↑
ครอบครัว ธุรกิจ แถวนี้ 101 แซ่อึ้ง บทความ ติดต่อครอบครัว
แซ่และตระกูลจีน · Jin Surname

แซ่งึ้ง แซ่จิ้น (靳) มาจากไหน? ประวัติตระกูลจิ้น จากแคว้นฉู่ หูหนานสู่ทั่วแผ่นดินจีน

แซ่งึ้ง แซ่จิ้น (靳) มาจากไหน? ต้นแซ่จิ้นช่างขุนนางแคว้นฉู่ แม่น้ำจิ้นเจียงหูหนาน ถิ่นเดิมซีเหอ หอ 西河堂 ต่างจาก 晋 金 อย่างไร คำอ่านแต้จิ๋ว จีนกลาง

โดย · · อ่าน ~11 นาที
ภาพปกอักษร 靳 สีทองตัวใหญ่ ข้างซ้ายเป็นชายไว้หนวดในเครื่องแบบทหารจีนยุคต้นศตวรรษที่ 20 ประดับอินทรธนูพู่ สายสะพาย และเหรียญตรา ข้างหน้ามีเครื่องเทียมม้าสำริดกับสายหนังวางบนหิน ฉากหลังเป็นแม่น้ำคดเคี้ยวผ่านทุ่งนาและหมู่บ้าน หน้าผาหิน ศาลาจีนแขวนโคมแดง ยามพระอาทิตย์ตก พร้อมข้อความ แซ่งึ้ง แซ่จิ้น (靳) มาจากไหน? ประวัติตระกูลจิ้น จากแคว้นฉู่ หูหนานสู่ทั่วแผ่นดินจีน
ภาพปกอักษร 靳 สีทองตัวใหญ่ ข้างซ้ายเป็นชายไว้หนวดในเครื่องแบบทหารจีนยุคต้นศตวรรษที่ 20 ประดับอินทรธนูพู่ สายสะพาย และเหรียญตรา ข้างหน้ามีเครื่องเทียมม้าสำริดกับสายหนังวางบนหิน ฉากหลังเป็นแม่น้ำคดเคี้ยวผ่านทุ่งนาและหมู่บ้าน หน้าผาหิน ศาลาจีนแขวนโคมแดง ยามพระอาทิตย์ตก พร้อมข้อความ แซ่งึ้ง แซ่จิ้น (靳) มาจากไหน? ประวัติตระกูลจิ้น จากแคว้นฉู่ หูหนานสู่ทั่วแผ่นดินจีน (ภาพปกประกอบบทความ)

แซ่งึ้งเขียนด้วยอักษร 靳 ซึ่งเดิมหมายถึงสายหนังคาดอกม้าเทียมรถ จึงมีหมวด 革 (หนัง) แต้จิ๋วอ่านว่า งึ้ง (ngeng5) ซึ่งเป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย จีนกลางอ่านว่า จิ้น (Jìn) ประมาณการปี 2026 มีคนแซ่นี้ราว 0.98 ล้านคน อยู่ที่อันดับประมาณ ~168 ของจีน

ที่ผมสนใจคือ แซ่นี้เกิดทางใต้ริมแม่น้ำสายหนึ่งในหูหนาน แต่ไปเติบโตทางเหนือ และบรรพชนผู้เป็นต้นแซ่ยังถูกโยงกับเรื่องของชวีหยวน (屈原) ต้นเรื่องเทศกาลบ๊ะจ่างด้วยครับ

คำตอบสั้น ๆ

แซ่งึ้ง แซ่จิ้น (靳) สืบจากจิ้นช่าง ขุนนางแคว้นฉู่สมัยจั้นกั๋ว ผู้ได้ศักดินาที่ 靳 ซึ่งตำราโยงกับแม่น้ำจิ้นเจียงในหูหนาน ลูกหลานย้ายขึ้นเหนือจนมีถิ่นเดิมที่ซีเหอในซานซี ปัจจุบันมีราว 0.98 ล้านคน (ประมาณการปี 2026) มากที่สุดในเหอหนาน ยังไม่พบสายในแต้จิ๋วหรือสมาคมในไทย และเป็นคนละแซ่กับ 晋 金 และแซ่อึ้ง 黄

