↑
ครอบครัว ธุรกิจ แถวนี้ 101 แซ่อึ้ง บทความ ติดต่อครอบครัว
แซ่และตระกูลจีน · Bi Surname

แซ่ปิ๊ก แซ่ปี้ (毕) มาจากไหน? ประวัติตระกูลปี้ จากส่านซีสู่จีนใต้

แซ่ปิ๊ก แซ่ปี้ (毕 畢) มาจากไหน? แคว้นปี้ของปี้กงเกา ปี้ว่านต้นแซ่เว่ย ปี้เซิงผู้คิดค้นการพิมพ์ตัวเรียง ถิ่นเดิมเหอหนาน คำอ่านแต้จิ๋วและจีนกลาง

โดย · · อ่าน ~11 นาที
ภาพปกอักษร 毕 สีทองตัวใหญ่ ด้านซ้ายเป็นช่างโบราณนั่งเรียงตัวพิมพ์บนโต๊ะไม้ทรงกลมแบ่งช่อง มีชายสูงวัยชุดขาวยืนดูอยู่ด้านหลัง ด้านขวาเป็นศาลาจีนหลังคากระเบื้อง ต้นสน และกระถางธูปสำริด ฉากพระอาทิตย์ตกหลังภูเขา โคมแดงห้อยจากชายคา พร้อมข้อความ แซ่ปิ๊ก แซ่ปี้ (毕) มาจากไหน? ประวัติตระกูลปี้ จากส่านซีสู่จีนใต้
ภาพปกอักษร 毕 สีทองตัวใหญ่ ด้านซ้ายเป็นช่างโบราณนั่งเรียงตัวพิมพ์บนโต๊ะไม้ทรงกลมแบ่งช่อง มีชายสูงวัยชุดขาวยืนดูอยู่ด้านหลัง ด้านขวาเป็นศาลาจีนหลังคากระเบื้อง ต้นสน และกระถางธูปสำริด ฉากพระอาทิตย์ตกหลังภูเขา โคมแดงห้อยจากชายคา พร้อมข้อความ แซ่ปิ๊ก แซ่ปี้ (毕) มาจากไหน? ประวัติตระกูลปี้ จากส่านซีสู่จีนใต้ (ภาพปกประกอบบทความ)

แซ่ปิ๊ก หรือที่จีนกลางเรียกว่าแซ่ปี้ เขียนด้วยอักษร 毕 ตัวเต็มเขียน 畢 สำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า ปิ๊ก (big8) จีนกลางอ่านว่า ปี้ (Bì) ประมาณการปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 1.10 ล้านคน อยู่ที่อันดับประมาณ ~150 ของจีน มากที่สุดในซานตง

คนแซ่นี้ที่โลกรู้จักที่สุดคือปี้เซิง (毕昇) ผู้คิดค้นการพิมพ์ตัวเรียง หนึ่งในสี่ยอดสิ่งประดิษฐ์ของจีน ที่ผมสนใจอีกเรื่องคือแซ่นี้มีบรรพชนร่วมกับแซ่งุ้ย (魏) ด้วยครับ

คำตอบสั้น ๆ

แซ่ปิ๊ก แซ่ปี้ (毕) มาจากปี้กงเกา พระโอรสของโจวเหวินหวังผู้ครองแคว้นปี้ในส่านซี ลูกหลานนำชื่อแคว้นมาเป็นแซ่ และปี้ว่านทายาทสายนี้ยังเป็นต้นแซ่เว่ย (魏) ถิ่นเดิมหลักคือเหอหนาน (ลั่วหยาง) ยังไม่พบสายแต้จิ๋วและสมาคมในไทย ปัจจุบันมีราว 1.10 ล้านคน (ประมาณการปี 2026) มากที่สุดในซานตง

ประเด็นสำคัญ

  • แต้จิ๋วอ่าน ปิ๊ก จีนกลางอ่าน ปี้ ทั้งสองชื่อคือแซ่ 毕 เดียวกัน
  • ต้นแซ่คือแคว้นปี้ของปี้กงเกา ลูกหลานนำชื่อแคว้นมาเป็นแซ่
  • ปี้ว่าน (毕万) ได้เมืองเว่ยเป็นศักดินา จึงเป็นต้นแซ่ 魏 ด้วย
  • ปี้เซิงคิดค้นการพิมพ์ตัวเรียงด้วยตัวพิมพ์ดินเผาสมัยซ่งเหนือ
  • เป็นแซ่ภาคเหนือ มีสายเล็กในกวางตุ้งที่ฮวาเซี่ยน ยังไม่พบสายแต้จิ๋ว
  • ยังไม่พบสมาคมตระกูลแซ่ปิ๊กในไทย

