↑
ครอบครัว ธุรกิจ แถวนี้ 101 แซ่อึ้ง บทความ ติดต่อครอบครัว
แซ่และตระกูลจีน · Sun Surname

แซ่ซึง แซ่ซุน (孙) มาจากไหน? ประวัติตระกูลซุน จากซานตงสู่แต้จิ๋วและไทย

แซ่ซึง (แต้จิ๋ว) หรือแซ่ซุน (จีนกลาง) 孙 แซ่ของซุนวูและซุนยัตเซ็น มาจากไหน ถิ่นเดิมเล่ออัน ชื่อหอ สายแต้จิ๋วที่กิ๊กเอี๊ย และสมาคมตระกูลซุนในไทย

โดย · · อ่าน ~12 นาที
ภาพปกอักษร 孙 สีทองขนาดใหญ่ตรงกลาง ซ้ายเป็นภาพขาวดำ ดร.ซุนยัตเซ็นนั่งที่โต๊ะ ขวาเป็นรูปปั้นสำริดนักรบบนหลังม้ายกขาหน้า ฉากหลังศาลบรรพชนที่มีป้าย 孫氏宗祠 ธงสีแดงเขียนอักษร 孫 และแถบผ้าแดง พร้อมข้อความ แซ่ซึง แซ่ซุน (孙) มาจากไหน? ประวัติตระกูลซุน จากซานตงสู่แต้จิ๋วและไทย
ภาพปกอักษร 孙 สีทองขนาดใหญ่ตรงกลาง ซ้ายเป็นภาพขาวดำ ดร.ซุนยัตเซ็นนั่งที่โต๊ะ ขวาเป็นรูปปั้นสำริดนักรบบนหลังม้ายกขาหน้า ฉากหลังศาลบรรพชนที่มีป้าย 孫氏宗祠 ธงสีแดงเขียนอักษร 孫 และแถบผ้าแดง พร้อมข้อความ แซ่ซึง แซ่ซุน (孙) มาจากไหน? ประวัติตระกูลซุน จากซานตงสู่แต้จิ๋วและไทย (ภาพปกประกอบบทความ)

แซ่ซึงที่คนแต้จิ๋วเรียก กับแซ่ซุนในภาษาจีนกลาง คือแซ่เดียวกัน เขียนด้วยอักษร 孙 (ตัวเต็ม 孫) เป็นแซ่ของซุนวูผู้แต่งตำราพิชัยสงคราม ซุนกวนเจ้าแผ่นดินง่อก๊กในสามก๊ก และ ดร.ซุนยัตเซ็น ทุกวันนี้เป็นแซ่อันดับ 12 ของจีน มีคนราว 19.5 ล้านคน (ประมาณการปี 2026)

ในเมืองไทยแซ่นี้ไม่ใช่แซ่ใหญ่ แต่ฝั่งแต้จิ๋วมีต้นสายที่สืบได้ชัด เริ่มจากนายอำเภอคนหนึ่งที่มารับราชการในกิ๊กเอี๊ย (揭阳 — จีนกลาง เจียหยาง) ตั้งแต่สมัยซ่งใต้ และมีสาขาหนึ่งไปตั้งหมู่บ้านในเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) เมืองเดียวกับบ้านเดิมของบรรพบุรุษผม บทความนี้ผมเรียบเรียงจากเท่าที่อ่านเจอ และแยกให้เห็นว่าเรื่องไหนมีหลักฐาน เรื่องไหนเป็นบันทึกของตระกูล

คำตอบสั้น ๆ

แซ่ซึง (แต้จิ๋ว) หรือแซ่ซุน (จีนกลาง) เขียนว่า 孙 หรือ 孫 แปลว่าหลาน เกิดขึ้นหลายสายในสมัยชุนชิว สายที่ดังที่สุดได้แซ่จากเจ้าแคว้นฉีพร้อมศักดินาที่เล่ออันในมณฑลซานตง ซึ่งเป็นสายของซุนวู ปัจจุบันเป็นแซ่อันดับ 12 ของจีน ราว 19.5 ล้านคน ในแต้จิ๋วมีสายที่สืบจากนายอำเภอคนแรกของกิ๊กเอี๊ยสมัยซ่งใต้ และในไทยมีสมาคมตระกูลซุนอยู่ในทำเนียบสมาคมแซ่