ประเด็นสำคัญ

  • 靳 จีนกลางอ่าน จิ้น พ้องกับแซ่ 晋 และใกล้แซ่ 金 (จิน) ตัวสะกด Jin จึงใช้ร่วมกันทั้งสามแซ่
  • ต้นแซ่คือจิ้นช่าง (靳尚) ขุนนางแคว้นฉู่ ผู้ถูกโยงกับการใส่ร้ายชวีหยวน
  • ถิ่นเดิมหลักคือซีเหอ (西河) ในซานซี ชื่อหอหลักคือ 西河堂 และ 辽东堂
  • ต้นหมิงแซ่จิ้นเป็นหนึ่งในแซ่ที่อพยพจาก "ต้นไหวใหญ่หงต้ง" เหอหนานกับเหอเป่ย์รวมกันมีราว 62%
  • บุคคลเด่นมีจิ้นฝู่ ผู้คุมแม่น้ำเหลืองสมัยคังซี และจิ้นอวิ๋นเผิง นายกรัฐมนตรีรัฐบาลเป่ยหยาง

ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ

ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 168 แซ่จีนแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่

ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์

ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

ข้อมูลด่วน: แซ่งึ้ง แซ่จิ้น (靳)

หัวข้อ ข้อมูล
อักษรจีน 靳 (ตัวย่อและตัวเต็มเหมือนกัน) มีหมวด 革 (หนัง)
แต้จิ๋ว งึ้ง (ngeng5) ถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย
จีนกลาง จิ้น (Jìn)
ภาษาอังกฤษ Jin · Chin (ไต้หวันแบบเก่า) · Kan (ฮ่องกง) · ฮกเกี้ยน Kìn
อันดับในจีน อันดับประมาณ ~168 (ทางการจีนประกาศเพียง 100 อันดับ) · ในไต้หวันอยู่ราวอันดับ 235
จำนวนคน ราว 0.98 ล้านคน (ประมาณการปี 2026 ช่วง ±10% ราว 0.88–1.08 ล้านคน)
มณฑลที่มีมากที่สุด เหอหนาน (ฐานข้อมูลฝูซี ปี 2013) · เหอหนานกับเหอเป่ย์รวมกันราว 62%
ถิ่นเดิมของตระกูล 西河 ซีเหอ (หลัก) · 汾阳 เฟินหยาง · 辽东 เหลียวตง
ชื่อหอ 西河堂 (หรือ 安阳堂 · 平定堂 · 离石堂) · 辽东堂 (หรือ 襄平堂 · 辽阳堂)
หนังสือร้อยแซ่ ลำดับที่ 212 ใน《百家姓》
ระวังสับสน 晋 (จีนกลาง จิ้น เหมือนกัน) · 金 (จิน) · 黄 อึ้ง (แต้จิ๋วฟังใกล้ งึ้ง)

ดูภาพรวมทุกแซ่ได้ที่ตาราง 168 แซ่จีน

แซ่งึ้ง แซ่จิ้น เขียนและอ่านอย่างไร

"งึ้ง" มาจากแต้จิ๋ว พจนานุกรมแต้จิ๋วออนไลน์ mogher ระบุว่าเสียง ngeng5 เป็นเสียงสำหรับแซ่โดยเฉพาะ ในสำเนียงซัวเถา (汕头 จีนกลาง ซ่านโถว) เท่งไฮ้ (澄海 จีนกลาง เฉิงไห่) และเหรียวเพ้ง (饶平 จีนกลาง เหราผิง) ส่วนเตี่ยเอี๊ย (潮阳 จีนกลาง เฉาหยาง) อ่านใกล้ "งิ้ง" และกิ๊กเอี๊ย (揭阳 จีนกลาง เจียหยาง) อ่านใกล้ "เง้ง"

