แซ่เตียที่คนไทยเชื้อสายจีนคุ้นหู คือแซ่ 张 (ตัวเต็ม 張 — แต้จิ๋ว เตีย / จีนกลาง จาง) ครับ ที่ผมสนใจคืออักษรตัวนี้บอกที่มาของตัวเองได้ด้วยตา ด้านซ้ายเป็นรูปคันธนู และตำนานของตระกูลก็เล่าถึงบรรพชนผู้คิดทำธนูจริง ๆ
ในจีน แซ่จางเป็นแซ่ใหญ่อันดับ 3 ตามอันดับทางการปี 2020 มีคนใช้ราว 96 ล้านคน (ประมาณการปี 2026) ส่วนในเขตแต้จิ๋วอยู่อันดับ 7 ราว 5.1 แสนคน คนไทยที่อ่านสามก๊กอาจรู้จักแซ่นี้มาก่อนแล้วผ่านชื่อเตียวหุย
แซ่เตีย คือแซ่ 张 (ตัวเต็ม 張) ภาษาจีนกลางอ่านว่าจาง เป็นแซ่ใหญ่อันดับ 3 ของจีน มีคนราว 96 ล้านคน (ประมาณการปี 2026) ตำนานเล่าว่าบรรพชนชื่อฮุยเป็นผู้คิดทำคันธนู จึงได้แซ่ที่หมายถึงการขึ้นสายธนู และถิ่นเดิมที่สำคัญที่สุดของตระกูลคือชิงเหอในมณฑลเหอเป่ย คนแซ่เตียในแต้จิ๋วมาหลายสาย สายที่รู้จักกันมากคือหมู่บ้านหนีโกว อำเภอโผวเล้ง ซึ่งลูกหลานในไทยตั้งหอรำลึกบรรพชนของสายตนไว้ด้วย
ประเด็นสำคัญ
- อักษร 张 มีรูปคันธนูอยู่ด้านซ้าย ความหมายเดิมคือการขึ้นสายธนู
- ตำนานยกให้ฮุยกงเป็นบรรพชนผู้ทำธนู ส่วนคนแซ่จางคนแรกที่มีชื่อในเอกสารคือจางจ้ง สมัยโจวตะวันตก
- ถิ่นเดิมสำคัญคือชิงเหอกับผู่หยาง ชื่อหอที่พบบ่อยคือหอชิงเหอ หอร้อยความอดทน และหอกระจกทอง
- แซ่เตียเข้าแต้จิ๋วหลายสาย สายที่ลูกหลานในไทยผูกพันมากคือหมู่บ้านหนีโกว อำเภอโผวเล้ง
- คำว่า "แซ่เตียว" อาจหมายถึง 张 ตามเสียงฮกเกี้ยน แต่ก็อาจเป็นแซ่อื่น ควรดูอักษรจีนบนป้ายบรรพชนก่อนเสมอ
ก่อนอ่าน: ทำไมผมเขียนเรื่องแซ่ของตระกูลต่าง ๆ
ผม ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (MingPaPa) เป็นคนแต้จิ๋ว แซ่ 黃 (แต้จิ๋ว อึ้ง / จีนกลาง หวง) บรรพบุรุษมาจากเท่งไฮ้ (澄海 — จีนกลาง เฉิงไห่) ผมรักและภูมิใจในรากเหง้าวัฒนธรรมจีนที่อากงอาม่าส่งต่อมาให้ หลังจากเขียนเรื่องแซ่อึ้งของบ้านผมเองและตาราง 100 แซ่จีนอันดับแรกแล้ว ผมอยากให้ลูกหลานตระกูลอื่นได้มีเรื่องราวของแซ่ตัวเองเก็บไว้บ้าง จึงขออนุญาตรวบรวมข้อมูลเท่าที่พอจะหาได้ มาเขียนเป็นบทความของแซ่ตระกูลที่มีอยู่ในเมืองไทยทีละแซ่