ประเด็นสำคัญ

  • ซึงคือเสียงแต้จิ๋ว ซุนคือเสียงจีนกลาง ของอักษร 孙 ตัวเดียวกัน อักษรนี้แปลว่าหลาน
  • แซ่ซุนมีหลายต้นกำเนิด ทั้งจากแคว้นเว่ย แคว้นฉี และแคว้นฉู่ สายแคว้นฉีคือสายของซุนวู
  • ชื่อหอที่พบบ่อยคือ 乐安堂 (จีนกลาง เล่ออันถัง) และ 富春堂 (จีนกลาง ฟู่ชุนถัง) ซึ่งตั้งตามถิ่นเดิมในซานตงและเจ้อเจียง
  • สายแต้จิ๋วเริ่มจากซุนอี่ นายอำเภอคนแรกของกิ๊กเอี๊ยเมื่อปี 1138 แล้วแตกสาขาไปเฉาอานและเท่งไฮ้
  • ดร.ซุนยัตเซ็นเคยเคลื่อนไหวในสยามเมื่อปี 1903 และส่งคนมาระดมทุนในปี 1907
  • ยังไม่พบแหล่งที่ยืนยันว่าแซ่นี้ตรงกับนามสกุลไทยใดโดยเฉพาะ

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 100 แซ่จีนอันดับแรกแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วนแซ่ซึง (孙)

หัวข้อ ข้อมูล
อักษรจีน ตัวย่อ 孙 / ตัวเต็ม 孫
จีนกลาง Sūn อ่านว่า ซุน
แต้จิ๋ว ซึง (Peng'im ว่า seng1)
ฮกเกี้ยน sng (เสียงพื้นบ้าน) และ sun (เสียงอ่านแบบหนังสือ)
กวางตุ้ง / แคะ syun1 / sûn
สะกดภาษาอังกฤษ Sun, Suen, Sng, Soon
อันดับในจีน อันดับ 12 (อันดับทางการปี 2020)
จำนวนคนในจีน ราว 19.5 ล้านคน (ประมาณการปี 2026)
มณฑลที่มีคนมากที่สุด ซานตง ราว 18% ของคนแซ่ซุนทั้งหมด
ถิ่นเดิมของตระกูล เล่ออันในซานตง และฟู่ชุนในเจ้อเจียง
ชื่อหอที่พบบ่อย 乐安堂, 富春堂, 映雪堂 (จีนกลาง อิ้งเสวี่ยถัง), 平治堂 (จีนกลาง ผิงจื้อถัง)

ใครอยากเทียบกับแซ่อื่น ดูได้ในตาราง 100 แซ่จีนอันดับแรก ปี 2026

แซ่ซึง ภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร

แซ่นี้เขียนว่า 孙 ในตัวย่อ และ 孫 ในตัวเต็มที่ยังเห็นบนป้ายบรรพชนรุ่นเก่า ในไต้หวันและฮ่องกง ทั้งสองแบบคือแซ่เดียวกัน

อักษรนี้แปลว่าหลาน คือลูกของลูกชาย หรือลูกหลานผู้สืบสกุล ความหมายนี้เข้ากับที่มาของแซ่พอดี เพราะหลายสายเกิดจากการที่หลานนำชื่อรองของปู่มาตั้งเป็นแซ่

ผมเปิดพจนานุกรมแต้จิ๋วออนไลน์ Mogher หน้าอักษร 孙ดู เสียงที่ระบุว่าใช้กับแซ่คือ seng1 ตรงกับที่เรียกว่าซึง ส่วนเสียงอ่านแบบหนังสือคือ sung1 ซึ่งใกล้กับซุน บางบ้านจึงอาจสะกดชื่อแซ่เป็นภาษาไทยว่า ซุน หรือ ซุ่น ก็ได้ ยังไม่มีเอกสารที่กำหนดการสะกดไทยไว้ตายตัว วิธีที่แน่นอนที่สุดคือดูอักษรบนป้ายบรรพชนของบ้าน