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วน: แซ่ปิ๊ก แซ่ปี้ (毕)

หัวข้อ ข้อมูล
อักษรจีน ตัวย่อ 毕 · ตัวเต็ม 畢
แต้จิ๋ว ปิ๊ก (big8 สำเนียงกิ๊กเอี๊ย biag8) ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย
จีนกลาง ปี้ (Bì) ตามหลักราชบัณฑิตยสภาก็เขียน ปี้
ฮกเกี้ยน · กวางตุ้ง สิงคโปร์และมาเลเซียสะกด Bik · ฮ่องกง But หรือ Put · มาเก๊า Pat
ภาษาอังกฤษ Bi, Pi, Bik, Pit, Bat · เวียดนาม Tất · เกาหลี Pil
อันดับในจีน อันดับประมาณ ~150 (ทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับ)
จำนวนคน ราว 1.10 ล้านคน หรือ 0.078% (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±10% ราว 0.99–1.21 ล้านคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด ซานตง (ข้อมูลฝูซีปี 2013)
ถิ่นเดิมของตระกูล เหอหนาน (ลั่วหยาง) เป็นหลัก · ตงผิง · เหอเจียน · เหอเน่ย · ไท่หยวน · ฝูเฟิง
ชื่อหอ 河南堂 · 东平堂 · 保厘堂 · 清慎堂 · 经训堂 · 廉介堂 · 培远堂
ลำดับใน《百家姓》 ลำดับที่ 76

ตัวเลขประชากรเป็นค่าประมาณ ดูภาพรวมทุกแซ่ได้ที่ตาราง 168 แซ่จีน

แซ่ปิ๊ก แซ่ปี้ เขียนและอ่านอย่างไร

จีนแผ่นดินใหญ่เขียน 毕 ส่วนไต้หวัน ฮ่องกง และป้ายบรรพชนรุ่นเก่าเขียน 畢 อักษรนี้พบบ่อยในคำทั่วไป เช่น 毕业 (จบการศึกษา) และชื่อเมือง 毕节 ในกุ้ยโจว ซึ่งไม่เกี่ยวกับแซ่ ในฐานะแซ่มาจากชื่อแคว้นปี้ (毕国) ของราชวงศ์โจว เทียบเสียงได้ที่หน้าอักษร 畢 ในวิกิพจนานุกรม

  • ปิ๊ก เสียงแต้จิ๋ว big8 พจนานุกรมระบุว่าใช้เป็นแซ่ สำเนียงกิ๊กเอี๊ย (揭阳 จีนกลาง เจียหยาง) ออกเสียง biag8 ใกล้ "เปี๊ยก"
  • ปี้ เสียงจีนกลาง วิกิพีเดียไทยใช้ "ปี้กงเกา" "ปี้ว่าน" และ "ปี้เซิง"
  • Bik การสะกดในสิงคโปร์และมาเลเซีย ตรงกับเสียงสายหมิ่นใต้และแต้จิ๋วที่ลงท้ายด้วย -k

แซ่นี้ไม่มีชื่อไทยที่ซ้ำกับแซ่ใหญ่อื่น แต่ควรรู้ว่าแซ่ปี้กับแซ่งุ้ย แซ่เว่ย (魏) มีบรรพชนร่วมกัน คือปี้ว่าน

แซ่ปิ๊ก แซ่ปี้ มาจากไหน

สายหลัก ปี้กงเกาแห่งแคว้นปี้

หลังพระเจ้าโจวอู่หวังพิชิตราชวงศ์ซาง พระอนุชา 姬高 พระโอรสของโจวเหวินหวัง ได้ครองแคว้น 毕 ทางเหนือของเสียนหยาง (咸阳) มณฑลส่านซี จึงได้นามว่าปี้กงเกา (毕公高) ท่านเป็นขุนนางผู้ใหญ่ที่ช่วยราชวงศ์โจวจนเกิดยุครุ่งเรือง "成康之治"