ตั้งใจให้เป็นประโยชน์ต่อลูกหลานแต่ละตระกูล และเป็นอีกแรงหนึ่งในการช่วยคนไทยเชื้อสายจีนค้นหารากเหง้าของตัวเอง ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากรายงานทะเบียนราษฎร์ของทางการจีน หนังสือและเว็บไซต์ของตระกูล งานวิชาการ และข่าวจากจีน ผมพยายามบอกไว้ทุกครั้งว่าเรื่องไหนเป็นตำนานหรือบันทึกของตระกูล และเรื่องไหนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์
ผมไม่ใช่นักประวัติศาสตร์ เป็นเพียงลูกหลานคนจีนคนหนึ่งที่อยากเห็นเรื่องเหล่านี้ถูกเก็บไว้ หากข้อมูลตระกูลใดผิดพลาด หรือพี่น้องบ้านไหนมีเรื่องราวที่อยากเพิ่มเติม แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะแก้ไขและบันทึกไว้ในประวัติการแก้ไขท้ายบทความ เพื่อให้ข้อมูลสมบูรณ์ที่สุด และช่วยให้การศึกษารากเหง้าและวัฒนธรรมของแต่ละแซ่ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน
ข้อมูลด่วนแซ่เตีย (张)
| หัวข้อ | ข้อมูล |
|---|---|
| อักษรจีน | ตัวย่อ 张 / ตัวเต็ม 張 |
| จีนกลาง | จาง (Zhāng) |
| แต้จิ๋ว | เตีย |
| สำเนียงอื่น | ฮกเกี้ยน Tiuⁿ (ใกล้ "เตียว") · กวางตุ้ง Cheung, Cheong · แคะ Chong |
| ภาษาอังกฤษ | Zhang, Teo, Tio, Cheung, Chang, Chong |
| อันดับในจีน | อันดับ 3 (อันดับทางการปี 2020) |
| จำนวนคน | ราว 96 ล้านคน หรือราว 6.8% ของคนจีน (ประมาณการปี 2026) |
| มณฑลที่มีมากที่สุด | เหอหนาน และเป็นแซ่อันดับ 1 ของนครเซี่ยงไฮ้ |
| ในเขตแต้จิ๋ว | อันดับ 7 ราว 5.1 แสนคน |
| ถิ่นเดิมของตระกูล | ชิงเหอ (สำคัญที่สุด) หนานหยาง อู๋จวิ้น อานติ้ง ตุนหวง อู่เวย ฟ่านหยาง |
| ชื่อหอ | หอชิงเหอ หอร้อยความอดทน หอกระจกทอง และอีกกว่าร้อยชื่อ |
ถ้าอยากเทียบกับแซ่อื่น ดูตาราง 100 แซ่จีนอันดับแรกปี 2026 ได้ครับ
แซ่เตียภาษาจีนเขียนอย่างไร อ่านว่าอะไร แปลว่าอะไร
แซ่เตียเขียนด้วยอักษร 张 (ตัวย่อ) หรือ 張 (ตัวเต็ม) ด้านซ้ายคือ 弓 (แต้จิ๋ว เกง / จีนกลาง กง — คันธนู) ด้านขวาคือ 长 (จีนกลาง ฉาง — ยาว) พจนานุกรมอักษรจีนโบราณสมัยราชวงศ์ฮั่นอธิบายว่าความหมายเดิมคือการขึ้นสายธนู ปัจจุบัน 张 ยังใช้เป็นลักษณนามของของแบน ๆ เช่น กระดาษหนึ่งแผ่น
คนแต้จิ๋วเรียกแซ่นี้ว่าเตีย คนพูดจีนกลางเรียกว่าจาง ส่วนเสียงฮกเกี้ยนใกล้กับคำว่าเตียว อย่างชื่อเตียวหุยในบันทึกประวัติศาสตร์สามก๊ก ซึ่งก็คือจางเฟยแซ่เดียวกันนี้ วิกิพีเดียภาษาจีนเรื่องแซ่จาง รวบรวมไว้ว่าคนแต้จิ๋วในสิงคโปร์และมาเลเซียมักสะกดเป็นอังกฤษว่า Teo เช่น 张志贤 (แต้จิ๋ว เตียจี่เฮี้ยง / จีนกลาง จางจื้อเสียน) ที่ใช้ชื่อ Teo Chee Hean