ส่วนการสะกดภาษาอังกฤษ หน้า Sun (surname) ในวิกิพีเดียภาษาอังกฤษระบุว่าคนกวางตุ้งสะกด Suen และสำเนียงแต้จิ๋วสะกด Sng หรือ Soon

แซ่ซึงมาจากไหน

แซ่ซุนต่างจากหลายแซ่ตรงที่ไม่ได้มาจากชื่อแคว้น แต่เกิดขึ้นหลายสายพร้อม ๆ กันในสมัยชุนชิว หน้าแซ่ซุนในวิกิพีเดียภาษาจีนสรุปสายหลักไว้สามสาย สายแรกมาจากแคว้นเว่ยในเหอหนาน หลานของเจ้าชายฮุ่ยซุนนำคำว่าซุนจากชื่อปู่มาเป็นแซ่ ตำราหลายเล่มถือว่าสายนี้เก่าที่สุด

สายที่สองดังที่สุด เริ่มจากลูกหลานของ 陈胡公 (จีนกลาง เฉินหูกง) ที่ลี้ภัยไปแคว้นฉีแล้วเปลี่ยนไปใช้แซ่เถียน ต่อมาแม่ทัพเถียนซูมีความชอบในการศึก เจ้าแคว้นฉีจึงพระราชทานแซ่ซุนพร้อมศักดินาที่ 乐安 (จีนกลาง เล่ออัน) แถบอำเภอกว่างเหราในซานตง สายนี้คือสายของซุนวู คนแซ่ซุนกับคนแซ่ตั้งจึงนับเฉินหูกงเป็นบรรพชนร่วมกัน เรื่องนี้ผมเล่าไว้ในบทความแซ่ตั้ง แซ่เฉินด้วย

สายที่สามมาจากแคว้นฉู่ ลูกหลานของ 孙叔敖 (จีนกลาง ซุนซูอ๋าว) อัครมหาเสนาบดีแคว้นฉู่ นำคำว่าซุนจากชื่อรองของท่านมาเป็นแซ่ ยังมีบางตระกูลที่เปลี่ยนมาใช้แซ่ซุนภายหลังด้วย

ประเด็น บันทึกของตระกูล สิ่งที่ควรรู้
สายแคว้นเว่ย หลานของฮุ่ยซุนตั้งแซ่ตามชื่อปู่ มีบันทึกในตำราลำดับแซ่โบราณ ความน่าเชื่อถือสูง
สายแคว้นฉี เถียนซูได้แซ่ซุน ลูกหลานคือซุนวู ลำดับวงศ์จากเถียนซูถึงซุนวูมาจากตำราสมัยถัง นักประวัติศาสตร์บางส่วนยังสงสัย
สายแคว้นฉู่ ลูกหลานซุนซูอ๋าว ตัวบุคคลมีหลักฐานชัด แต่ลำดับวงศ์ต่อมาไม่ชัด
สายเปลี่ยนแซ่ เลี่ยงพระนาม ตัดแซ่สองพยางค์ ชนเผ่าเซียนเปย ไม่ได้สืบเลือดเดียวกันทั้งหมด
รูปปั้นสำริดนักรบถือทวนบนหลังม้าในสวน เมืองโบราณเหยียนเฉิง ซึ่ง Wikimedia Commons ระบุว่าเป็นซุนวู บรรพชนคนแซ่ซึง แซ่ซุน
รูปปั้นนักรบบนหลังม้าที่เมืองโบราณเหยียนเฉิง เมืองฉางโจว ที่ Commons ระบุว่าเป็นซุนวู แต่ในภาพไม่มีป้ายชื่อ · ภาพ: Cangminzho / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