"จิ้น" มาจากจีนกลาง ส่วน Kan เป็นตัวสะกดกวางตุ้งที่คนแซ่จิ้นในฮ่องกงใช้

ชื่อที่ซ้อนกันหลายทาง

จีนกลาง จิ้น (靳 Jìn) ออกเสียงเหมือน จิ้น (晋 Jìn) ทุกประการ และต่างจาก จิน ของแซ่กิม 金 แค่วรรณยุกต์ ตัวสะกดอังกฤษ Jin ก็ใช้ทั้งสามแซ่

ฝั่งแต้จิ๋ว งึ้ง ฟังใกล้กับ อึ้ง ซึ่งเป็นชื่อแซ่อึ้ง 黄 (จีนกลาง หวง) แต่เป็นคนละแซ่โดยสิ้นเชิง ถ้าเอกสารของบ้านเขียนว่า "แซ่จิ้น" หรือ "Jin" ต้องดูอักษรบนป้ายบรรพชนให้แน่ใจว่าเป็น 靳 晋 หรือ 金

แซ่งึ้ง แซ่จิ้น มาจากไหน

靳尚 (จีนกลาง จิ้นช่าง) เป็นขุนนางของ 楚怀王 (จีนกลาง ฉู่หวยหวาง) สมัยจั้นกั๋ว ได้รับศักดินาที่ 靳 ลูกหลานจึงใช้ชื่อศักดินาเป็นแซ่ ตามที่ตำรา《姓氏辩证》บันทึก ซึ่งทุกแหล่งยกเป็นสายหลัก

ตำราโยงศักดินานี้กับแม่น้ำจิ้นเจียง (靳江) ในเขตหนิงเซียง ฉางซา มณฑลหูหนาน เอกสารเก่าสุดคือ《湘州记》สมัยจิ้นตะวันออก

ทุ่งนาลุ่มแม่น้ำจิ้นเจียง 靳江 หนิงเซียง ฉางซา หูหนาน มองจากหน้าผา ทุ่งนาเขียวสลับเหลือง ถนนใหญ่และบ่อน้ำ ถิ่นกำเนิดแซ่จิ้น แซ่งึ้ง ตามตำรา
ทิวทัศน์ลุ่มแม่น้ำจิ้นเจียง (靳江) มองจากเขาฉีหลิน ตำบลเต้าหลิน อำเภอหนิงเซียง เมืองฉางซา หูหนาน (ตัวแม่น้ำสายหลักไม่เด่นชัดในภาพ) · ภาพ: 蒋鹏飞 (Panoramio) / Wikimedia Commons (CC BY 3.0)

บรรพชนที่ถูกมองว่าเป็นขุนนางกังฉิน

《史记》กล่าวถึงจิ้นช่างโดยตรงเพียงประโยคเดียว ว่า 张仪 (จีนกลาง จางอี๋) ทูตแคว้นฉิน ใช้ของกำนัลผ่าน "ขุนนางผู้มีอำนาจชื่อจิ้นช่าง" ไปหว่านล้อมพระสนม จนฉู่หวยหวางยอมปล่อยจางอี๋ไป

ส่วนคำนำ《离骚》ของหวังอี้สมัยฮั่นเขียนว่าจิ้นช่างร่วมกับขุนนางอีกคนใส่ร้าย 屈原 (จีนกลาง ชวีหยวน) ภาพขุนนางกังฉินนี้ติดตัวจิ้นช่างมาจนถึงละคร《芈月传》(2015) ซึ่งเว็บไซต์ตระกูลวิจารณ์ว่า "ถูกละครป้ายสี" สำหรับคนไทยเชื้อสายจีน นี่คือเรื่องเดียวกับที่มาของเทศกาลไหว้บ๊ะจ่างที่ระลึกถึงชวีหยวน