ที่ต้องระวังคือคำว่าแซ่เตียวอาจเป็นแซ่ 赵 (แต้จิ๋ว เตี้ยว / จีนกลาง จ้าว) ที่ผมเล่าไว้ในบทความแซ่เตี้ยว แซ่จ้าวก็ได้ ส่วนคำว่าเตียก็อาจถูกสับสนกับแซ่ 郑 (แต้จิ๋ว แต้ / จีนกลาง เจิ้ง) หรือ 陈 (แต้จิ๋ว ตั้ง / จีนกลาง เฉิน) วิธีที่แน่นอนที่สุดคือดูอักษรจีนบนป้ายบรรพชน ถ้าเป็น 张 หรือ 張 ก็คือแซ่เดียวกัน
แซ่เตียมาจากไหน
ตามตำนาน บรรพชนของแซ่นี้ชื่อ 挥 (แต้จิ๋ว ฮุย / จีนกลาง ฮุย) ลูกหลานเรียกว่าฮุยกง บางแหล่งว่าเป็นหลาน บางแหล่งว่าเป็นโอรสองค์ที่ 5 ของจักรพรรดิเหลือง ท่านสังเกตกลุ่มดาวที่เรียงตัวคล้ายคันธนูกับลูกศร แล้วคิดทำธนูขึ้น จักรพรรดิเหลืองจึงตั้งให้เป็นขุนนางดูแลการทำธนู และพระราชทานแซ่จาง บทความภาพรวมเรื่องที่มาของแซ่จางบน Sohu สรุปว่าคันธนูกับความยาวรวมกันเป็นจาง
คนแซ่จางคนแรกที่มีชื่อในเอกสารคือ 张仲 (แต้จิ๋ว เตียต๋ง / จีนกลาง จางจ้ง) ขุนนางสมัยโจวตะวันตก ซึ่งคัมภีร์ 《诗经》 (แต้จิ๋ว ซีเกง / จีนกลาง ซือจิง — คัมภีร์กวีนิพนธ์โบราณ) ยกย่องว่ากตัญญูและรักพี่น้อง
| สาย | ยุค | ควรเชื่อแค่ไหน |
|---|---|---|
| ฮุยกง ผู้ทำธนู | ยุคจักรพรรดิเหลือง | ตำนาน หนังสือโบราณชื่อซื่อเปิ่นยังบอกว่าผู้ทำลูกศรเป็นอีกคนหนึ่ง และไม่มีหลักฐานโบราณคดี |
| จางจ้ง | โจวตะวันตก ราวศตวรรษที่ 9 ก่อน ค.ศ. | มีชื่อในคัมภีร์ซือจิง |
| เซี่ยจาง ขุนนางรัฐจิ้น ชื่อรองจางโหว | ชุนชิว | มีบันทึก ลูกหลานใช้ชื่อรองเป็นแซ่ และกระจายไปเมื่อรัฐจิ้นแตกเป็นสามรัฐในปี 403 ก่อน ค.ศ. |
| เปลี่ยนแซ่หรือได้รับพระราชทานแซ่ เช่น ครอบครัวของจางเหลียว (สามก๊กฉบับไทยเรียกเตียวเลี้ยว) และชนชาติอื่นอย่างแมนจู มองโกล จ้วง ม้ง | หลายยุค | มีบันทึก แต่เป็นข้อมูลระดับภาพรวม |
ถิ่นเดิมและชื่อหอบรรพชน
คนจีนมีคำกล่าวว่า "ตระกูลจางทั่วหล้ามาจากชิงเหอ" ถิ่นเดิมที่ใหญ่ที่สุดจึงเป็น 清河 (แต้จิ๋ว เชงฮ้อ / จีนกลาง ชิงเหอ) ในมณฑลเหอเป่ย และชื่อหอที่พบบ่อยคือ 清河堂 (แต้จิ๋ว เชงฮ้อตึ๊ง / จีนกลาง ชิงเหอถัง) ส่วน 濮阳 (จีนกลาง ผู่หยาง) ในมณฑลเหอหนานอ้างว่าเป็นที่ตั้งสุสานของฮุยกง จึงมีคำกล่าวคู่กันว่า "บุญบารมีจากชิงเหอ รากบรรพชนที่ผู่หยาง"