ถิ่นเดิมและชื่อหอบรรพชน

ถิ่นเดิมอันดับหนึ่งของแซ่ซุนคือเล่ออัน ศักดินาที่เถียนซูได้รับ ป้าย 乐安堂 จึงพบบ่อยที่สุด อันดับรองคือ 富春 (จีนกลาง ฟู่ชุน) แถบเขตฟู่หยาง เมืองหางโจว บันทึกเล่าว่าบุตรของซุนวูได้ศักดินาที่นั่น และเป็นต้นสายของซุนกวนกับครอบครัว

บางชื่อตั้งตามเรื่องของบรรพชน เช่น 映雪堂 หอแสงหิมะ มาจาก 孙康 (จีนกลาง ซุนคัง) สมัยราชวงศ์จิ้น ที่ยากจนจนไม่มีน้ำมันตะเกียง จึงอ่านหนังสือด้วยแสงสะท้อนจากหิมะจนได้เป็นขุนนาง คนจีนใช้เรื่องนี้สอนลูกหลานให้ขยันเรียน

ชื่อหอ ที่มา
乐安堂 ถิ่นเดิมเล่ออันในซานตง
富春堂 ถิ่นเดิมฟู่ชุนในเจ้อเจียง สายของซุนกวน
映雪堂 ซุนคังอ่านหนังสือด้วยแสงหิมะ
平治堂 ยกย่องซุนซูอ๋าวผู้ปกครองแคว้นฉู่ให้สงบ
ด้านหน้าศาลบรรพชนแซ่ซึง แซ่ซุน 孫氏宗祠 ที่หลงเหมิน หลังคากระเบื้องดำ ป้ายชื่อเหนือประตูกลาง เสาธงสองต้น และลานหินกรวด
ศาลบรรพชนตระกูลซุนที่เมืองเก่าหลงเหมิน เขตฟู่หยาง เมืองหางโจว · ภาพ: Yumeto / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

เส้นทางลงใต้สู่แต้จิ๋ว

ศูนย์กลางของแซ่ซุนอยู่ทางเหนือของจีน ในกลุ่มคนจีนใต้ที่อพยพมาไทย แซ่นี้จึงไม่ใช่แซ่ใหญ่ แต่สายแต้จิ๋วมีต้นตระกูลที่สืบได้ชัด

ซุนอี่ นายอำเภอคนแรกของกิ๊กเอี๊ย

ต้นสายหลักของแซ่ซึงในแต้จิ๋วคือ 孙乙 (แต้จิ๋ว ซึงอิก / จีนกลาง ซุนอี่) ชาว 高邮 (จีนกลาง เกาโหยว) มณฑลเจียงซู บันทึกตระกูลระบุว่าท่านเป็นหลานสายตรงของปราชญ์สมัยซ่งชื่อ 孙觉 (จีนกลาง ซุนเจวี๋ย)

บทความต้นสายตระกูลซุนในแต้จิ๋วของเว็บไซต์ท้องถิ่นเท่งไฮ้อ้างบันทึกประจำอำเภอเจียหยางฉบับใหม่ว่า ท่านสอบได้จิ้นซื่อปี 1133 และเมื่อตั้งอำเภอกิ๊กเอี๊ยขึ้นใหม่ในปี 1138 ท่านเป็นนายอำเภอคนแรก บางแหล่งให้ปีที่ท่านมาถึงเป็น 1133 หรือ 1135 ปีจึงยังไม่ตรงกันทุกแหล่ง

ท่านตั้งรกรากที่ 京冈 (จีนกลาง จิงกัง) หน้าลำดับรุ่นตระกูลซุนในกวางตุ้งของเว็บไซต์ตระกูลซุนอธิบายว่า จิงเพราะท่านมาจากเมืองหลวง กังเพราะเป็นเนินริมทะเล ต่อมาที่ว่าการอำเภอย้ายไปหรงเฉิง สายนี้จึงเรียกตัวเองว่า 榕冈孙氏 (จีนกลาง หรงกังซุนซื่อ — ตระกูลซุนแห่งหรงกัง) หน้าเดียวกันบอกว่าสืบมาแล้ว 32 รุ่น มีลูกหลานกว่าแสนคน ตัวเลขนี้เป็นของฝั่งตระกูลเอง