สาย บรรพชนหรือเหตุการณ์ ยุค สถานะ
จิ้นช่างแห่งแคว้นฉู่ (แซ่หมี่ 芈) ได้ศักดินาที่ 靳 ลูกหลานใช้ชื่อศักดินาเป็นแซ่ จั้นกั๋ว มีเอกสารว่าจิ้นช่างมีตัวตน ทุกแหล่งยกเป็นสายหลัก
ชาวซฺยงหนู 靳准 ก่อรัฐประหารในแคว้นฮั่นจ้าวปี 318 แล้วถูกปราบ ศตวรรษที่ 4 มีเอกสาร แต่สายนี้แทบสูญ
แซ่ 朱 เปลี่ยนเป็น 靳 ตระกูล 朱 สายอานฮุยหนีภัยสงครามจึงเปลี่ยนแซ่ปี 1350 ปลายหยวน มีพงศาวลี

ข้ออ้างของเว็บพงศาวลีบางแห่งว่าชาวยิวไคเฟิงได้รับพระราชทานแซ่ 靳 ไม่น่าเชื่อ เพราะป้ายหินปี 1489 ของชุมชนยิวไคเฟิงมีแซ่ 金 ไม่มีแซ่ 靳

ถิ่นเดิมและชื่อหอบรรพชน

แซ่จิ้นเป็นแซ่ที่ "เกิดใต้ เติบโตเหนือ" หลังแคว้นฉู่ล่ม ลูกหลานค่อย ๆ ย้ายขึ้นเหนือ ขุนพลต้นราชวงศ์ฮั่น 靳歙 (จีนกลาง จิ้นซี่) ได้เป็น "信武侯" และ 靳强 (จีนกลาง จิ้นเฉียง) ได้เป็น "汾阳侯" สืบมา 4 รุ่น แซ่ที่เกิดในดินแดนฉู่จึงฝังรากที่ซานซี

หลังสมัยฮั่นจึงเกิดถิ่นเดิมซีเหอ (西河) ซึ่งสมัยฮั่นตะวันออกศูนย์กลางอยู่ที่หลีสือ (离石) สมัยเป่ยเว่ยอยู่แถบเฟินหยาง ซานซี

ชื่อหอ ที่มา
西河堂 ตามถิ่นเดิมซีเหอ ชื่อเรียกอื่น 安阳堂 · 平定堂 · 离石堂 ล้วนเป็นชื่อเมืองศูนย์กลางของซีเหอในยุคต่าง ๆ
辽东堂 ตามถิ่นเดิมเหลียวตง ชื่อเรียกอื่น 扶余堂 · 襄平堂 · 辽阳堂 · 凌东堂

ผมไม่พบหอร่วมกับแซ่อื่นสำหรับแซ่จิ้น รายละเอียดถิ่นเดิมและชื่อหออ่านได้ในหน้าข้อมูลแซ่จิ้นบนเว็บไซต์ของตระกูล

การเมืองของชื่อแม่น้ำ

บทความในสื่อหูหนานปี 2026 เล่าว่าบรรณาธิการบันทึกประวัติอำเภอหนิงเซียงสมัยคังซีไม่อยากให้บ้านเกิดผูกกับชื่อขุนนางกังฉิน จึงเปลี่ยนเขียนชื่อแม่น้ำเป็น "剑江" (แม่น้ำกระบี่) และ "建江" สมัยเฉียนหลงเปลี่ยนกลับเป็น 靳江 สมัยถงจื้อก็ยังมีผู้เขียนตำหนิว่าจิ้นช่างไม่ควรเป็นชื่อแม่น้ำ จนสมัยสาธารณรัฐจึงกลับมาใช้ 靳江 อีกครั้ง ส่วนสุสานจิ้นช่างตามตำนาน ซึ่งเป็นเนินดินบนเกาะกลางแม่น้ำ ถูกปรับเป็นนาในทศวรรษ 1970