ภายหลังแคว้นปี้เสื่อม พงศาวดาร《史记·魏世家》บันทึกว่าลูกหลาน "ถูกลดเป็นสามัญชน บ้างอยู่ที่ราบภาคกลาง บ้างไปอยู่กับชนเผ่า" และนำชื่อแคว้นมาเป็นแซ่ ตามตำรา《通志》และ《新唐书》 อ่านต้นฉบับได้ที่《史记·魏世家》ในวิกิซอร์ซ

ปี้ว่าน จุดแยกสู่แซ่เว่ย

《史记·魏世家》เปิดด้วยประโยค "魏之先,毕公高之后也" คือบรรพชนของเว่ยเป็นลูกหลานของปี้กงเกา ปี้ว่าน (毕万) รับใช้จิ้นเซี่ยนกง (晋献公) แห่งแคว้นจิ้น เมื่อปี 661 ก่อน ค.ศ. ท่านเป็นนายทหารประจำรถศึก เมื่อแคว้นจิ้นตีเมืองเว่ย (魏) ได้ ก็พระราชทานเมืองนั้นแก่ปี้ว่าน ลูกหลานใช้ชื่อเมืองเป็นแซ่ ปี้ว่านจึงเป็นต้นแซ่ 魏 ด้วย หน้ารัฐเว่ย์ในวิกิพีเดียภาษาไทยก็เล่าลำดับเดียวกัน

สายชาวเซียนเปย

สมัยเว่ยเหนือ พระเจ้าเว่ยเสี้ยวเหวินตี้ให้ชาวเซียนเปยเปลี่ยนแซ่เป็นแบบจีน ตระกูล 出连氏 จึงใช้แซ่ 毕

สาย บรรพชน ยุค สถานะ
แคว้นปี้ ปี้กงเกา (姬高) โจวตะวันตก มีเอกสาร《史记》《通志》《新唐书》
ปี้ว่าน → แซ่ 魏 ปี้ว่าน (毕万) ชุนชิว 661 ปีก่อน ค.ศ. มีเอกสาร《史记·魏世家》
ชาวเซียนเปย 出连 ตระกูล 出连 เว่ยเหนือ มีเอกสาร (แหล่งรอง)
禺阳 โอรสหวงตี้ 禺阳 ตำนาน วิกิพีเดียจีนติดป้ายว่าขาดแหล่งอ้างอิง

ถิ่นเดิมและชื่อหอบรรพชน

หน้าแซ่ 毕 ในวิกิพีเดียภาษาจีนระบุว่าสมัยเว่ย จิ้น และราชวงศ์เหนือใต้ สาขาใหญ่ที่สุดอยู่ที่เหอหนานจวิ้น (ลั่วหยาง) ชื่อหอมีทั้งแบบตั้งตามถิ่นและตามเกียรติประวัติของบรรพชน ตามรายชื่อชื่อหอแซ่ 毕 ของเว็บลำดับสกุลจีน

ชื่อหอ ที่มา
河南堂 ถิ่นเดิมหลัก สาขาใหญ่ที่ลั่วหยาง
东平堂 ตงผิงในซานตง ถิ่นของ 毕构 ขุนนางสมัยถัง
河间堂 · 河内堂 · 太原堂 · 扶风堂 ตั้งตามจวิ้นที่ตระกูลรุ่งเรือง ฝูเฟิงอยู่ใกล้แคว้นปี้เดิม
保厘堂 จากปี้กงเกาได้รับพระบัญชาใน《尚书·毕命》ให้ดูแลเขตชานเมืองตะวันออก (ลั่วอี้)
清慎堂 จาก 毕士安 อัครมหาเสนาบดีสมัยซ่ง ตรงกับคติ "清慎勤" ของตระกูล
经训堂 · 培远堂 จากปี้หยวน (毕沅) และมารดา 张藻 จักรพรรดิเฉียนหลงพระราชทานอักษร "经训克家"
廉介堂 จาก 毕构 ผู้ได้สมญา "清严"
敦本堂 สายหม่าเฉิง หูเป่ย ตั้งปี 1943

แซ่ปี้ไม่ได้ใช้หอร่วมหลายแซ่แบบ 六桂堂 แต่มีความสัมพันธ์ทางต้นสายกับแซ่เว่ยผ่านปี้ว่าน