สาขาที่เฉาอานและเท่งไฮ้

บทความเรื่องต้นตระกูลซุนแห่งหมู่บ้านหัวเหม่ย อ้างบันทึกตระกูลว่า ลูกหลานรุ่นที่ 7 ย้ายไปอยู่ในเขต 潮安 (จีนกลาง เฉาอาน) แล้วบุตรสี่คนแยกกันไปตั้งหมู่บ้าน คนที่สามไปตั้งรกรากราวปี 1353 ที่ปัจจุบันคือหมู่บ้าน 华美 (จีนกลาง หัวเหม่ย) และคนที่สี่ไปที่ 鸥汀 (จีนกลาง โอวทิง) ในเท่งไฮ้

ชาวบ้านที่หัวเหม่ยมีคำพูดติดปากว่า ก่อนจะมีคนแซ่เสิ่นมาอยู่ ที่นี่ก็มีคนแซ่ซุนอยู่ก่อนแล้ว ใครอยากรู้ว่าเท่งไฮ้แบ่งเป็นตำบลอะไรบ้าง ดูได้จากแผนที่เขตการปกครองเท่งไฮ้

ส่วนตระกูลของ ดร.ซุนยัตเซ็น แห่งหมู่บ้าน 翠亨 (จีนกลาง ชุ่ยเหิง) เมืองจงซาน ยังถกเถียงกันว่ามาจากอำเภอจื่อจินในเขตคนแคะ หรือจากตงก่วน เพราะครอบครัวไม่ได้ทิ้งสมุดลำดับสกุลที่ครบถ้วนไว้

แซ่ซึงในเมืองไทย

ซุนยัตเซ็นกับสยาม

คนแซ่ซุนที่คนไทยรู้จักมากที่สุดคือ 孙中山 (จีนกลาง ซุนจงซาน) ที่คนไทยรู้จักในชื่อ ซุนยัตเซ็น ซึ่งมาจากเสียงกวางตุ้งของอีกชื่อหนึ่งของท่าน คือ 逸仙 (จีนกลาง อี้เซียน) บิดาแห่งสาธารณรัฐจีน ประวัติของท่านในวิกิพีเดียภาษาจีนบันทึกว่าฤดูใบไม้ผลิปี 1903 ท่านใช้ชื่อแฝงเคลื่อนไหวในเวียดนามและสยาม และในปี 1907 ส่งสมาชิกสมาคมถงเหมิงฮุ่ยไประดมทุนที่สยาม สิงคโปร์ ปีนัง และเมืองอื่น

ภาพขาวดำ ดร.ซุนยัตเซ็น คนแซ่ซึง แซ่ซุน นั่งที่โต๊ะไม้กลม มีกระดาษวางตรงหน้า ข้างกระถางต้นไม้ริมระเบียง
ดร.ซุนยัตเซ็น (1866–1925) ที่กว่างโจว ปี 1924 · ภาพ: ไม่ทราบชื่อช่างภาพ / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

สมาคมตระกูลซุนแห่งประเทศไทย

ทำเนียบสมาคมตระกูลแซ่ในไทยของเว็บไซต์ไท่หัว มีรายการชื่อ 泰國孫氏宗親總會 (จีนกลาง ไท่กั๋วซุนซื่อจงชินจ่งฮุ่ย — สมาคมตระกูลซุนแห่งประเทศไทย) ที่อยู่ย่านถนนพระรามที่ 4 เขตคลองเตย แต่ทำเนียบไม่ได้บอกว่าปรับปรุงเมื่อไร และผมยังหาปีก่อตั้ง ศาลบรรพชน หรือข่าวกิจกรรมของสมาคมไม่พบ ใครสนใจควรสอบถามสมาคมโดยตรง