ชื่อหอที่ดังที่สุดคือ 百忍堂 (แต้จิ๋ว แป๊ะยิ่มตึ๊ง / จีนกลาง ไป่เหรินถัง — หอร้อยความอดทน) ที่มามาจาก 张公艺 (จีนกลาง จางกงอี้) ซึ่งครอบครัวอยู่ร่วมกันถึง 9 ชั่วคน ปี ค.ศ. 665 จักรพรรดิถังเกาจงเสด็จผ่านและทรงถามว่าทำได้อย่างไร ท่านเขียนอักษร "忍" (จีนกลาง เหริ่น) ที่แปลว่าอดทน ถวายร้อยกว่าตัว บทความเรื่องจางกงอี้ที่เผยแพร่ต่อจากเว็บไซต์คณะกรรมการตรวจสอบวินัยกลางของจีน ยกบันทึกเรื่องนี้จากพงศาวดารราชวงศ์ถัง แต่รายละเอียดปลีกย่อยมีหลายฉบับ
อีกชื่อหนึ่งคือ 金鉴堂 (แต้จิ๋ว กิมก่ำตึ๊ง / จีนกลาง จินเจี้ยนถัง — หอกระจกทอง) ซึ่งมักเชื่อมโยงกับ 张九龄 (แต้จิ๋ว เตียกิ้วเล้ง / จีนกลาง จางจิ่วหลิง ค.ศ. 678–740) อัครเสนาบดีราชวงศ์ถังชาวฉวี่เจียง มณฑลกวางตุ้ง ประวัติจางจิ่วหลิงในวิกิพีเดียภาษาจีน เล่าว่าในวันเฉลิมพระชนมพรรษาของถังเสวียนจง ท่านไม่ถวายของล้ำค่าอย่างขุนนางอื่น แต่ถวายข้อเขียนเตือนสติ 10 บท ชื่อ 《千秋金鉴录》 (จีนกลาง เชียนชิวจินเจี้ยนลู่ — บันทึกกระจกทองพันปี) ยังไม่พบเอกสารที่บอกตรง ๆ ว่าชื่อหอตั้งตามหนังสือเล่มนี้ แต่สมุดลำดับสกุลแซ่จางของเท่งไฮ้ที่พิมพ์ปี 1994 ก็ใช้ชื่อหอนี้
เส้นทางลงใต้สู่แต้จิ๋ว
คนแซ่จางลงใต้หลายระลอก ราชวงศ์ถังมีนายทหารแซ่จางมากับกองทัพของเฉินหยวนกวง บุคคลสำคัญของแซ่ตั้ง ไปตั้งถิ่นฐานแถบจางโจว ปลายราชวงศ์ถังมีจางมู่เข้าฝูเจี้ยนพร้อมสามพี่น้องตระกูลหวังผู้บุกเบิกฝูเจี้ยน และหลังเหตุการณ์จิ้งคัง (ค.ศ. 1126–1127) ก็ลงมาอีกระลอกใหญ่ บทความสำรวจแซ่จางในแต้จิ๋วบนเว็บไซต์ตระกูลจาง บอกว่าสายใหญ่สายหนึ่งในแต้จิ๋วเป็นชาวแคะ ลูกหลานของ 张化孙 (จีนกลาง จางฮว่าซุน) แห่งซั่งหัง ที่เข้ามาช่วงปลายซ่งใต้
หมู่บ้านหนีโกว บ้านใหญ่ของแซ่เตียแต้จิ๋ว
หมู่บ้าน 泥沟 (แต้จิ๋ว นี้เกา / จีนกลาง หนีโกว) อยู่ในอำเภอโผวเล้ง (普宁 — จีนกลาง ผู่หนิง) เมืองกิ๊กเอี๊ย (揭阳 — จีนกลาง เจียหยาง) บรรพชนคือ 翠峰公 (แต้จิ๋ว ฉุ่ยฮงกง / จีนกลาง ชุ่ยเฟิงกง) ซึ่งย้ายมาจาก 漳州 (แต้จิ๋ว เจียงจิว / จีนกลาง จางโจว) ในฝูเจี้ยน บทความท่องเที่ยวบางชิ้นว่ามาในปี 1403 แต่บทความของกลุ่มเยาวชนตระกูลจางหนีโกว เล่าว่าพี่น้องเจ็ดคนหนีภัยสงครามลงมาตั้งแต่ปลายซ่งต่อต้นหยวน ชุ่ยเฟิงกงเป็นคนที่สี่