ภาพเหมือนปี้หยวน 毕沅 จอหงวนแซ่ปิ๊ก แซ่ปี้สมัยชิง ชายสูงวัยศีรษะโกนด้านหน้า ไว้หนวด สวมเสื้อคลุมยาวสีอ่อน วางแขนบนโขดหิน
ภาพเหมือนปี้หยวน (ค.ศ. 1730–1797) ต้นเรื่องของหอ 经训堂 จากหนังสือ《太倉鄉先賢畫象》 · ภาพ: 凌祖詒 บรรณาธิการ / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

เส้นทางลงใต้และสายแต้จิ๋ว

จากส่านซีสู่ที่ราบภาคเหนือ

ถิ่นเดิมคือแคว้นปี้ในส่านซี สมัยฮั่นขยายไปซานซี เหอหนาน เหอเป่ย และซานตง สมัยถังถึงซ่งเริ่มมีสาขาลงใต้ไปเจียงซี อานฮุย และเจ้อเจียง เช่น สาย 毕宗万 (จีนกลาง ปี้จงว่าน) ที่ย้ายไปกุ้ยซี (贵溪) เจียงซี และรุ่นต่อมาคือ 毕海 ย้ายต่อไปหวงกัง หูเป่ย ช่วงต่อซ่งกับหยวน

สายกวางตุ้ง ฮวาเซี่ยน

ลำดับวงศ์《毕氏家谱》ฉบับคัดลอกปลายชิงที่ฐานข้อมูลลำดับสกุลจีนบันทึกต้นสาย 毕伦 (จีนกลาง ปี้หลุน) ชาวจี๋สุ่ย (吉水) เจียงซี ซึ่งย้ายมาพานอวี๋ (番禺) กวางตุ้งสมัยซ่ง และ 毕志豪 ผู้ย้ายเข้าหมู่บ้าน 毕村 ลูกหลานกระจายอยู่ในฮวาเซี่ยน (花县 ปัจจุบันคือเขตฮวาตู กว่างโจว) เป็นแบบแผน "เจียงซีลงกวางตุ้ง" ที่พบในหลายตระกูล

รายชื่อพื้นที่ยังมีอู๋ชวน (吴川) ในกวางตุ้งตะวันตก ส่วนวิกิพีเดียจีนระบุว่าคนแซ่ปี้ในกวางตุ้ง ฮ่องกง และมาเก๊า ส่วนใหญ่ย้ายมาช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2

หมิงถึงชิง ซานตงและแมนจูเรีย

ต้นหมิง หลายสายระบุถิ่นเดิมว่า "หงต้ง ซานซี" แล้วไปตั้งรกรากในซานตง เช่น สายไหลอู๋ (莱芜) และสาย 淄西毕氏 ที่จือปั๋ว (淄博) ซึ่งกลายเป็นตระกูลใหญ่ที่สุดของแซ่ปี้ สมัยชิงชาวเหอหนานและเหอเป่ยแซ่ปี้ย้ายไปแมนจูเรีย (闯关东) จนเฮยหลงเจียงเป็นหนึ่งในสามมณฑลหลัก

แล้วแต้จิ๋วล่ะ

ผมต้องบอกตรง ๆ ว่ายังไม่พบสายแซ่ปิ๊กในแต้จิ๋ว (潮州 จีนกลาง เฉาโจว) ซัวเถา (汕头 จีนกลาง ซ่านโถว) และกิ๊กเอี๊ย ทั้งบรรพชนผู้เข้ามา หมู่บ้าน ศาลบรรพชน และตัวเลขประชากร ฝูเจี้ยนตอนใต้ก็ไม่พบเช่นกัน ชื่อ "ปิ๊ก" จึงเป็นเสียงอ่านตามพจนานุกรม

แซ่ปิ๊กในเมืองไทย

ผมตรวจรายชื่อสมาชิกของสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย และรายชื่อสมาคมตระกูลแซ่ฉบับเก็บถาวรปี 2020 แล้ว ยังไม่พบสมาคมตระกูลแซ่ปิ๊กหรือแซ่ปี้ (ข้อมูลสหสมาคมราวปี 2009–2011 อาจไม่เป็นปัจจุบัน) และยังไม่พบนามสกุลไทยที่มีหลักฐานว่ามาจากแซ่นี้