แซ่ซึงเป็นนามสกุลอะไรในไทย

ผมยังไม่พบแหล่งที่จับคู่แซ่ซุนกับนามสกุลไทยได้อย่างมั่นใจ เพราะแต่ละบ้านตั้งนามสกุลเอง เบาะแสที่ดีกว่าคือป้ายบรรพชน ถ้าเขียน 乐安堂 หรือ 富春堂 ก็น่าจะเป็นแซ่ซุน และถ้าอากงมาจากกิ๊กเอี๊ย เฉาอาน หรือเท่งไฮ้ ก็อาจเป็นลูกหลานสายหรงกัง

ทุกวันนี้คนแซ่ซึงอยู่ที่ไหนในจีน

คนแซ่ซุนอยู่ทางเหนือมากกว่าทางใต้ ซานตงมีมากที่สุด รองลงมาคือเหอหนาน หมู่บ้านที่โดดเด่นคือ 龙门 (จีนกลาง หลงเหมิน) เขตฟู่หยาง เมืองหางโจว บทความจากเว็บไซต์คณะกรรมการตรวจสอบวินัยกลางที่เว็บหรูเจียนำมาเผยแพร่ระบุว่าที่นี่มีคนกว่า 7,000 คน ราว 90% แซ่ซุน และเป็นถิ่นอาศัยของลูกหลานซุนกวนที่ใหญ่ที่สุดในจีน

พื้นที่ ความสำคัญ
ซานตง มณฑลที่มีคนแซ่ซุนมากที่สุด ถิ่นเล่ออันโบราณ
ฟู่หยาง เมืองหางโจว ถิ่นฟู่ชุนและเมืองเก่าหลงเหมิน
เมืองซูโจว สุสานและสวนรำลึกซุนวู
กิ๊กเอี๊ย เฉาอาน เท่งไฮ้ หมู่บ้านของสายหรงกังในแต้จิ๋ว
ป้ายหินโบราณสถาน 龙门古建筑群-孙氏宗祠 ศาลบรรพชนแซ่ซึง แซ่ซุนที่หลงเหมิน ตั้งบนฐานหินหน้ากำแพงเก่า
ป้ายหินประกาศให้กลุ่มอาคารโบราณหลงเหมินและศาลบรรพชนตระกูลซุนเป็นโบราณสถานระดับเมืองฟู่หยาง ประกาศเมื่อเดือนสิงหาคม 2011 · ภาพ: Yumeto / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

บุคคลสำคัญแซ่ซึง

บุคคล ยุค เป็นที่รู้จักเพราะ
ซุนซูอ๋าว (孙叔敖) ชุนชิว อัครมหาเสนาบดีแคว้นฉู่ ต้นสายแซ่ซุนสายหนึ่ง
ซุนวู (孙武 — จีนกลาง ซุนอู่) ชุนชิว ผู้แต่งตำราพิชัยสงครามซุนวู คนจีนยกย่องเป็นปราชญ์แห่งการสงคราม
ซุนปิน (孙膑) จ้านกั๋ว ทายาทซุนวู ผู้แต่งตำราพิชัยสงครามอีกเล่ม
ซุนกวน (孙权 — จีนกลาง ซุนเฉวียน) สามก๊ก (182–252) จักรพรรดิองค์แรกของง่อก๊ก ชาวฟู่ชุน
ซุนคัง (孙康) จิ้น เรื่องอ่านหนังสือด้วยแสงหิมะ ที่มาของชื่อหอ 映雪堂
ซุนซือเหมี่ยว (孙思邈) ถัง (เสียชีวิตปี 682) ราชาแห่งยาของจีน ผู้แต่งตำรายา 《备急千金要方》 (จีนกลาง เป้ยจี๋เชียนจินเย่าฟาง)
ซุนยัตเซ็น (孙中山) 1866–1925 บิดาแห่งสาธารณรัฐจีน ผู้นำการปฏิวัติซินไฮ่

ซุนกวนอยู่ในยุคเดียวกับเล่าปี่แห่งจ๊กก๊ก คนไทยที่อ่านสามก๊กจึงคุ้นชื่อแซ่นี้ โดยอาจไม่รู้ว่าซุนกวนกับซุนยัตเซ็นใช้แซ่เดียวกัน