ทุกวันนี้คนแซ่จางเป็นคนกว่าร้อยละ 80 ของหมู่บ้าน มีศาลบรรพชนของแซ่ต่าง ๆ รวมเกือบร้อยหลัง และหมู่บ้านได้รับเลือกเป็นหนึ่งในสิบหมู่บ้านโบราณที่งามที่สุดของกวางตุ้ง ศาลที่เก่าที่สุดคือ 报本堂 (แต้จิ๋ว ป่อปุ้งตึ๊ง / จีนกลาง เป้าเปิ่นถัง) สร้างในปี 1520 ตามที่บทความท่องเที่ยวหมู่บ้านโบราณของโผวเล้ง เล่าไว้
แซ่เตียในเมืองไทย
ผมหาประวัติสมาคมตระกูลเตียในไทยได้น้อยกว่าที่หวัง ข่าวประชาสัมพันธ์ที่ผู้แทนองค์กรตระกูลจางในจีนเผยแพร่บน 163.com เล่าว่าเดือนสิงหาคม 2024 คณะของเขาไปพบสมาคม 泰国张氏总会 (จีนกลาง ไท่กั๋วจางซื่อจ่งฮุ่ย) ที่กรุงเทพฯ แต่ยังไม่ได้ยืนยันกับแหล่งฝั่งไทย ชื่อทางการ ปีก่อตั้ง และที่ตั้งก็ยังไม่พบ ผู้ที่อยากติดต่อลองสอบถามผ่านสหสมาคมตระกูลแซ่แห่งประเทศไทยได้
ลูกหลานสายหนีโกวในไทยมีหอรำลึกชุ่ยเฟิงกง 泰国翠峰公纪念堂 (จีนกลาง ไท่กั๋วชุ่ยเฟิงกงจี้เนี่ยนถัง) ตามที่กลุ่มเยาวชนตระกูลจางหนีโกวบันทึกไว้ และผู้นำชุมชนจีนในไทยจากสายนี้ที่สื่อทางการจีนกล่าวถึงคือ ดร. 张锦程 (แต้จิ๋ว เตียกิ้มเท้ง / จีนกลาง จางจิ่นเฉิง) ซึ่งไชน่านิวส์ปี 2013 ระบุว่าเป็นชาวกิ๊กเอี๊ยที่ไปตั้งรกรากในไทยและก่อตั้งกลุ่มบริษัท 顺和成 (จีนกลาง ชุ่นเหอเฉิง)
ส่วนนามสกุลไทย แหล่งที่ผมตรวจได้ยังไม่ยืนยันนามสกุลใดว่ามาจากแซ่เตีย จึงขอไม่ยกตัวอย่าง
ทุกวันนี้คนแซ่จางอยู่ที่ไหนในจีน
คนแซ่จางมีมากที่สุดในเหอหนานตามข้อมูลทางการปี 2021 และเป็นแซ่อันดับ 1 ของนครเซี่ยงไฮ้ โดยมีชุมชนขนาดใหญ่ครบทั้ง 34 เขตการปกครองระดับมณฑล ส่วนในแต้จิ๋ว บทความสิบแซ่ใหญ่ของแต้จิ๋วบน Sohu ซึ่งอ้างหนังสือรวมแซ่ของคนแต้จิ๋ว ไม่ใช่สถิติทางการ ระบุว่าแซ่ที่ใหญ่กว่าแซ่เตียมีหกแซ่ คือ ตั้ง ลิ้ม อึ้ง โง้ว แต้ และลี้
บุคคลสำคัญแซ่เตีย
| บุคคล | ยุค | บทบาท |
|---|---|---|
| 张良 (แต้จิ๋ว เตียเลี้ยง / จีนกลาง จางเหลียง) | ปลายฉินถึงต้นฮั่น | ที่ปรึกษาคนสำคัญของหลิวปังผู้ตั้งราชวงศ์ฮั่น |
| 张骞 (แต้จิ๋ว เตียเคียง / จีนกลาง จางเชียน) | ฮั่นตะวันตก | ทูตผู้บุกเบิกเส้นทางไปเอเชียกลาง ต้นทางของเส้นทางสายไหม |
| 张衡 (แต้จิ๋ว เตียฮ้วง / จีนกลาง จางเหิง) | ค.ศ. 78–139 | นักวิทยาศาสตร์ ผู้สร้างเครื่องตรวจจับแผ่นดินไหว |