เส้นทางลงใต้ และคำถามเรื่องแต้จิ๋ว

จากซานซีสู่ที่ราบภาคเหนือ

จากซานซี แซ่จิ้นกระจายสู่เหอเป่ย์ เหอหนาน และซานตงในสมัยสุยถึงถัง และไปถึงเจียงซู อานฮุย เจ้อเจียงในสมัยซ่ง บทความที่มาของแซ่จิ้นบนเว็บไซต์ของตระกูลยกตัวอย่างตระกูล 西向靳氏 แห่งชิ่นหยาง เหอหนาน ที่ตั้งรกรากปี 1115 สืบต่อกว่า 30 รุ่น มีลูกหลานกว่า 10,000 คน

ต้นหมิง แซ่จิ้นเป็นหนึ่งในแซ่ที่ถูกย้ายจาก "ต้นไหวใหญ่หงต้ง" (洪洞大槐树) ในซานซี ไปเหอหนาน ซานตง เหอเป่ย์ อานฮุย และส่านซี ต่อมาจึงไปถึงมองโกเลียใน กานซู่ และอีสานจีน

แล้วจีนใต้และแต้จิ๋วล่ะ

ต้องบอกตรง ๆ ว่ายังไม่พบสายแซ่จิ้นในแต้จิ๋ว ทั้งบรรพชนผู้เข้าแต้จิ๋ว หมู่บ้าน พงศาวลี และศาลบรรพชน รายชื่อศาลบรรพชนแซ่จิ้นที่เว็บไซต์ตระกูลรวบรวมไว้มีแต่ในซานตง เหอเป่ย์ เหอหนาน และซานซี

ทางฝูเจี้ยนและกวางตุ้งพบเพียงชื่อเมืองในเว็บพงศาวลี เช่น ฝูโจว ผูเถียน เซี่ยเหมิน จงซาน แต่ไม่พบสายตระกูลหรือศาลที่มีเอกสาร ร่องรอยเก่าสุดในหลิ่งหนานคือ 靳山顾 สมัยราชวงศ์เหลียง ที่ร่วมวางแผนบุกเมืองพานอวี๋ (กว่างโจว) แต่แผนรั่วไหล ตาม《南史》 ส่วนคนแซ่จิ้นในฮ่องกงและไต้หวันที่มีชื่อเสียงส่วนใหญ่เป็นครอบครัวที่ย้ายถิ่นในศตวรรษที่ 20

สะพานจิ้นเหิง 靳珩橋 ในช่องเขาทาโรโกะ ไต้หวัน มองจากใต้อุโมงค์ ถนนข้ามสะพานราวเหล็กสีขาว หน้าผาหินปูน และป้ายเขียวชื่อสะพาน ตั้งชื่อรำลึกวิศวกรแซ่จิ้น
สะพานจิ้นเหิง (靳珩橋 Jinheng Bridge) บนทางหลวงข้ามเกาะสายกลางของไต้หวัน ในช่องเขาทาโรโกะ ฮัวเหลียน ตั้งชื่อรำลึกจิ้นเหิง (靳珩 ค.ศ. 1924–1957) วิศวกรโยธาชาวเหอเป่ย์ผู้เสียชีวิตจากหินถล่มขณะสำรวจงานก่อสร้าง ณ จุดนี้ · ภาพ: Dquai / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

แซ่งึ้ง แซ่จิ้นในเมืองไทย

ผมตรวจรายชื่อสมาคมสมาชิกของสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทย (ข้อมูลราวปี 2009–2011 อาจไม่เป็นปัจจุบัน) และรายชื่อสมาคมบนเว็บ thaicn (สำเนาปี 2020) ยังไม่พบสมาคมแซ่จิ้น (靳) ในไทย การค้นภาษาไทยก็ยังไม่พบนามสกุลไทยที่มีหลักฐานว่ามาจากแซ่นี้

ในแต้จิ๋วก็ไม่พบสมาคม องค์กรแซ่จิ้นที่พบอยู่ภาคเหนือและภาคกลางทั้งหมด เช่น 中华靳氏宗亲联谊会 ที่ก่อตั้งปี 2012 ที่เจียวจั้ว เหอหนาน