ธรรมเนียม คำสอน และอาหาร

คำสอนสี่ข้อแห่งหลงเหมิน

บทความเรื่องหลงเหมินข้างบนเล่าว่า 孙颐 (จีนกลาง ซุนอี๋) ลูกหลานซุนกวนรุ่นที่ 43 เขียนคำสอนสี่ข้อไว้ และสร้างหอ 陈箴堂 (จีนกลาง เฉินเจินถัง) ไว้เก็บคำสอนนี้

  • กตัญญู ความกตัญญูคือหน้าที่แรกของความประพฤติทั้งปวง
  • รักพี่น้อง และเคารพผู้ใหญ่
  • ขยัน ความขยันคือรากของการตั้งตัว ความเกียจคร้านคือต้นเหตุของความพินาศ
  • ประหยัด ความประหยัดรักษาบ้าน ความฟุ่มเฟือยคือประตูสู่การหมดตัว

กฎตระกูลและชื่อรุ่นของสายแต้จิ๋ว

เว็บไซต์ตระกูลซุนที่อ้างในหัวข้อแต้จิ๋ว บันทึกกฎตระกูล 12 ข้อของสายหรงกัง เช่น กตัญญู ช่วยเหลือคนยากไร้ ส่งเสริมการเรียน และดูแลสุสานบรรพชน หน้าเดียวกันมีชุดอักษรลำดับรุ่นของสายนี้ด้วย ถ้าชื่อจีนของอากงมีอักษรตรงกับชุดนั้น อาจเป็นเบาะแสว่าบ้านสืบจากสายหรงกัง แต่ควรเทียบกับสมุดลำดับสกุลจริงก่อนสรุป

อาหาร

แซ่ซุนไม่มีอาหารประจำแซ่ที่มีหลักฐานชัด ที่ใกล้ที่สุดคือ 屠苏酒 (จีนกลาง ถูซูจิ่ว) เหล้ายาสมุนไพรที่คนจีนโบราณดื่มเช้าวันตรุษจีนเพื่อกันโรคระบาด หน้าเหล้าถูซูในวิกิพีเดียภาษาจีนบอกว่าตำรายาของซุนซือเหมี่ยวบันทึกสูตรนี้ไว้ แต่สูตรนี้มีในตำราของเก๋อหงสมัยจิ้นซึ่งเก่ากว่า ท่านจึงเป็นผู้บันทึกต่อ ไม่ใช่ผู้คิดค้นคนแรก

ภาพพิมพ์แกะไม้ 真人孫思邈 ซุนซือเหมี่ยว ราชาแห่งยา คนแซ่ซึง แซ่ซุน ยืนในชุดคลุมยาว มีเสือหมอบอยู่ข้างตัว
ภาพพิมพ์แกะไม้ซุนซือเหมี่ยวยืนคู่เสือ จากหนังสือสมุนไพรฉบับพิมพ์สมัยราชวงศ์หมิง · ภาพ: Gan Bozong / Wellcome Collection ผ่าน Wikimedia Commons (CC BY 4.0)

ที่หลงเหมินยังมีหมี่กึงทอดที่เรียกตามชื่อซุนกวน แต่เป็นตำนานท้องถิ่นที่ไม่มีเอกสารรองรับ ส่วนอาหารซานตงหรืออาหารแต้จิ๋วเป็นอาหารของถิ่น ไม่ใช่ของแซ่

คำถามที่พบบ่อย

แซ่ซึง มาจากไหน?

แซ่ซึงหรือแซ่ซุนเกิดขึ้นหลายสายในสมัยชุนชิว สายที่ดังที่สุดได้แซ่จากเจ้าแคว้นฉีพร้อมศักดินาที่เล่ออันในซานตง ซึ่งเป็นสายของซุนวู ส่วนสายแต้จิ๋วเริ่มจากซุนอี่ นายอำเภอคนแรกของกิ๊กเอี๊ยสมัยซ่งใต้

แซ่ซุน ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

ตัวย่อเขียนว่า 孙 ตัวเต็มเขียนว่า 孫 ป้ายบรรพชนรุ่นเก่ามักใช้ตัวเต็ม

แซ่ซุน ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

พินอินสะกด Sun ฮ่องกงสะกด Suen ส่วนสำเนียงแต้จิ๋วสะกด Sng หรือ Soon ทุกแบบคือแซ่เดียวกัน

แซ่ซุน แปลว่าอะไร?