| 张仲景 (แต้จิ๋ว เตียต๋งเก้ง / จีนกลาง จางจ้งจิ่ง) | ปลายฮั่นตะวันออก | ได้รับยกย่องเป็นปราชญ์แห่งการแพทย์จีน |
| 张飞 (สามก๊กฉบับไทย เตียวหุย / จีนกลาง จางเฟย) | สามก๊ก เสียชีวิต ค.ศ. 221 | ขุนพลของเล่าปี่แห่งจ๊กก๊ก |
| 张九龄 (แต้จิ๋ว เตียกิ้วเล้ง / จีนกลาง จางจิ่วหลิง) | ค.ศ. 678–740 | อัครเสนาบดีและกวีราชวงศ์ถังชาวกวางตุ้ง |
| 张居正 (แต้จิ๋ว เตียกือเจ่ง / จีนกลาง จางจวีเจิ้ง) | ค.ศ. 1525–1582 | มหาอำมาตย์ราชวงศ์หมิง ผู้ปฏิรูประบบภาษี |
| 张锦程 (แต้จิ๋ว เตียกิ้มเท้ง / จีนกลาง จางจิ่นเฉิง) | ร่วมสมัย | ผู้นำชุมชนจีนในไทยชาวกิ๊กเอี๊ย ผู้ก่อตั้งกลุ่มบริษัทชุ่นเหอเฉิง |
คำสอนของตระกูล ธรรมเนียม และอาหาร
แก่นของคำสอนตระกูลจางคือความอดทนอดกลั้นตามแบบของจางกงอี้ เพื่อให้ครอบครัวใหญ่อยู่ร่วมกันได้อย่างสงบ คำสอนที่สลักบนแผ่นหินในภาพนี้สั้นและจำง่ายครับ
莫言人短，莫道己长，施恩勿讲，受恩不忘
อย่าพูดถึงข้อเสียของผู้อื่น อย่าโอ้อวดข้อดีของตน ช่วยเหลือใครแล้วอย่าลำเลิก ได้รับบุญคุณแล้วอย่าลืม
สายหนีโกวยังมีบทกลอนลำดับรุ่น 28 คำ ที่ใช้ตั้งชื่อลูกหลานตั้งแต่รุ่นที่ 4 ของสายชุ่ยเฟิงกง วรรคแรกคือ "继子乙大衍天清" (จีนกลาง จี้จื่ออี่ต้าเหยี่ยนเทียนชิง) คนไทยแซ่เตียที่บรรพบุรุษมาจากหนีโกว อาจพบอักษรจากบทนี้อย่าง 珂 (จีนกลาง เคอ) ในชื่อจีนของอากง ทุกวันที่ 28 เมษายน ยังมีพิธีไหว้ฮุยกงที่ผู่หยาง ซึ่งข่าวของรัฐบาลมณฑลเหอหนานรายงานว่าปี 2021 มีลานพิธีสาขาในไทยด้วย
เรื่องอาหาร ที่ดังที่สุดคือเนื้อวัวจางเฟยแห่งเมืองล่างจง มณฑลเสฉวน บทความเรื่องเมืองล่างจงในหนังสือพิมพ์เหรินหมินรึเป้าฉบับต่างประเทศ เล่าว่าเนื้อชนิดนี้ผิวนอกดำ เนื้อในแดง คล้ายภาพของจางเฟย ส่วนฝั่งแต้จิ๋วผมไม่พบเมนูประจำแซ่เตีย เต้าหู้ทอดโผวเล้ง เป็นของประจำถิ่นของอำเภอที่ตั้งหมู่บ้านหนีโกว ไม่ใช่อาหารประจำแซ่
คำถามที่พบบ่อย
แซ่เตียมาจากไหน?
ตามตำนาน แซ่เตียหรือแซ่จาง (张) มาจากฮุยกง ผู้คิดทำคันธนูในยุคจักรพรรดิเหลือง ถิ่นเดิมที่สำคัญที่สุดคือชิงเหอ มณฑลเหอเป่ย ส่วนคนแซ่เตียในแต้จิ๋วมาหลายสาย เช่น สายหนีโกวที่ย้ายมาจากแถบจางโจวในฝูเจี้ยน
แซ่เตียภาษาจีนเขียนอย่างไร จีนกลางอ่านว่าอะไร?
