งสี่รู้" ข่าวปี 2005 ที่เว็บซินล่างนำมาเผยแพร่รายงานว่าคนแซ่หยางจาก 21 หมู่บ้านในกิ๊กเอี๊ย ซัวเถา (汕头 — จีนกลาง ซ่านโถว) และแต้จิ๋ว กว่า 200 คน มาประชุมเพื่อบูรณะหลุมศพหยางฮุ่ยและศาลแห่งนี้

เรื่องอาหาร ผมไม่พบเมนูประจำแซ่หยาง มีเพียงจานที่ตั้งชื่อตามหยางกุ้ยเฟย เช่น "ไก่พระสนม" ซึ่งเป็นตำนานของร้านอาหาร ไม่ใช่อาหารของตระกูลหยาง

ศาลบรรพชนแซ่หยางที่เจียตง ไต้หวัน อาคารชั้นเดียวหลังคาโค้งปลายงอน ผนังอิฐแดง ตัวอย่างศาลบรรพชนของคนแซ่เอี๊ยะ แซ่หยาง
ศาลบรรพชนแซ่หยางที่เจียตง (佳冬 จีนกลาง เจียตง) ไต้หวัน ในชุมชนคนแคะ ป้ายหน้าศาลเขียนว่า 楊氏宗祠 (จีนกลาง หยางซื่อจงฉือ) แปลว่าศาลบรรพชนตระกูลหยาง · ภาพ: Sean Chiu / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

คำถามที่พบบ่อย

แซ่เอี๊ยะมาจากไหน?

มาจากเชื้อสายราชวงศ์โจว ทั้งแคว้นหยางและตระกูลหยางเสอแห่งแคว้นจิ้นในมณฑลซานซี ต่อมามีชื่อเสียงที่หงหนง มณฑลส่านซี แล้วลงใต้สู่ฝูเจี้ยนและแต้จิ๋ว

แซ่เอี๊ยะ ภาษาจีนเขียนอย่างไร แปลว่าอะไร?

เขียนว่า 杨 (ตัวย่อ) หรือ 楊 (ตัวเต็ม) จีนกลางอ่านว่าหยาง ตัวอักษรนี้เป็นชื่อต้นไม้จำพวกต้นป็อปลาร์และต้นหลิว แต่แซ่นี้ตั้งตามชื่อแคว้นและเมืองหยางในสมัยโจว

แซ่เอี๊ยะ แซ่เอียะ แซ่เอี้ย และแซ่หยาง เป็นแซ่เดียวกันไหม?

เป็นแซ่เดียวกัน คืออักษร 杨 แต่ละครอบครัวถอดเสียงแต้จิ๋วเป็นไทยต่างกัน ส่วนหยางคือเสียงจีนกลาง

แซ่หยาง ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

ตามพินอินสะกดว่า Yang คนแต้จิ๋วและฮกเกี้ยนในสิงคโปร์และมาเลเซียมักใช้ Yeo หรือ Yeoh ส่วนฮ่องกงใช้ Yeung

แซ่เอี๊ยะในแต้จิ๋วมีกี่คน?

ในเขตแต้จิ๋วมีคนแซ่หยางราว 364,500 คน เป็นแซ่อันดับ 11 ของเขต อยู่หนาแน่นที่โผวเล้งและเตี่ยอัง

บทสรุป

แซ่เอี๊ยะมีรากตั้งแต่สมัยราชวงศ์โจว ผ่านตระกูลขุนนางแห่งหงหนง ลงมาถึงหมู่บ้านต่าง ๆ ในแต้จิ๋ว สิ่งที่ส่งต่อมาถึงลูกหลานได้ชัดที่สุดไม่ใช่ยศ แต่เป็นคติสี่รู้ที่ยังเขียนอยู่ในศาลบรรพชนจนถึงวันนี้

สำหรับลูกหลานแซ่เอี๊ยะในไทย จุดเริ่มต้นที่ดีคือป้ายบรรพชนที่บ้าน ชื่อหมู่บ้านที่ก๋งเคยพูดถึง และการสะกดแซ่ที่ครอบครัวใช้ ถ้าบ้านไหนมีเรื่องเล่า ชื่อหมู่บ้านเดิม หรือข้อมูลที่ต่างจากที่ผมเขียนไว้ แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

แซ่และตระกูลจีน 20 แซ่ใหญ่

แซ่อันดับ 6 ของจีน

บทความชุดนี้เล่าประวัติแซ่ใหญ่ของจีนทีละแซ่ เพื่อเป็นประโยชน์ต่อลูกหลานคนไทยเชื้อสายจีนที่อยากรู้รากเหง้าของตระกูลตัวเอง ดูอันดับและจำนวนคนของ 100 แซ่แรกได้ที่บทความแม่ของชุด ทั้งชุดรวบรวมและเรียบเรียงโดยธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) ลูกหลานคนแต้จิ๋วแซ่อึ้งจากเท่งไฮ้ หากข้อมูลตระกูลใดคลาดเคลื่อน แจ้งครอบครัวเราได้

ดูตาราง 100 แซ่จีน →
ดูรายชื่อแซ่ทั้งชุด

เกี่ยวกับผู้เขียน

ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa)
黄炳明 - MingPaPa

เขียนโดย

ชื่อจีน 黄炳明 (แต้จิ๋ว อึ้งเป๋งเม้ง / จีนกลาง หวงปิ่งหมิง)

นักธุรกิจโรงพิมพ์ ครูศิลปะการต่อสู้ และผู้ถ่ายทอดวัฒนธรรมจีน ศาสนา และความเชื่อ

ประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้: ผู้เขียนเป็นคนแต้จิ๋วแซ่อึ้ง บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ เคยเขียนเรื่องแซ่อึ้งของตระกูลตัวเองและตาราง 100 แซ่จีนจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน บทความแซ่เอี๊ยะนี้รวบรวมจากรายงานของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวที่ระบุไว้ท้ายบทความ เพื่อให้ลูกหลานแซ่เอี๊ยะใช้ค้นรากเหง้าต่อได้

ประวัติการแก้ไข

  • — เผยแพร่ครั้งแรก

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งได้ที่หน้าติดต่อ และอ่านวิธีตรวจสอบกับแก้ไขข้อผิดพลาดได้ที่นโยบายบรรณาธิการ

บทความที่เกี่ยวข้อง

ดูบทความทั้งหมดในหมวดแซ่และตระกูลจีน