ถ้าบ้านของท่านมีป้ายบรรพชนเขียนว่า 靳 (ไม่ใช่ 晋 หรือ 金) หรือมีป้าย "西河堂" เรื่องของบ้านท่านคือหลักฐานที่ยังไม่มีใครบันทึกไว้ในเมืองไทย

ทุกวันนี้อยู่ที่ไหนในจีน

คนแซ่จิ้นในเหอหนานและเหอเป่ย์ส่วนใหญ่สืบจากการอพยพจากหงต้งต้นราชวงศ์หมิง

พื้นที่ ความสำคัญ
เหอหนาน มากที่สุด ชุมชนหนาแน่นที่ชิ่นหยาง (ตระกูล 西向靳氏) ฮั่วเจีย เว่ยซื่อ ซินเจิ้ง เจียวจั้ว
เหอเป่ย์ เกาเฉิง สวีสุ่ย อู่อาน
ซานซี ฐานถิ่นเดิมซีเหอ ชวีวอ และหงต้ง ต้นทางการอพยพ
ซานตง โจวเฉิง (บ้านเกิดจิ้นอวิ๋นเผิง) เจียเสียง จี่หนิง
เจียงซู พีโจว (หมู่บ้านจิ้นหู) ซู่เชียน เจิ้นเจียง
หูหนาน หนิงเซียง ถิ่นกำเนิดตามตำนาน มีชื่อสถานที่ 靳江村 靳家冲 靳家祠

บุคคลสำคัญแซ่จิ้น

บุคคล ยุค บทบาท
จิ้นช่าง 靳尚 ?–311 ปีก่อน ค.ศ. ขุนนางแคว้นฉู่ ต้นแซ่
จิ้นซี่ · จิ้นเฉียง ต้นฮั่นตะวันตก ขุนพลผู้ร่วมก่อตั้งราชวงศ์ฮั่น ได้เป็น "信武侯" และ "汾阳侯"
จิ้นปิ่ง 靳昺 หยวน ลูกกตัญญูชาวชวีวอ เกาะโลงศพมารดาไว้ขณะน้ำป่าหลากจนถูกพัดเสียชีวิต
จิ้นฝู่ 靳辅 ค.ศ. 1633–1692 ผู้บัญชาการกิจการแม่น้ำสมัยคังซี ผลงาน《治河方略》
จิ้นอวิ๋นเผิง 靳云鹏 ค.ศ. 1877–1951 นายพลชาวโจวเฉิง ซานตง นายกรัฐมนตรีรัฐบาลเป่ยหยางตั้งแต่ปี 1919 บั้นปลายชีวิตเป็นอุบาสก
จิ้นเหิง 靳珩 ค.ศ. 1924–1957 วิศวกร ที่มาของชื่อสะพาน 靳珩橋 ในไต้หวัน

จิ้นฝู่ ผู้รักษาเส้นทางข้าว

เว็บไซต์ตระกูลเล่าว่าจักรพรรดิคังซีทรงเขียนคำว่า "三藩、河务、漕运" ติดเสาท้องพระโรงเป็นเรื่องสำคัญที่สุดสามเรื่อง เพราะเมื่อแม่น้ำเหลืองทะลัก คลองขุดใหญ่จะตื้นเขิน ข้าวจากภาคใต้ส่งไปปักกิ่งไม่ได้

靳辅 (จีนกลาง จิ้นฝู่) ชาวกองธงฮั่นจวิน เกิดที่เหลียวหยาง เป็นผู้บัญชาการกิจการแม่น้ำตั้งแต่ปี 1677 จนสิ้นชีวิต สร้างคันกั้นแม่น้ำเหลืองและประตูระบายน้ำตลอดคลองขุดใหญ่ งานของท่านจึงเป็นงานรักษาเส้นทางข้าวของทั้งจักรวรรดิ