อักษร 孙 แปลว่าหลาน คือลูกของลูกชาย หรือลูกหลานผู้สืบสกุล หลายสายของแซ่นี้เกิดจากการที่หลานนำชื่อรองของปู่มาตั้งเป็นแซ่

แซ่ซึง กับ แซ่ซุน ต่างกันไหม?

ไม่ต่างกัน ซึงเป็นเสียงแต้จิ๋วที่ใช้กับแซ่ ซุนเป็นเสียงจีนกลาง บางบ้านจึงสะกดเป็นภาษาไทยว่า ซุน หรือ ซุ่น

บทสรุป

แซ่ซุนเริ่มจากหลานที่นำชื่อปู่มาตั้งเป็นแซ่ในหลายแคว้นสมัยชุนชิว แล้วมีทั้งนักการทหาร เจ้าแผ่นดิน หมอ และนักปฏิวัติที่คนทั้งโลกรู้จัก ฝั่งแต้จิ๋วแม้คนจะไม่มาก แต่มีต้นสายที่ชัดเจนตั้งแต่สมัยซ่งใต้

คนแซ่ซึงในไทยมีไม่มาก เรื่องเล่าของแต่ละบ้านจึงมีค่า ถ้าบ้านไหนมีป้ายบรรพชน เรื่องเล่า ชื่อหมู่บ้านเดิม หรือข้อมูลที่ต่างจากที่ผมเขียนไว้ แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะได้แก้ไขและเพิ่มเติมให้ครบขึ้น

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

แซ่และตระกูลจีน 20 แซ่ใหญ่

แซ่อันดับ 12 ของจีน

บทความชุดนี้เล่าประวัติแซ่ใหญ่ของจีนทีละแซ่ เพื่อเป็นประโยชน์ต่อลูกหลานคนไทยเชื้อสายจีนที่อยากรู้รากเหง้าของตระกูลตัวเอง ดูอันดับและจำนวนคนของ 100 แซ่แรกได้ที่บทความแม่ของชุด ทั้งชุดรวบรวมและเรียบเรียงโดยธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) ลูกหลานคนแต้จิ๋วแซ่อึ้งจากเท่งไฮ้ หากข้อมูลตระกูลใดคลาดเคลื่อน แจ้งครอบครัวเราได้

ดูตาราง 100 แซ่จีน →
ดูรายชื่อแซ่ทั้งชุด

เกี่ยวกับผู้เขียน

ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa)
黄炳明 - MingPaPa

เขียนโดย

ชื่อจีน 黄炳明 (แต้จิ๋ว อึ้งเป๋งเม้ง / จีนกลาง หวงปิ่งหมิง)

นักธุรกิจโรงพิมพ์ ครูศิลปะการต่อสู้ และผู้ถ่ายทอดวัฒนธรรมจีน ศาสนา และความเชื่อ

ประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้: ผู้เขียนเป็นคนแต้จิ๋วแซ่อึ้ง บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ เคยเขียนเรื่องแซ่อึ้งของตระกูลตัวเองและตาราง 100 แซ่จีนจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน บทความแซ่ซึงนี้รวบรวมจากรายงานของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวที่ระบุไว้ท้ายบทความ เพื่อให้ลูกหลานแซ่ซึงใช้ค้นรากเหง้าต่อได้

ประวัติการแก้ไข

  • — เผยแพร่ครั้งแรก

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งได้ที่หน้าติดต่อ และอ่านวิธีตรวจสอบกับแก้ไขข้อผิดพลาดได้ที่นโยบายบรรณาธิการ

บทความที่เกี่ยวข้อง

ดูบทความทั้งหมดในหมวดแซ่และตระกูลจีน