ถ้าบ้านไหนมีป้ายบรรพชนเขียนว่า 畢 หรือมีป้าย 河南堂 หรือ 东平堂 คู่กับอักษรนี้ เรื่องของบ้านนั้นคือหลักฐานที่ยังไม่มีใครบันทึกไว้

ทุกวันนี้อยู่ที่ไหนในจีน

ข้อมูลฝูซีปี 2013 ระบุว่าซานตงมีคนแซ่ปี้มากที่สุด วิกิพีเดียจีนว่าซานตง เหอหนาน และเฮยหลงเจียงรวมกันราว 70% ดูหน้าแซ่ Bi ในวิกิพีเดียภาษาอังกฤษ

พื้นที่ ความสำคัญ
ซานตง มากที่สุด · จือปั๋ว (หมู่บ้านซีผู่) · ไหลอู๋ · เวยไห่ · หลงโข่ว
เหอหนาน ถิ่นตระกูลลั่วหยางและเหยียนซือ
เฮยหลงเจียง จากการย้ายถิ่นสมัยชิง
เหอเป่ย ชางโจว ถังซาน
หูเป่ย หวงกัง หม่าเฉิง และอิงซาน ที่พบป้ายหลุมศพปี้เซิง
เจียงซู อานฮุย ไท่ชาง บ้านเกิดปี้หยวน · สาย 新安毕氏 ในฮุยโจว
กวางตุ้ง ฮวาตู (毕村) · อู๋ชวน
ฮ่องกง มาเก๊า สิงคโปร์ มาเลเซีย ฮ่องกงและมาเก๊าส่วนมากย้ายมาช่วงสงคราม · สิงคโปร์และมาเลเซียสะกด Bik

บุคคลสำคัญแซ่ปี้

ปี้เซิง ผู้คิดค้นการพิมพ์ตัวเรียง

ปี้เซิง (毕昇) เป็นสามัญชนสมัยซ่งเหนือ ผู้คิดค้นการพิมพ์ตัวเรียงด้วยตัวพิมพ์ดินเผาในศักราชชิ่งลี่ (ค.ศ. 1041–1048) ดูหน้าสี่ยอดสิ่งประดิษฐ์ในวิกิพีเดียภาษาไทย บันทึกร่วมสมัยชิ้นเดียวที่เล่าเรื่องนี้คือ《梦溪笔谈》ของ 沈括 (จีนกลาง เสิ่นคั่ว)

ปี 1990 มีการพบป้ายหลุมศพ "故先考毕昇神主" ที่หมู่บ้านอู่กุ้ยตุน อำเภออิงซาน เมืองหวงกัง หูเป่ย ตามบทความการพบหลุมศพปี้เซิงของเน็ตอีส

หน้าหนังสือ《梦溪笔谈》ของเสิ่นคั่ว พิมพ์อักษรจีนแนวตั้งในกรอบเส้นคู่ บรรทัดขวาสุดเป็นตอนท้ายบันทึกตัวพิมพ์ของปี้เซิงแห่งแซ่ปิ๊ก แซ่ปี้
หน้าหนังสือ《梦溪笔谈》บรรทัดขวาสุดเล่าว่าเมื่อปี้เซิงตายแล้ว ตัวพิมพ์ตกมาอยู่กับหลาน ๆ ของผู้เขียน · ภาพ: ไม่ระบุผู้สร้าง / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)
ฉากจำลองการพิมพ์ตัวเรียงในพิพิธภัณฑ์การพิมพ์จีน ปักกิ่ง หุ่นช่างนั่งหยิบตัวพิมพ์จากโต๊ะไม้ทรงกลมแบ่งช่องรัศมี ภาพประกอบเรื่องการพิมพ์ตัวเรียงในบทความแซ่ปี้
ฉากจำลองการพิมพ์ตัวเรียงในพิพิธภัณฑ์การพิมพ์จีน กรุงปักกิ่ง · ภาพ: Popolon / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