ภาพถ่ายเก่าในกรอบวงรีของจิ้นอวิ๋นเผิง 靳云鹏 บุคคลสำคัญแซ่จิ้น แซ่งึ้ง ไว้หนวด สวมเครื่องแบบทหารคอตั้ง อินทรธนูพู่ห้อย สายสะพาย และเหรียญตราหลายเหรียญ
จิ้นอวิ๋นเผิง (靳云鹏 ค.ศ. 1877–1951) นายพลและนายกรัฐมนตรีรัฐบาลเป่ยหยาง ในเครื่องแบบทหารประดับเหรียญตรา · ภาพ: ไม่ทราบชื่อผู้ถ่าย / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

ธรรมเนียม คำสอน และอาหาร

ขอตอบตรง ๆ ว่าผมไม่พบอาหารที่ผูกกับแซ่จิ้น และเพราะไม่มีชุมชนแซ่จิ้นในแต้จิ๋ว จึงไม่มีอาหารแต้จิ๋วที่เกี่ยวข้อง เรื่องที่ใกล้เคียงที่สุดคืองานรักษาเส้นทางข้าวหลวงของจิ้นฝู่ ซึ่งไม่ใช่อาหารประจำแซ่

ผมยังไม่พบคำสอนประจำตระกูลกลางที่ใช้ร่วมกันทั้งประเทศ ค่านิยมที่สะท้อนในลำดับชื่อรุ่น เช่น สายเซี่ยจิน (夏津) ซานตง คือ "忠厚志为本,孝敬荣万芳" (ความซื่อสัตย์มั่นคงเป็นรากฐาน ความกตัญญูทำให้เกียรติหอมไกล)

เว็บไซต์ตระกูลยังยกเรื่องลูกกตัญญูจิ้นปิ่งใน《元史》 และบัณฑิต 靳义 สมัยหมิงผู้ไม่รับอะไรจากราษฎร เป็นแบบอย่างของลูกหลาน

ลำดับชื่อรุ่นแต่ละสายต่างกัน และยังไม่พบลำดับชื่อรุ่นของสายกวางตุ้งหรือฝูเจี้ยน ใครมีสมุดลำดับสกุลของบ้าน ลองเทียบดูครับ

ผมไม่พบวันไหว้บรรพชนเฉพาะของแซ่จิ้น ศาลสำคัญได้แก่ 靳家祠堂 ที่หมู่บ้านชวีชุน อำเภอชวีวอ ซานซี ซึ่งสร้างสมัยชิง มีกำแพงบังตาแกะสลักอิฐสมบูรณ์และศิลาจารึกบรรพชนรุ่นแรก และศาล 西向靳氏祠堂 ที่ชิ่นหยาง ซึ่งทำพิธีเปิดเมื่อ 22 สิงหาคม 2016

คำถามที่พบบ่อย

แซ่จิ้น ภาษาจีนเขียนอย่างไร?

แซ่จิ้นในบทความนี้เขียนว่า 靳 มีหมวด 革 (หนัง) ตัวย่อและตัวเต็มเหมือนกัน แต่ "แซ่จิ้น" ในภาษาไทยอาจหมายถึงแซ่ 晋 ได้ด้วย จึงต้องดูอักษรจีนประกอบ

แซ่จิ้น แต้จิ๋วอ่านว่าอะไร?

แต้จิ๋วอ่านว่า งึ้ง (ngeng5) เตี่ยเอี๊ยอ่านใกล้ งิ้ง กิ๊กเอี๊ยอ่านใกล้ เง้ง เป็นการถอดเสียงตามหลักการอ่านแต้จิ๋ว ยังไม่พบการใช้เป็นชื่อแซ่ในเอกสารไทย

แซ่งึ้ง จีนกลางอ่านว่าอะไร?

จีนกลางอ่านว่า จิ้น (Jìn) แซ่งึ้งกับแซ่จิ้นในบทความนี้จึงเป็นแซ่ 靳 เดียวกัน และเป็นคนละแซ่กับแซ่อึ้ง (黄)

แซ่จิ้น (靳) กับแซ่จิ้น (晋) และแซ่กิม (金) เป็นแซ่เดียวกันไหม?