แซ่เตียเขียนว่า 张 (ตัวย่อ) หรือ 張 (ตัวเต็ม) ด้านซ้ายเป็นอักษรที่แปลว่าคันธนู ภาษาจีนกลางอ่านว่าจาง (Zhāng) ส่วนเตียเป็นเสียงแต้จิ๋ว
แซ่เตียภาษาอังกฤษสะกดอย่างไร?
สะกดได้หลายแบบตามสำเนียง เช่น Teo ตามเสียงแต้จิ๋ว Tio ตามเสียงฮกเกี้ยน Zhang ตามจีนกลาง Cheung ตามกวางตุ้ง Chong ตามแคะ และ Chang ซึ่งทุกแบบมาจากอักษร 张 ตัวเดียวกัน
แซ่เตียแปลว่าอะไร?
อักษร 张 มีความหมายเดิมว่าการขึ้นสายธนู ตรงกับตำนานบรรพชนผู้ทำธนู ปัจจุบันยังใช้เป็นลักษณนามของของแบน ๆ เช่น กระดาษหนึ่งแผ่น
แซ่เตียวกับแซ่เตียเป็นแซ่เดียวกันไหม?
อาจเป็นแซ่เดียวกันได้ เพราะเสียงฮกเกี้ยนของ 张 ใกล้กับคำว่าเตียว อย่างชื่อเตียวหุยในสามก๊ก แต่คำว่าเตียวอาจหมายถึงแซ่ 赵 ที่คนแต้จิ๋วเรียกว่าเตี้ยวก็ได้ จึงควรดูอักษรจีนบนป้ายบรรพชนก่อนทุกครั้ง
บทสรุป
แซ่เตียเป็นแซ่ใหญ่ที่ผูกกับเรื่องธนูตั้งแต่ตัวอักษร มีถิ่นเดิมที่ชิงเหอ และมีคำสอนเรื่องความอดทนที่ส่งต่อกันมากว่าพันปี ฝั่งแต้จิ๋วมาหลายสาย เบาะแสที่ช่วยลูกหลานในไทยได้มากที่สุดมักเป็นของใกล้ตัว คือชื่อหอบนป้ายบรรพชน ชื่อหมู่บ้านเดิม และอักษรลำดับรุ่นในชื่อจีนของอากง
ถ้าบ้านไหนเป็นแซ่เตียและรู้ว่าอากงอาม่ามาจากหมู่บ้านใด มีป้ายหอชิงเหอหรือหอร้อยความอดทนอยู่ที่บ้าน หรือมีเรื่องเล่าที่ต่างจากที่ผมเขียนไว้ แจ้งครอบครัวเราได้เลยครับ ผมจะเพิ่มเติมและบันทึกไว้ให้ลูกหลานรุ่นต่อไปได้อ่าน
แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม
- รายงานชื่อและแซ่ของคนจีนปี 2020 ที่ให้แซ่หวัง หลี่ จาง หลิว และเฉิน เป็นห้าอันดับแรก (สำนักข่าวซินหัว ผ่านไชน่านิวส์ 2021)
- บทความแซ่จาง ที่มา ถิ่นเดิม และการสะกดตามสำเนียงต่าง ๆ (วิกิพีเดียภาษาจีน)
- ที่มา การอพยพ คำสอน และการกระจายตัวของแซ่จาง (Sohu)
- จางกงอี้กับคำสอนร้อยความอดทน (ศาสตราจารย์หลี่ไคจวิน มหาวิทยาลัยซานตง ผ่าน rujiazg 2017)
- สำรวจแซ่จางในแต้จิ๋ว (เว็บไซต์ตระกูลจาง zupu.cn 2016)
- ประวัติหมู่บ้านหนีโกวและบรรพชนเจ็ดยอด (กลุ่มเยาวชนตระกูลจางหนีโกว ผ่าน Sohu 2017)
- ความหมายของบทกลอนลำดับรุ่นตระกูลจางหนีโกว (กลุ่มเยาวชนตระกูลจางหนีโกว ผ่าน Sohu 2018)
- ผู้นำชุมชนจีนจากไทยกลับเยือนกิ๊กเอี๊ย (ไชน่านิวส์ 2013)