บุคคลแซ่ปี้ในประวัติศาสตร์

บุคคล ยุค บทบาท
ปี้กงเกา (毕公高) โจวตะวันตก ต้นแซ่ ผู้ครองแคว้นปี้
ปี้ว่าน (毕万) ชุนชิว ขุนนางแคว้นจิ้น ต้นแซ่เว่ย
毕构 ถัง ขุนนางชาวตงผิง ต้นหอ 廉介堂
毕士安 ซ่งเหนือ อัครมหาเสนาบดี ต้นหอ 清慎堂
ปี้เซิง (毕昇) ซ่งเหนือ (สิ้น ค.ศ. 1051) ผู้คิดค้นการพิมพ์ตัวเรียงดินเผา
毕再遇 ซ่งใต้ แม่ทัพ
ปี้จื้อเหยียน 毕自严 ค.ศ. 1569–1638 ชาวจือชวน ได้สมญา "毕青天" รัฐมนตรีคลังปลายหมิง ประคองการคลังราว 10 ปี
毕际有 ค.ศ. 1623–1692 บุตรปี้จื้อเหยียน เชิญ 蒲松龄 (จีนกลาง ผูซงหลิง) ผู้แต่ง《聊斋志异》มาสอนหนังสือในบ้านกว่า 30 ปี
ปี้หยวน (毕沅) ค.ศ. 1730–1797 ชาวไท่ชาง จอหงวน เคยเป็นผู้ว่าการมณฑลส่านซี นักวิชาการ
毕春芳 ค.ศ. 1927–2016 นักแสดงงิ้วเยว่ (越剧)

ประวัติปี้จื้อเหยียนอ่านต่อได้ที่หน้า 毕自严 ในวิกิพีเดียภาษาจีน

ธรรมเนียม คำสอน และอาหาร

อาหาร

ผมไม่พบอาหารที่ครอบครัวแซ่ปี้สืบทอดกัน แต่มีชื่อขนมโบราณ 毕罗 (ภายหลังเขียน 饆饠) ขนมแป้งยัดไส้สมัยถังและซ่ง ทั้งทอดและนึ่ง ไส้ส่วนใหญ่เป็นเนื้อ ตำรา《资暇集》อธิบายว่า "毕罗者,蕃中毕氏、罗氏好食此味" คือตั้งชื่อตามตระกูลปี้และตระกูลหลัวชาวต่างแดน ไม่ใช่ตระกูลปี้ชาวฮั่น ดูความหมายของคำว่า 毕罗

คำสอนประจำตระกูล

  • "清慎勤" สะอาด ระมัดระวัง ขยัน บิดาของปี้จื้อเหยียนเขียนให้บุตรก่อนไปรับราชการในปี 1592 ตรงกับชื่อหอ 清慎堂
  • ตระกูล 淄西毕氏 ได้สมญาว่า "十七世诗礼门第、五百年孝友家风" คือสิบเจ็ดรุ่นแห่งบ้านกวีและจารีต ห้าร้อยปีแห่งความกตัญญูและรักพี่น้อง
  • 《训子诗》 ของจางเจ่า (张藻) มารดาของปี้หยวน บทกวีสอนบุตร 54 วรรค

ลำดับชื่อรุ่นและการไหว้

สายไหลอู๋ ซานตง ใช้ "自际盛世 · 海岱丰宁 ……" สายหม่าเฉิง หูเป่ย ใช้ "成之端生永 · 思金寿德长 ……" ใครมีชื่อจีนสามพยางค์ลองเทียบอักษรกลางดู แล้วตรวจกับสมุดลำดับสกุลของบ้าน

ผมยังไม่พบวันไหว้บรรพชนประจำแซ่ สถานที่สำคัญคือบ้านของปี้จื้อเหยียนที่หมู่บ้านซีผู่ เมืองจือปั๋ว มีศาลบรรพชนในบ้านและห้องที่ผูซงหลิงเคยสอนหนังสือ เป็นโบราณสถานระดับมณฑลซานตง (2006) ดูบทความตามรอยตระกูลปี้แห่งโจวชุน

คำถามที่พบบ่อย

แซ่ปี้ ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

เขียนว่า 毕 (ตัวย่อ) หรือ 畢 (ตัวเต็ม) อักษรเดียวกับใน 毕业 แต่ในฐานะแซ่มาจากชื่อแคว้นปี้ของราชวงศ์โจว

แซ่ปี้ แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

แต้จิ๋วอ่านว่า ปิ๊ก (big8) เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย สำเนียงกิ๊กเอี๊ยออกเสียงใกล้ "เปี๊ยก"

แซ่ปิ๊ก จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า ปี้ (Bì) แซ่ปิ๊กกับแซ่ปี้จึงเป็นแซ่ 毕 เดียวกัน

แซ่ปี้ มาจากไหน?