ไม่ใช่ 靳 กับ 晋 จีนกลางอ่าน จิ้น เหมือนกัน ส่วน 金 อ่าน จิน (แต้จิ๋ว กิม) และตัวสะกด Jin ใช้ได้ทั้งสามแซ่ วิธีที่แน่นอนที่สุดคือดูอักษรบนป้ายบรรพชน

แซ่จิ้น มาจากไหน?

สายหลักมาจากจิ้นช่าง ขุนนางแคว้นฉู่ผู้ได้ศักดินาที่ 靳 ซึ่งตำราโยงกับแม่น้ำจิ้นเจียงในหูหนาน ลูกหลานย้ายขึ้นเหนือจนมีถิ่นเดิมที่ซีเหอในซานซี

แซ่จิ้น ภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?

สะกดว่า Jin ตามพินอิน Chin ตามแบบไต้หวันรุ่นเก่า และ Kan ในฮ่องกง แต่ Jin และ Chin ใช้กับแซ่อื่นได้ด้วย

บทสรุป

แซ่งึ้ง แซ่จิ้น (靳) เกิดจากศักดินาของจิ้นช่างแห่งแคว้นฉู่ ริมแม่น้ำจิ้นเจียงในหูหนาน แล้วย้ายขึ้นเหนือจนมีถิ่นเดิมที่ซีเหอ และกระจายไปเหอหนาน เหอเป่ย์ผ่านการอพยพจากหงต้ง แซ่นี้ยังไม่มีสายในแต้จิ๋วหรือในไทย และต้องระวังอย่าสับสนกับแซ่ 晋 金 หรือแซ่อึ้ง

ถ้าลูกหลานแซ่งึ้งหรือแซ่จิ้นท่านใดมีป้ายบรรพชนเขียนว่า 靳 มีชื่อหมู่บ้านเดิมของอากง หรือมีข้อมูลที่ต่างจากที่ผมเขียน แจ้งครอบครัวเรา ได้เลยครับ

แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม

แซ่และตระกูลจีน 168 แซ่

แซ่อันดับประมาณ ~168 ของจีน

บทความชุดนี้เล่าประวัติ 168 แซ่ของจีนทีละแซ่ (100 อันดับทางการและอันดับประมาณ 101–168) เพื่อเป็นประโยชน์ต่อลูกหลานคนไทยเชื้อสายจีนที่อยากรู้รากเหง้าของตระกูลตัวเอง ดูอันดับและจำนวนคนของทั้ง 168 แซ่ได้ที่บทความแม่ของชุด ทั้งชุดรวบรวมและเรียบเรียงโดยธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) ลูกหลานคนแต้จิ๋วแซ่อึ้งจากเท่งไฮ้ หากข้อมูลตระกูลใดคลาดเคลื่อน แจ้งครอบครัวเราได้

ดูตาราง 168 แซ่จีน →
ดูรายชื่อแซ่ทั้งชุด

เกี่ยวกับผู้เขียน

ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa)
黄炳明 - MingPaPa

เขียนโดย

ชื่อจีน หวงปิ่งหมิง - 黄炳明

นักธุรกิจโรงพิมพ์ ครูศิลปะการต่อสู้ และผู้ถ่ายทอดวัฒนธรรมจีน ศาสนา และความเชื่อ

ประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้: ผู้เขียนเป็นคนแต้จิ๋วแซ่อึ้ง บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ เคยเขียนเรื่องแซ่อึ้งของตระกูลตัวเองและตาราง 168 แซ่จีนจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน บทความแซ่งึ้งนี้รวบรวมจากรายงานของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวที่ระบุไว้ท้ายบทความ เพื่อให้ลูกหลานแซ่งึ้งใช้ค้นรากเหง้าต่อได้

ประวัติการแก้ไข

  • — เผยแพร่ครั้งแรก

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งได้ที่หน้าติดต่อ และอ่านวิธีตรวจสอบกับแก้ไขข้อผิดพลาดได้ที่นโยบายบรรณาธิการ

บทความที่เกี่ยวข้อง

ดูบทความทั้งหมดในหมวดแซ่และตระกูลจีน