มาจากปี้กงเกา พระโอรสของโจวเหวินหวัง ผู้ครองแคว้นปี้ในส่านซี ลูกหลานนำชื่อแคว้นมาเป็นแซ่ ถิ่นเดิมหลักคือเหอหนาน ปัจจุบันมีมากที่สุดในซานตง

แซ่ปี้ ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

สะกด Bi ตามจีนกลาง Pi ในไต้หวัน Bik ในสิงคโปร์และมาเลเซีย But หรือ Put ในฮ่องกง และ Pat ในมาเก๊า

แซ่ปี้เกี่ยวกับแซ่เว่ย (魏) อย่างไร?

ปี้ว่าน ลูกหลานของปี้กงเกา ได้รับเมืองเว่ยเป็นศักดินาเมื่อ 661 ปีก่อน ค.ศ. ลูกหลานใช้ชื่อเมืองเป็นแซ่ ทั้งสองแซ่จึงมีบรรพชนร่วมกันตาม《史记·魏世家》

บทสรุป

แซ่ปี้เริ่มจากแคว้นเล็กของพระโอรสโจวเหวินหวังในส่านซี แตกสายเป็นแซ่เว่ยผ่านปี้ว่าน แล้วเติบโตในภาคเหนือ ชื่อที่โลกจำได้คือปี้เซิง ส่วนทางใต้มีเพียงสายเล็กที่ฮวาเซี่ยน ยังไม่พบร่องรอยในแต้จิ๋วหรือเมืองไทย

หากลูกหลานแซ่ปิ๊กท่านใดมีป้ายบรรพชนเขียนว่า 畢 รู้ชื่อหมู่บ้านเดิม หรือมีข้อมูลต่างจากที่ผมเขียน แจ้งครอบครัวเรา ได้เลยครับ

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

แซ่และตระกูลจีน 168 แซ่

แซ่อันดับประมาณ ~150 ของจีน

บทความชุดนี้เล่าประวัติ 168 แซ่ของจีนทีละแซ่ (100 อันดับทางการและอันดับประมาณ 101–168) เพื่อเป็นประโยชน์ต่อลูกหลานคนไทยเชื้อสายจีนที่อยากรู้รากเหง้าของตระกูลตัวเอง ดูอันดับและจำนวนคนของทั้ง 168 แซ่ได้ที่บทความแม่ของชุด ทั้งชุดรวบรวมและเรียบเรียงโดยธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) ลูกหลานคนแต้จิ๋วแซ่อึ้งจากเท่งไฮ้ หากข้อมูลตระกูลใดคลาดเคลื่อน แจ้งครอบครัวเราได้

ดูตาราง 168 แซ่จีน →
ดูรายชื่อแซ่ทั้งชุด

เกี่ยวกับผู้เขียน

ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa)
黄炳明 - MingPaPa

เขียนโดย

ชื่อจีน หวงปิ่งหมิง - 黄炳明

นักธุรกิจโรงพิมพ์ ครูศิลปะการต่อสู้ และผู้ถ่ายทอดวัฒนธรรมจีน ศาสนา และความเชื่อ

ประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้: ผู้เขียนเป็นคนแต้จิ๋วแซ่อึ้ง บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ เคยเขียนเรื่องแซ่อึ้งของตระกูลตัวเองและตาราง 168 แซ่จีนจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน บทความแซ่ปิ๊กนี้รวบรวมจากรายงานของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวที่ระบุไว้ท้ายบทความ เพื่อให้ลูกหลานแซ่ปิ๊กใช้ค้นรากเหง้าต่อได้

ประวัติการแก้ไข

  • — เผยแพร่ครั้งแรก

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งได้ที่หน้าติดต่อ และอ่านวิธีตรวจสอบกับแก้ไขข้อผิดพลาดได้ที่นโยบายบรรณาธิการ

บทความที่เกี่ยวข้อง

ดูบทความทั้งหมดในหมวดแซ่และตระกูลจีน